I SA/Po 976/05

WyrokWSA w Poznaniu2006-05-18

Skład orzekający: Sylwia Zapalska, Jerzy Małecki, Katarzyna Nikodem

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa na cele mieszkaniowe dla funkcjonariusza Policji, wypłacona w 1994 roku, stanowi przychód w roku podatkowym 2001, jeśli dopiero wówczas stała się bezzwrotna?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na cele mieszkaniowe dla funkcjonariusza Policji, wypłacona w 1994 roku, stanowi przychód w dacie jej faktycznego otrzymania, a nie w momencie, gdy stała się bezzwrotna. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, przychodem są pieniądze i wartości pieniężne otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym. W związku z tym, wykazanie tej kwoty jako dochodu w 2001 roku było błędne, co uzasadnia stwierdzenie nadpłaty podatku.
Stan faktyczny
Małżonkowie P. domagali się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok, wskazując na zawyżony przychód wynikający z pomocy finansowej na cele mieszkaniowe otrzymanej w 1994 roku, która stała się bezzwrotna dopiero w 2001 roku. Naczelnik Urzędu Skarbowego i Dyrektor Izby Skarbowej odmówili stwierdzenia nadpłaty, uznając pomoc za przychód roku 2001. Skarżący zaskarżyli decyzję Dyrektora Izby Skarbowej do WSA w Poznaniu.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Skarbowej i poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, zasądzenie od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących zwrotu wpisu od skargi oraz wstrzymanie wykonania uchylonych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwia Zapalska(spr.) Sędziowie NSA Jerzy Małecki as.sąd.WSA Katarzyna Nikodem Protokolant st.sekr. sąd. Magdalena Rossa po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2006 r. sprawy ze skargi B. i M.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2005 r. o Nr [...], II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących M. i B.P. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu wpisu od skargi, III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w punkcie pierwszym do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Małecki Wnioskiem skierowanym do Urzędu Skarbowego z dnia [...] 2005 r. małżonkowie M. i B. P. domagali się stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości [...] zł w związku z wykazaniem w zeznaniu PIT-37 za rok 2001 zawyżonego przychodu. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnili, że wykazali do opodatkowania między innymi kwotę [...] zł stanowiącą pomoc finansową od pracodawcy na lokal mieszkalny lub dom dla policjantów przyznaną decyzją Komendanta Rejonowej Policji z dnia [...] 1994 r. (załącznik do wniosku z [...] 2001 r. Komendy Miejskiej Policji). Powyższa kwota została wliczona do dochodu 2001 r. z powodu upływu 10 lat służby w Policji i z umorzenia pomocy finansowej, gdy tymczasem stanowiła przychód w dacie jej faktycznego otrzymania w 1994 roku. Decyzją z [...] 2005 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości [...] zł i w uzasadnieniu stwierdził, że pomoc finansowa na uzyskanie mieszkania w przypadku funkcjonariuszy stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z dniem przekroczenia 10 lat służby stałej i momencie kiedy świadczenie to stało się bezzwrotne. Pomoc finansowa słusznie została opodatkowana w zeznaniu za 2001 rok, bowiem brak jest podstawy prawnej, aby korzystała ze zwolnienia podatkowego, oraz można by taką "pomoc" wyłączyć z podstawy opodatkowania. Od decyzji organu I instancji odwołanie do Izby Skarbowej wnieśli małżonkowie M. i B. P., w którym zarzucili naruszenie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, art. 59 § 1 pkt 9 i art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, oraz domagali się jej uchylenia. Wniesione odwołanie nie zostało uwzględnione i decyzją z dnia [...] 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego i w jej uzasadnieniu wyraził następujący pogląd prawny. Przychód podatnika B. P. z tytułu wypłaty pomocy finansowej w roku 1994 w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powstał dopiero z chwilą, gdy pomoc ta stała się dla niego świadczeniem bezzwrotnym tj. z dniem przekroczenia 10 lat służby stałej, a mianowicie w 2001 roku. Z uwagi na to, że świadczenie stanowi przychód roku 2001, to brak jest przesłanek do stwierdzenia, że nastąpiło naruszenie art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Powyższą decyzję zaskarżyli M. i B. P. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargą, w której zarzucili naruszenie prawa materialnego poprzez błędną interpretację art. 11 ust. 1 i art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie ustalenia daty przychodu oraz art. 59 § 1 pkt 9, art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej i domagali się uchylenia krzywdzących ich decyzji. Podnieśli również, że na potwierdzenie swojego stanowiska zawartego w uzasadnieniu skargi powołują szereg wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej nie znajduje podstaw do zmiany swego stanowiska i wnosi o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd w zakresie swej właściwości sprawuje kontrole zaskarżonych decyzji wyłącznie pod względem ich zgodności z prawem materialnym, przepisami postępowania i to nie tylko samej decyzji, ale także procedowania organu przed jej wydaniem. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Niesporne jest, że podatnik B. P. był w 1994 r. funkcjonariuszem Policji i w tym roku wypłacono mu pomoc finansowa na cele mieszkaniowe. Wypłata pomocy finansowej nie była i nadal nie jest wolna od podatku dochodowego, ponieważ nie jest wymieniona w art. 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, (tj. Dz.U. z 2000 r. Nr 14 poz. 176 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w 1994 r. oraz w dacie złożenia PIT-37 za 2001 r. Art. 21 cytowanej ustawy dotyczy zwolnień przedmiotowych i taksatywnie wymienia jakie kwoty są wolne od podatku dochodowego i dlatego nie można stosować wykładni rozszerzającej. Pomoc finansowa niewątpliwie stanowiła dla podatnika przychód ze stosunku służbowego, gdyż zgodnie z art. 12 ust. 1, za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo zapłaconych. Natomiast z gramatycznej wykładni art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Skoro podatnik otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe - co jest niesporne - w 1994 r. w świetle powyższego przepisu nie można przyjąć, iż przychód z tego tytułu powstał dopiero po dziesięciu latach, tj. w momencie kiedy podatnik nie mógł być już zobligowany do zwrotu udzielonej pomocy. Małżonkowie M. i B. P. przedstawiając w zeznaniu podatkowym PIT-37 za 2001 r. kwotę [...] zł z tytułu pomocy finansowej na cele mieszkaniowe wykazali dochód, którego w rzeczywistości nie uzyskali w tym roku podatkowym. Małżonkowie wyliczyli z tego tytułu podatek zgodnie z art. 45 ust. 1 cyt. powyżej ustawy, który nakłada na podatników obowiązek składania urzędom skarbowym zeznań o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym. Wyrażone powyżej stanowisko jest zgodne z wydanymi wcześniej wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkich Sądów Administracyjnych między innymi w wyroku z 10 marca 2005 r. w sprawie I SA/Łd 62/05 i w wyroku z 11 lutego 2000 r., sygn. akt SA/Rz 2123/98. W świetle powyższego błędne jest stanowisko organów podatkowych, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nadpłaty, ponieważ zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku. Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), należało uchylić zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 200 i art. 152 tej ustawy zasądzić na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania i określić, iż decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. /-/K.Nikodem /-/S.Zapalska /-/J.Małecki LF

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło