II SA/Wa 1397/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Ewa Pisula-Dąbrowska, Sędzia WSA - Stanisław Marek Pietras (spraw.), Asesor WSA - Przemysław Szustakiewicz, Protokolant - Agnieszka Kolasa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2006 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania z wniosku z dnia [...] listopada 2001 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. nr [...] -oddala skargę- Komendant Rejonowy Państwowej Straży Pożarnej w G. decyzją z dnia [...] października 1993 r. nr [...] , mając za podstawę art. 38 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, przeniósł [...] J. R. na stanowisko starszego inspektora [...]. W dniu [...] listopada 2001 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego oraz przepisów procesowych. [...] Komendant Państwowej Straży Pożarnej w K. decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. stwierdził, że ten sam organ decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...], odmówił stwierdzenia jej nieważności, a następnie w wyniku odwołania wniesionego przez skarżącego, Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...], utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, zaś Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 sierpnia 2001 r. sygn. akt II SA 2440/00, umorzył postępowanie z uwagi na cofnięcie skargi. Po rozpatrzeniu odwołania od decyzji z dnia [...] grudnia 2001 r., Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję odmówił wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji Komendanta Rejonowego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] października 1993 r. nr [...]. Wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 maja 2003 r. sygn. akt II SA 381/02, oddalono skargę na powyższą decyzję. W dniu [...] lipca 2005 r. skarżący J. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej jego wnioskiem z dnia [...] listopada 2001 r. i zakończonej "ostateczną decyzją administracyjną Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. wydanej z rażącym naruszeniem prawa z upoważnienia organu odwoławczego Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej w W. przez Z – cę Komendanta Głównego [...]" i powołał się na przesłanki wznowieniowe zawarte w art. 145 § 1 pkt 4, 5 i 8 k.p.a., zaś uzasadniając termin do wniesienia wniosku wskazał, że o powyższych przesłankach dowiedział się w dniu [...] czerwca 2005 r. po przeanalizowaniu i zapoznaniu się w dniu [...] lipca 2005 r. z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 maja 2005 r. sygn. akt II SA 3316/03, który wraz z uzasadnieniem został mu doręczony w dniu [...] czerwca 2005 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] marca 2006 r. nr [...], działając na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., odmówił wznowienia postępowania rozpoczętego wnioskiem z dnia [...] listopada 2001 r. i zakończonego ostateczną decyzją administracyjną Nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że skarżący wnosząc o wznowienie powołał się na treść art. 145 § 1 pkt 4, 5 oraz 8 k.p.a., jednak bez konkretnego wyszczególnienia przyczyn powołania tych podstaw. Niezależnie od powyższego organ wskazał, że skarżący o przesłankach wznowieniowych dowiedział się – wbrew temu, co podnosi we wniosku o wznowienie postępowania – już w dniu [...] maja 2005 r., kiedy to był osobiście obecny na rozprawie. Ten dzień jest bowiem cezurą czasową zachowania terminu miesięcznego do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 145 § 1 k.p.a., a nie dzień faktycznego przeczytania przez skarżącego treści uzasadnienia wyroku. W odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2006 r. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z dnia [...] marca 2006 r. zarzucającej jej naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. niezastosowanie przepisów art. 7 – 11, 107 § 1 i 3, art. 145 § 1 pkt 4, 5, i 8, art. 148 § 2, 149 § 1 i 2 oraz art. 149 § 3 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w uzasadnieniu podał przede wszystkim, że organ kłamie i gołosłownie twierdzi, że o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia dowiedział się w dniu [...] maja 2005 r., a nie – jak podaje – w dniu w [...] lipca 2005 r. Zdaniem skarżącego tego właśnie dnia rozważył wszystkie okoliczności, fakty i stwierdzenia zawarte w pisemnym uzasadnieniu wyroku, a ponadto miał on jeszcze prawo do jego "zaskarżenia i dopiero po jego uprawomocnieniu się mogłem również skutecznie wnieść podanie o wznowienie postępowania.". Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...], mając za podstawę art.138 § 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2006 r. i w uzasadnieniu powołał się na te same argumenty, co organ pierwszej instancji. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący J. R. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] marca 2006 r. zarzucając im rażące naruszenie art. 28 ust. 2 pkt 2 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz art. 7 – 11, 107 § 1 i 3, art. 145 § 1 pkt 4, 5, i 8, art. 148 § 2, 149 § 1 i 2 oraz art. 149 § 3 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie, a także art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i w obszernym uzasadnieniu, powołując się na dotychczasowy stan faktyczny, swoje zarzuty sprowadził do argumentów zawartych już w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne. Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. skarżący ponowił zarzuty ze skargi i w uzasadnieniu powołał się na podobne argumenty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie między innymi, jeżeli: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (pkt 4), wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję (pkt 5), decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione (pkt 8). Stosownie zaś do treści art. 147 zd. 1 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. W myśl natomiast art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania administracyjnego, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., następuje w drodze decyzji. Decyzję taką organ może wydać w tych wypadkach, gdy z żądaniem wystąpiła osoba, która nie jest stroną albo, która wprawdzie stroną jest, ale wniosła żądanie po upływie terminu określonego w art. 148 § 1 i § 2 k.p.a., a nie ma podstaw do jego przywrócenia. Decyzję taką organ może również wydać, gdy żądanie pochodzi od strony niemającej zdolności do czynności prawnych, działającej bez przedstawiciela ustawowego. Do wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania może również dojść wtedy, gdy w sposób oczywisty można z twierdzeń strony wyprowadzić wniosek o braku związku przyczynowego pomiędzy wskazaną podstawą wznowienia, a treścią dotychczasowej decyzji (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lutego 2005 r. sygn. akt. VI SA/Wa 291/04 – LEX nr 165013, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2002 r. sygn. akt V SA 2483/01 – LEX nr 109264). Mając na uwadze treść powołanego art. 149 § 3 k.p.a., a także treść art. 149 § 1 k.p.a., zgodnie z którym wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, wskazać należy, iż postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwie fazy. Pierwsza z nich polega na badaniu formalnych podstaw wznowienia, a w efekcie wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub decyzji o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Ocena formalnych podstaw wznowienia sprowadza się do badania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 § 1 k.p.a. W toku drugiej fazy postępowania, prowadzonej po wydaniu postanowienia o jego wznowieniu, zgodnie z uregulowaniem zawartym w art. 149 § 2 k.p.a., prowadzone jest postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Tylko na tym etapie możliwy jest wgląd w materialnoprawny przedmiot sprawy, której wznowienie dotyczy (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 września 1999 r. sygn. akt IV SA 2564/98 – LEX nr 47856). Sąd w pełni podziela stanowisko, rozpatrujących przedmiotową sprawę, Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej oraz Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, co do zachowania przez skarżącego terminu przewidzianego przez art. 148 § 1 k.p.a. Biorąc pod uwagę fakt, że J. R. był obecny na rozprawie, po zamknięciu której ogłoszono wyrok w sprawie o sygn. akt II SA 3316/03, powoływany przez skarżącego, jako źródło wiedzy o przesłankach "wznowieniowych" należy stwierdzić, że dniem, w którym skarżący dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania w rozumieniu art. 148 § 1 k.p.a. był dzień tej rozprawy, to jest [...] maja 2005 r. Pogląd taki koresponduje z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych w zakresie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania. Judykatura wskazuje między innymi, że istota unormowania z art. 148 § 1 k.p.a. polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1676/97 – LEX nr 48747). W badanej sprawie, już na rozprawie w dniu 13 maja 2005 r., po zamknięciu której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ogłosił wyrok w sprawie o sygn. akt II SA 3316/03, skarżący powziął wiadomość o wydaniu orzeczenia, które zgodnie z wnioskiem o wznowienie postępowania stanowić ma źródło jego wiedzy o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania. Ponadto w tym samym dniu poznał on ustnie podane, zasadnicze motywy rozstrzygnięcia Sądu. Okoliczności te potwierdza protokół z rozprawy znajdujący się na kartach 86 i 87 akt postępowania sądowego w sprawie o sygn. akt II SA 3316/03. Należy podkreślić, że miesięczny termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania opartej na wykryciu nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych biegnie od dnia, w którym strona w sposób wiarygodny dowiedziała się o ich istnieniu i mogła ocenić ich prawdopodobny wpływ na wynik sprawy (vide: postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 1967 r. sygn. akt II CZ 128/66 – OSP 1968/9/198). Niewątpliwie już w dniu [...] maja 2005 r. znane były skarżącemu okoliczności będące przedmiotem rozważań Sądu w sprawie o sygn. akt II SA 3316/03, ponieważ – jak powyżej wskazano – poznał w tym dniu treść ogłoszonego w powołanej sprawie orzeczenia oraz zasadnicze powody rozstrzygnięcia Sądu. Okoliczności te znalazły następnie odzwierciedlenie w pisemnym uzasadnieniu wyroku, jednakże oceny ich prawdopodobnego wpływu na wynik sprawy, w której J. R. zażądał wznowienia postępowania, mógł on dokonać już w dniu [...] maja 2005 r. Odmienne stanowisko stałoby w sprzeczności z celem, uregulowanej w art. 139 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, instytucji ustnego podania zasadniczych powodów rozstrzygnięcia. Wobec powyższego nie można też podzielić stanowiska skarżącego, że dopiero po uprawomocnieniu się wyroku z dnia 13 maja 2005 r. mógł skutecznie wnieść podanie o wznowienie postępowania. Mając na uwadze, że istota unormowania z art. 148 § 1 k.p.a. polega na dowiedzeniu się o nowej okoliczności, a więc dotarciu do strony wiadomości o wydaniu orzeczenia przez sąd należy wyjaśnić, że uprawomocnienie się tego orzeczenia jest kwestią podlegającą badaniu, lecz w toku postępowania o wznowienie postępowania, to znaczy już po wydaniu postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 1999 r. sygn. akt IV SA 1676/97 – LEX nr 48747). Ponadto należy podzielić stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w uzasadnieniu poprzedzającej ją decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, że to strona żądająca wznowienia postępowania administracyjnego musi udowodnić, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jej podanie o wznowienie wpłynęło przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania. Stanowisko to znajduje odzwierciedlenie w utrwalonym już orzecznictwie sądów administracyjnych (vide: np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 maja 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 1086/04 – LEX nr 168036, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 2000 r. sygn. akt I SA/Wr 1038/97 – LEX nr 43046). Zatem mając na uwadze, że o ustaleniu początku biegu terminu przewidzianego przez art. 148 § 1 k.p.a. nie decyduje subiektywne przekonanie strony o tym, kiedy powzięła wystarczającą wiedzę, by zażądać wznowienia postępowania lecz obiektywna możliwość zapoznania się z okolicznością uzasadniającą wznowienie postępowania, należy stwierdzić, że zarówno Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej, jak i Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji prawidłowo postąpili odmawiając mocy dowodowej twierdzeniu J. R., że o okolicznościach uzasadniających wznowienie postępowania dowiedział się w dwa dni po doręczeniu mu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA 3316/03 wraz z uzasadnieniem, to jest w momencie faktycznego zapoznania się z uzasadnieniem tego orzeczenia i właściwie przyjęli za dzień dowiedzenia się przez skarżącego o okolicznościach "wznowieniowych" - datę ogłoszenia wyroku w sprawie o sygn. akt II SA 3316/03, to jest 13 maja 2005 r. Zatem skarżący żądając wznowienia postępowania w dniu [...] lipca 2005 r. uczynił to niespełna miesiąc po upływie terminu przewidzianego przez art. 148 § 1 k.p.a. i rozstrzygnięcie wydane na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. należy uznać za zgodne prawem. Mając także na uwadze fakt, iż skarżący we wniosku z dnia [...] lipca 2005 r., jako podstawę żądania wznowienia postępowania powołał między innym przepis art. 145 § pkt 4 k.p.a., wskazać należy, iż stosownie do art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w tym przepisie biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Ponieważ w dniu 6 maja 2003 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA 381/02 ze skargi J. R. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o przeniesieniu na inne stanowisko służbowe, oddalił skargę, stwierdzić należy, iż w tej dacie J. R. wiedział o decyzji, która zakończyła postępowanie, będące przedmiotem wniosku o wznowienie z dnia [...] lipca 2005 r. Powyższe prowadzi do konkluzji, iż także w zakresie powołanej przez skarżącego podstawy "wznowieniowej" z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wniosek z dnia [...] lipca 2005 r. złożono po terminie przewidzianym przez art. 148 § 1 k.p.a., liczonym zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. Biorąc pod uwagę również, że postępowanie wszczęte wnioskiem J. R. z dnia [...] lipca 2005 r. zakończyło się na etapie badania formalnych podstaw wznowienia, który ogranicza się do zbadania, czy żądanie wznowienia postępowania zostało zgłoszone przez stronę, czy powołuje ona podstawy wznowienia wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, za niezasadny należy uznać także zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 7 – 11 k.p.a. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej oraz Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji ustalając bowiem, czy J. R. złożył wniosek o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym przez art. 148 k.p.a. nie naruszyli powołanych zasad postępowania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.