I OSK 140/06

PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2006-03-03

Skład orzekający: Wojciech Chróścielewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odrzucenie skargi na zarządzenie wójta o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły przez WSA, z powodu braku wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, jest zgodne z art. 58 § 4 PPSA, jeśli sprawa została wcześniej przekazana przez sąd powszechny do WSA?
Ratio decidendi
NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając, że WSA prawidłowo odrzucił skargę na zarządzenie wójta o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły. Sąd administracyjny nie naruszył art. 58 § 4 PPSA, ponieważ nie odrzucił skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego, lecz z powodu niedopuszczalności jej wniesienia z uwagi na brak wcześniejszego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 52 § 3 PPSA. Przepis art. 58 § 4 PPSA ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy sąd administracyjny odrzuca skargę z powodu braku swojej właściwości, a nie z innych przyczyn niedopuszczalności skargi.
Stan faktyczny
Wójt Gminy odwołał W. M. ze stanowiska dyrektora szkoły z powodu niezłożenia oświadczenia majątkowego. Odwołanie to było równoznaczne z rozwiązaniem umowy o pracę. W. M. wniosła pozew do Sądu Rejonowego, który następnie przekazał sprawę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA). WSA odrzucił skargę, uznając, że nie poprzedzało jej wymagane wezwanie organu do usunięcia naruszenia prawa. W. M. wniosła skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie art. 58 § 4 PPSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Bd 1007/05 o odrzuceniu skargi W. M. na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły postanawia oddalić skargę kasacyjną Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, pismem z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy [...] powołując się na przepis art. 24k ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591; z późn. zm.) odwołał W. M. ze stanowisko dyrektora Szkoły Podstawowej w Ł. z powodu nie złożenia oświadczenia majątkowego w terminie określonym w art. 24h ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym. Wójt stwierdził jednocześnie, iż odwołanie to zgodnie z art. 24k ust. 4 ww. ustawy jest równoznaczne z odwołaniem ze stanowiska kierowniczego i rozwiązaniem umowy o pracę na podstawie mianowania bez wypowiedzenia. Dokonując tej czynności Wójt poinformował W. M. wyłącznie o prawie wniesienia odwołania do Sądu Rejonowego - Sądu Pracy w [...]. Jak wynika z adnotacji na ww. piśmie, zostało ono doręczone skarżącej w dniu 24 maja 2005 r. w obecności sekretarza gminy i pracownika Wydziału Organizacyjnego Urzędu Gminy [...], przy czym skarżąca odmówiła pokwitowania odbioru. W dniu 2 czerwca 2005 r. skarżąca wniosła do Sądu Rejonowego w [...] datowany na 31 maja pozew o przywrócenie do pracy. Pismem procesowym z dnia 27 czerwca 2005 r. (k. 29) pełnomocnik skarżącej wskazując na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z czerwca 2005 r. w sprawie o sygn. akt I OSK 296/05 poddał pod rozwagę Sądu Rejonowego konieczność przekazania sprawy na drogę postępowania administracyjnego. Jednocześnie wskazał, iż w tym stanie rzeczy pozew z dnia 31 maja 2005 r. należy poczytywać jako odwołanie od aktu administracyjnego. Postanowieniem z dnia 21 lipca 2005 r. Sąd Rejonowy - IV Wydział Pracy w [...] postanowił przekazać sprawę według właściwości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. W odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2005 r. pełnomocnik skarżącej sprecyzował, iż w obecnym stanie sprawy pismo z dnia 31 maja 2005 r. należy poczytywać jako skargę na akt organu jednostki samorządu terytorialnego podjęty w sprawie z zakresu administracji publicznej tj. jako skargę na zarządzenie Wójta w sprawie odwołana skarżącej z funkcji dyrektora szkoły (pismo z 23 sierpnia - k. 4O). Natomiast w odpowiedzi na wezwanie Sądu z dnia 27 października 2005 r. pełnomocnik skarżącej wskazał, iż wniesienie skargi nie było poprzedzone wezwaniem Wójta Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucając skargę zważył, iż ponieważ ani ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572; z późn. zm.) ani ww. ustawa o samorządzie gminnym nie przewiduje środków zaskarżenia aktu administracyjnego o odwołaniu ze stanowiska dyrektora szkoły, zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego powinno być poprzedzone wezwaniem na piśmie właściwego organu (tj. organu wydającego taki akt) do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to powinno być złożone organowi w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżąca dowiedziała się o wydaniu aktu. Dopiero po takim pisemnym wezwaniu możliwe jest wniesienie skargi, przy czym powinna ona być wniesiona za pośrednictwem organu w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia jego odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie - w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (art. 53 § 2 p.p.s.a). Brak zachowania wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa w ww. terminie skutkuje odrzuceniem skargi jako niedopuszczalnej (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a). W przedmiotowej sprawie strona skarżąca wyraźnie oświadczyła, iż nie wzywała Wójta Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa dokonanego poprzez wydanie zarządzenia z dnia [...]. Nie można też, odwołując się do treści pisma pełnomocnika skarżącej z dnia 27 czerwca 2005 r., uznać za takie wezwanie pozwu z dnia 31 maja 2005 r., w takim bowiem razie trudno by było uznać go za równoznaczny także ze skargą do sądu administracyjnego. Co więcej - nawet gdyby przypisać pismu z dnia 31 maja 2005 r. takie podwójne znacznie - nie byłyby zachowane określone w p.p.s.a terminy oddzielające dwie odrębne czynności tj. wezwanie organu i wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, skoro w zakreślonym przez ustawodawcę terminie (tj. w przedmiotowej sprawie - do dnia 7 czerwca 2005 r.) skarżąca nie wezwała Wójta do usunięcia naruszenia prawa, to wniesiona skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu. Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 listopada 2005 r. o odrzuceniu skargi złożyła W. M.. która wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania - art. 58 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, stwierdzić należy, iż to nie strona, lecz Sąd powszechny zadecydował o określonym toku postępowania w sprawie niniejszej. Tym samym i mając na uwadze treść art. 58 § 4 p.p.s.a. podsumować trzeba, że w chwili obecnej jako niedopuszczalne jawi się odrzucenie skargi W. M. Przywołany artykuł stanowi bowiem jasno, że jeśli Sąd powszechny uznał się za niewłaściwy (jak wyżej sąd w [...]) to Sąd Administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu nie należenia sprawy do właściwości Sądu administracyjnego (vide: postanowienie TK z dnia 3 lutego 2004 roku w sprawie SK 18/03). Ponieważ w opisanej sytuacji skarga nie zawierała żadnych braków, jej odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt. 6 p.p.s.a. było bezpodstawne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. ) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach : 1) naruszenia prawa materialnego przez błędna wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod uwagę nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że wytknięte naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na to, że skarga kasacyjna jest bardzo sformalizowanym środkiem prawnym jest obwarowana przymusem adwokacko – radcowskim ( art. 175 § 1 –3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny . Skarga kasacyjna wniesiona w przedmiotowej sprawie przez pełnomocnika W. M. oparta została o zarzut wskazany w art. 174 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tj. naruszenia przepisów postępowania. Jak wynika z utrwalonych poglądów w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut oparty na podstawie art. 174 pkt. 2 cytowanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skierowany musi być przeciwko wyrokowi sądu a nie decyzji organu administracji ( porównaj wyrok NSA z dnia 19 maja 2004 r. sygn. akt FSK 80/04 opublikowany ONSA i WSA Nr 1 z 2004 r. poz. 12 ) . Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że jeśli strona wskaże konkretny przepis prawa materialnego lub prawa procesowego, który jej zdaniem został naruszony, to Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny badać, czy w sprawie nie naruszono innego przepisu. W złożonej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej, pełnomocnik skarżącej zarzucił zaskarżonemu postanowieniu naruszenie art. 58 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając postawiony zarzut należy stwierdzić, iż nie jest on zasadny. Zgodnie z w/w przepisem art. 58 § 4 ustawy - Sąd nie może odrzucić skargi z powodu o którym mowa w § 1 pkt 1, jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy. Stosownie do art. 58 § 1 pkt 1 Sąd odrzuca skargę jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Tymczasem przepis art. 58 § 4 nie ma w sprawie niniejszej zastosowania, ponieważ Sąd I instancji nie odrzucił skargi W. M. z przyczyny wskazanej w art. 58 § 1 pkt 1 (brak właściwości sadu administracyjnego). Sąd uznał bowiem, iż jest właściwy do rozpoznania skargi na zarządzenie Wójta Gminy [...] z dnia [...], w przedmiocie odwołania z funkcji dyrektora szkoły. Jako przyczynę odrzucania skargi Sąd wskazał natomiast art. 58 § 1 pkt 6 zgodnie z którym odrzuca się skargę jeżeli z innych przyczyn jej wniesienie było niedopuszczalne. Za tą inną przyczynę Sąd I instancji uznał brak uprzedniego wezwania organu tj. Wójta Gminy [...] do usunięcia naruszenia prawa w myśl art. 52 § 3 w/w ustawy. Skoro zatem Sąd w sprawie niniejszej nie stosował art. 58 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi to zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy przepisu art. 58 § 4, który znajduje swoje zastosowanie w powiązaniu z tym przepisem - jest chybiony W takiej sytuacji skarga kasacyjna podlega oddaleniu jako nieuzasadniona. Zauważyć przy tym należy, że skarżąca powziąwszy wiadomość o tym, że Sąd Rejonowy postanowieniem z 21 lipca 2005 r. przekazał sprawę według właściwości Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu mogła wezwać Wójta w trybie art. 52 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do usunięcia naruszenia prawa, a następnie z zachowaniem terminów określonych w art. 53 § 2 w/w ustawy jeszcze raz złożyć skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem organu administracji. Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną W. M. należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło