II FSK 737/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-08-20
Skład orzekający: Edyta Anyżewska, Krystyna Nowak, Jerzy Rypina
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opinia Wójta Gminy, wydana po latach od decyzji ostatecznej i po kolejnej sprzedaży nieruchomości, może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego w przedmiocie opłaty skarbowej?Ratio decidendi
Opinia Wójta Gminy, wydana po latach od decyzji ostatecznej i po kolejnej sprzedaży nieruchomości, nie może stanowić podstawy do wznowienia postępowania podatkowego, ponieważ nie jest dowodem istniejącym w dacie wydawania decyzji ostatecznej. Postępowanie wznowieniowe nie służy do ponownej merytorycznej kontroli decyzji, a jedynie do weryfikacji decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym z powodu ściśle określonych przesłanek.Stan faktyczny
Skarżąca M. S. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie opłaty skarbowej od umowy sprzedaży nieruchomości, powołując się na opinię Wójta Gminy P. z dnia 16 kwietnia 2004 r. Organ podatkowy wznowił postępowanie, ale następnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji, uznając, że opinia Wójta nie stanowiła nowego dowodu istniejącego w dacie wydania decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę strony. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że zarzuty były nieprecyzyjne i nie korespondowały z przedmiotem sprawy.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Edyta Anyżewska (sprawozdawca), Sędziowie NSA: Krystyna Nowak, Jerzy Rypina, Protokolant Katarzyna Pawłowska, po rozpoznaniu w dniu 20 sierpnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 października 2006 r. sygn. akt I SA/Kr 1600/04 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 21 września 2004 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia - po wznowieniu postępowania - decyzji ostatecznej w sprawie opłaty skarbowej 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Decyzją z dnia 7 lutego 2001 r. Izba Skarbowa w K. (Ośrodek Zamiejscowy w N.) utrzymała w mocy rozstrzygnięcie wymiarowe organu pierwszej instancji, określające M. S. należną opłatę skarbową od umowy sprzedaży nieruchomości (akt notarialny z dnia 27 listopada 1999 r., rep. A. nr [...]), zaległość podatkową w tym zakresie oraz odsetki za zwłokę.
Podstawę faktyczną w/w rozstrzygnięcia stanowiło ustalenie, że skarżąca nie była uprawniona do skorzystania ze zwolnienia od opłaty skarbowej, uregulowanego w § 63 pkt 2 lit. a) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 grudnia 1994 r. w sprawie opłaty skarbowej (Dz. U. nr 136, poz. 705 ze zm.). Zakupiona przez skarżącą nieruchomość (zabudowana budynkiem mieszkalnym działka w P. o pow. 287 m2) nie mogła bowiem wejść w skład gospodarstwa rolnego nabywcy, co stanowiło przesłankę do zwolnienia w/w transakcji z opłaty skarbowej na podstawie wskazanego przepisu. Organ przytoczył w tym miejscu definicję gospodarstwa rolnego, zawartą w art. 55[3] ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.), dalej K.c., zwracając uwagę na to, że składniki gospodarstwa rolnego powinny stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Przedmiotowa nieruchomość była tymczasem oddalona od gospodarstwa rolnego skarżącej o około 200 km, a ponadto z uwagi na niewielką powierzchnię nadawała się jedynie do zabudowy i była faktycznie zabudowana budynkiem mieszkalnym. Brak było natomiast możliwości posadowienia na niej zabudowań gospodarczych.
Wyrokiem z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt I SA/Kr 483/01, Naczelny Sąd Administracyjny (Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie), oddalił skargę strony na omówioną wyżej decyzję, podzielając pogląd organów podatkowych w przedmiotowej sprawie.
Pismem z dnia 14 maja 2004 r. skarżąca złożyła wniosek o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2001 r.
Jako podstawę swojego żądania strona powołała opinię Wójta Gminy P. z dnia 16 kwietnia 2004 r., według której nabyta nieruchomość położona jest w terenie rolnym o podwyższonym reżimie ochrony. Niezbadanie w postępowaniu wymiarowym przeznaczenia działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uzasadnia wniosek o wznowienie postępowania podatkowego.
Postanowieniem z dnia 9 czerwca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. -na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 137, poz. 926 ze zm.), dalej O.p. - wznowił postępowanie podatkowe w sprawie zakończonej w/w decyzją ostateczną Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2001 r.
Decyzją z dnia 15 lipca 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej - na podstawie art. 245 § 1 pkt 2 O.p. - odmówił uchylenia, po wznowieniu postępowania, w/w decyzji ostatecznej.
Z kolei decyzją z dnia 21 września 2004 r. organ ten - powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 O.p. - utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia 15 lipca 2004 r.
Organ nie stwierdził, aby w sprawie istniały przesłanki wznowienia postępowania, o których mowa w art. 240 § 1 O.p. W szczególności nie stwierdzono, aby w sprawie wyszły na jaw istotne w sprawie nowe okoliczności lub dowody nieznane organowi, a istniejące już w dacie wydawania decyzji ostatecznej (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.). Za taką okoliczność nie może być uznana przedłożona przez stronę opinia Wójta Gminy P. Opinia ta została bowiem wydana po trzech latach od daty wydania decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2001 r., jak również po kolejnej sprzedaży spornej nieruchomości w dniu 31 marca 2004 r. (akt notarialny rep. A nr [...]). Stąd wskazana opinia nie może być uznana za dowód istniejący w dacie wydawania ostatecznej decyzji wymiarowej. Organ podatkowy podkreślił ponadto, że okoliczność spełnienia przez nabytą nieruchomość przesłanki uzasadniającej jej zwolnienie od opłaty skarbowej (czy mogła wejść w skład gospodarstwa rolnego), była przedmiotem analizy w postępowaniu wymiarowym (zwykłym) oraz w postępowaniu sądowym, wywołanym skargą na decyzję ostateczną Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2001 r. Zarówno organy podatkowe, jak i Naczelny Sąd Administracyjny, przyjęły wówczas, iż zakupiony przez stronę grunt nie mógł zostać włączony w skład gospodarstwa rolnego nabywcy, wobec czego transakcja ta nie korzystała ze zwolnienia od opłaty skarbowej.
W skardze na ostatnio omówioną decyzję strona domagała się stwierdzenia nieważności decyzji wydanych w postępowaniu wznowieniowym, bądź też ich uchylenia oraz wznowienia postępowania i uchylenia decyzji ostatecznej Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2001 r.
W motywach skargi strona wywiodła, że organy założyły, iż niemożliwe jest prowadzenie gospodarstwa rolnego na częściach oddalonych od siebie o około 200 km, które jest nieprawidłowe. Nie przeprowadzono w tym zakresie postępowania dowodowego.
Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany swojego stanowiska w sprawie i wniósł w odpowiedzi na skargę o jej oddalenie.
Zaskarżonym obecnie wyrokiem z dnia 20 października 2006 r., sygn. akt I SA/Kr 1600/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę strony na w/w decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 21 września 2004 r., kończącą postępowanie wznowieniowe w sprawie.
Sąd wojewódzki zauważył na wstępie, że postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i § 2 O.p.
Mając powyższe na względzie Sąd podzielił stanowisko organu administracji podatkowej, że przedstawiona przez skarżącą opinia Wójta Gminy P. z dnia 16 kwietnia 2004 r. nie wskazuje na rzeczywiste wystąpienie przesłanek określonych w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Przedstawiony nowy dowód nie istniał w dniu wydawania decyzji wymiarowych. Opinia została bowiem sporządzona w 2004 r. Tymczasem fakty, jak i dowody, stanowiące podstawę wznowienia postępowania, muszą istnieć w dacie wydania decyzji ostatecznej, a ich "nowość" polegać ma na tym, że nikt dotychczas (ani organ, ani strona) nie zgłosił ich, ani nie ujawnił. Nie uzasadnia wznowienia postępowania powołanie faktów, które powstały już po wydaniu decyzji, nawet gdyby fakty te mogły mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.
Niezależnie od powyższego Sąd zaznaczył, że fakt czy nabywana nieruchomość miała charakter rolny i czy wchodziła w skład gospodarstwa rolnego nabywcy, była przedmiotem rozważań w postępowaniu zwykłym. Kwestię tę ostatecznie i jednoznacznie rozstrzygnął Naczelny Sąd Administracyjny w w/w wyroku z dnia 22 maja 2003 r. stwierdzając, iż jego zdaniem niemożliwe jest, aby nabyta działka o wielkości nadającej się jedynie do zabudowy mogła wejść w skład gospodarstwa rolnego skarżącej, oddalonego o 200 km. Skarżąca ponownie stara się podważyć ustalenia wskazanego postępowania wymiarowego, co w trybie wznowienia postępowania jest niedopuszczalne. Podniesione w skardze zarzuty dotyczące oceny, czy możliwe jest prowadzenie gospodarstwa rolnego w odległości około 200 km, nie mogą być przedmiotem rozpoznania w postępowaniu o wznowienie postępowania. Postępowanie to nie może być wykorzystywane do pełnej merytorycznej kontroli decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym. Nie jest to bowiem kontynuacja postępowania zwykłego, a odrębne postępowanie nadzwyczajne, ograniczone podstawą prawną wymienioną w art. 240 § 1 O.p.
Na marginesie Sąd wywiódł, że w orzecznictwie ukształtował się pogląd, iż w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, jeżeli po wyroku sadowym zostaną ujawnione lub wystąpią okoliczności uzasadniające wznowienie takiego postępowania. Taka też sytuacja zaszła w niniejszej sprawie, ponieważ ostateczna decyzja wymiarowa (Izby Skarbowej) była przedmiotem kontroli sądowej.
W skardze kasacyjnej od omówionego wyżej wyroku strona zażądała jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi wojewódzkiemu oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego, zarzucając:
naruszenie przepisów postępowania o istotnym wpływie na wynik sprawy, tj. art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 113, art. 133, art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej P.p.s.a., w ten sposób, iż Sąd zamknął rozprawę, uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną mimo niedokonania tego wyjaśnienia, a także orzekając na podstawie jedynie części akt sprawy i nie rozstrzygając w granicach danej sprawy;
naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 55[3] K.c., a także "przepisów ustawy o ewidencji gruntów".
W motywach środka odwoławczego strona podniosła, że nabyta przez nią nieruchomość miała charakter nieruchomości rolnej, a o jej przeznaczeniu w planie zagospodarowania przestrzennego strona dowiedziała się dopiero z zaświadczenia Urzędu Gminy (P.). Zaznaczono przy tym, że strona zakupiła nieruchomość w celu prowadzenia gospodarstwa agroturystycznego, uzupełniając w tej części posiadane gospodarstwo.
Ani organ, ani też Sąd nie przeprowadziły dowodów dotyczących wywiedzionej w ich orzeczeniach tezy, że nie zakupiono nieruchomości w celu powiększenia gospodarstwa rolnego. Stanowisko Sądu jest dowolne i przekracza granice swobodnego uznania. Sąd, ani organ, nie mają wiedzy fachowej aby ocenić, czy zakupiona nieruchomość mieści się w definicji legalnej gospodarstwa rolnego z art. 55[3] K.c.
Zaskarżone orzeczenie narusza w związku z powyższym również przepisy ustawy o ewidencji gruntów. Skoro z ewidencji tej wynika, że grunt ma charakter rolny, a strona deklaruje, że nabywa go w celu powiększenia istniejącego gospodarstwa, to należy wykazać, że cel nabycia był inny niż deklarowany, a nie powoływać się na odległość pomiędzy działkami. Zapis w ewidencji gruntów jest decydujący, a Sąd nie ma prawa orzekać wbrew wpisowi do tejże ewidencji.
Podkreślono w tym kontekście, że przedstawione (w postępowaniu wznowieniowym) zaświadczenie z dnia 16 kwietnia 2004 r. jest jedynie dowodem na to, kiedy strona mogła powziąć wiedzę o przeznaczeniu gruntu. Nie jest to dowód na to, że dopiero w tym czasie grunt ten uzyskał walor gruntu rolnego. Sąd nie wykazał, żeby tego przymiotu grunt wcześniej nie miał.
Końcowo wskazano, że skoro w końcówce uzasadnienia Sąd przyjął, że występuje w sprawie ujawnienie okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania, to orzekł wbrew swojemu stanowisku, a na pewno wbrew przeprowadzonym dowodom.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej zgłosił wniosek o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Na rozprawie w Naczelnym Sądzie Administracyjnym pełnomocnicy stron podtrzymywali dotychczasowe stanowiska.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Analiza podstaw zaskarżenia - powołanych w przedmiotowej skardze kasacyjnej - w kontekście wywiedzionej na ich poparcie argumentacji, prowadzi do wniosków, że:
1) niektóre zarzuty zostały sformułowane nieprecyzyjnie (art. 113, art. 133 i art. 134 P.p.s.a., naruszenie przepisów ustawy o ewidencji gruntów);
2) uzasadnienie środka odwoławczego nie koresponduje z przepisami wskazanymi w ramach podniesionych przez stronę zarzutów (art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 113, art. 133 i art. 134 P.p.s.a.);
3) część spośród zarzutów nie odpowiada przedmiotowi sprawy (art. 55[3] K.c., naruszenie "przepisów ustawy o ewidencji gruntów").
W kwestii pierwszej zauważyć należy, że każdy spośród trzech wyżej wskazanych artykułów P.p.s.a. zawiera zróżnicowane w swej treści paragrafy, strona nie powołała zaś wprost tych (konkretnych) jednostek redakcyjnych w/w artykułów, które uznała za naruszone. Uchybienie to Sąd odwoławczy uznał jednakże za nieistotne zważywszy na to, że zarówno z treści petitum jak i z uzasadnienia skargi kasacyjnej wynika jednoznacznie, że skarżąca nawiązuje do § 1, każdego ze wspomnianych artykułów.
Rażąco nieprecyzyjne i wykluczające jakąkolwiek polemikę z takim zarzutem jest jednakże ogólnikowe powołanie się na "przepisy ustawy o ewidencji gruntów". Po pierwsze nie ma w polskim systemie prawnym takiego aktu normatywnego. Wspomnianą kwestię reguluje od dnia 1 lipca 1989 r. ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. nr 30, poz. 163 ze zm.) oraz kolejno obowiązujące akty wykonawcze do niej - rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków (z dnia 17 grudnia 1996 r. /Dz.U. nr 158, poz. 813 ze zm./ i z dnia 29 marca 2001 r. /Dz.U. nr 38, poz. 454/). Po drugie przytoczenie podstaw kasacyjnych w rozumieniu art. 176 P.p.s.a. oznacza wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub procesowego naruszonych przez Sąd wojewódzki (por. post. NSA z dnia 8 marca 2004 r., FSK 41/04, ONSAiWSA 2004, nr 1, poz. 9). Nie może być uznane za podstawę kasacyjną w ujęciu wspomnianego unormowania (a także art. 174 pkt 1 P.p.s.a.) zarzut nie zawierający powołania się na konkretny przepis prawa materialnego i wyjaśnienie, na czym polegała jego błędna interpretacja przez Sąd pierwszej instancji.
W kwestii drugiej odnotować należy, że kontrola kasacyjna wyroku Sądu pierwszej instancji dokonywana jest w granicach skargi kasacyjnej (a więc tylko w ramach zgłoszonych wniosków i zarzutów), co wynika z art. 183 § 1 zdanie pierwsze P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (w przypadkach wskazanych w § 2 tego artykułu, w niniejszej sprawie nie występującą).
Powołując zarzuty naruszenia art. 240 § 1 pkt 5 O.p. oraz art. 113 (§1), art. 133 (§1) i art. 134 (§1) P.p.s.a. strona ogranicza kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku do zawartych w nim rozważań, dotyczących wystąpienia w sprawie przesłanki wznowieniowej, o której mowa w powołanym wyżej przepisie Ordynacji podatkowej.
Tymczasem w motywach środka odwoławczego skarżąca domaga się - co do zasady - przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie spełnienia przez nią (przy zakupie gruntu w 1999 r.) przesłanek uzasadniających skorzystanie ze zwolnienia od opłaty skarbowej (określonych w § 63 pkt 2 lit. a/ w/w rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie opłaty skarbowej). Usiłuje bowiem wykazać, że nabyta przez nią w 1999 r. działka stanowiła nieruchomość rolną, którą mogła włączyć do prowadzonego gospodarstwa rolnego, zarzucając przy tym, że na tę okoliczność ani organ podatkowy, ani Sąd wojewódzki nie przeprowadziły stosownych dowodów (w szczególności nie zweryfikowano zapisów w ewidencji gruntów).
Tym samym strona nie polemizuje z orzeczeniem Sądu wojewódzkiego w kwestii ujawnienia w postępowaniu wznowieniowym nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji ostatecznej, a nieznanych organowi, który wydał decyzję (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.), a w istocie podważa podstawę faktyczną ostatecznego rozstrzygnięcia wymiarowego Izby Skarbowej z dnia 7 lutego 2001 r. (a także utrzymującego w mocy tę decyzję wyroku NSA z dnia 22 maja 2003 r., sygn. akt I SA/Kr 483/01). Tak sformułowane uzasadnienie podstaw kasacyjnych nie koresponduje zatem z treścią przepisów w jej ramach powołanych.
Argumentacja skargi kasacyjnej jedynie szczątkowo nawiązuje do treści art. 240 § 1 pkt 5 O.p., którego naruszenie (w zw. z w/w przepisami P.p.s.a.) zarzuca strona (s. 3 uzasadnienia, akapit trzeci i czwarty) i nie może być w tym zakresie uznana za zasadną.
Strona zauważa, że opinia Wójta Gminy P. z dnia 16 kwietnia 2004 r., przedstawiona w postępowaniu wznowieniowym, jest dowodem jedynie tego, kiedy strona mogła się dowiedzieć o charakterze gruntu, a nie dowodem na to, że dopiero w tym okresie wskazany grunt tę cechę (gruntu rolnego) uzyskał. Twierdzenie to potwierdza tylko konkluzję organu administracji podatkowej, że w postępowaniu wznowieniowym nie przedstawiono (ujawniono) żadnego istotnego dla sprawy dowodu, który wskazywałby na rzeczywiste wystąpienie przesłanki określonej w art. 240 § 1 pkt 5 O.p., tj. takiego, który potwierdzałby istnienie podstawy do zwolnienia z opłaty skarbowej nabytej przez skarżącą nieruchomości (nową okoliczność faktyczną) i zarazem istniał już w dacie wydania rozstrzygnięcia merytorycznego Izby Skarbowej.
Ponadto strona dostrzega sprzeczność w uzasadnieniu orzeczenia Sądu wojewódzkiego, który wskazał na marginesie swoich wywodów, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, co do której sąd administracyjny oddalił skargę, wznowienie postępowania administracyjnego jest dopuszczalne, jeżeli po wyroku sadowym zostaną ujawnione lub wystąpią okoliczności uzasadniające wznowienie takiego postępowania. Teza ta przeczy w ocenie skarżącej stanowisku Sądu, iż w sprawie nie wystąpiły przesłanki wznowieniowe. Sąd odwoławczy zauważa w tym zakresie, że owa sprzeczność jest tylko pozorna. Przytoczone twierdzenie dotyczy bowiem jedynie dopuszczalności wszczęcia postępowania wznowieniowego w rozumieniu art. 243 § 1 O.p. Nie przesądza ono o tym, czy ujawnione okoliczności (dowody) rzeczywiście istnieją w rozumieniu art. 245 § 1 pkt 2 O.p. Jak wyjaśnił stronie Sąd pierwszej instancji (por. s. 7 uzasadnienia wyroku), "postanowienie w sprawie wznowienia postępowania wszczyna to postępowanie i może jedynie wskazywać przesłanki uzasadniające wznowienie. Natomiast stwierdzenie, czy przesłanki te rzeczywiście wystąpiły w sprawie i jaki mogą mieć wpływ na jej rozstrzygnięcie, może być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia i musi być zawarte w decyzji, o jakiej mowa w art. 245 § 1 i § 2 O.p.". Teza ta jest zgodna z poglądami judykatury (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2003 r., sygn. akt III SA 470/03, Monitor Podatkowy 2004, nr 5, s. 45).
