I SA/Po 1761/04
WyrokWSA w Poznaniu2006-03-23
Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Jerzy Małecki, Maciej Jaśniewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie gospodarstwa rolnego, w skład którego wchodzi budynek mieszkalny, stanowi wydatek na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, uprawniający do zwolnienia z opodatkowania przychodu ze sprzedaży nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nabycie gospodarstwa rolnego, w którego skład wchodzi budynek mieszkalny, należy traktować jako realizację celu mieszkaniowego. W związku z tym przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości, przeznaczony na taki zakup, korzysta ze zwolnienia z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie art. 28 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego, która określiła A.S. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży prawa wieczystego użytkowania nieruchomości w 1997 r. Podatnik argumentował, że uzyskany przychód został przeznaczony na zakup gospodarstwa rolnego z budynkiem mieszkalnym, co powinno korzystać ze zwolnienia podatkowego. Organy podatkowe uznały, że zakup gospodarstwa rolnego nie stanowi wydatku na cele mieszkaniowe w rozumieniu przepisów ustawy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania i wstrzymał wykonanie zaskarżonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Maciej Jaśniewicz Protokolant sekr. sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2006 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1997 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. o nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego A.S. kwotę 9.500 zł (dziewięć tysięcy pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonych decyzji do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/J.Małecki
Decyzją z dnia [...] 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego określił A. S. zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży w dniu [...] 1997 r. prawa wieczystego użytkowania nieruchomości położonej w L. przy ul. [...] za kwotę [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ ustalił i wyraził pogląd, że przychód uzyskany z tytułu sprzedaży nie stanowi źródła przychodu podlegającego zryczałtowanemu podatkowi dochodowemu, ponieważ nie został przeznaczony na cele mieszkaniowe określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 i art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 z późn.zm.).
A. S. w trakcie postępowania przedłożył Akt Notarialny Rep. A [...] z dnia [...]1999 r. z którego wynika, że kupił od spółki "A" gospodarstwo rolne położone w L. koło G. za kwotę [...] zł., a więc zakup taki nie stanowi wykorzystania uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości położonej w L. przychodu na cele mieszkaniowe.
Od powyższej decyzji wniósł odwołanie pełnomocnik podatnika doradca podatkowy do Dyrektora Izby Skarbowej , w którym domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji, a to z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego art. 28 ust. 2 i 3 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie w sposób dokładny stanu faktycznego sprawy.
Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia [...] 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji i podzielił pogląd zawarty w jej uzasadnieniu.
Dyrektor podkreślił, że podatnik nie przedłożył takich dokumentów, które w sposób jednoznaczny określałyby wartość budynku mieszkalnego i obiektu gospodarczego, gdyż tylko w takim przypadku można byłoby uwzględnić zakup budynku przy rozliczeniu kwoty uzyskanej ze sprzedaży.
Reasumując Dyrektor stwierdza, że brak jest podstaw do uznania, iż zakup przez podatnika gospodarstwa rolnego jest wydatkiem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" cyt. ustawy.
Uzyskane przychody ze sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość podlegają opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym stosownie do art. 28 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Powyższą decyzję zaskarżył pełnomocnik - doradca podatkowy A. S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą opartą na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię art. 28 ust. 2 i 3 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit."a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. i przepisów proceduralnych w szczególności art. 122 Ordynacji podatkowej oraz w konsekwencji domagał się uchylenia obu decyzji organu I i II instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej narusza obowiązujące przepisy prawa.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że na podstawie art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrolę zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji ale także procedowania organu przed jej wydaniem.
Z akt podatkowych wynika, że [...]1999 r. A. S. Aktem Notarialnym Rep A [...] kupił nieruchomość rolną położoną w L. koło G. o obszarze [...] ha składającą się z [...] działek w tym o nr [...] zabudowaną budynkiem mieszkalnym i obiektem gospodarczym za cenę [...]zł.
Sporne w sprawie jest, czy kwota wydatkowana na nabycie gospodarstwa rolnego na terenie, którego znajduje się budynek mieszkalny i gospodarczy, uzyskana uprzednio ze sprzedaży prawa wieczystego użytkowania gruntu i własności budynku stanowiącego odrębną nieruchomość jest wolna od opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1997 roku.
Wolny od podatku dochodowego jest przychód (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. "a" cyt. ustawy) ze sprzedaży nieruchomości w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży m.in. budynku mieszkalnego lub jego części, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość bądź gruntu albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, o czym stanowi przepis art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a", o ile podatnik złożył w ciągu 14 dni od dnia dokonania sprzedaży oświadczenia o przeznaczeniu uzyskanego przychodu na te cele (art. 28 ust. 2).
A. S. oświadczenie takie złożył w dniu [...]1997r. informujące o przeznaczeniu dochodu ze sprzedaży na cele mieszkaniowe.
Z treści art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" cyt. ustawy wynika, że udzielenie ulgi uzależnione jest od wydatków poniesionych na cele mieszkaniowe. Podobnie w art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. "b" cytowanej ustawy ustawodawca uzależnia prawo do odliczenia od podatku wydatku poniesionego przez podatnika na własne potrzeby mieszkaniowe przeznaczone na budowę budynku mieszkalnego.
Z tych przepisów zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1997 r. jak i w latach następnych jednoznacznie wynika, że o statusie budynku mieszkalnego decyduje jego przeznaczenie do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
W skardze pełnomocnik skarżącego wywodzi, że nabycie gospodarstwa w skład którego wchodzi budynek mieszkalny (działka siedliskowa) należy uznać za realizację celów mieszkaniowych skarżącego określonych w cyt. powyżej przepisie.
W glosie krytycznej z listopada 2000 r. do wyroku NSA z 19 listopada 1999 r., sygn. akt I SA/Gd 754/99 Leonard Etel ustosunkowując się do budynku mieszkalnego w gospodarstwie rolnym twierdzi, że taki budynek mieszkalny jako element składowy gospodarstwa nie traci charakteru budynku mieszkalnego, a mianowicie wyraża pogląd "Nabycie przez podatniczkę gospodarstwa rolnego nie wyklucza możliwości nabycia budynku mieszkalnego jako składnika tego gospodarstwa, a to uprawnia ją do skorzystania z omawianego zwolnienia..., tj. z art. 21 ust. 1 pkr 32 lit."a" ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych".
Taki sam pogląd został wyrażony także w glosie krytycznej z października 2001 r. do powyższego wyroku przez G. Jarmasza - "Dla celów podatkowych bez znaczenia jest, czy budynek mieszkalny stanowi część składową nieruchomości (gruntowej), czy też jest on nieruchomością (budynkową), jak również czy budynek ten wzniesiono na gruncie podlegającym podatkowi rolnemu czy od nieruchomości. [...] o statusie budynku mieszkalnego decyduje jego przeznaczenie do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych. Budynek ten nie traci tego charakteru [...]. Gdy jest zajęty w całości lub w części na prowadzenie działalności gospodarczej".
W ocenie Sądu w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie oraz literaturze dominuje pogląd, że nabycie gospodarstwa rolnego, w którego skład wchodzi budynek mieszkalny, powoduje zwolnienie z opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym na podstawie art. 28 ust. 2 w związku z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" cytowanej powyżej ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Pogląd taki został wyrażony również w wyroku WSA z 2 marca 2004 r. w sprawie III SA 1213/02 (POP 2005/5/121) i w wyroku NSA z 18 stycznia 2005 r. FSK 1868/04 (ONSA i WSA 2005/6/139) które to poglądy są zbieżne z poglądem wyrażanym przez Sąd w rozpoznawanej sprawie.
Zatem powyższe ustalenia prowadzą do wniosku, że zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. "a" ustawy cytowanej powyżej nabycie gospodarstwa w skład którego wchodzi budynek mieszkalny, działka siedliskowa zabudowana budynkiem gospodarczym powoduje, że ze zwolnienia od podatku korzystają przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 nie późnej niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży co w sprawie nie było sporne.
Sąd mając na uwadze powyższe ustalenia i treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.,U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, które obejmują wpis od skargi w wysokości [...]zł i wynagrodzenia doradcy podatkowego w kwocie [...] zł., a w pkt. III wyroku na podstawie art. 152 cyt. ustawy.
/-/M.Jaśniewicz /-/S.Zapalska /-/J.Małecki
LF
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło