I OSK 330/07
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2007-12-14
Skład orzekający: Anna Lech, Janina Antosiewicz, Jerzy Bujko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy placówka oświatowa zapewniająca całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, ale nie zapewniająca specjalistycznej opieki medycznej i rehabilitacji, wyklucza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że placówka oświatowa, nawet jeśli zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, nie wyklucza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, jeśli nie zapewnia specjalistycznej opieki medycznej i rehabilitacji. Sąd uchylił wyrok WSA, wskazując na błędną wykładnię przepisów dotyczących świadczeń rodzinnych i niewłaściwe zastosowanie przepisów proceduralnych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego J. M. na rzecz jej córki K. M., która rozpoczęła naukę w Zespole Szkół Integracyjnych w R., zapewniającym całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Organy administracji i WSA uznały, że placówka ta wyklucza prawo do świadczenia. J. M. wniosła skargę kasacyjną, kwestionując kwalifikację Zespołu Szkół Integracyjnych jako placówki zapewniającej całodobową opiekę w rozumieniu ustawy, a także podnosząc kwestie proceduralne dotyczące stosowania przepisów po nowelizacji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz J. M. kwotę 280 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Janina Antosiewicz (spr.) Jerzy Bujko Protokolant Aleksandra Żurawicka po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1597/06 w sprawie ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz J. M. kwotę 280 (dwieście osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 listopada 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1597/06 oddalił skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył ustalenia organów, wyrażoną przez nie ocenę prawną oraz własną ocenę legalności decyzji, przedstawiając, co następuje:
Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia [...] przyznał J. M. świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad dzieckiem K. M. na okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r. oraz składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne na wskazany okres. Z dniem 1 września 2004 r. K. M. rozpoczęła naukę w Zespole Szkół Integracyjnych w R., który – jak przyjął organ – zapewnia całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.), świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli dziecko wymagające opieki przebywa, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. W tej sytuacji Burmistrz Miasta i Gminy B. decyzją z dnia [...] wstrzymał realizację świadczenia od najbliższego terminu płatności, tj. od miesiąca listopada. Decyzję tę utrzymało w mocy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. w dniu [...]. Obie decyzje wskutek skargi J. M. uchylił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 lutego 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1431/05 wskazując w uzasadnieniu na braki powołania podstawy prawnej, tj. przepisów prawa materialnego oraz wadliwość uzasadnienia, polegającą na niepowiązaniu uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji. W uzasadnieniach obu decyzji bowiem szczególny nacisk położony został na treść art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast ten przepis nie został w ogóle powołany jako podstawa prawna decyzji. Poza tym, jak dalej wskazał Sąd, treść tego przepisu odnosi się do sytuacji, kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, nie zaś do sytuacji, kiedy następuje wstrzymanie wypłaty świadczenia.
Następnie Burmistrz wydał w dniu [...] decyzję uchylając decyzję z dnia [...] (w decyzji organu I instancji nastąpiła pomyłka w dacie) oraz odmówił przyznania J. M. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego od dnia 1 września 2004 r. oraz prawa do opłacania składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne.
Od decyzji tej odwołała się strona zarzucając decyzji sprzeczność z wyrokiem WSA oraz to, że jest dla niej krzywdząca. Podała, że oczekuje zwrotu bezprawnie zabranych jej pieniędzy.
SKO decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza, przyjmując, iż jest ona prawidłowa, bowiem zaistniały przesłanki z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Od 1 września 2004 r. córka strony K. M. przebywa w internacie Zespołu Szkół Integracyjnych w R., zapewniającego całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, w związku z koniecznością kształcenia. SKO powołało się na art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny, mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, albo osoba nienależnie pobrała świadczenia rodzinne.
Odnosząc się do zarzutu skargi co do rozbieżności z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r., Kolegium wyjaśniło, że w wyniku uchylenia przez Sąd decyzji Kolegium z dnia [...], w obrocie prawnym pozostała decyzja przyznająca skarżącej świadczenie pielęgnacyjne na okres od dnia 1 maja 2004 r. do dnia 31 sierpnia 2005 r., w sytuacji, gdy od dnia 1 września 2004 r. świadczenie to przestało jej przysługiwać. Z tego względu należało zmienić decyzję z dnia 25 czerwca 2004 r. i od dnia 1 września 2004 r. odmówić skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium wyjaśniło również, że w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do wstrzymania wypłaty świadczenia, gdyż nie wystąpiły tutaj przesłanki określone w art. 28 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych i § 14 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne.
Na decyzję ostateczną skargę wniosła J. M. wskazując, że w jej odczuciu wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2006 r. był dla niej korzystny, tymczasem zarówno organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymują, że świadczenie jej nie przysługuje.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę WSA powołał się na przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zw. dalej ustawą P.p.s.a.), z którego wynika zasada związania sądu oraz organu oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi uprzednio przez Sąd. Sąd zwraca uwagę, iż obowiązek podporządkowania się tej ocenie ciąży na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, a także po wzruszeniu wyroku. W niniejszej sprawie nie uległ zmianie stan prawny w zakresie braku uprawnień do uzyskania świadczenia ani stan faktyczny.
W ocenie Sądu organy orzekające w przedmiotowej sprawie uwzględniły ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 1431/05, w którym Sąd ten wytknął brak powołania podstawy prawnej, tj. przepisów prawa materialnego oraz wadliwość uzasadnienia polegającą na niepowiązaniu uzasadnienia z rozstrzygnięciem decyzji. W konsekwencji organy orzekające, rozpoznając niniejszą sprawę po orzeczeniu sądu administracyjnego, oparły prawidłowo swoje rozstrzygnięcia na przepisach art. 32 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b/ ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis art. 32 cytowanej ustawy, w brzmieniu określonym ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (art. 27 pkt 22; Dz.U. Nr 86, poz. 732 ze zm.) wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2005 r. Pozwala on właściwemu organowi bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych albo osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne. Przepis ten otrzymał takie brzmienie z dniem 1 czerwca 2005 r. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki została umieszczona w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu z wyjątkiem zakładów opieki zdrowotnej.
SKO prawidłowo więc – zdaniem Sądu – uznało, że z dniem 1 września 2004 r. zaistniała przesłanka określona w art. 17 ust. 5 pkt 3 lit. b/ ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazująca sytuację, kiedy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Z dniem tym K. M. legitymująca się orzeczeniem o niepełnosprawności rozpoczęła naukę w Zespole Szkół Integracyjnych w R. i w związku z tym przebywa w internacie zapewniającym całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu. A zatem z dniem 1 września 2004 r. J. M. utraciła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad córka K. M..
Sąd I instancji zauważył wady decyzji z dnia [...], która winna uchylać decyzję z dnia [...] wyłącznie w części w jakiej przyznaje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego od września 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r., czego nie naprawiło Kolegium dostrzegając te wadę w uzasadnieniu, lecz w ocenie Sądu wady te nie miały istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z tych względów skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła J. M. reprezentowana przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika adw. R. F. i zaskarżając wyrok w całości oparła ją o podstawę z art. 174 pkt 1 ustawy P.p.s.a. oraz zarzuciła naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 17 ust. 5 pkt 2 ppkt b/ ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych przez przyjęcie, iż Zespół Szkół Integracyjnych w R., w którym przebywa K. M. jest placówką zapewniającą całodobowe utrzymanie w rozumieniu art. 3 pkt 7 wyżej cytowanej ustawy, podczas gdy ustawodawca zakwalifikował ten ośrodek jako instytucję wymienioną w art. 3 pkt 18 cytowanej ustawy, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego ustalenia, iż osoba wymagająca opieki została umieszczona w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, a tym samym do utraty świadczenia pielęgnacyjnego przez osobę uprawnioną, zaś w rzeczywistości wyżej wskazany Zespół Szkół Integracyjnych nie jest placówką spełniającą przesłanki określone w art. 17 ust. 5 pkt 2 ppkt b/ cyt. ustawy.
Skarga kasacyjna domaga się zmiany zaskarżonego wyroku przez uchylenie obu decyzji oraz orzeczenie co do istoty przez przyznanie uprawnionej świadczenia ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W ocenie skarżącej zarówno organy jak i WSA dokonali błędnych ustaleń faktycznych przez zakwalifikowanie Zespołu Szkół Integracyjnych w R., do którego uczęszcza K. M. jako placówki zapewniającej całodobowe utrzymanie w rozumieniu art. 17 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy. W konsekwencji dokonały niewłaściwej subsumcji stanu faktycznego do art. 32 ust. 1 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 3 ustawy.
Ustawodawca jednoznacznie określa, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeśli osoba wymagająca opieki zostaje umieszczona między innymi w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu, zaś z pewnością wyżej wskazany ośrodek taką placówką nie jest. Zgodnie z literalnym brzmieniem definicji ustawowych zawartych w art. 3 wymienionej ustawy, które w sposób jednoznaczny opisują i kwalifikują wszystkie występujące w ustawie placówki – Zespół Szkół Integracyjnych w R., w którym przebywa K. M. przypisany został do punktu 18 tego artykułu i określony jako szkoła. Także nie można uznać, że jest to instytucja zapewniająca całodobowe utrzymanie w rozumieniu art. 3 pkt 7 cytowanej ustawy. W związku z czym oczywistym jest, że ustawodawca wspominając w art. 17 ust. 5 przedmiotowej ustawy o placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu miał na myśli instytucję zapewniającą całodobowe utrzymanie, a nie zaś szkołę, do której zaliczył ośrodek umożliwiający dzieciom i młodzieży upośledzonym umysłowo w stopniu głębokim realizację obowiązku szkolnego i obowiązku nauki, jakim jest Zespół Szkół Integracyjnych w R. (art. 3 pkt 18). Za takim stanowiskiem przemawia nie tylko wykładnia językowa wskazanych wyżej pojęć, ale również zasady logicznego rozumowania oraz spójność tychże definicji w świetle całej ustawy.
Ponadto Sąd Administracyjny całkowicie pominął informację pochodzącą od Kierownika Zespołu Szkół Integracyjnych w R. (pismo do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B. z dnia 12 października 2004 r.), że skarżąca J. M. dwukrotnie zabiera dziecko na ćwiczenia logopedyczne do Poradni rehabilitacyjnej przy Polskim Związku Głuchych w R., co niewątpliwie wyklucza sprawowanie całodobowej opieki przez szkołę, do której uczęszcza podopieczna K. M.. Jak wynika z dokumentacji ww. szkoły córka skarżącej przebywa w niej od poniedziałku (od godz. 8:00) do piątku (do godz. 14:00), co bezspornie oznacza, że placówka ta nie zapewnia całodobowej opieki przez co najmniej 5 pełnych dni w tygodniu, których wymaga ustawodawca dla spełnienia przesłanek określonych w art. 17 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Powyższe wynika także z zaświadczenia Dyrekcji wspomnianej szkoły z dnia 3 stycznia 2007 r. Skarżąca była zobowiązana ponadto do pokrywania kosztów utrzymania dziecka, w tym, wyżywienia oraz zapewnienia opieki lekarskiej, rehabilitacyjnej. Każdorazowa potrzeba skorzystania z pomocy lekarza czy też przeprowadzenia rehabilitacji poza ośrodkiem wymaga aktywności i udziału rodziców (opiekunów), co z pewnością świadczy o niezapewnieniu całodobowej opieki w tej placówce.
Skarżąca podnosi, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a. obowiązkiem organów administracji jest wszechstronne wyjaśnienie sprawy, biorąc pod uwagę całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Ponadto skarga kasacyjna powołuje się na art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowiący, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W realiach niniejszej sprawy organ rozpoznający sprawę nie powinien wyłącznie opierać się na sposobie wyartykułowania zarzutów podniesionych przez skarżącą, która nie jest osobą posiadającą wykształcenie prawnicze, ale ma obowiązek doprowadzenia do wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
Uzasadnione wątpliwości budzi stanowisko Sądu wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia, że wytknięte wady zakwestionowanych decyzji nie naruszają prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, skoro zgodnie ze słusznym poglądem popartym utrwalonym orzecznictwem brak wskazania podstawy prawnej wydanej decyzji SKO w R. z dnia [...] poza przytoczeniem art. 138 k.p.a., który jest przepisem procedury administracyjnej wystarczy do uchylenia decyzji jako wadliwej, co słusznie zauważył Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu do przytoczonego wyroku z dnia 16 lutego 2006 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną SKO wniosło o jej oddalenie uznając, że zarzuty skargi są nieusprawiedliwione. Zarówno WSA jak i organy administracji obu instancji prawidłowo przyjęły, że córka skarżącej przebywa w internacie ZSI w R., która to placówka zapewnia całodobową opiekę (a nie utrzymanie) przez co najmniej 5 dni w tygodniu. Okoliczność ta w świetle przepisu art. 17 ust. 7 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych wyklucza możliwość pobierania świadczeń.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej uznał za uzasadniony zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b/ ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) przez przyjęcie, iż przebywająca w internacie Zespołu Szkół Integracyjnych K. M. miała zapewnioną całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu i w związku z tym nie przysługiwało jej matce świadczenie pielęgnacyjne. Wskazując jako naruszony powyższy przepis skarga kasacyjna nawiązuje do kwalifikacji prawnej przyjętej przez Sąd w zaskarżonym wyroku, w którym jednakże Sąd (a także Kolegium w swoich pismach) równolegle wymienia art. 17 ust. 3 pkt 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. To odmienne oznaczenie wynika z nieuwzględnienia, iż przepis art. 17 ustawy został poddany gruntownej nowelizacji ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. Nr 86, poz. 732). Zarówno w dawnym brzmieniu (art. 17 ust. 5 pkt 3) jak i w znowelizowanym art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. b/ rodzic dziecka niepełnosprawnego umieszczonego w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez co najmniej 5 dni w tygodniu nie mógł otrzymywać świadczenia pielęgnacyjnego. Nowe brzmienie art. 17 zaczęło obowiązywać od dnia 1 września 2005 r.
Na marginesie zauważyć należy, iż stosując ten przepis ani Sąd, ani wcześniej organy nie wskazały przesłanek pozwalających stosować zmieniony przepis do stanu faktycznego i prawnego sprzed nowelizacji, lecz powoływano zamiennie oba oznaczenia.
Oceniając zasadność podniesionego zarzutu naruszenia prawa materialnego należy przyznać rację skardze kasacyjnej, iż ustalony stan faktyczny wskazywał na to, że dziecko skarżącej nie przebywało w placówce zapewniającej całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu. Wprawdzie skarga kasacyjna w zarzucie wiąże to z niepodpadaniem Zespołu Szkół Integracyjnych pod placówki wymienione w art. 3 ust. 7, podczas gdy zdaniem skarżącej Zespół ten stanowił szkołę w rozumieniu art. 3 ust. 18, lecz w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ten element ma znaczenie przesądzające.
Trafnie natomiast w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywiedziono, że ustalony stan faktyczny pozwalał przyjąć, iż internat, w którym została umieszczona K. M. nie zapewniał całodobowej opieki przez co najmniej 5 dni w tygodniu.
Wykładając użyty w normie prawnej termin "5 dni w tygodniu" należy mieć bowiem na uwadze, iż zgodnie z art. 111 § 1 Kodeksu cywilnego termin oznaczony w dniach liczy się od północy do północy. Z kolei określenie "całodobowy" zgodnie ze znaczeniem podanym w Słowniku języka polskiego (Wyd. PWN, Warszawa 1978, str. 229) oznacza "trwający całą dobę".
Aby zatem został spełniony warunek wykluczający przyznanie świadczenia Zespół Szkół Integracyjnych winien zapewniać opiekę dzieciom niepełnosprawnym od północy w poniedziałek do północy w piątek. Z materiału, który przyjął jako podstawę orzekania Sąd (a wcześniej organ) wynika, że internat zapewniał opiekę od poniedziałku (rano) do piątku godzin popołudniowych. Taki okres nie stanowił pełnych pięciu dni. Nie bez znaczenia jest także okoliczność, iż K. M. w ramach obowiązkowych zajęć terapeutycznych, świadczonych w innej placówce prowadzonej przez Polski Związek Głuchych musiała dwa dni w tygodniu przebywać poza internatem, a po zajęciach wracała do domu J. M.. Wymóg zapewnienia opieki, o którym stanowi ustawa nie oznacza tylko zapewnienia utrzymania i dozoru, lecz także specjalistycznej opieki medycznej i rehabilitacji. Skoro więc w ZSI w R. nie można było dziecku zapewnić wymaganej terapii w ciągu pięciu dni to nie można było również przyjąć, iż (poza niespełnieniem wymagań czasowych) również niemożność zapewnienia odpowiednich ćwiczeń eliminowała ten zakład z kręgu placówek zapewniających całodobową opiekę przez 5 dni w tygodniu.
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną subsumcję normy prawnej Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny i dający podstawę do uchylenia wyroku. Jednakże konieczność przekazania sprawy do ponownego rozpoznania wymagała zwrócenia uwagi Sądowi I instancji na inny błąd w zakresie stosowania prawa materialnego. Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, wprowadzonego wspomnianą nowelą z dnia 22 kwietnia 2005 r. W art. 30 nowela ta określa datę wejścia w życie nowelizacji przepisów "po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia". Oznacza to, że art. 32 ust. 1 wszedł w życie z dniem 1 czerwca 2005 r. Oznacza to, że możliwość zmiany lub uchylenia decyzji wprowadzona została w odniesieniu do tych zdarzeń faktycznych, które miały miejsce po tej dacie. Odmiennie niż w odniesieniu do art. 30 pkt 1 i 2 noweli ustawodawca nie nadał tym regulacjom mocy wstecznej. Błędnym było zatem i naruszającym prawo materialne uchylenie przez organ I instancji decyzji z dnia [...] przyznającej świadczenie w stanie prawnym, do którego nie miał i nie mógł mieć zastosowania znowelizowany art. 32 ust. 1 ustawy.
Odnosząc się do naruszenia przepisów postępowania – art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. zamieszczonego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, iż przepis ten wskazano właściwie, chociaż w sposób niepełny wyartykułowano na czym polegało naruszenie tego przepisu i nie wykazano, iż mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Z uwagi na powyższe mankamenty skargi kasacyjnej Sąd odwoławczy nie odnosił się szerzej do tego zarzutu, jednakże rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny z urzędu stosując art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. oceni legalność decyzji wydanej w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, będąc związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie (art. 190 ustawy P.p.s.a.).
Z powyższych względów na podstawie art. 185 § 1 ustawy P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji zasądzając zwrot kosztów postępowania kasacyjnego w oparciu o przepis art. 203 pkt 1 powołanej ustawy i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. b/ rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) uznając zasądzoną kwotę za współmierną do udziału pełnomocnika w sprawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło