II OSK 1552/06
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-11-23
Skład orzekający: Maria Rzążewska, Andrzej Gliniecki, Teresa Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wspólnota Mieszkaniowa, której nieruchomość znajduje się po drugiej stronie ulicy od planowanej inwestycji, posiada interes prawny do bycia stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Wspólnota Mieszkaniowa, której nieruchomość znajduje się po drugiej stronie ulicy od planowanej inwestycji i nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością inwestora, nie posiada interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do bycia stroną w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Interes faktyczny, który może wynikać z potencjalnego wpływu inwestycji na warunki techniczne, takie jak nasłonecznienie, nie jest wystarczający do uzyskania statusu strony i legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Ocena zgodności projektu z warunkami technicznymi należy do etapu postępowania o pozwolenie na budowę.Stan faktyczny
Wspólnota Mieszkaniowa wniosła skargę na decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Wspólnota swoje prawo do udziału w postępowaniu i wniesienia skargi wywodziła z faktu, że planowana inwestycja, ze względu na swoje parametry (wysokość, odległość), może negatywnie wpłynąć na warunki techniczne (nasłonecznienie, przesłanianie) istniejącego budynku należącego do wspólnoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, uznając, że Wspólnota ma status strony. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Wspólnoty.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędzia del. NSA Teresa Rutkowska (spr.) Protokolant Anna Wieczorek po rozpoznaniu w dniu 23 listopada 2007r., na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 920/05 w sprawie ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt IV SA/Wa 920/05 oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] Nr KOC [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
Sąd I instancji powołując się na treść art. 28 kpa i art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903), podzielił przede wszystkim stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i uznał, że Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" miała prawo do udziału w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony. Stwierdził, ze w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o warunkach zabudowy stronami są nie tylko właściciele i użytkownicy wieczyści objęci obszarem oddziaływania ale i dalsze sąsiedztwo może uzasadniać przymiot strony w przypadku, gdy czyjeś zamierzenia inwestycyjne mogą wpływać na sferę ich uprawnień związanych z korzystaniem z nieruchomości. Skarżąca swoją legitymację procesową wywodzi z faktu, iż odległość pomiędzy nowoprojektowanym budynkiem i istniejącym budynkiem przy ul. [...] wynosić będzie około 23 m., a wysokość nowego 12-to kondygnacyjnego budynku ma wynieść 36 m, co powoduje niezachowanie warunków określonych w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, co uzasadniło -zdaniem Sądu -przyznanie skarżącej statusu strony.
Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie pod względem merytorycznym Sąd I instancji uznał, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] ustalającą na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] z siedzibą w W. warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego wielorodzinnego z wielostanowiskowym garażem i usługami oraz nadbudowie trzech istniejących budynków wraz z wjazdami i przebudową infrastruktury przy ul. [...], [...], [...] na terenie [...] w W., jest zgodna z obowiązującymi w dacie jej podjęcia przepisami prawa materialnego i procedury administracyjnej.
Sąd I instancji podkreślił, że zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ustalenia warunków zabudowy decyzją administracyjną wymaga każda zmiana zagospodarowania terenu polegająca na wykonaniu robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu lub jego części, jeżeli na danym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W rozpoznawanej sprawie, wydanie decyzji o warunkach zabudowy uzależnione zostało zatem od łącznego spełnienia przesłanek określonych w art. 61 tej ustawy. Przepis ten, co podkreślił Sąd I instancji, wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, była zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu
2) teren miał dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, było wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymagał uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo był objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja była zgodna z przepisami odrębnymi.
Spełnienie przesłanek określonych w art. 61 organ uprawniony do wydania decyzji o warunkach zabudowy zobowiązany był ustalić, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588). Paragraf 3 wspomnianego rozporządzenia nakłada na organ administracyjny obowiązek wyznaczenia wokół działki budowlanej, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy obszaru analizowanego i przeprowadzenia na nim analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu w zakresie warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1-5 ustawy. Granice tego obszaru wyznacza się na kopii mapy w skali 1:500 lub 1:1000, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków, nie mniejszej niż 50 metrów.
