II GSK 54/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-04-22
Skład orzekający: Stanisław Gronowski, Rafał Batorowicz, Maria Jagielska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie transportu drogowego pojazdem prowadzonym przez osobę świadczącą usługi szoferskie na podstawie umowy cywilnoprawnej, a nie umowy o pracę, może być uznane za transport na potrzeby własne przedsiębiorcy, czy też stanowi transport drogowy wymagający licencji?Ratio decidendi
Transport drogowy wykonywany pojazdem prowadzonym przez osobę świadczącą usługi szoferskie na podstawie umowy cywilnoprawnej nie spełnia warunku prowadzenia pojazdu przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. 'a' ustawy o transporcie drogowym. Wobec braku definicji legalnej pojęcia 'pracownik' w tej ustawie, należy odwołać się do Kodeksu pracy, który definiuje pracownika jako osobę zatrudnioną na podstawie umowy o pracę. Niespełnienie tego warunku oznacza, że taki przejazd należy uznać za transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy, wymagający posiadania licencji.Stan faktyczny
W trakcie kontroli drogowej stwierdzono, że pojazd prowadzony przez kierowcę świadczącego usługi szoferskie na podstawie umowy cywilnoprawnej przewoził towar dla firmy P.P. "C." E. Ż. i W. Spółki Jawnej. Organ uznał, że nie jest to transport na potrzeby własne, lecz transport drogowy wymagający licencji, co skutkowało nałożeniem kary pieniężnej. Spółka kwestionowała tę interpretację, powołując się na odmienne stanowisko organu w podobnej sprawie z przeszłości oraz na konstytucyjne zasady swobody działalności gospodarczej. Sprawa przeszła przez kolejne instancje administracyjne i sądowe, aż do Naczelnego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną P.P. C. E. Ż. i W. Spółki Jawnej. Zasądzono od Spółki na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 zł tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Beata Kołosowska po rozpoznaniu w dniu 22 kwietnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P.P. C. E. Ż. i W. Spółki Jawnej z siedzibą w C. – O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa 1522/06 w sprawie ze skargi P.P. C. E. Ż. i W. Spółki Jawnej z siedzibą w C. – O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od P.P. C. E. Ż. i W. Spółki Jawnej z siedzibą w C. – O. na rzecz Głównego Inspektora Transportu Drogowego kwotę 900 (dziewięćset) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2006 r. sygn. akt 1522/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę P.P. "C." E. Ż. i W. Spółka Jawna z siedzibą w C. – O. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2006 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.
Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym:
W dniu [...] lutego 2005 r., na drodze krajowej nr 12 w Lublinie skontrolowano pojazd marki Mercedes o nr rej. pojazdu [...], prowadzony przez A. G. Kierowca ten zeznał, że wykonuje przewóz na potrzeby własne firmy P.P. "C." i nie jest jej pracownikiem, a jedynie świadczy usługi prowadzenia pojazdu dla ww. firmy, wystawiając po wykonaniu przejazdu fakturę za przejechane kilometry.
W dokumentach okazanych przez kierowcę do kontroli, znajdował się wypis z zaświadczenia na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz został sporządzony protokół, który został podpisany bez uwag przez A. G.
Spółka P.P. "C." E. Ż. i W. - dalej zwana Spółką, została poinformowana o wszczęciu przeciwko niej postępowania administracyjnego przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L., wyjaśniła, iż nie doszło do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r., Nr 204, poz. 2088), dalej utd. albowiem wykonywany transport nie wymagał licencji. W dacie kontroli realizowany był przewóz na potrzeby własne firmy. Nadto Spółka przedstawiła m.in. decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...], gdzie w podobnym stanie faktycznym uchylona została decyzja organu I instancji, a postępowanie zostało umorzone.
Decyzją z dnia [...] marca 2005 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego w L. na przedsiębiorcę Spółkę Jawną "C." została nałożona kara pieniężna w kwocie 8.000,00 zł. za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Podstawę wymierzenia kary stanowił art. 92 ust. 1, art. 92 ust. 4 oraz Ip. 1.1.1 załącznika do utd.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że strona, wykonując przewozy na potrzeby własne, nie spełniła wszystkich warunków określonych w art. 4 pkt 4 utd, albowiem kierowca przewożący towar nie był pracownikiem strony. Dlatego też zgodnie z przepisem art. 4 pkt 3 utd. przewóz ten musi być traktowany jako transport drogowy, a zatem wymaga posiadania odpowiedniej licencji na transport drogowy, której Spółka w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przedłożyła.
Od decyzji organu I instancji skarżąca Spółka złożyła odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), zarzucając mu naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 4 pkt 4 utd. przez wadliwą interpretację oraz naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez brak dokładnego wyjaśnienia sprawy. Wskazała także, że zgodnie z art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 211, poz. 2005) uchylono Ip. 1.1.9 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, który sankcjonował karą pieniężną za przejazd w ramach przewozu na potrzeby własne pojazdem prowadzonym przez osobę nie będącą przedsiębiorcą lub pracownikiem przedsiębiorcy i powołała się na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2004 r. Nr [...], której to organ z tego powodu umorzył postępowanie.
Po rozpoznaniu wniesionego odwołania GITD decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia 29 marca 2005 r. Organ powołał się na art. 4 pkt 4 utd. i wskazał, że jednym z niezbędnych elementów niezarobkowego przewozu drogowego jest konieczność prowadzenia pojazdów samochodowych używanych do przewozów przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Pracownikiem zaś, w myśl art. 2 Kodeksu pracy, jest osoba zatrudniona w oparciu o umowę o pracę. W przedmiotowej sprawie pojazd był prowadzony przez kierowcę zatrudnionego na podstawie umowy cywilno-prawnej, co pozwala stwierdzić, że strona w chwili kontroli nie wykonywała niezarobkowego przewozu drogowego, a transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 utd.
Na decyzję z dnia [...] lipca 2005 r. Nr [...] Spółka, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., w której zarzuciła naruszenie art. 4 pkt 4 utd. przez jego błędną interpretację. Zarzuciła naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w takich samych sprawach, przy tym samym stanie faktycznym i prawnym odmiennych decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 16 grudnia 2005 r., sygn. akt VI SA/Wa 1824/05 uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2005 r. i podniósł w uzasadnieniu wyroku, że organ pominął podnoszone przez stronę okoliczności faktyczne i prawne, związane z wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. Nie odniósł się do nich i poprzestał jedynie na wyjaśnieniu przyjętej interpretacji pojęcia pracownika z art. 4 pkt 4 utd., odmiennej od stanowiska zajętego w decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. Zdaniem Sądu przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien wyjaśnić zmianę tego stanowiska, mając na względzie art. 8 k.p.a.
Decyzją Nr [...] z dnia [...] czerwca 2006 r., po ponownym rozpatrzeniu odwołania, Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko, a ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 8 k.p.a., tj. wydania dnia [...] czerwca 2004 r. w jednakowym stanie prawnym i faktycznym decyzji Nr [...], odmiennej treści, GITD wyjaśnił, iż powodem tego rozstrzygnięcia, był zmieniony stan prawny, zgodnie z którym przepis Ip. 1.1.9 załącznika do utd. przestał obowiązywać. W decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r., na którą skarżąca powoływała się organ wskazywał, iż "świadczona przez stronę w momencie kontroli działalność spełniała cechy przewozu na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym". W uzasadnieniu nie powoływano się na przesłankę dotyczącą rozumienia pojęcia "pracownik", tak jak to przyjęto na potrzeby przedmiotowej sprawy.
Na tę decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., domagając się jej uchylenia wraz z decyzją pierwszoinstancyjną.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 4 utd. przez błędną jego interpretację, poprzez przyjęcie, że skarżąca nie wykonywała "niezarobkowego przewozu drogowego", bowiem pojazd ciężarowy, będący własnością skarżącej załadowany towarem skarżącej był prowadzony przez osobę świadczącą stale pracę na rzecz skarżącej - usługi szoferskie bez pozostawania w stosunku pracy w rozumieniu prawa pracy, ale tylko taka, zdaniem organu osoba, wypełnia warunek przewidziany w ustawie do przyjęcia niezarobkowego transportu na potrzeby własne, naruszenie art. 8 k.p.a. - zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa przez wydane w takich samych sprawach, przy tym samym stanie faktycznym i prawnym diametralnie różnych decyzji, naruszenie art. 7 i 22 Konstytucji RP poprzez ograniczenia zasady swobody zawierania umów w prowadzeniu działalności gospodarczej, a także ograniczenie prawa do pracy na podstawie innych umów, niż umowa o pracę - bez jakiegokolwiek ustawowego upoważnienia.
Sąd I instancji, oddalając skargę, wskazał że organy obszernie wyjaśniły przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona na ten temat argumentacja prawna jest wyczerpująca. Zdaniem Sądu wbrew twierdzeniom skargi, Główny Inspektor Transportu Drogowego, ponownie rozpoznając odwołanie skarżącej od decyzji wydanej w pierwszej instancji z dnia [...] marca 2005 r., zastosował się do oceny prawnej i wskazówek co do dalszego postępowania zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 16 grudnia 2005 r.
Sąd wskazał, że pomimo tego, iż w dacie wydania decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. (Główny Inspektor Transportu Drogowego uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie w I instancji z uwagi na to, że organ I instancji błędnie nałożył karę pieniężną w wysokości 1.000,00 zł. na podstawie Ip. 1.1.9 załącznika do utd., który w dacie wydawania decyzji już nie obowiązywał, bo został uchylony na podstawie art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym opublikowanej w Dz. U. Nr 211, poz. 2050 - zmiana weszła w życie od 27 grudnia 2003 r.), obowiązywał analogiczny jak w przedmiotowej sprawie stan prawny, to należało stwierdzić, że organ odwoławczy nie może zmieniać rodzaju sprawy, a zatem w postępowaniu odwoławczym może być rozpoznana i rozstrzygnięta wyłącznie tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym sprawa. Nadto, organ odwoławczy nie może rozszerzać zakresu sprawy.
W ocenie Sądu organ nie naruszył prawa zaskarżoną decyzją, ponieważ przewóz był realizowany przez kierowcę, którego ze skarżącą łączyła umowa cywilnoprawna, a nie stosunek pracy. W tej sytuacji nie można było uznać kierowcy za pracownika albowiem, jak słusznie podniósł GITD, zgodnie z art. 2 Kodeksu pracy pracownikiem jest osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę. Skoro więc kierowcy nie można uznać za pracownika, nie zostały spełnione wszystkie ustawowe przesłanki z art. 4 pkt 4 utd. i taki przewóz należało uznać, zgodnie z art. 4 pkt 3 utd., za transport drogowy, do którego wykonywania potrzebna jest licencja. Jej brak musiał zatem skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 8.000,00 zł. na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 1 utd. i na podstawie Ip. 1.1.1 załącznika do tej ustawy.
Spółka zaskarżyła w całości powyższy wyrok skargą kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi in meritii.
Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. - zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła naruszenie:
1. przepisów prawa materialnego, a to art. 4 pkt.4 lit a) utd., poprzez błędną jego interpretację, wyrażającą się w przyjęciu, iż skarżąca nie wykonywała "niezarobkowego przewozu na potrzeby własne" albowiem pojazd samochodowy prowadzony był przez kierowcę, którego ze stroną łączyła umowa cywilnoprawna, a nie stosunek pracy, a zatem osoba ta nie była pracownikiem w rozumieniu powołanego
przepisu i tym samym skarżąca nie wykonywała przewozu na potrzeby własne, a także na błędnym przyjęciu, że w sprawie wobec braku definicji pojęcia "pracownik" w utd., zastosowanie ma definicja wyrażona w art. 2 Kodeksu pracy, podczas gdy prawidłowa wykładnia systemowa i funkcjonalna tego przepisu, z uwzględnieniem konstytucyjnej zasady państwa prawa i swobody prowadzenia działalności gospodarczej, nakazują szerszą interpretację pozwalającą na przyjęcie, iż pojęcie "pracownik", o którym mowa w w/w przepisie, dotyczy wszelkich osób, świadczących na rzecz przedsiębiorców usługi szoferskie, na podstawie stosownych umów prawnych;
2. przepisów prawa procesowego, tj. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 107 § 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi i przyjęcie, że w zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego, rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej od decyzji wydanej w I instancji, organ odwoławczy zastosował się do oceny prawnej i wskazówek, co do dalszego postępowania, które zawarto w uzasadnieniu wyroku WSA w W. z dnia 16 grudnia 2005 r. sygn. akt VI SA/Wa 1824/05, gdy tymczasem z treści zaskarżonej decyzji (ponownej), wynika, że organ po raz kolejny nie wyjaśnił zmiany swojego stanowiska, w sposób wskazany w wytycznych przedstawionych przez WSA w powołanym wyroku tzn. nie wyjaśnił dlaczego w oparciu o identyczny stan faktyczny i prawny stanowisko organu w zakresie interpretacji pojęcia "przewozu na potrzeby własne" uległo zmianie. Powyższe wskazuje na to, że zaskarżona decyzja narusza art. 8 k.p.a.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Spółka wskazała, że Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku błędnie przyjął, że okoliczność ta została wyjaśniona stronie, ponieważ w ocenie skarżącej, decyzja, której dotyczy niniejsza sprawa w dalszym ciągu nie wyjaśnia zmiany stanowiska organu II instancji, gdzie w oparciu o ten sam stan faktyczny i prawny - w zakresie konstrukcji definicji "przewozu na potrzeby własne" - są zupełnie odmienne stanowiska.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Główny Inspektor Transportu Drogowego podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna w rozpatrywanej sprawie oparta została na zarzucie naruszenia prawa materialnego oraz procesowego.
Skarżąca Spółka, stawiając zarzut naruszenia prawa procesowego przez Sąd I instancji, wskazała na art. 151 p.p.s.a. oraz art. 8, art. 107 § 3 k.p.a. i art. 153 p.p.s.a. wyjaśniając, iż WSA oddalił skargę pomimo, że organ nie zastosował się do wskazań zawartych w orzeczeniu Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2005 r. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem wyroku.
Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 "c" p.p.s.a. sąd uchyli decyzję, jeżeli stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w przypadku, gdy takiej wagi naruszenie nie występuje, sąd na podstawie art. 151 skargę oddali. Strona stwierdziła, iż w postępowaniu sądowym, zakończonym wyrokiem z dnia 16 grudnia 2004 r., w wyniku którego uchylono pierwotną decyzję GITD w przedmiotowej sprawie administracyjnej, Sąd nakazał powtórzenie postępowania odwoławczego i wyjaśnienie podnoszonej przez skarżącą kwestii decyzji z dnia [...] czerwca 2004 r. i odmiennego stanowiska w tejże sprawie zajętego przez organ. Zdaniem skarżącej organ nie wykonał wskazówek zawartych w wyroku, a czym naruszył art. 153 p.p.s.a., zaś WSA wadliwie przyjął, iż do naruszenia w/w przepisu nie doszło.
W pierwszym rzędzie należy stwierdzić, iż rozpoznaniu przez sąd administracyjny podlega konkretna, indywidualna sprawa administracyjna, zakończona decyzją ostateczną, konsekwentnie więc, jak stanowi art. 134 p.p.s.a. sąd może rozstrzygać wyłącznie w granicach zakreślonych przez daną sprawę, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, a także powołaną podstawą prawną. Skarżąca zgłaszała naruszenie przez organ zasady określonej w art. 153 p.p.s.a., a zatem Sąd zobowiązany był zbadać zasadność postawionego zarzutu, co też uczynił. Dokonana przez WSA ocena wykonania przez organ dyspozycji wskazanego wyżej przepisu p.p.s.a. nie budzi wątpliwości choćby już z tego powodu, że niesatysfakcjonujące skarżącą wyjaśnienie organu, co do przyczyn wydania decyzji z dnia 16 grudnia 2005 r. odmiennej treści niż ta, która podlegała rozpatrzeniu przez Sąd I instancji, nie mogło być podstawą jej uchylenia. Powyższą okoliczność WSA wystarczająco dokładnie wyjaśnił, nie podzielając równocześnie przekonania skarżącej co do tego zarzutu. Należy stwierdzić, iż stosownie do tego, co zostało już powiedziane, sąd może rozpatrywać wyłącznie sprawę poddaną jego kontroli. Decyzja, do której odwołuje się skarżący, została wydana w innym postępowaniu, niepoddanym sądowej kontroli, zatem nie jest rzeczą Sądu prowadzić rozważania nad jej prawidłowością. Sąd, dokonując kontroli aktu administracyjnego, ze skargi strony, która odwołuje się do innej, korzystnej w takiej samej sprawie dla niej decyzji może, mając na uwadze przepis art. 8 k.p.a., uchylić rozstrzygnięcie i nakazać organowi wyjaśnienie powodów rozbieżnego załatwiania spraw. Powtórnie niekorzystna dla strony i ponownie zaskarżona przez nią decyzja, jak to miało miejsce w rozpatrywanej sprawie, podlega zbadaniu w granicach wyznaczonych sprawą i regułami określonymi przez art. 134 p.p.s.a. z uwzględnieniem art. 153 p.p.s.a. Podkreślenia jednak wymaga, że stwierdzenie przez Sąd Administracyjny, iż zaskarżona decyzja, została wydana w niekwestionowanym stanie faktycznym i znajduje oparcie w prawie materialnym, skutkuje obowiązkiem oddalenia skargi, nawet w sytuacji naruszenia przez organ przepisu art. 8 Kpa. poprzez wydanie odmiennego w treści rozstrzygnięcia w stosunku do innej, wcześniej wydanej tej stronie decyzji, rozstrzygającej analogiczną sprawę.
W sprawie poddanej kontroli sądowej Sąd I instancji, mając na uwadze przyczynę uchylenia przez Sąd Administracyjny poprzedniej decyzji i jego wskazania co do konieczności wyjaśnienia zmiany stanowiska GITD, uznał wyjaśnienia organu związane z zarzutem skargi, dotyczące dwóch różnych rozstrzygnięć w identycznym stanie faktycznym, wobec tego samego podmiotu prawa. Wyjaśnienia organu zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wraz z oceną sprawy poddanej kontroli sądowej pozwoliły Sądowi I instancji na ocenę, iż działanie organu było prawidłowe, co oznaczało, iż organ nie naruszył art. 8 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny podzielił to stanowisko, nie stwierdzając naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 151 i 153 p.p.s.a. w związku z art. 8 k.p.a. W sprawie, do której w trakcie postępowania odwoływała się skarżąca Spółka, organ zobowiązany był uchylić decyzję i umorzyć postępowanie administracyjne, gdyż przepis na podstawie którego miała zostać za stwierdzone naruszenie nałożona kara 1.000,00 zł. (l.p. 1.1.9. załącznika do utd.) przestał obowiązywać. Wydanie zatem przez organ decyzji w kolejnej sprawie administracyjnej, w identycznym stanie faktycznym oraz opartej na tym samym przepisie co do obowiązku nałożenia kary pieniężnej, nakazującym jednak zastosowanie innej już sankcji, nie było działaniem, które uzasadniałoby zarzut wprowadzania obywateli w stan niepewności prawnej.
Za bezzasadny należało też uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 4 pkt 4 lit. "a" utd. przez błędną jego wykładnię. Zgodnie z powołanym przepisem przewozem na potrzeby własne jest każdy przejazd po drogach publicznych z pasażerami lub bez, z ładunkiem lub bez niego, przeznaczony do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający między innymi warunek, że pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Niespełnienie już choćby tego warunku skutkuje, stosownie do art. 4 pkt 3 utd., uznaniem, że wykonywany jest transport drogowy, do czego niezbędna jest licencja transportowa. Składający skargę kasacyjną zarzuca organowi błędną wykładnię tego przepisu i kwestionuje przyjęte przez organ rozumienie pojęcia pracownik jako osoby zatrudnionej wyłącznie na podstawie umowy o pracę, a nie np. umowy zlecenia czy umowy o dzieło.
Na wstępie stwierdzić należy, że prawo wyrażone jest w formie języka, a zatem przy dokonywaniu wykładni określonej normy prawnej posłużyć się należy wykładnią gramatyczną. Dopiero wątpliwości co do treści przepisu jakie ewentualnie powstaną po zastosowaniu wykładni językowej nakazują zastosować inny rodzaj wykładni, tj. albo systemową i logiczną albo funkcjonalną (vide: Jan Paweł Tarno, Naczelny Sąd Administracyjny, a wykładnia prawa administracyjnego, Difin, Warszawa 1999 r. str. 42). W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdzie zastosowanie innej poza językową wykładni jest niecelowe, ponieważ sens przepisu art. 4 pkt 4 lit. "a" nie nasuwa wątpliwości. Poszukiwanie innej treści wskazanej normy mogłoby doprowadzić do wypaczenia założenia jakie przyjął ustawodawca, porządkując kwestie związane z poruszaniem się pojazdów, o których mowa w art. 3 utd. po drogach. Cytowany przepis posłużył się pojęciem "pracownik"; z uwagi na brak zdefiniowania tego terminu w ustawie o transporcie drogowym, wykładnia gramatyczna zmierzająca do ustalenia tzw. definicji legalnej tego pojęcia, nakazuje odwołanie się do aktu prawnego regulującego kwestie pracy i zatrudnienia, tj. do ustawy Kodeks pracy. Zgodnie z art. 2 tej ustawy pracownikiem jest tylko osoba zatrudniona w oparciu o umowę o pracę, a więc każda inna forma zatrudnienia jest niezgodna z wymogiem ustalonym art. 4 pkt 4 lit. "a" utd. co prowadzi do wniosku, że przewóz na potrzeby własne nie spełnia jednego z warunków dla niego przewidzianych i musi zostać w myśl art. 4 pkt 3 utd. za transport drogowy. Konkluzja taka musiała doprowadzić do wniosku, iż przedsiębiorca poruszający się po drodze pojazdem o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 t. zobowiązany jest legitymować się licencją i w razie kontroli drogowej okazać kontrolującym jej wypis, zaś brak licencji będzie skutkował nałożeniem kary pieniężnej w przewidzianej ustawą wysokości.
Reasumując, ocena prawna rozstrzygnięcia Głównego Inspektora Transportu Drogowego dokonana przez Sąd I instancji w zakresie kwestionowanym skargą kasacyjną jest prawidłowa.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło