II SA/Sz 577/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-09-13

Skład orzekający: Iwona Tomaszewska, Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Kazimierz Maczewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z jej podziałem można ustalić na podstawie uchwały rady gminy, która weszła w życie po dacie wydania decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości, ale przed wydaniem decyzji ustalającej opłatę?
Ratio decidendi
Opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego jej podziałem można ustalić, jeżeli w momencie wydania decyzji ustalającej tę opłatę obowiązywała uchwała rady gminy w sprawie stawki procentowej tej opłaty. Ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości oraz postępowanie dotyczące ustalenia opłaty adiacenckiej, a ich legalność powinna być oceniana niezależnie, przy uwzględnieniu przepisów obowiązujących w chwili wydawania poszczególnych decyzji. Uchwała rady gminy w przedmiocie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej powinna poprzedzać decyzję organu gminy w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia opłaty adiacenckiej dla B. K. w związku z podziałem jego nieruchomości. Organ I instancji ustalił opłatę, opierając się na uchwale rady miasta, która weszła w życie po dacie decyzji zatwierdzającej podział. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, uznając, że stan prawny ocenia się według daty wydania decyzji ustalającej opłatę. Następnie Kolegium samo uchyliło własną decyzję i decyzję organu I instancji z powodu braku podstawy prawnej (uchwała została uchylona z mocą wsteczną). Po ponownym wszczęciu postępowania, organ I instancji ponownie ustalił opłatę, a Kolegium uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na wadliwość oceny operatu szacunkowego przez organ I instancji. Skarżący kwestionował możliwość ustalenia opłaty na podstawie uchwały, która nie obowiązywała w dacie podziału nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska /spr./ Sędziowie Asesor WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder Asesor WSA Kazimierz Maczewski Protokolant Beata Radomska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2006 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej o d d a l a skargę Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r., Nr [...], [...], na podstawie art. 98 a ust 1, art. 148 ust 1,2,3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz.U z 2004r. Nr 261, poz.2603 ze zm.), § 1 ust 1 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. Zach. z 9 stycznia 2006r. Nr 1 poz. 8) i art. 104 Kpa – ustalił B.B. K. opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z przeprowadzonym podziałem działki nr [...] o pow. [...] ha [...] m2 (KW Nr [...]) położonej w [...] przy ul. [...] i ul. [...]. Wydanie powyższej decyzji poprzedził następujący tok sprawy: Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] r. (która stała się ostateczna w dniu [...]r.) zatwierdził na wniosek B. B. K. projekt podziału działki nr [...] o pow. [...] ha [...] m2, w wyniku którego powstało [...] działek o kolejnych numerach od [...] do [...] z obrębu [...] [...] oraz na [...] dalsze działki numerach [...] i [...] z obrębu [...] [...]. W dniu [...] r. Prezydent Miasta wydał decyzję ustalającą wysokość opłaty adiacenckiej na kwotę [...] zł w związku z powyższym podziałem. Decyzja ta została wydana między innymi w oparciu o uchwałę Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz.Urz.Woj. [...]. z 2004r. Nr 24, poz. 450). Zgodnie z § 4 tej uchwały, weszła ona w życie w terminie 14 dni od daty ogłoszenia w Wojewódzkim Dzienniku Urzędowym tj. w dniu 29 kwietnia 2004r. W odwołaniu do tej decyzji B. K. zarzucił między innymi, że decyzja ustalająca opłatę adiacencką została wydana w oparciu o przepisy uchwały, które nie posiadały mocy obowiązującej w chwili wydania decyzji o podziale nieruchomości. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...]r., po rozpatrzeniu odwołania B. K., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium wyraziło pogląd, że obowiązywanie aktów prawnych stanowiących podstawę ustalenia opłaty adiacenckiej ocenia się według stanu na dzień wydania decyzji ustalającej opłatę, a nie na dzień wydania decyzji o zatwierdzeniu projektu podziału. Od decyzji tej B. B. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...]r., na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchyliło własną decyzją z dnia [...]r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w przedmiocie opłaty adiacenckiej i umorzyło postępowanie w tym przedmiocie. Kolegium ustaliło, że uchwała Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r. w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej, została w całości uchylona z mocą wsteczną od [...]r. uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia [...]r., zatem decyzje obu organów zostały wydane bez podstawy prawnej tj. uchwały rady gminy w sprawie stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia [...]r. w sprawie II SA/Sz 671/05,na skutek skargi Prokuratora stwierdził nieważność uchwały Nr [...] z dnia [...]r. o uchyleniu uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej. W dniu [...]r. Prezydent Miasta wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości stanowiącej własność B. B. K.. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem decyzji w dniu [...]r. o ustaleniu opłaty adiacenckiej w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji przedstawił szeroko dotychczasowy tok sprawy i wskazał, że zgodnie z art. 98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiącymi, że "ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne, prezydent może wszcząć postępowanie w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomości wobec B. B. K. do dnia [...]r. Rada Miasta w dniu [...]r. podjęła uchwałę Nr [....] w sprawie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Przepisy tej uchwały i ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowią podstawę do ustalenia w drodze decyzji wysokości opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości wywołanej zatwierdzeniem projektu podziału działki nr [...]. Organ wyjaśnił, że wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale została ustalona w oparciu o operat szacunkowy, którego wykonanie zleciła Gmina Miasto [...]. Według operatu sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego G. M., wartość nieruchomości przez dokonanym podziałem (z pominięciem działek wydzielonych pod drogi publiczne) wynosiła [...] zł. Po dokonaniu podziału na działki od nr [...] do nr [...], [...] i [...] wynosi [...] zł. Podział przedmiotowej nieruchomości spowodował zatem – według ustaleń organu I instancji - wzrost wartości nieruchomości o [...] zł., a wobec tego opłata adiacencka wynosi w przedmiotowej sprawie [...] zł. W odwołaniu od tej decyzji B. B. K., reprezentowany przez radcę prawnego W. W., wniósł o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego postępowania. Odwołujący się zarzucił: 1/ naruszenie § 4 uchwały nr [...] Rady Miasta z dnia [...] r. w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej (Dz. Urz. Woj. [...] z 2004 r. Nr 24 poz. 450) w związku z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych a także art. 88 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej - przez dokonanie wymiaru opłaty adiacenckiej w oparciu o przepisy które nie posiadały mocy obowiązującej w chwili wydania decyzji o podziale nieruchomości, 2/ naruszenie 98a ust 1 ustawy z dnia 21sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm) przez ustalenie opłaty adiacenckiej za okres w którym brak było niezbędnych przesłanek do jej ustalenia a także przez zastosowanie tego przepisu, 3/ naruszenie art. 6 Kpa oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej - przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, 4/ jako zarzut ewentualny wadliwość opinii biegłego w oparciu o którą została wydana decyzja. W uzasadnieniu odwołania strona przywołała między innymi wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2004r. sygn. akt – OSK 897/04 (Wokanda 2005/6/36) zgodnie z którym, wymierzenie opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98 ust.4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w związku ze wzrostem nieruchomości w wyniku jej podziału, jest dopuszczalne, jeżeli w chwili podziału nieruchomości obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu stawki procentowej tej opłaty. Odwołujący się podniósł, że wprawdzie powyższy wyrok dotyczy stanu prawnego sprzed wprowadzenia do ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 98a ust.1, lecz zbieżność tego przepisu z treścią poprzedniego przepisu art. 98 ust.4 i art. 145 ust.2 ustawy wskazuje, że powyższe orzeczenie powinno mieć pełne zastosowanie w niniejszej sprawie. W ocenie zatem strony, dla oceny praw i obowiązków skarżącego istotny jest stan prawny na dzień dokonania podziału nieruchomości a nie na dzień orzekania o opłacie adiacenckiej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 98a ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Kolegium wskazało w uzasadnieniu decyzji, że zgodnie z art. 98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami "Jeżeli w wyniku podziału nieruchomości dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego, który wniósł opłaty roczne za cały okres użytkowania tego prawa, wzrośnie jej wartość, wójt, burmistrz albo prezydent miasta może ustalić, w drodze decyzji, opłatę adiacencką z tego tytułu. Wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej ustala rada gminy, w drodze uchwały, w wysokości nie większej niż 50% różnicy wartości nieruchomości. Ustalenie opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie 3 lat od dnia, w którym decyzja zatwierdzająca podział nieruchomości stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale stało się prawomocne. Wartość nieruchomości przed podziałem i po podziale określa się według cen na dzień wydania decyzji o ustalenie opłaty adiacenckiej. Przepisy art. 144 ust.2, art. 147 i art. 148 ust.1-3 stosuje się odpowiednio" . Organ odwoławczy stwierdził dalej, że powyższy przepis, stanowi legalną podstawę do wymierzenia w drodze decyzji właściwego organu opłaty adiacenckiej, przy zaistnieniu przesłanek w nim wskazanych. Konstrukcja tego przepisu zakłada istnienie określonego zdarzenia prawnego (podział nieruchomości), konkretyzując jednocześnie skutki tego zdarzenia w zakresie możliwości obciążenia opłatą adiacencką i sposobu jej ustalenia. Kolegium ustaliło, że w dacie orzekania przez organ I instancji istniała i nadal istnieje w obrocie prawnym decyzja zatwierdzająca podział działki o nr[...], wydana w dniu [...]r. na wniosek właściciela. Tak więc została spełniona jedna z przesłanek przepisu art. 98a ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W ocenie Kolegium żaden przepis ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi, aby ustalenie stawek opłaty adiacenckiej miało mieć miejsce na dzień wydania decyzji o podziale nieruchomości. Istotne jest tylko, aby ustalenie opłaty adiacenckiej nastąpiło w terminie 3 lat od dnia wydania decyzji o zatwierdzeniu podziału nieruchomości. W tym okresie dopuszczalne jest podjęcie uchwały o ustaleniu stawki procentowej. Takie stanowisko zajęte przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 30 września 2004r. w sprawie o sygn. SA/Sz 2715/02, potwierdzone zostało wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005r. (sygn. IOSK 82/05). Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku wskazał też, że ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości oraz postępowanie w przedmiocie ustalania opłaty adiacenckiej. Organ odwoławczy podkreślił, że niesporne jest, iż uchwała rady w przedmiocie ustalenia stawki opłaty adiacenckiej winna poprzedzać decyzję prezydenta w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej i taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie. Rada Miasta stosowną uchwałę podjęła w dniu [...]r., ogłoszenie uchwały nastąpiło w dniu [...]r. Zgodnie z postanowieniami tej uchwały oraz zasadami wejścia w życie aktów normatywnych, uchwała zaczęła obowiązywać po [...] dniach od daty jej ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], czyli od dnia [...]r. Decyzja organu I instancji o ustaleniu B. K. opłaty adiacenckiej z tytułu podziału nieruchomość wydana została w dniu [...]r., w więc po wejściu w życie powyższej uchwały Rady Miasta. Kolegium wyjaśniło ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 25 października 2005r. i z 30 sierpnia 2005r. (sygn. akt OSK 1622/04) odstąpił od stanowiska prezentowanego w wyroku NSA z dnia 23 listopada 2004r. (sygn. akt OSK 897/04), na który strona powołała się w odwołaniu. Odnosząc się do kwestii podniesionej w odwołaniu, że brak uchwały o wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej w dacie wydania decyzji podziałowej nie pozwalał stronie przewidzieć, iż zostanie na nią nałożony obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej, Kolegium podniosło, że ustawodawca zarówno w nie obowiązującym już art. 98 ust. 4, jak i w art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyraźnie przewidział możliwość ustalenia opłaty adiacenckiej, jeżeli w wyniku podziału nieruchomości wzrośnie jej wartość. W tych okolicznościach Kolegium uznało, że argumenty strony opisane w zarzutach 1 – 3 odwołania nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy uzasadniając przyczynę uchylenia decyzji organu I instancji wskazał, że niezbędną przesłanką ustalenia opłaty adiacenckiej jest wzrost wartości nieruchomości na skutek jej podziału dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego. Organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję m.in. w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego G. M.. Operat szacunkowy sporządzony na podstawie art. 156 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowi dowód w sprawie podlegający ocenie organu tak jak kiedy inny dowód, z zachowaniem zasad oceny dowodów określonych w kodeksie postępowania administracyjnego, z uwzględnieniem przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami i wydanego na mocy art. 156 tej ustawy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. Tymczasem organ I instancji, całkowicie uchylił się od dokonania analizy operatu, będącego jednym z kluczowych dowodów w sprawie, co stanowi naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. i może mieć wpływ na kwestię ustalenia wysokości opłaty adiacenckiej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący powtórzył zarzuty i argumenty podniesione w odwołaniu podkreślając, że decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o uchwałę Rady Miasta z dnia [...]r., która nie obowiązywała w dacie uprawomocnienia się decyzji o podziale nieruchomości tj. w dniu [...]r. Tak więc organ I instancji zastosował prawo z mocą wsteczną, co jest niedopuszczalne. Strona skarżąca generalnie nie podzieliła stanowiska organu odwoławczego, jak również stanowiska sądu wyrażonego w przytoczonych wyrokach, odnośnie wykładni art. 98a ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Opłata adiacencka jest daniną publicznoprawną i obywatel w chwili dokonania czynności skutkującej wymierzeniem takiej opłaty powinni mieć pełną wiedzę zarówno co do podstaw wymiaru jak i jego wysokości. Dlatego, zdaniem skarżącego, w sytuacji, gdy w dacie dokonywania podziału nieruchomości brak jest uchwały gminy ustalającej stawkę procentową opłaty adiacenckiej jako niezbędnej przesłanki do ustalenia tej opłaty, to podmiot dokonujący podziału nie ma obowiązku uwzględnienia konieczności poniesienia takiej opłaty, a co za tym idzie organ nie ma możliwości wymierzenia opłaty w terminie późniejszym w oparciu o przepisy obowiązujące po dacie podziału. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę między innymi działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Granice tej kontroli zostały określone w art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), który stanowi w § 1, że :"Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną". Z przepisu tego wynika zatem, że Sąd zobowiązany jest poddać kontroli zaskarżony akt również w zakresie uchybień dostrzeżonych z urzędu a nie podnoszonych w skardze. Procesową podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 138 § 2 k.p.a. Dlatego Sąd badając zgodność z prawem takiej decyzji, ocenia w pierwszej kolejności jej legalność co do przesłanek określonych w tym przepisie. Stosownie do art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli decyzji organu I instancji, a obowiązany jest rozstrzygnąć sprawę. Wynika to z art. 138 kpa, który przyznaje organowi kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Tylko w ograniczonym zakresie organ odwoławczy ma kompetencje kasacyjne (por. B.Adamiak, J.Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz C.H.BECK – W-wa 2005r., str. 599). Z powyższych rozważań teoretycznych wynika, że co do zasady przepis art. 138 § 2 kpa nie stanowi podstawy do wydania decyzji kasacyjnej wyłącznie z uwagi na brak oceny dowodów w uzasadnieniu decyzji organu I instancji. Organ II instancji ma bowiem możliwość w toku postępowania odwoławczego dokonania oceny własnej dowodów a tym samym do usunięcia uchybień organu I instancji, pod warunkiem, że nie ma wątpliwości co do okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Jednakże specyfika niniejszej sprawy wypływająca z faktu znacznej wielkości obszaru który uległ podziałowi na niebagatelną ilość działek ([...]) i związana z tym znaczna kwota obliczonej w operacie szacunkowym opłaty powoduje, że operat szacunkowy urasta do rangi dowodu pierwszoplanowego i mającego najistotniejsze znaczenie dla rozstrzygnięcia kwestii obowiązku nałożonego na stronę. W świetle materiału dowodowego jest to właściwie jedyny dowód istotny dla rozstrzygnięcia sprawy. Brak oceny tego dowodu przez organ I instancji w kontekście powyższych rozważań mógł zatem doprowadzić do zastosowania przez organ odwoławczy art.- 138 § 2 kpa. Dlatego w ocenie Sądu w konkretnej sprawie wydanie decyzji kasacyjnej nie narusza art. 138 § 2 kpa. Przechodząc do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, że nie znajduje oparcia w przepisach prawa materialnego. Przekonanie strony co do tego, iż ustalenie opłaty od wzrostu wartości nieruchomości powstałego w wyniku jej podziału dopuszczalne jest wówczas, gdy w dacie wydania decyzji podziałowej istnieje uchwała właściwej rady w przedmiocie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej. Prawdą jest, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 listopada 2004r. w sprawie OSK 897/04 (WOKANDA 2005/6/36) wyraził pogląd na którym opierają się twierdzenia skargi. W wyroku tym Sąd stwierdził, że "Wymierzenie opłaty adiacenckiej na podstawie art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w związku ze wzrostem wartości nieruchomości w wyniku jej podziału, jest dopuszczalne, jeżeli w chwili podziału nieruchomości obowiązywała uchwała rady gminy o ustaleniu stawki procentowej tej opłaty". Skład orzekający w niniejszej sprawie poglądu tego nie podziela. Przychyla się bowiem do stanowiska prezentowanego w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie: w sprawie SA/Sz2715/02 z dnia 30 września 2004r., SA/Sz 1274/03 z dnia 10 lutego 2005r. i w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kwietnia 2004r. w sprawie OSK 1318/04 (ONSAiWSA 1/10/2006 poz.26), w których przyjęte odmiennie niż twierdzi skarżący a mianowicie, że do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej wydaniem decyzji o jej podziale, determinowane jest istnieniem – w momencie wydania decyzji ustalającej taką opłatę uchwały rady gminy w sprawie stawki procentowej tej opłaty. Ostatecznie kwestia ta została rozstrzygnięcia przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 25 października 2005r. w sprawie o sygn. akt I OSK 82/05, w którym Sąd odstąpił od stanowiska wyrażonego w wyroku NSA z dnia 23 listopada 2004r. sygn.akt OSK 897/04. Sąd ten dokonując wykładni art. 98 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami stwierdził, że "Stosując odpowiednio art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami należy wywieźć, iż zarząd gminy (w obecnym stanie prawnym burmistrz, wójt czy prezydent miasta) jest upoważniony do ustalenia opłaty adiacenckiej w terminie 3 lat od dnia wydania decyzji w przedmiocie podziału. Z brzmienia powyższej regulacji wynika, że ustawodawca rozróżnia postępowanie w przedmiocie podziału nieruchomości oraz postępowanie dotyczące ustalenia opłaty adiacenckiej. Uznając odrębność obu postępowań należy wywieźć, iż ich legalność winna podlegać niezależnej ocenie przy uwzględnieniu przepisów prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych obowiązujących w chwili wydawania poszczególnych decyzji. Samo podjęcie decyzji o podziale nieruchomości nie musi w sposób bezwzględny oznaczać konieczności wydania decyzji w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej. Z literalnego brzmienia art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika w sposób oczywisty, że organ gminy może ustalić w drodze decyzji opłatę adiacencką, jednak nie stanowi to jego obowiązku. Jak już wyżej wskazano kompetencja ta w odniesieniu do konkretnej nieruchomości wygasa po upływie 3 lat od wydania decyzji o podziale,. Nie ulega wątpliwości, że uchwała rady gminy w przedmiocie ustalenia stawki procentowej opłaty adiacenckiej winna poprzedzać decyzję zarządu gminy w sprawie ustalenia opłaty adiacenckiej". Wprawdzie wskazane wyżej orzeczenia wydane zostały w odniesieniu do art. 98 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 września 2004r., jednakże zachowują one swoją aktualność również na gruncie art. 98a ust. 1 tej ustawy (dodanego ustawą z dnia 28 listopada 2003r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw – Dz.U. z 2004r., Nr 141, poz. 1492), który to przepis zastąpił dotychczasowy art. 98 ust. 4, a którego brzmienie co do przesłanek i trybu ustalenia opłaty adiacenckiej nie odbiega od treści poprzedniego przepisu. W stanie faktycznym niniejszej sprawy wywody skarżącego na temat naruszenia art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej są niezasadne, ponieważ odnoszą się do stanu hipotetycznego, który nie wystąpił na gruncie rozpatrywanej sprawy. Z powyższych względów Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa i dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło