IV SA/Gl 877/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Szczepan Prax, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2006 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. na rzecz E. C. kwotę [...] zł ([...] zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 1 pkt 2, art. 2 i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) § 1, § 7 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) orzekł, że u E. C. brak jest podstaw do wydania decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej – [...]. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że uprawniony do przeprowadzenia badań Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w K. Poradnia Chorób Zawodowych w S. stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...], ponieważ rozpoznał u E. C. [...]. Organ ten zaznaczył, że co prawda E. C. w latach [...] pracował w Firmie A w L. na stanowisku [...] w warunkach [...], jednakże z uwagi na nierozpoznanie wskazanej choroby oraz ustanie narażenia na [...] w [...] r. nie mógł wydać decyzji pozytywnej. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł E. C., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji, bądź uznania u niego choroby zawodowej. W motywach odwołania wskazał, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nastąpiło przed przeprowadzeniem badań przez jednostkę orzeczniczą drugiego stopnia, w następstwie czego dopuszczono się naruszenia gwarancji procesowych strony. Jego zdaniem decyzja wydana została z naruszeniem art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, a ustalenia faktyczne na jakich oparł się organ należało uznać za dowolne, a zarazem sprzeczne z art. 7 Kodeksu i wyrażoną w nim zasadą prawdy obiektywnej. Nadto skarżący nie zgodził się z orzeczeniem Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] r., w którym lekarze wykluczyli zawodową etiologię rozpoznanego u niego schorzenia ze względu na okres jaki upłynął od ustania narażenia oraz [...] w czasie [...] lat od zakończenia pracy w warunkach szkodliwych. Zauważył, że przyjęte w orzeczeniu kryteria są surowsze od tych jakie wynikają z przepisów obowiązującego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zaznaczył, że w następstwie pracy w środowisku zagrożenia w latach [...] leczył się [...]. To, że w ówczesnym czasie nie wystąpiła [...] to nie oznacza, że nie było symptomów choroby zawodowej. Nadto zaznaczył, że decyzja ta została doręczona dopiero [...] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tegoż rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania jak również przywołał obowiązujące przepisy w zakresie stwierdzenia choroby zawodowej. Organ ten podzielił ustalenia faktyczne organu pierwszej instancji dotyczące przebiegu pracy zawodowej E. C. Przyznał, że ten pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania [...]. Jednocześnie wskazał, że orzeczenia obu uprawnionych placówek medycznych wypowiadających się w sprawie wykluczyły u wyżej wymienionego zawodową etiologię [...]. W orzeczeniach tych wskazano, że co prawda E. C. w latach [...] był leczony, jednakże z analizy dokumentacji lekarskiej nie wynika by wykazano istnienie [...] i brak było podstaw do uznania zawodowej etiologii schorzenia. W świetle tych ustaleń organ odwoławczy stwierdził, że z uwagi na czas jaki upłynął od ustania narażenia zawodowego oraz brak potwierdzenia w dokumentacji lekarskiej istnienia [...] w czasie pracy i do [...] lat od jej zakończenia nie pozwala na przyjęcie zawodowej etiologii rozpoznanego u E. C. schorzenia. W imieniu skarżącego skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł pełnomocnik – adwokat K. B. W skardze tej wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji oraz o utrzymanej nią decyzji organu pierwszej instancji i o stwierdzenie u niego choroby zawodowej ewentualnie o uchylenie wskazanych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organy administracji. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1993 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie zakwalifikowanie rozpoznanego schorzenia do chorób zawodowych, pomimo wskazania wszystkich niezbędnych do tego przesłanek, jak również błędną wykładnię przepisów poprzez przyjęcie, iż o etiologii zawodowej decyduje czynnik czasowy. Zarzucił także organom administracji naruszenie przepisów procesowych, ponieważ organy administracji podjęły rozstrzygnięcie nie przeprowadzając wnikliwej analizy dokumentacji medycznej, co doprowadziło do wadliwych konkluzji. Zdaniem skarżącego organy wadliwie przyjęły, że dla odmowy stwierdzenia choroby zawodowej znaczenie ma okoliczność, że przed upływem [...] lat od ustania narażenia nie stwierdzono u skarżącego [...], ponieważ takiego ograniczenia nie wprowadzają obowiązujące w sprawie przepisy. Nadto stwierdził, że skoro skarżący pracował w narażeniu na [...], uległ [...] i w [...] r. nabył prawo do [...], to sugestie lekarzy zawarte w orzeczeniach, są nieprawdziwe, mylące i niewystarczająco precyzyjne dla odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Wskazał także, że pojęcia [...] nie można zawężać do [...] jak uczyniły to organy w ślad za opinią lekarzy. W odpowiedzi na skargę Ś. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 8 sierpnia 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 552/04 oddalił skargę. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, że z uwagi na rozpoczęcie postępowania w sprawie choroby zawodowej przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), sprawa skarżącego rozpatrywana jest w oparciu o dotychczasowe przepisy. Zdaniem Sądu to, iż skarżący w latach [...] pracował w [...] i był [...] nie jest kwestionowane. Z tego też powodu kluczową rolę w sprawie odgrywa ustalenie, czy w przypadku skarżącego występuje związek przyczynowy między jego chorobą a wykonywaną pracą zawodową. Przeprowadzona analiza orzeczeń uprawnionych podmiotów medycznych wypowiadających się w sprawie pozwoliła Sądowi na ustalenie, że stwierdzona u skarżącego choroba [...] nie ma związku z wykonywaną pracą zawodową. Przeprowadzona analiza dokumentacji medycznej z lat [...] nie wykazywała [...] i już wówczas brak było podstaw do rozpoznania stwierdzenia choroby zawodowej. Odnosząc się do poszczególnych zarzutów sformułowanych w skardze Sąd uznał je za chybione, gdyż z dokumentacji medycznej nie wynika aby u skarżącego wystąpiły objawy [...], a podjęcie rozstrzygnięcia przez organ pierwszej instancji przed wydaniem orzeczenia lekarskiego przez uprawnioną placówkę odwoławczą w tym zakresie nie stanowiło naruszenia postanowień art. 106 Kodeksu postępowania administracyjnego, ponieważ orzeczenie nie jest stanowiskiem czy opinią lecz dowodem w sprawie. Nadto Sąd zaznaczył, że organ pierwszej instancji o zwróceniu się przez pracownika do właściwego instytutu naukowo-badawczego nie był poinformowany. Z wyrokiem tym nie zgodził się skarżący, którego pełnomocnik pismem procesowym z dnia [...] r. wniósł skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze tej zarzucił powyższemu wyrokowi naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy polegające na błędnej wykładni § 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych, ponieważ jego zdaniem w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z [...] r. rozpoznano u E. C. [...], a to odpowiada chorobie wymienionej pod pozycją nr [...] wykazu chorób zawodowych, a akcentowany w tym orzeczeniu czynnik, czasowy nie ma znaczenia i jest pozbawiony mocy prawnej. Wyrokowi temu zarzucił także naruszenie art. 135 i art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na nie uchyleniu zaskarżonej decyzji. W wyroku tym Sąd przyjął dowolną interpretację jakoby orzeczenie medyczne nie podlegało kontroli sądowej w zakresie materialnoprawnym, jakim jest przyczyna wykluczenia zawodowej etiologii choroby oraz zarzucił orzeczeniu lekarskiemu, że zostało wydane z pominięciem pakietu dokumentów utrwalających [...], na podstawie których Zakład Ubezpieczeń Społecznych w R. wypłacał E. C. [...] oraz nie danie wiary dokumentom wspierającym ten zarzut złożonych na rozprawie. W motywach skargi podniesiono, że uzasadnienie wyroku zawiera wewnętrznie sprzeczne rozważania dotyczące etiologii choroby jak również znaczenia czynniku czasu dla oceny występowania związku przyczynowego między stwierdzoną chorobą a pracą zawodową. Zaakcentowano również, że organ pierwszej instancji nie wydał decyzji przed wyczerpaniem przez skarżącego przysługującej mu procedury rozpoznania lekarskiego, a tym samym rozstrzygnięcie to zostało podjęte przedwcześnie, przed wyjaśnieniem wszystkich okoliczności sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 maja 2006 r. sygn. akt II OSK 34/06 uchylił wskazany powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach i przekazał temu Sądowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. W motywach tego wyroku Sąd stwierdził, że podstawowym obowiązkiem organu administracyjnego prowadzącego sprawę administracyjną jest dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, bowiem tylko do prawidłowo ustalonego stanu może być w sposób właściwy zastosowane prawo materialne. Po dokonaniu wnikliwej analizy orzeczeń lekarskich, które legły u podstaw wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że występujące w tych orzeczeniach niejasności co do etiologii choroby skarżącego oraz występowania ewentualnego związku przyczynowego między warunkami pracy i powstaniem choroby, zobowiązywały organy administracji do szczególnie wnikliwego i dokładnego wyjaśnienia kiedy skarżący zachorował na [...], czy rzeczywiście objawy tej choroby ujawniły się dopiero po [...] latach od ustania zagrożenia i czy wcześniej skarżący nie cierpiał na te dolegliwości. Zdaniem Sądu sprawa w tym zakresie nie została należycie wyjaśniona, ponieważ E. C. w trakcie postępowania twierdził i na tę okoliczność złożył szereg dokumentów medycznych, że już w latach [...], a więc kilka lat po zaprzestaniu wykonywania pracy w [...], cierpiał na [...]; w związku z tym leczył się i został uznany [...]. Z akt sprawy nie wynika, czy zespoły lekarskie wydające opinie zapoznały się z tymi dowodami a w treści opinii nie ustosunkowano się do faktu uzyskania przez skarżącego [...], nadto w opiniach tych nie wypowiedziano się, czy obok istotnego wpływu czynnika [...] w etiologii choroby w jakimś, mniejszym zakresie nie decydowały też warunki pracy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd administracyjny stosownie do postanowień art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Kontrola ta przeprowadzana jest pod względem legalności, a zatem w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości lub w części jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Po myśli art. 190 powoływanej ustawy Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Z brzmienia wskazanego przepisu jednoznacznie wynika, że tutejszy Sąd związany jest wykładnią prawa wyrażoną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 maja 2006 r. W wyroku tym Sąd wskazał, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób pozwalający na podjęcie rozstrzygnięcia okoliczności związanych z [...], a w szczególności czy objawy choroby, które ujawniły się po [...] latach od ustania zagrożenia związane były z pracą zawodową i wcześniej nie cierpiał na te same dolegliwości. Brak wyjaśnienia wskazanej okoliczności stanowi naruszenie postanowień art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro rozstrzygnięcia organów administracji podjęte zostały z naruszeniem wskazanych przepisów to tutejszy Sąd będący związany wykładnią zamieszczoną w powołanym powyżej wyroku zobowiązany jest uwzględnić wniesioną skargę i uchylić zaskarżoną decyzję. W następstwie niniejszego wyroku sprawa trafia ponownie do rozpatrzenia przez organ odwoławczy, który winien w sposób szczegółowy wyjaśnić dostrzeżone uchybienia w zakresie postępowania dowodowego, a w szczególności ustalić w oparciu o dostępną dokumentację medyczną z lat [...], czy wówczas skarżący cierpiał na te same, co obecnie, dolegliwości związane z [...]. Nadto organ ten winien przedłożyć odpowiedniemu podmiotowi medycznemu zgromadzoną dokumentację medyczną by ten mógł się w sprawie wypowiedzieć i odnieść do faktu uzyskania przez skarżącego w ówczesnym czasie [...]. Z uwagi na fakt, że mocą zaskarżonej decyzji odmówiono stwierdzenia występowania u skarżącego choroby zawodowej, Sąd nie orzekał o jej wykonalności. O kosztach postępowania Sąd orzekł stosownie do postanowień art. 200 i art. 205 wyżej wymienionej ustawy oraz postanowień § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokacie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielanej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.). Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylono zaskarżoną decyzję. SW