IV SA/Wa 324/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie Asesor WSA Marta Laskowska, Asesor WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2006 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności czynności administracyjno – prawnej I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] na rzecz skarżącej M. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty W. z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...], orzekającą o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności czynności administracyjno-prawnej przyjęcia do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego operatu kontroli ewidencji gruntów miasta T. za Nr [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, iż: (-) decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności czynności administracyjno - prawnej przyjęcia do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego operatu kontroli ewidencji gruntów miasta T. za Nr [...], (-) uzasadniając wyżej wskazaną decyzję organ I instancji wskazał na bezprzedmiotowość postępowania wynikającą stąd, iż wszczynający je wniosek dotyczył stwierdzenia nieważności czynności administracyjno -prawnej, a przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, regulujące stwierdzenie nieważności, stosuje się tylko do decyzji administracyjnych, (-) odwołanie od decyzji organu I instancji wniosła K. W., reprezentowana przez M. S., (-) w odwołaniu tym podniesiono, iż powierzchnia 25 metrów kwadratowych powinna pozostać w ramach działki [...] i nie stanowić odrębnej działki nr [...]. Dalej organ odwoławczy wskazał, iż po ponownym rozpatrzeniu sprawy podziela stanowisko organu I instancji, albowiem istotnie zachodzą podstawy do umorzenia postępowania administracyjnego wszczętego z wniosku K. W. Uzasadniając powyższe organ odwoławczy wskazał na następujące okoliczności sprawy: (-) w sierpniu 2001 r. na wniosek K. W. wszczęte zostało postępowanie administracyjne dotyczące zapisów w ewidencji gruntów odnośnie działki ewidencyjnej nr [...] położonej w T., (-) w trakcie prowadzonego postępowania strona nie przedstawiła dokumentów, o których mowa w art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (jedn. tekst Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz.1086 z późn. zm.), które uzasadniałyby dokonanie zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów dotyczących działki nr [...] mimo pisemnego wezwania (pismo z dnia 16 sierpnia 2001 r., znak [...]), (-) ostatecznie wnioskodawczyni zmodyfikowała swój wniosek, żądając "stwierdzenia nieważności czynności administracyjno - prawnej przyjęcia do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego operatu kontroli ewidencji gruntów miasta T. za Nr [...]". W ocenie organu odwoławczego przyjęcie operatu kontroli ewidencji gruntów i budynków do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego jest czynnością materialno - techniczną, w związku z czym nie może mieć do niej zastosowania tryb wskazany w art.156 i nast. k.p.a. Tryb ten można bowiem stosować wyłącznie w odniesieniu do decyzji administracyjnych. Z tego względu żądanie wnioskodawczyni jest bezprzedmiotowe, a zatem wszczęte postępowanie administracyjne należało umorzyć. Skargę na powyższą decyzję złożyła M. S., zarzucając jej: (-) obrazę przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 i 7 Konstytucji R.P., art.2 pkt 1 i 8, art.3 ust.3 pkt 2, art.6a ust. 1 pkt 2 lit.b i ust.3, art.5, art. 11, art.12, art.14, art.20 ust.1 pkt 1 i ust.2 pkt 1, art. 22 ust.1 - 3, art.24 oraz art.24a Prawa geodezyjnego i kartograficznego oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy, jak też dekretu z dnia 2 lutego 1955 r. o ewidencji gruntów i budynków, (-) obrazę przepisów postępowania: art. 1, art.6-10, art.77§1, art.104, art.105 oraz art.107§3, art.156§1 pkt 2 k.p.a. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych przyczyn niż w niej podniesione. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności prawem materialnym i przepisami procesowymi. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż skarżącym w niniejszej sprawie jest M. S., która w skardze została określona została jako pełnomocnik K. W. Z dokumentów przedłożonych przez M. S. na rozprawie wynika bowiem, iż w dniu 9 maja 2005 r. (a zatem przed wydaniem decyzji przez organ I instancji), na mocy umowy darowizny, stała się ona właścicielką działki [...] położonej w T., przy ulicy W., której dotyczyło postępowanie administracyjne. Oznacza to, iż w postępowaniu tym wstąpiła ona w prawa procesowe K. W. Zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, jak też utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego, albowiem wydano je z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej. Zgodnie z art.19 k.p.a. organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. Zgodnie z art. 156§1 pkt 1 k.p.a. wydanie decyzji administracyjnej z naruszeniem przepisów o właściwości stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności. Przedmiotem postępowania toczącego się z wniosku skarżącej jest -żądanie stwierdzenia nieważności czynności organu administracji. Jednoznacznie wynika to ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy pisma skarżącej z dnia [...] sierpnia 2003 r., skierowanego do Starosty Powiatu W., w którym wnosi ona o "stwierdzenie nieważności decyzji, która wydzielała (dokonała podziału działki, działek) działką obecnie oznaczoną nr [...] lub [...] w T., przylegającą do działki nr [...].(...) Zaskarżona niniejszym decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, prawdopodobnie bez podstawy prawnej i z naruszeniem prawa własności K. W., ponieważ pozbawiła ją jej własności bez uprzedniego wywłaszczenia ani w inny sposób legalny przewidziany przepisami prawa. (...) Podstawę prawną niniejszego wniosku stanowi art. 156§1 pkt 2 kp.a. ". Organy orzekające w sprawie przyjęły natomiast, iż żądanie skarżącej dotyczy stwierdzenia nieważności czynności materialno - technicznej przyjęcia operatu kontroli ewidencji gruntów i budynków do Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, co zdaniem organów oznacza, iż w stosunku do tak określonego przedmiotu postępowania nie jest możliwe prowadzenie postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności (postępowanie to nie miałoby swojego przedmiotu). W związku z powyższym należy wskazać, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). Stosownie do postanowień zawartych w art. 157 § 3 k.p.a. wszczęcie tego postępowania wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 157§3 k.p.a. następuje z powodu niedopuszczalności z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Jeżeli przesłanki nieważnościowe badane są merytorycznie, to organ wydaje na podstawie art. 158 k.p.a. decyzję o stwierdzeniu nieważności, odmowie stwierdzenia nieważności lub stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zgodnie z art.157§1 k.p.a. właściwy do orzekania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w trybie wskazanym w art.156 k.p.a. jest organ wyższego stopnia. Zgodnie z art.7d pkt 1 oraz art.22 ust.1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego prowadzenie ewidencji gruntów i budynków pozostaje w kompetencji starostów, będących organami administracji geodezyjnej i kartograficznej (art.6a ust.1 pkt 2 lit.b ustawy). Zgodnie z art.7b ust.2 pkt 2 ustawy organem wyższego stopnia w stosunku do organów administracji geodezyjnej i kartograficznej jest wojewódzki inspektor nadzoru geodezyjnego i kartograficznego. Z powyższego wynika, iż organem umocowanym do rozpatrzenia w I instancji wniosku skarżącej o wszczęcie trybu z art.156 i nast. k.p.a. nie był Starosta W. a organ wyższego stopnia w stosunku do niego, tj. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...]. Rozstrzygniecie inspektora wojewódzkiego podlegałoby z kolei kontroli instancyjnej przez Głównego Geodetę Kraju (art.7a pkt 2 ustawy). To wskazane wyżej organy winny były ocenić, czy istnieją przesłanki do merytorycznego rozpoznania żądania skarżącej, czy też z uwagi na brak przedmiotu postępowania o stwierdzenie nieważności wszczęcia tego postępowania należały odmówić na podstawie art.157§3 k.p.a. W konsekwencji należy uznać, iż w sprawie orzekano z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej, co stanowi wadę postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji organów obu instancji. Z powyższych względów Sąd orzekł jak na wstępie na podstawie art. 145§1 ust.1 lit.c oraz - w zakresie zwrotu skarżącej kosztów postępowania sądowego - art.200 p.p.s.a.