Zdaniem Sądu I instancji, obszar objęty analizą w rozpoznawanej sprawie odpowiada wymogom zawartym we wspomnianym wyżej rozporządzeniu wykonawczym. Organ administracyjny w sposób prawidłowy przeprowadził analizę funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji objętej wnioskiem strony skarżącej, Analiza ta składa się z części graficznej i tekstowej. Przedmiotowy teren został również poddany analizie urbanistycznej dla określenia wpływu projektowanej zabudowy na otoczenie, w tym także na budynek skarżącej. Dla przeprowadzenia prawidłowej analizy, do wniosku dołączono podkłady geodezyjne z zakresem nie mniejszym niż trzykrotny wymiar szerokości frontu działki objętej wnioskiem. Linią przerywaną zaznaczono granice obszaru objętego analizą, a literami [...] granice lokalizacji, zaznaczono także teren zabudowy mieszkaniowej – [...] oraz istniejące budynki z liczbą kondygnacji i linię zabudowy wyznaczoną przez te budynki. W koncepcji zagospodarowania prawidłowo odniesiono się do działek będących we władaniu inwestora, a których to działek dotyczył rozpoznawany wniosek w zakresie wystarczającym na etapie decyzji o warunkach zabudowy. Co więcej, organ w sposób wystarczający i jasny dla dalszego projektowania architektonicznego i budowlanego określił również szerokość elewacji frontowej jak i wysokość górnej krawędzi elewacji a także gabaryty projektowanych obiektów oraz ustosunkował się jednoznacznie do budowy miejsc parkingowych podziemnych i naziemnych wzdłuż budynku przy ul. [...].
Wojewódzki Sąd Administracyjny, zwrócił również uwagę, że z archiwalnego planu geodezyjnego załączonego do decyzji budynek przy ul. [...], wskazany w decyzji organu I instancji, który według strony skarżącej nie istnieje, jest tożsamy z budynkiem wskazanym przez skarżącą Wspólnotę, jako budynek o adresie [...]. Ma on wysokość 24,8 m, co stanowi 7 kondygnacji równych 6 piętrom, a nie jak wywodzi skarżąca-5 kondygnacji. Określenie zaś dominanty punktowej w północnym fragmencie terenu inwestycji u zbiegu [...] i [...], jako maksymalnie 12 piętrowej jest wystarczające w świetle praktyki i sztuki projektowej. Podkreślił przy tym, iż przyjęty w decyzji I instancji wskaźnik- 0.4 powierzchni nowej zabudowy w stosunku do terenu inwestycji, oznacza iż projekcie budowlanym zostanie zachowany wskaźnik nie mniejszy niż 0.4. W kwestii odległości projektowanych budynków od budynku skarżącej, Sąd I instancji podzielił stanowisko organu orzekającego, iż projektowane obiekty winny spełniać warunki techniczne dotyczące nasłonecznienia i przesłaniania także w stosunku do budynków wschodniej pierzei ul. [...]. Odnośnie ustaleń organu dotyczących nieprzekraczalnej linii zabudowy, określonej w załączniku nr 1, zauważył, iż jest to linia zgodna z linią zabudowy budynku [...], odsunięta od ulicy w głąb działki dalej niż lico istniejącego budynku nr [...]. Określając jej przebieg, organ uwzględnił przede wszystkim postulaty skarżącej oraz skutki wynikające z szerokości ulic na obszarze [...] a w szczególności odległości od siebie budynków położonych po przeciwnych stronach ulicy, zalecając odsunięcie linii projektowanej zabudowy w stosunku do istniejącego budynku nr [...]. Odległości pomiędzy nowoprojektowaną zabudową a budynkami skarżącej będą wynosić co najmniej 23 m dla nadbudowy i powyżej 28 m dla nowoprojektowanych budynków, nie mniej niż wysokość danego elementu budynku.
Dodatkowo Sąd I instancji, wyraził pogląd, iż tak szczegółowe ustalenia jak m.in. dotyczące ogrzewania czy też usytuowania stacji transformatorowej, które, zdaniem strony skarżącej, powinny mieć miejsce w toku postępowania o ustalenia warunków zabudowy, będą miały znaczenie dopiero w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.
W swoim uzasadnieniu sąd I instancji zaznaczył także, że odmienną ocenę legitymacji materialnoprawnej strony skarżącej prezentował uczestnik postępowania - Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" w W. - wnosząc o oddalenie skargi i wywodząc, że Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" nie miała interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a. do występowania w charakterze strony w sprawie o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji planowanej przez Spółdzielnię ani interesu prawnego do wniesienia skargi.
Z wskazanych powyżej względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wnioskowana inwestycja nie narusza przepisów prawa, wymagań ładu przestrzennego, urbanistyki i architektury, walorów ekonomicznych przestrzeni jak również krajobrazowych i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm, dalej: p.p.s.a.) oddalił skargę Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]".
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga kasacyjna oparta została na następujących podstawach:
1. w ramach art. 174 pkt 1 p.p.s.a. - na naruszeniu prawa materialnego, polegającym na niewłaściwym zastosowaniu i "niepodciągnięciu" pod § 13 ust. 1 pkt 1 lit. "b" rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w związku z art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - okoliczności ustalonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, iż odległość między budynkiem [...] a nowoprojektowanym budynkiem wynosi powyżej 28 m, podczas gdy wysokość nowoprojektowanego budynku wynosi 36,4 m. Zdaniem autora skargi, Sąd I instancji winien uwzględnić fakt, że wysokość nowoprojektowanego budynku będzie przekraczała 35 m. i w oparciu o w/w przepisy oraz art. 145 ust. 1 pkt 1 lit. "a" p.p.s.a. uchylić zaskarżoną decyzję.
2. w ramach art. 174 pkt 2 p.p.s.a.- na naruszeniu prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:
• nieustosunkowanie się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. art. 107 § 3 kpa i pominięcie tego zarzutu w stanie faktycznym uzasadnienia wyroku, w sytuacji, gdy został on jako pierwszy wyartykułowany w skardze. Decyzja SKO, czego nie zauważył WSA nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, co uniemożliwiło Sądowi I instancji prawidłową jej kontrolę i w efekcie doprowadziło do błędnych ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy;
• ogólnikowe odniesienie się w uzasadnieniu wyroku do kwestii obszaru analizowanego, o którym mowa w § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, z którego to uzasadnienia nie wynika, ile faktycznie wynosi front działek i w jakiej konkretnie odległości powinny być usytuowane granice analizowanego obszaru;
• nieprawdziwe przedstawienie stanu faktycznego sprawy, polegające na "przeinaczeniu" treści decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] i wskazaniu, że nieprzekraczalna linia zabudowy ustalona w tej decyzji jest zgodna z liną zabudowy budynku [...], podczas gdy z akt sprawy wynika, że linia ta określona została w oparciu o uskok w budynku [...]. Zdaniem autora skargi, gdyby linia zabudowy została wyznaczona w oparciu o linię zabudowy budynku [...], to przebiegałaby dalej od ulicy [...], niż przyjęta przez organ na mapie. Załącznik graficzny nr 1, prawdopodobnie zawierał próby wyznaczenia linii zabudowy odpowiadającej linii zabudowy budynku [...], jednakże z niezrozumiałych względów w miejscu, gdzie powinna ona przebiegać, znajdują się ślady użycia korektora;
• niepowołanie i niewyjaśnienie podstawy prawnej, w oparciu o którą Sąd I instancji przyjął, że odległość między budynkiem [...] a nowoprojektowanym budynkiem wynosić będzie powyżej 28 m. i, że linia zabudowy odpowiada przepisom prawa;
b).art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. poprzez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, ze względu na naruszenie art. 107 § 3 kpa;
c). art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i przyjęcie, iż;
• nieprzekraczalna linia zabudowy jest zgodna z linią zabudowy budynku [...], podczas gdy została ona ustalona w oparciu o uskok w budynku [...];
* odległości pomiędzy budynkami skarżącej a nowoprojektowanymi budynkami będą wynosiły powyżej 28 m, podczas gdy odległość ta nie będzie przekraczała 25 m;
* granice obszaru analizowanego zostały wyznaczone w odległości nie
mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działek objętych wnioskiem.
d) art. 145 § 1 pkt 1 lit "a" p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji z dnia [...] mimo naruszenia przez SKO w W. prawa materialnego § 3 ust. 1 i 2 oraz § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:
Skarga kasacyjna nie jest uzasadniona.
Istota problemu w rozpoznawanej sprawie nie sprowadza się jednak do oceny, czy ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji przy ulicy [...], [...], [...] w W. nastąpiło zgodnie z powołanymi w skardze kasacyjnej przepisami, lecz czy Wspólnocie Mieszkaniowej "[...]" przysługuje przymiot strony postępowania .
Uprawnienie do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powiązane zostało z posiadaniem interesu prawnego. Przepis ten stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny /.../. Dotyczy to także uczestników postępowania. Akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego skarżącego, który musi być interesem własnym, indywidualnym i wynikającym z konkretnego przepisu prawa powszechnie obowiązującego (wyrok NSA z 3 czerwca 1996 r. II SA74/96 - ONSA 1997 z. 2, poz. 89). Ze skargą, co do zasady może więc wystąpić podmiot, który wykaże "związek między chronionym przez przepisy prawa materialnego interesem prawnym a aktem lub czynnością organu administracji publicznej" (B. Adamiak, J Borkowski "Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne" W-wa 2003, s.424). Skarga wniesiona przez podmiot, który z zasady nie może mieć legitymacji skargowej - podlega odrzuceniu, natomiast stwierdzenie przez sąd w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym - powoduje oddalenie skargi.
W orzecznictwie wielokrotnie wskazywano, że stroną postępowania w sprawie o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z zasady jest właściciel lub wieczysty użytkownik nieruchomości, której dotyczy postępowanie, natomiast właściciele lub wieczyści użytkownicy działek bezpośrednio sąsiadujących z nieruchomością, której dotyczy postępowanie mogą być jego stroną po wykazaniu w konkretnej sprawie i w konkretnych okolicznościach przesłanek z art. 28 k.p.a., czyli wpływu wyniku tego postępowania na ich własny interes prawny lub obowiązek (Uchwała składu 5 Sędziów NSA z 25 września 1995 r. VI SA 13/95 - ONSA 1995 z 4, poz. 154, oraz Uchwała z dnia 4 grudnia 1995 r. VI SA 20/95 - ONSA 1996 z. 2, poz. 54). Możliwe jest także uznanie za stronę postępowania właściciela lub wieczystego użytkownika nieruchomości położonej dalej, a więc nie sąsiadującej bezpośrednio z nieruchomością, dla której ustalane są warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli wykaże ona istnienie interesu prawnego opartego na konkretnej normie prawa materialnego - art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1998 r. IV SA 116/98 i z 28 września 2006 r. II OSK 76/06 - niepublikowane).
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, wnoszący skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, a następnie skargę kasacyjną nie jest właścicielem działki sąsiadującej z działkami, których dotyczyła decyzja ustalająca warunki zabudowy. Nieruchomość, stanowiąca własność Wspólnoty Mieszkaniowej "[...]" znajduje się po drugiej stronie ulicy [...], u zbiegu z ulicą [...]. Właścicielem działek pod drogą (ulica [...]) jest Miasto [...] W. Strona skarżąca swój interes prawny i przymiot strony wywodzi z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis ten stanowi, że odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów powinna umożliwiać naturalne oświetlenie tych pomieszczeń i określa warunki techniczne, jakie muszą być spełnione aby ten wymóg można było uznać za spełniony. Skarżąca wskazywała zaś, że nowoprojektowany budynek o 12 kondygnacjach nie spełnia wymogów tego przepisu, a tym samym narusza jej interes prawny.
Oceny tej nie można podzielić. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do uznania, że Wspólnota Mieszkaniowa "[...]", w postępowaniu administracyjnym w sprawie ustalenia warunków zabudowy, toczącym się z wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [...] w W., ma status strony i legitymację materialnoprawną do wniesienia skargi, skoro działka skarżącej znajduje się po drugiej stronie ulicy i nie sąsiaduje bezpośrednio z nieruchomością inwestora. W tym postępowaniu nie może ona wskazać konkretnego przepisu prawa materialnego, na podstawie którego może skutecznie żądać ochrony swoich interesów. Można natomiast mówić w tym przypadku o istnieniu interesu faktycznego po stronie skarżącej, tyle, że nie wystarcza on, zgodnie z art. 28 k.p.a. do uzyskania statusu strony postępowania administracyjnego i nie daje legitymacji materialnoprawnej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 p.p.s.a). Wskazać należy, że podobny pogląd wyrażony został także w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2000 r. IV SA 857/98 ("Wspólnota" 2000, nr 44 s. 51) , w którym Sąd uznał, że w sytuacji gdy działka inwestora jest położona po drugiej stronie ulicy i nie sąsiaduje ona bezpośrednio z działką skarżącego, skarżący nie ma interesu prawnego w sprawie. Zbadanie czy planowana budowa i nadbudowa ograniczy dopływ naturalnego oświetlenia do pomieszczeń w budynku przy ul. [...] i czy spełnione będą warunki techniczne określone w § 13 wskazanego wyżej rozporządzenia z 2002 r. jest możliwe dopiero na etapie oceny konkretnego projektu budowlanego przy wydawaniu pozwolenia na budowę, bo dopiero na tym etapie ocenia się zgodność projektu przedstawionego do zatwierdzenia z wymaganiami technicznymi. Inny jest przedmiot obu postępowań, a tym samym inny jest zakres ochrony osób trzecich w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, a inny w postępowaniu o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę.
Gdy tak, jak w niniejszej sprawie, brak na danym terenie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, przedmiotem postępowania o ustalenie warunków zabudowy jest ocena czy planowany sposób zagospodarowania terenu nie naruszy zasady "dobrego sąsiedztwa" i gwarantuje zachowanie na danym terenie ładu przestrzennego określonego w art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Przesłanki jakie muszą być spełnione przy dokonywaniu tej oceny określa art. 61 ust. 1 pkt 1-5 tej ustawy. Organ orzekający w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie może wkraczać natomiast w kompetencje organu wydającego decyzje o pozwoleniu na budowę, do którego należy ocena, czy projektowany obiekt spełnia warunki określone w prawie budowlanym i przepisach szczególnych wydanych na jego podstawie, w tym warunki techniczne określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.).
W tym miejscu należy także wyjaśnić, że określony w art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym warunek zgodności decyzji o warunkach zabudowy z przepisami odrębnymi nie dotyczy przepisów określających warunki techniczne jakie powinny spełniać budynki, lecz przepisów odrębnych, przez pryzmat których jest dokonywana ocena zgodności zamierzenia inwestycyjnego, co zależy od położenia terenu będącego przedmiotem ustaleń. Do takich przepisów zalicza się regulacje dotyczące ochrony środowiska, przyrody, gruntów rolnych i leśnych, zabytków, uzdrowisk, ochrony granic ,obszarów morskich, przepisy sanitarne czy prawo geologiczne i górnicze (T. Bąkowski "Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Komentarz" Zakamycze 2004 , uwaga 6 do art. 61).
Zgodnie z art. 173 § 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną może wnieść strona, prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich po doręczeniu im odpisu orzeczenia z uzasadnieniem.
W uchwale 7 Sędziów NSA z dnia 11 kwietnia 2005 r. OPS 1/04 (ONSAiWSA 2005/4/62) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznając skargę kasacyjną może i powinien z urzędu badać czy skarga została wniesiona przez stronę. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym i ażeby jej wniesienie wywołało skutek w postaci wszczęcia postępowania drugiej instancji, łącznie musi być spełnionych 5 warunków: skarga musi być wniesiona w przepisanym terminie (art. 177), przez uprawniony podmiot (art. 173 § 2), po sporządzeniu jej przez adwokata, radcę pranego lub inną uprawnioną osobę (art. 175), z zachowaniem wskazanych wymagań formalnoprawnych (art. 176 w zw. z art. 174) oraz musi być należycie opłacona (art. 221). Niedopełnienie któregoś z tych warunków czyni skargę niedopuszczalną i powoduje jej odrzucenie (art. 178). Od zasady, że wniesienie skargi kasacyjnej przez nieuprawniony podmiot powoduje jej odrzucenie przyjmuje się istotny wyjątek. Nie można odrzucić skargi kasacyjnej z tego powodu, że została wniesiona przez podmiot niebędący stroną, jeżeli podmiot ten został dopuszczony do udziału przed wojewódzkim sądem administracyjnym i brał udział w tym postępowaniu jako strona. Ustalenie, że wnoszący skargę nie jest stroną, wymagało zatem merytorycznego rozpoznania sprawy w kontekście posiadania przez niego interesu prawnego w sprawie.
Uznanie z powyżej wskazanych względów, że wnosząca skargę kasacyjną Wspólnota Mieszkaniowa "[...]" nie miała w sprawie interesu prawnego w znaczeniu materialnoprawnym oznacza, że zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oddalający skargę Wspólnoty, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. W tej sytuacji poza oceną Naczelnego Sąd Administracyjnego pozostały zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, ponieważ zaskarżenie wyroku przez wskazanie określonych postaw kasacyjnych jest ściśle związane z interesem prawnym wnoszącego skargę kasacyjną.
Z powyższych względów, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło