II FSK 65/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-03-13
Skład orzekający: Włodzimierz Kubiak, Jacek Brolik, Sławomir Presnarowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prowadząc postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe na członków zarządu spółki, ma obowiązek prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich członków zarządu, czy też może prowadzić odrębne postępowania wobec każdego z nich?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Ordynacja podatkowa nie zna instytucji współuczestnictwa koniecznego, a organ podatkowy może wszcząć postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe i wydać decyzję wobec jednego członka zarządu, bez konieczności prowadzenia jednego postępowania z udziałem wszystkich. Udział pozostałych członków zależy od ich woli. Ponadto, odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków, a nie w momencie wydania decyzji określającej wysokość podatku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności J. R., byłego wiceprezesa zarządu spółki "R." Sp. z o.o., za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. Organy podatkowe uznały, że J. R. ponosi odpowiedzialność, ponieważ był członkiem zarządu w momencie powstania zobowiązania, egzekucja wobec spółki okazała się bezskuteczna, a on nie wykazał spełnienia przesłanek egzoneracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję organu odwoławczego, uznając, że J. R. nie może odpowiadać za zobowiązania powstałe po dacie jego odwołania z funkcji, a wpis do KRS ma charakter deklaratoryjny. Dyrektor Izby Skarbowej wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Włodzimierz Kubiak (spr.), Sędzia NSA: Jacek Brolik, Sędzia WSA del.: Sławomir Presnarowicz, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 13 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt I SA/Gl 1435/05 w sprawie ze skargi J. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 czerwca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2) zasądza od J. R. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 430 (czterysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, 3) nakazuje zwrócić Dyrektorowi Izby Skarbowej w K. z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach kwotę 58 (pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem nadpłaconego wpisu od skargi kasacyjnej.
Wyrokiem z dnia 23 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SA/Gl 1435/05, w sprawie ze skargi J. R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 23 czerwca 2005 r. w przedmiocie odpowiedzialności skarżącego, jako członka zarządu, za zobowiązania spółki "R." Sp. z o.o. z siedzibą w P. Ś. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000r.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że decyzją z dnia 23 czerwca 2005 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Ś. z dnia 17 marca 2005 r., wydaną w wymienionej wyżej sprawie.
Organy podatkowe uznały, że zaistniały przesłanki odpowiedzialności podatkowej skarżącego przewidziane w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Strona w okresie, gdy powstało zobowiązanie podatkowe spółki za 2000 r. pełniła funkcję wiceprezesa zarządu wskazanej spółki (od 19 kwietnia 1999 r. do 21 grudnia 2001 r.), egzekucja przeciwko spółce okazała się bezskuteczna, a J. R. nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wniosek o wszczęcie postępowania układowego. Ponadto ustalono, że wierzytelności wskazane przez członków zarządu spółki, przysługujące od "F. S." Sp. z o.o. i H. F. S.A. nie istniały, a spółka nie zgłosiła wierzytelności do postępowania upadłościowego.
Ustosunkowując się do zarzutów zawartych w odwołaniu, Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił, że za decydującą dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy należy uznać okoliczność, iż J. R. był członkiem zarządu spółki w 2000 r., to jest w chwili powstania zobowiązania podatkowego. Wskazany przez stronę fakt podjęcia w dniu 21 grudnia 2001 r. uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników, na mocy której udzielono absolutorium z wykonywania obowiązków i odwołano dotychczasowy zarząd (prezesa J. W. i wiceprezesa J. R.) pozostaje – w ocenie organu odwoławczego – nieistotny dla sprawy.
W skardze do sądu administracyjnego J. R. domagał się uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji wskazując na naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej.
Skarżący wywodził, że w razie niespełnienia którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 116 Ordynacji podatkowej nie jest dopuszczalne orzeczenie o przeniesieniu odpowiedzialności za zobowiązania spółki na członka jej zarządu. J. R. podkreślił, że był członkiem zarządu spółki w okresie, w którym wierzytelność stała się wymagalna, jednakże pozostawał poza strukturą zarządu w czasie właściwym do ogłoszenia upadłości.
Autor skargi powołał ponadto orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 listopada 2003 r., sygn. akt III SA 110/02 (publ. POP 2004/6/115), w którym przesądzono, że odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki nie może mieć miejsca, jeżeli przesłanki do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości zaistniały, gdy nie miał on już wpływu na podjęcie kroków zmierzających do ogłoszenia upadłości spółki.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
W motywach rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył treść art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i na wstępie wyjaśnił, że bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec spółki została stwierdzona postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. Ś. z dnia 19 lutego 2004 r. o umorzeniu egzekucji.
Sąd wskazał następnie, że z unormowań zawartych w art. 27, art. 7 ust. 1 i art. 8 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 86 ze zm.) jednoznacznie wynika, że zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. powstawało (w trybie art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej) do dnia 31 grudnia 2000 r., a dzień 31 marca 2001 r. stanowił termin płatności podatku należnego za 2000 r.
Skład orzekający zwrócił uwagę, że w piśmie z dnia 3 grudnia 2001 r. J. R. złożył rezygnację z pełnienia funkcji członka zarządu "R." Sp. z o.o., a Nadzwyczajne Walne Zgromadzenie Wspólników z dniem 21 grudnia 2001 r. odwołało go z tej funkcji i udzieliło absolutorium z wykonania obowiązków wiceprezesa zarządu. Powyższa zmiana w składzie osobowym zarządu spółki nie została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym do dnia wydania zaskarżonej decyzji.
Sąd, powołując się na pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 lipca 2005 r., sygn. akt I SA/Bd 219/05 (publ. POP 2006/3/41), podkreślił, że rezygnacja z funkcji członka zarządu ma charakter czynności jednostronnej i dla jej skuteczności wystarczy, aby oświadczenie woli dotarło do podmiotu, do którego było adresowane. Wykonywanie funkcji członka zarządu odpowiada cechom umowy zlecenia, co powoduje, że zastosowanie znajduje w tym przypadku art. 746 Kodeksu cywilnego. Trafność prezentowanego stanowiska potwierdza również regulacja zawarta w art. 202 § 5 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 ze zm.). Wpisy do rejestru dotyczące członków zarządu mają bowiem charakter deklaratoryjny i nie mogą stanowić jedynej przesłanki przypisania odpowiedzialności z art. 116 Ordynacji podatkowej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że J. R. nie może odpowiadać za zobowiązania podatkowe spółki powstałe po dniu 21 grudnia 2001 r., a okoliczność, iż odwołanie go z funkcji członka zarządu nie zostało ujawnione w Krajowym Rejestrze Sądowym pozostaje bez wpływu na tę konstatację. Do dnia 21 grudnia 2001 r. obowiązywało, wynikające z art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych domniemanie prawidłowości zeznania o wysokości dochodu osiągniętego przez spółkę w 2000 r. i samoobliczenia należnego podatku (uiszczonego przez spółkę w ustawowym terminie). Decyzja Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w K. wydana na skutek zakwestionowania prawidłowości samoobliczenia przez "R." Sp. z o.o. podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. została wydana i doręczona stronie w czerwcu 2002 r., czyli w okresie, w którym skarżący nie pełnił już funkcji członka zarządu spółki. Wszelkie przyczyny, wskutek których spółka nie wykonała tej decyzji zaistniały w czasie, w którym J. R. nie pełnił funkcji członka zarządu spółki, a zatem bezpodstawne byłoby przeniesienie na niego odpowiedzialności za ten stan rzeczy.
Ponadto skład orzekający zauważył, że z brzmienia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, iż w orzeczeniu o odpowiedzialności jednego z członków zarządu spółki należało zaznaczyć, że jest to odpowiedzialność solidarna wspólnie z pozostałymi osobami, które były członkami zarządu tej osoby prawnej w 2000 r. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie dotyczy interesu prawnego wszystkich podmiotów, wobec których taką odpowiedzialność można orzec, a zatem – stosownie do art. 133 Ordynacji podatkowej – powinno być ono prowadzone z ich udziałem.
W skardze kasacyjnej Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o uchylenie powyższego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
I. mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), to jest naruszenie:
1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 133 § 1, art. 166 § 1, art. 91, art. 107 § 1, art. 108 § 1 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2005 r. wskutek przyjęcia, iż organ podatkowy w sprawie przeniesienia odpowiedzialności na członków zarządu powinien prowadzić jedno postępowanie z udziałem wszystkich członków zarządu,
2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 107, art. 108 § 1 i art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2005 r. wskutek nieuprawnionego stwierdzenia, że organ podatkowy w decyzji o odpowiedzialności konkretnego członka zarządu za zaległości podatkowe spółki winien wskazać imiennie pozostałych członków zarządu, ponoszących tę odpowiedzialność solidarnie,
3/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 1 § 1 i art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 czerwca 2005 r. wskutek braku pełnego wyjaśnienia podstawy prawnej wyroku – braku analizy art. 116 § 2 oraz wydanie organom podatkowym zaleceń nie znajdujących odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawa,
II. naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię bądź niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), to jest naruszenie:
1/ art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że datą powstania zobowiązania podatkowego w rozumieniu art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej jest dzień wejścia do obrotu prawnego decyzji organu pierwszej instancji określającej wysokość podatku dochodowego od osób prawnych za dany rok podatkowy,
2/ art. 116 § 1 w związku z art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w związku z art. 21 § 1 pkt 1 i art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może powoływać się na brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego w sytuacji, gdy zobowiązanie podatkowe, które następnie przekształciło się w zaległość podatkową, powstało w czasie pełnienia przez niego tej funkcji, a kondycja finansowa podmiotu była w tym okresie dobra,
3/ art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę jego zastosowania wskutek błędnej wykładni art. 116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej w związku z art. 7 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, mimo iż zobowiązanie podatkowe, które następnie przerodziło się w zaległość podatkową, powstało w okresie sprawowania przez J. R. funkcji członka zarządu spółki "R.", bezskuteczności egzekucji i niewykazania przez stronę spełnienia przesłanek egzoneracyjnych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że przepisy art. 107 § 1, art. 108 § 1 oraz art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej nie obligują organu podatkowego – wbrew twierdzeniom Sądu – do prowadzenia jednego postępowania przeciwko wszystkim członkom zarządu spółki. Przepis art. 166 § 1 powołanej ustawy uzależnia możliwość wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania wobec więcej niż jednej osoby od tożsamości stanu faktycznego i stanu prawnego, z których wynikają prawa i obowiązki stron. Tymczasem w sprawach dotyczących członków zarządu wcale nie musi występować ten sam stan faktyczny (różny może być okres sprawowania funkcji, jak i jej charakter). Zupełnie odmienne mogą wystąpić też okoliczności egzoneracyjne.
Regulacje zawarte w art. 107 § 1, art. 108 § 1, art. 116 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 5 i 6 Ordynacji podatkowej nie stanowią również źródła obowiązku wskazywania w treści decyzji nazwisk osób, które odpowiadają solidarnie (bądź ewentualnie mogą odpowiadać) za zaległości podatkowe spółki. W sytuacji gdy nie zostały jeszcze zakończone postępowania i nie wydano decyzji wobec pozostałych członków zarządu, nie można w rozstrzygnięciu orzekającym o odpowiedzialności podatkowej pierwszego członka zarządu spółki wymienić pozostałych członków zarządu, ponoszących tę odpowiedzialność.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. zaakcentował ponadto, że Sąd przedstawiając swoją argumentację, opierającą się na treści art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej, ograniczył się jedynie do suchego zacytowania tego przepisu, nie przedstawiając równocześnie sposobu jego rozumienia, ani nie wskazując, na czym polegał błąd w interpretacji dokonanej przez organy podatkowe.
Autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej nie formułuje jakiegokolwiek wyjątku co do oceny momentu powstania zobowiązania, a zatem należy go interpretować zgodnie z innymi przepisami materialnoprawnymi regulującymi moment powstania danego zobowiązania podatkowego. Dla podatku dochodowego od osób prawnych będą to w szczególności przepisy art. 7 ust. 1 i 2 oraz art. 18 ust. 1, art. 19 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. podkreślił jednocześnie, że zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego należnego od spółki "R." za 2000 r. powstało z dniem 31 grudnia 2000 r. i powinno zostać skonkretyzowane w prawidłowej wysokości w złożonym zeznaniu rocznym.
Zdaniem organu odwoławczego, z treści art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wynika, że na brak winy w niezłożeniu wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęciu postępowania układowego członek zarządu może powoływać się tylko wtedy, gdy zaistniały przesłanki do takiego działania, to jest w razie zaprzestania płacenia długów bądź gdy majątek przedsiębiorcy nie wystarcza na zaspokojenie długów. Dopiero bowiem, gdy egzekucja w stosunku do podatnika okaże się bezskuteczna możliwe jest przerzucenie odpowiedzialności na członka zarządu. A zatem – a contrario – jeżeli sytuacja finansowa podmiotu nie uzasadnia podjęcia omawianych czynności, członek zarządu nie jest uprawniony do usprawiedliwiania się brakiem winy w tym zakresie.
W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej w K., wykładnia proponowana przez Sąd prowadzi do uwolnienia od odpowiedzialności członków zarządu sprawujących swoją funkcję w okresie dobrej kondycji majątkowej podmiotu, a nie pełniących jej w chwili wydania przez organy podatkowe decyzji trybie art. 21 § 3 Ordynacji podatkowej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna okazała się uzasadniona. Jej zarzuty zawierają usprawiedliwione podstawy, oprócz odnoszącego się do art. 3 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ten ostatnio wymieniony przepis określa bowiem jedynie przedmiot działania sądów administracyjnych i nie został naruszony w zaskarżonym wyroku.
Analogicznie jak to miało miejsce w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2008 r. sygn. akt II FSK 1606/06, skład orzekający w sprawie niniejszej ocenił, że uzasadnienie skargi kasacyjnej może być niemal w całości przytoczone w motywach niniejszego orzeczenia.
Zgodzić się w pierwszej kolejności trzeba z wywodami skargi kasacyjnej dotyczącymi braku podstaw prawnych do prowadzenia postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w stosunku do wszystkich członków zarządu z powodu solidarnego charakteru tej odpowiedzialności. Podzielić należy pogląd już wyrażony w przywołanym wyżej wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, że Ordynacja podatkowa w ogóle nie zna instytucji współuczestnictwa koniecznego, przewidzianej w postępowaniu cywilnym (por. art. 72 § 2 i 3 Kpc). Poza tym w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśniono już, że organ podatkowy może wszcząć postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe i wydać decyzję na podstawie przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej w stosunku do jednego tylko członka zarządu spółki, a udział pozostałych członków w takim postępowaniu zależy tylko od ich woli (por. wyrok z dnia 11 stycznia 2006 r. sygn. akt II FSK 139/05).
Na przedstawione rozumienie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących odpowiedzialności podatkowej, a w szczególności jej art. 116, ma niewątpliwie wpływ brzmienie art. 107 § 1 Ordynacji. Stanowi się w nim, że za zaległości podatkowe podatnika, a więc w niniejszej sprawie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie z nim również osoby trzecie (członkowie zarządu spółki).
Brak jest zatem podstaw do uznania, jak to wywiódł Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, że "decyzje zamykające to postępowanie (wydane wobec każdej z osób odrębnie) powinny zawierać stwierdzenie, że odpowiedzialność ponoszona jest solidarnie z pozostałymi (wymienionymi z imienia i nazwiska) osobami".
Dokonując wykładni art. 116 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.) należy uwzględniać treść obu paragrafów wchodzących w skład tego unormowania, gdyż uzupełniają się one wzajemnie. Przepis § 2 tego artykułu przewiduje, że odpowiedzialność członków zarządu za zaległości spółki obejmuje zobowiązania podatkowe powstałe w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. W rozpoznanej sprawie dochodzone zaległości podatkowe spółki "R." objęły podatek dochodowy od osób prawnych za 2000 r. Powstały one zatem w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a więc z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania. Potwierdzają takie ustalenie przepisy ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. Nr 21, poz. 86 ze zm.), a w szczególności jej art. 7 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 i art. 27 ust. 1. Stąd nieuprawnione jest twierdzenie Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie może odpowiadać za zobowiązania podatkowe spółki "R." powstałe po dniu 21 grudnia 2001 r., skoro w istocie powstały one w 2000 r., a więc wówczas gdy skarżący pełnił funkcję członka zarządu tej spółki. Nie ma więc znaczenia wydanie i doręczenie spółce w 2002 r. decyzji określającej podatek dochodowy od osób prawnych za 2000 r., gdyż zobowiązanie podatkowe nie powstało w tej dacie (2002 r.).
Sąd pierwszej instancji dokonał także błędnej wykładni art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Przewidziana w tym przepisie przesłanka wyłączająca odpowiedzialność członka zarządu spółki za zaległości podatkowe nie może bowiem z przyczyn oczywistych zaistnieć w stosunku do osób, które przestały już pełnić wskazaną funkcję w spółce a zaległości podatkowe powstały w okresie, gdy spółka znajdowała się w dobrej kondycji finansowej pod ich kierownictwem i nie zachodziły przesłanki do ogłoszenia upadłości spółki lub wszczęcia postępowania układowego. Osoby te nie mają, po zaprzestaniu pełnienia funkcji członka zarządu, żadnego wpływu na wszczęcie lub też zaniechanie wszczęcia postępowania upadłościowego lub układowego. Nie są więc w stanie wykazać braku winy w tym zakresie.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, w oparciu o przepisy art. 185 § 1 i art. 203 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło