II FSK 1260/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Kmieciak, Sędziowie NSA Stefan Babiarz (sprawozdawca), Włodzimierz Kubiak, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. J. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 lutego 2007 r. sygn. akt I SA/Po 1375/06 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 września 2006 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu p o s t a n a w i a uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 21 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1375/06, odrzucił skargę J. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 29 września 2006 r., nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodu nieznajdujacego pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu za 2000 r. 1. W dniu 3 listopada 2006 r. J. J. reprezentowana przez radcę prawnego złożyła za pośrednictwem Dyrektora Izby Skarbowej w P. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. na decyzję organu podatkowego drugiej instancji. 2. Zarządzeniem przewodniczącego I Wydziału WSA, doręczonym w dniu 7 grudnia 2006 r. pełnomocnik został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego oraz do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu. W dniu 18 grudnia 2006 r. pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed WSA, a także kserokopię formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy prawnej. Ponieważ ww. pełnomocnictwo zostało udzielone w dniu 13 grudnia 2006 r. i pełnomocnik nie był umocowany do reprezentowania skarżącej w dniu składania skargi, ponownie wezwano go do uzupełnienia braków formalnych przez podpisanie skargi przez skarżącą, ewentualnie nadesłanie odpisu skargi przez nią podpisanego. 3. W dniu 3 stycznia 2007 r. pełnomocnik strony przedłożył kserokopię skargi. W związku z tym, zarządzeniem Sądu doręczonym 29 stycznia 2007r., radca prawny R. D. został wezwany do nadesłana oryginału skargi z własnoręcznym podpisem skarżącej oraz oryginału wniosku o przyznanie prawa pomocy z własnoręcznym podpisem osoby wnoszącej pod rygorem odrzucenia skargi. W związku z powyższym pełnomocnik ponownie przedłożył pełnomocnictwo z dnia 13 grudnia 2006 r. oraz oryginał wniosku o przyznanie prawa pomocy podpisany przez skarżącą. Nie przedłożył natomiast oryginału skargi z własnoręcznym podpisem skarżącej. 4. W uzasadnieniu postanowienia odrzucającego skargę, Sąd pierwszej instancji zważył, że pomimo dwukrotnego wezwania pełnomocnika do złożenia skargi z własnoręcznym podpisem skarżącej, nie wykonał on tych czynności. W ocenie Sądu podpis musiał być własnoręczny i nie mógł być zastąpiony mechanicznym odbiciem (facsimile) ani kserokopią oryginału. 5. Na powyższe postanowienie skarżąca złożyła skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) przez niewłaściwe przyjęcie, iż podpisy skarżącej na skargach wniesionych do Sądu stanowią kserokopię, a nie oryginały i uznanie, że nie zostały uzupełnione braki formalne skargi. W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. 6. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że pełnomocnik w dniu 3 stycznia 2007 r. przedłożył żądane przez Sąd odpisy skargi przez nią podpisane, co czyniło niezrozumiałym późniejsze twierdzenie WSA, że są to kserokopie, pomimo że wcześniej w dniu 7 grudnia 2006 r. Sąd wezwał pełnomocnika jedynie do uzupełnienia pełnomocnictwa i złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. W odniesieniu do kolejnych wezwań, stwierdziła, że nie były precyzyjne i wprowadziły ewidentne zamieszanie w oświadczeniach woli skarżącej składanych przez pełnomocnika, była bowiem przekonana, że dokumenty były własnoręcznie przez nią podpisane i spełniają w związku z tym wymogi formalne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy i dlatego zaskarżone postanowienie podlega uchyleniu. 7. Zgodnie z art. 37 § 1 zd. 1 p.p.s.a. pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Jego niezłożenie należy traktować jako brak formalny podlegający uzupełnieniu w trybie ar. 49 p.p.s.a. Pismem procesowym nadanym w dniu 14 grudnia 2008 r. pełnomocnik skarżącej w wykonaniu do wezwania, uzupełnił braki formalne skargi, przedkładając m. in. pełnomocnictwo do reprezentowania skarżącej przed WSA z dnia 13 grudnia 2006 r., czyli z data późniejszą od daty wniesienia skargi. 8. Samo pełnomocnictwo jest jednostronną czynnością prawną, polegająca na złożeniu odpowiedniego oświadczenia woli przez mocodawcę i może nastąpić w dowolnej formie, a w tym nawet w sposób dorozumiany (por. System prawa cywilnego. Część ogólna, Wyd. Ossolineum 1974, s. 622 i 623). Wymóg z art. 37 § 1 p.p.s.a. dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa z podpisem mocodawcy, jest tylko potwierdzeniem udzielonego wcześniej pełnomocnictwa, poprzez jego potwierdzenie w zmaterializowanej, pisemnej formie. Oznacza to, że udzielone pełnomocnictwo w takiej formie ma charakter deklaratoryjny. Nieuprawnionym jest więc twierdzenie, że w momencie podpisania skargi, pełnomocnik nie był umocowany, skoro przedstawione pełnomocnictwo na piśmie miało datę późniejszą. 9. Niedołączenie zatem pisemnego pełnomocnictwa jest usuwalnym brakiem formalnym i wymóg zawarty w tym uregulowaniu spełnia pisemne potwierdzenie pełnomocnictwa również wówczas, gdy zostanie sporządzone po wniesieniu skargi (por. postanowienie NSA z dnia 7 kwietnia 2006 r., II OSK 270/06, LEX nr 209405). Jak słusznie stwierdził NSA odrzucenie skargi, wyłącznie z tego powodu, że pełnomocnictwo zostało formalnie udzielone w dacie późniejszej niż wniesienie skargi, stanowi nadmierny rygoryzm, powodujący ograniczenie konstytucyjnego prawa do sądu (postanowienie NSA z dnia 5 lipca 2005 r., II OSK 254/05, niepubl.). 10. W niniejszej sprawie nie występowała zatem potrzeba dokonywania kolejnych wezwań pełnomocnika do przedstawienia odpisu skargi podpisanej przez skarżącą, skoro uzupełnienie braków dokonane w wyniku zarządzenia przewodniczącego I Wydziału z dnia 24 listopada 2008 r. było prawidłowe. Nie zachodziła więc w niniejszej sprawie konieczność sprawdzania czy prawidłowo Sąd pierwszej instancji ustalił, że podpisy na skargach wniesionych do WSA stanowiły rzeczywiście kserokopie. 11. W tym stanie prawnym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 orzekł jak w sentencji. W odniesieniu do wnioskowanego zasądzenia kosztów postępowania, należy stwierdzić, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują zwrotu niezbędnych kosztów poniesionych w postępowaniu kasacyjnym od postanowienia WSA odrzucającego skargę.