Na marginesie tej części rozważań (w uzupełnieniu uwag dotyczących uchybień niniejszego środka odwoławczego) wskazać należy, że:
strona, która nie zgłaszała wniosków dowodowych - jak to miało miejsce w niniejszej sprawie - nie może skutecznie zarzucać w postępowaniu kasacyjnym naruszenia art. 113 § 1 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 548/06, niepubl.);
zarzut oparcia się przez Sąd jedynie na części akt sprawy nie może być podnoszony w ramach zarzutu naruszenia art. 133 § 1 P.p.s.a. (szerzej por. wyrok NSA z dnia 12 maja 2005 r., sygn. akt FSK 1381/04, ONSAiWSA 2006 nr 1, poz. 14);
sądy administracyjne nie prowadzą - co do zasady (z wyjątkiem określonym w art. 106 § 3 P.p.s.a.) - postępowania dowodowego w sprawie (szerzej por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2006 r., sygn. akt II FSK 154/05, Lex nr 165005).
W nawiązaniu do ostatniej ze wspomnianych na wstępie kwestii wskazać trzeba, że skarga w niniejszej sprawie nie dotyczyła decyzji wymiarowej z dnia 7 lutego 2001 r., a decyzji utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie odmawiające uchylenia, po wznowieniu postępowania, w/w ostatecznej decyzji w zakresie opłaty skarbowej. To decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym (a nie w trybie głównym) była przedmiotem kontroli Sądu wojewódzkiego, na co zwrócono stronie uwagę w zaskarżonym wyroku. Wyjaśniono w nim bowiem skarżącej, iż instytucja wznowienia postępowania nie może być utożsamiana, ani też nie może zastępować kontroli instancyjnej. Pozwala ona jedynie na weryfikację decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym z powodów wskazanych enumeratywnie w art. 240 § 1 O.p. (poza powołanym tam orzecznictwem por. np. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2001 r. , sygn. akt III SA 3316/99, RPP 2002 nr 3, s. 44). Sąd wojewódzki analizował, stosownie do powyższego, wystąpienie w sprawie przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 O.p. w kontekście wskazanego przez stronę dowodu, stanowiącego jej zdaniem podstawę wznowienia. Badanie zgodności z prawem decyzji wymiarowej Izby Skarbowej leżało poza granicami niniejszej sprawy zawisłej przed Sądem pierwszej instancji, w rozumieniu art. 134 § 1 P.p.s.a., które wyznacza ogół elementów stosunku administracyjno-prawnego, będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r., sygn. akt I FSK 68/05, Lex nr 172990). Tym bardziej do kwestii tej nie może się odnieść Sąd kasacyjny.
Tymczasem zarzuty naruszenia art. 55[3] K.c. oraz "przepisów ustawy o ewidencji gruntów" dotyczą kwalifikacji nabytej przez skarżącą nieruchomości (jako rolnej), co było przedmiotem postępowania dowodowego w postępowaniu zwykłym (wymiarowym), a nie nadzwyczajnym (wznowieniowym).
Zasygnalizować jedynie w związku z tym należy, że przepisy Kodeksu cywilnego i regulujące instytucję ewidencji gruntów, to regulacje materialnoprawne, zaś spór dotyczy faktów, które można podważać jedynie przy pomocy stosownych zarzutów procesowych (szerzej por. np. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r., sygn. akt FSK 568/04, ONSAiWSA 2005 nr 4, poz. 67).
Mając na uwadze błędną formułę podstaw niniejszej skargi kasacyjnej, nie korespondującą z granicami sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o jej oddaleniu, stosownie do art. 184 P.p.s.a.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono mając na względzie treść art. 209 w zw. art. 204 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło