I SAB/Wa 177/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia 18 czerwca 1999 r. w przedmiocie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] ozn. hip. "[...]" nr Rej. hip. [...], część działu II o pow. [...] m2 oraz część działu II o pow. [...] m2, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz K.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sygn. akt I SAB/Wa 177/05 POSTANOWIENIE Dnia 1 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi M.B. i T.P. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] postanawia odrzucić skargę. WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi K.P. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] 1. zobowiązuje Prezydenta Miasta W. do rozpoznania wniosku z dnia 18 czerwca 1999 r. w przedmiocie odszkodowania za część nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] ozn. hip. "[...]" nr Rej. hip. [...], część działu II o pow. [...] m2 oraz część działu II o pow. [...] m2, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. zasądza od Prezydenta Miasta W. na rzecz K.P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. UZASADNIENIE K.P., M.B. i T.P. złożyli w dniu 9 sierpnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej hip. "[...]" nr Rej. hip. [...] część działu II o pow. [...] oraz działu II o pow. [...] m2. Wnieśli także, aby sąd wyznaczył organowi termin na wydanie decyzji w tej sprawie, która rozpoznawana jest przez organ od ponad 2,5 roku. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r., Nr 50, poz. 279). Na mocy art. 1 tego dekretu, wyżej wymieniony grunt przeszedł na własność Gminy W., a następnie na podstawie art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. z 1950 r., Nr 14, poz. 130), stał się własnością Skarbu Państwa. Przed Prezydentem W. z wniosku spadkobierców dawnej właścicielki prowadzone jest na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.) postępowanie administracyjne o przyznanie odszkodowania za wyżej wymieniony grunt. Organ wskazał, że w niniejszej sprawie przygotowane jest opracowanie geodezyjne określające przebieg granic nieruchomości z wyszczególnieniem części zajętej pod inwestycje przed dniem 5 kwietnia 1958 r. i po tym dniu, jak również części nieruchomości, za którą zostało już przyznane odszkodowanie wraz z rozliczeniem powierzchni nieruchomości według działek ewidencyjnych aktualnie wchodzących w jej skład. Powyższe opracowanie nie zostało dotąd złożone przez wykonawcę. Organ podniósł, że do dnia składania odpowiedzi nie otrzymał dokumentów, o które wystąpił pismem z dnia 15 grudnia 2004 r. do Polskiego Związku [...] oraz pismem z dnia 27 grudnia 2004 r. do Sądu Rejonowego dla W. [...]. Wskazał, że zgodnie z wymogiem art. 36 kpa strony poinformowane zostały pismem z dnia 4 lipca 2005 r. o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy i przewidywanym terminie jej zakończenia. Prezydent W. podniósł, że w niniejszej sprawie strony nie wyczerpały procedury przewidzianej w art. 37 kpa. Na rozprawę w dniu 1 marca 2006 r. stawiła się radca prawny R.K. i przedstawiła pełnomocnictwo z dnia 15 marca 2004 r. podpisane przez Prezydenta W. L.K. do reprezentowania m.in. tego organu w postępowaniach przed wojewódzkimi sądami administracyjnymi. Wskazać należy, że z mocy art. 26 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 2002 r. o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 z późn. zm.), a także w związku z art. 132 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483) w dniu 23 grudnia 2005 r. nastąpiło wygaśnięcie mandatu Prezydenta W. przez L.K. wskutek zakazu łączenia funkcji prezydenta miasta z wykonywaniem funkcji Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie zgodnie z art. 28f ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), w przypadku wygaśnięcia mandatu prezydenta miasta przed upływem kadencji, jego funkcję, do czasu objęcia obowiązków przez nowo wybranego prezydenta, pełni osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów. Wyznaczenie to nastąpiło w dniu 9 lutego 2006 r. Z kolei z treści art. 34 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika m.in., że organy mogą działać przed sądem administracyjnym osobiście lub przez pełnomocnika. Z oczywistych względów, skoro mandat L.K. jako prezydenta W. wygasł, to nie mógł on działać przed sądem osobiście, ani nie mógł udzielić pełnomocnictwa procesowego do przedłożenia przy pierwszej czynności procesowej przed sądem, która w niniejszej sprawie nastąpiła dopiero po wygaśnięciu jego mandatu. Oznacza to, że osobiście przed sądem mogła działać wyłącznie osoba wyznaczona przez Prezesa Rady Ministrów w trybie art. 28f ustawy o samorządzie gminnym lub przez ustanowionego przez niego pełnomocnika. Skoro wygasł mandat osoby piastującej funkcję organu, to w tej samej chwili wygasły pełnomocnictwa przez nią udzielone. Nie ma przy tym znaczenia, że udzielenie pełnomocnictwa dotyczy organu administracyjnego. Odmienne rozumowanie prowadziłoby do dopuszczania przed sądem pełnomocników umocowanych przez każdą osobę piastującą urząd Prezydenta W., także poprzedników L.K.. Podnieść również należy, że bezwzględnym obowiązkiem sądu jest badanie przy pierwszej czynności procesowej, czy złożone pełnomocnictwo pochodzi od podmiotu uprawnionego do jego udzielenia w dacie tej czynności. Temu służy np. żądanie przez sąd aktualnych wypisów z rejestrów spółek, spółdzielni, przedsiębiorstw celem zbadania, czy pełnomocnictwo zostało udzielone przez osoby wypisane w rejestrze jako uprawnione do podejmowania określonych czynności prawnych i reprezentacji na zewnątrz. Analogiczna sytuacja zachodzi w przypadku udzielenia pełnomocnictw procesowych przez organy administracji publicznej. Pełnomocnictwo to powinno być udzielone przez osobę aktualnie piastującą funkcję organu administracyjnego. W niniejszej sprawie pełnomocnictwo przedłożone po raz pierwszy do akt sprawy w dniu 1 marca 2006 r. podpisane było przez L.K., którego mandat wygasł. Z tej przyczyn sąd uznał, że radca prawny R.K. nie jest właściwie umocowana do występowania przed sądem w imieniu Prezydenta W.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Postanowieniem z dnia [...] marca 2006 r. sąd odrzucił skargę M.B.i T.P. z uwagi na niewyczerpanie przed jej wniesieniem trybu określonego w przepisie art. 37 § 1 kpa. Jedynie skarżący K.P. wyczerpał powyższy tryb, bowiem w dniu 20 kwietnia 2004 r. złożył zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (nazwane skargą na przewlekłość postępowania - k. 66 akt administracyjnych). Zażalenie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze przesłało do rozpoznania Wojewodzie [...]. Co prawda zarówno w skardze jak i zażaleniu z 20 kwietnia 2004 r. skarżący wskazali jako podstawę prawną art. 227 kpa, jednakże treść obydwu pism jednoznacznie wskazuje, że celem ich złożenia była bezczynność organu w rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Skarga K.P. jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, przy czym nie później niż w terminie jednego miesiąca, gdy chodzi o sprawę wymagającą postępowania wyjaśniającego, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Do terminów tych nie wlicza się opóźnień spowodowanych przez stronę lub powstałych z przyczyn niezależnych od organu. Wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie wniosku o odszkodowanie jest prowadzone opieszale, a przez znaczne okresy czasu organ pozostawał w bezczynności. Skarżący kilkakrotnie zwracali się do organu o załatwienie sprawy w terminie ustawowym (pisma wszystkich skarżących z dnia 7 marca 2003 r., 21 marca 2003 r, 24 kwietnia 2003 r. oraz pismo K.P. z 24 lipca 2003 r. i 17 grudnia 2003 r.). Jednakże pomimo ponagleń organ nie uznał za właściwe zawiadomić strony w trybie art. 36 § 1 kpa o przyczynach zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy. Uczynił to po raz pierwszy dopiero w dniu 29 lipca 2004 r. i wskazał termin załatwienia sprawy do końca grudnia 2004 r. Wcześniej, bowiem w dniu 20 kwietnia 2004 r. skarżący K.P., nie doczekawszy się odpowiedzi na żadne z pism skarżących w przedmiocie rychłego rozpoznania wniosku, wystąpił z zażaleniem w trybie art. 37 § 1 kpa do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa. Następnie pismami z dnia 29 grudnia 2004 r. i 4 lipca 2005 r. organ wskazywał kolejne terminy załatwienia spraw, tj. koniec czerwca 2005 r. i koniec listopada 2005 r. (k. 89 i 96 akt administracyjnych). Organ uzasadnił w nich przyczyny zwłoki oczekiwaniem na dokumenty z Polskiego Związku [...] oraz Sądu Rejonowego dla W. – [...] w przedmiocie pozbawienia właściciela faktycznego władania nieruchomością oraz koniecznością opracowania geodezyjnego przebiegu granic nieruchomości. Terminy zakończenia postępowań nie zostały przez organ zachowane, a na datę wyrokowania postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania nie zostało zakończone. Wskazać należy, że organ nie koncentrował czynności podejmowanych w toku postępowania. Otóż już w piśmie z dnia 11 sierpnia 2003 r. organ zwracał się do Polskiego Związku [...] o nadesłanie wskazanych w nim dokumentów. Odpowiedź otrzymał w dniu 27 sierpnia 2003 r. Z kolejnym pismem do Polskiego Związku [...] organ zwrócił się w dniu 16 lutego 2004 r, a następnie w dniu 15 grudnia 2004 r. Należy podnieść, że już w 2003 r. organ winien zażądać wszystkich niezbędnych dokumentów, bowiem od początku było wiadomo jakie dowody organowi są potrzebne do rozpoznania wniosku. To samo dotyczy żądanych akt sprawy od Sądu Rejonowego dla W.-[...]. Przy piśmie z dnia 19 lutego 2004 r. Naczelnika Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami Geodezji i Katastru nadesłane zostały do organu informacje o stanie prawnym nieruchomości, w tym zawiadomienie Sądu Rejonowego dla W.-[...] o wpisach do ksiąg wieczystych. Wynikało z nich, że część nieruchomość została nabyta przez zasiedzenie (ze wskazaniem sądów i sygnatur spraw). Nadesłane zostało także postanowienie Sądu Rejonowego dla W.-[...] o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości. Skoro już w lutym 2004 r. organ posiadał te informacje powinien już wtedy, a nie po 10 miesiącach, zwrócić się do Sądu o nadesłanie niezbędnych mu akt. Ponad to z akt administracyjnych sprawy nie wynika, aby od grudnia 2004 r. były podejmowane jakiekolwiek czynności w sprawie. Organ nie ponaglał Polskiego Związku [...], ani Sądu Rejonowego dla W. – [...] o nadesłanie akt i dokumentów. Z kolei dopiero w sierpniu 2004 r. organ wezwał skarżących do złożenia postanowienia o stwierdzeniu praw do spadku po I. i J.P., pomimo, że od daty złożenia wniosku wiadomo było, że wnioskodawcy powinni wykazać swoje prawa spadkowe po byłych właścicielach nieruchomości. Wszystkie wyżej omówione okoliczności wskazują, że postępowanie administracyjne toczyło się opieszale, a organ pozostaje w bezczynności w załatwieniu sprawy o wypłatę odszkodowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na mocy art. 149 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji. Sygn. akt I SAB/Wa 177/05 POSTANOWIENIE Dnia 1 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Monika Chorzewska-Korczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 marca 2006 r. sprawy ze skargi M.B. i T.P. na bezczynność Prezydenta Miasta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość [...] postanawia odrzucić skargę. UZASADNIENIE K.P., M.B. i T.P. złożyli w dniu 9 sierpnia 2005 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] oznaczonej hip "[...]" nr Rej hip. [...], część działu II o pow. [...] m2 i część działu II o pow. [...]m2. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił podejmowane w sprawie czynności i wskazał na trudności w zgromadzeniu wszelkich niezbędnych dokumentów do rozstrzygnięcia wniosku. Podniósł, że zgodnie z wymaganiem art. 36 kpa strony zostały poinformowane o przyczynach zwłoki w załatwieniu sprawy oraz o przewidywanym terminie jej załatwienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga M.B. i T.P. jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z treścią art. 51 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej jako ppsa – skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 ppsa). Z powołanych regulacji wynika, ze wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skarg na bezczynność organu, polegającą na niewydaniu w terminie decyzji, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Zgodnie z tym przepisem na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 kpa lub ustalonym w myśl art. 35 kpa stronie służy zażalenie do organu administracji publicznej wyższego stopnia. W rozpoznawanej sprawie jedynie skarżący K.P. wyczerpał tryb przewidziany w art. 37 § 1 kpa., bowiem w dniu 20 kwietnia 2004 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (nazwane skargą na przewlekłość postępowania). Zażalenie to Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało do rozpoznania Wojewodzie [...]. Pozostali skarżący tj. M.B. i T.P. nie złożyli zażalenia, o którym mowa w art. 37 § 1 kpa. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 6 ppsa postanowił, jak w sentencji.