II SA/Kr 456/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Firek / spr. / Sędziowie WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Joanna Tuszyńska Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. sprawy ze skargi Gminy Uzdrowiskowej Muszyna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 grudnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za składowanie odpadów - skargę oddala - II SA/Kr 456/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 4 września 2003 r. znak: [...] na podstawie art. 318 ust. 6 i ust 1 w zw. z art. 285 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2001 r. Nr 62 poz. 627 ze zm.) Marszałek Województwa Małopolskiego odmówił Gminie Muszyna odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej w kwocie 369.742,83 zł (słownie: trzysta sześćdziesiąt dziewięć tysięcy . siedemset czterdzieści dwa złote osiemdziesiąt trzy gr.) za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nie przeznaczonym na terenie Gminy Muszyna w l, II, III i IV kwartale 2002 roku. W jej uzasadnieniu organ l instancji wskazał, że zgodnie z treścią art. 318 ust 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku - Prawo ochrony środowiska wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinna być ona uiszczona, zaś zgodnie z treścią art. 285 ust. 1 cyt. ustawy podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, a zatem wniesienie wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej w terminie wskazanym w ustawie jest jednym z warunków odroczenia. W okolicznościach nin. sprawy wniosek o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty został wniesiony w dniu 7 kwietnia 2003 r., a zatem po upływie wskazanych w ustawie terminów. Terminy te minęły odpowiednio dla l kwartału 2002 roku w dniu 30 kwietnia 2002 roku, dla II kwartału 2002 roku w dniu 31 lipca 2002 roku, dla III kwartału 2002 roku w dniu 31 października 2002 roku i dla IV kwartału 2002 roku w dniu 31 stycznia 2003 roku. Konkludując podwyższę organ l instancji stwierdził, że nie spełnienie jednego z warunków odroczenia terminów płatności opłaty podwyższonej określonych ustawą musiało skutkować odmowa odroczenia terminów płatności. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji Gmina Uzdrowiskowa Muszyna wniosła o jej uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy, wskazując, że jakkolwiek faktem jest, iż nastąpiło niedopatrzenie ze strony poprzedniego Zarządu Gminy co do złożenia wniosków o odroczenie opłat podwyższonych za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nie przeznaczonym to jednak istnieje możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku, gdyż w roku 2002 Gmina podjęła czynności zmierzające do usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat i na dzień składania odwołania Gmina posiada pozwolenie na użytkowanie wysypiska śmieci, co wiąże się z usunięciem przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat, zaś zgodnie z treścią art. 317 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska usunięcie przyczyn ponoszenia opłat zostało określone na okres 5 lat od złożenia wniosku. Strona odwołująca się podkreśliła, że wprawdzie Gmina nie złożyła wniosku w wymaganym terminie, jednak w pełni zrealizowała ustawowy obowiązek usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat, gdyż odpady komunalne są teraz składowane w miejscu na ten cel przeznaczonym. Decyzją z dnia 16 grudnia 2003 r. znak: [...]. działając na podstawie art. 318 ust. l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 62 poz. 627 z późn. zm.) oraz art. 233 § l pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 poz. 926 z 1997r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu powyższego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a zarzuty strony odwołującej się nie mogły zostać uwzględnione. Organ stwierdził, że zgodnie z treścią art. 318 ust. l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r Prawo ochrony środowiska wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinna być ona uiszczona i dlatego podzielił stanowisko organu l instancji, iż wniesienie wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej w terminie wskazanym w ustawie jest jednym z warunków jego odroczenia. Organ wskazał także , iż zgodnie z treścią art. 285 ust. l ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału, a skoro w przedmiotowej sprawie wniosek został złożony w dniu 7 kwietnia 2003r. to nastąpiło to ze znacznym przekroczeniem terminu. Zd. Kolegium przedmiotowa opłata nie wpłacona w terminach określonych przez ustawę stanowi zaległość w rozumieniu art. 51 Ordynacji podatkowej. Dlatego też zd. organu wniosek strony odwołującej się należało także ocenić w świetle przepisu art. 48 § l ust. l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa, zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym może, między innymi odroczyć termin płatności podatku. W myśl poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażanych wielokrotnie w sprawach dotyczących zastosowania ulg podatkowych konieczne jest pełne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności faktycznych sprawy. A zatem, warunkiem niezbędnym do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia było ustalenie czy po stronie zobowiązanego istnieją przyczyny uzasadniające zastosowanie wnioskowanej ulgi. Zdaniem składu Kolegium rozpoznającego odwołanie nieostre pojęcia "ważnego interesu podatnika " i " interesu publicznego" podane przez ustawodawcę w treści cyt. wyżej przepisu art. 48 ustawy Ordynacja podatkowa mają szeroki zakres znaczeniowy i powinny być interpretowane w zależności od okoliczności konkretnej sprawy, przy czym obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spoczywa, z mocy art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa na organie podatkowym. Zd. Kolegium obowiązek ten został spełniony przez organ l instancji w przedmiotowej sprawie. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony odwołującej się, że istnieje możliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku, na tej podstawie, że w roku 2002 Gmina podjęła czynności zmierzające do usunięcia przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat bowiem przepisy prawa nie przewidują sytuacji, w której spóźniony wniosek można jednak rozpatrzyć, gdy usunięte zostaną przyczyny ponoszenia podwyższonych opłat. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Gmina Uzdrowiskowa Muszyna wniosła o jej uchylenie , zarzucając, że odwołanie od decyzji organu l instancji nie zostało należycie rozpatrzone, a szczególnie , że organ odwoławczy nie odniósł się do faktu , iż zaniedbania w zakresie terminowego składania wniosku o odroczenie opłat za 2002 rok leżą po stronie poprzedniej Rady Gminy i byłego Zarządu Gminy, iż w budżecie brak jest dostatecznych środków finansowych na pokrycie nie odroczonych podwyższonych opłat oraz , że na nieterminowe złożenie wniosku w pewnym stopniu miała wpływ klęska powodzi jaka dotknęła Gminę w 2002 r. Na rozprawie w dniu 22 lutego 2007 r. strona skarżąca zarzuciła nadto, że Gmina Uzdrowiskowa Muszyna nie była legitymowana do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności podwyższonych opłat albowiem zobowiązanym do ich ponoszenia jest [...] Spółka z o.o. w Muszynie, a zatem tylko ten podmiot jest uprawnionym do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie i przytoczył ponownie argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnosząc nadto, że kwestia wystąpienia klęski żywiołowej na trenie Gminy Muszyna w 2002 r. nie miała związku z przedmiotową sprawą, zaś argumentacja , że poprzednia Rada Gminy i Zarząd Gminy są odpowiedzialni za nieterminowe złożenie wniosku , zd. organu odwoławczego nie zasługuje na uwzględnienie , gdyż zobowiązania gminy wobec innych podmiotów nie wygasają wraz z każdorazowymi wyborami władz. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97§1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz.1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U.Nr 153 poz. 1270 ze zm./. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Skarga jest bezzasadna albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Zgodnie z treścią art. 285 ust. l ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz.U.Nr 62 poz.627 ze zm./, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału , stosownie zaś do treści art. 318 ust. 1 tej ustawy wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej powinien zostać złożony do właściwego organu przed upływem terminu, w którym powinna być ona uiszczona. Terminy te minęły odpowiednio dla l kwartału 2002 roku w dniu 30 kwietnia 2002 roku, dla II kwartału 2002 roku w dniu 31 lipca 2002 roku, dla III kwartału 2002 roku w dniu 31 października 2002 roku i dla IV kwartału 2002 roku w dniu 31 stycznia 2003 roku. Skoro zatem wniosek o odroczenie terminów płatności podwyższonej opłaty określonej cyt. ustawą został złożony przez stronę skarżącą w dniu 7 kwietnia 2003 r. to nie ma żadnych wątpliwości, że przedmiotowy wniosek został wniesiony po upływie terminów w jakich opłata ta miała zostać uiszczona. Należy podkreślić , iż termin do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłaty, o którym mowa w cyt. wyżej przepisie art. 318 ust. 1 ustawy - Prawo ochrony środowiska jest warunkiem materialnoprawnym odroczenia płatności, nie podlega zatem - niezależnie od przyczyn jego nie dochowania /zaniedbanie w dochowaniu terminu przez poprzednią Radę Gminy i były Zarząd Miasta, klęska powodzi w 2002 r./- przywróceniu i jego przekroczenie musi skutkować odmową odroczenia terminu płatności opłaty za korzystanie ze środowiska. Takie też stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. OSK 1192/04 / Lex 164971/, a Sąd w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni je podzielił. Odnosząc się do kolejnego zarzutu strony skarżącej, a dotyczącego braku legitymacji czynnej po stronie Gminy Uzdrowiskowej Muszyna w postępowaniu o odroczenie płatności podwyższonej opłaty za składowanie odpadów w miejscu na ten cel nie przeznaczonym Sąd stwierdził, że zarzut ten jest całkowicie chybiony. Przepis art. 3 pkt 20 wskazanej ustawy Prawo ochrony środowiska zawiera wyjaśnienie pojęcia podmiotu korzystającego ze środowiska, przez który rozumie się przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) oraz osoby prowadzące działalność wytwórczą w rolnictwie w zakresie upraw rolnych, chowu lub hodowli zwierząt, ogrodnictwa, warzywnictwa, leśnictwa i rybactwa śródlądowego oraz osoby wykonujące zawód medyczny w ramach indywidualnej praktyki lub indywidualnej specjalistycznej praktyki, jednostkę organizacyjną nie będącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej, osobę fizyczną nie będącą przedsiębiorcą, a korzystającą ze środowiska w zakresie, w jakim korzystanie ze środowiska wymaga pozwolenia. Odnosząc zatem treść ww. art. 3 pkt 20 litera "b" Prawa ochrony środowiska do uregulowań ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178 z późn. zm.) wskazać należy, iż przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej jest stosownie do normy art. 2 ust. 2 tej ustawy osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo we własnym imieniu podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą w postaci zarobkowej działalności wytwórczej, handlowej, budowlanej, usługowej oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i eksploatację zasobów naturalnych, wykonywaną w sposób zorganizowany i ciągły. Gmina, mimo iż posiada osobowość prawną i w określonych sytuacjach prowadzi działalność gospodarczą w formie komunalnych zakładów budżetowych lub spółek prawa handlowego w zakresie zadań własnych określonych w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. Nr 142 z 2001 r, póz. 1591 z późn. zm.), której celem jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych, to nie można jej uznać za przedsiębiorcę w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej. Natomiast gmina niewątpliwie jest jednostką organizacyjną nie będącą przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy - Prawo działalności gospodarczej. Z treści art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym wynika, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty i gmina w celu realizacji tych zadań może zawierać umowy z innymi podmiotami. Tym samym Gmina Uzdrowiskowa Muszyna realizuje powyższe postanowienia poprzez [...] w Muszynie-Spółkę z o.o. , którego przedmiotem działalności jest m.in. oczyszczanie miasta i gminy, z którą to działalnością wiąże się składowanie odpadów w miejscu do tego nie przeznaczonym, z czym z kolei wiąże się ponoszenie podwyższonych opłat na podstawie przepisów cyt. ustawy-Prawo ochrony środowiska. Podkreślić jednak należy, że z treści aktu przekształcenia przedsiębiorstwa komunalnego w spółkę z o.o. z dnia 15 października 1992 r. nie wynika, aby na [...] Spółkę z o.o. w Muszynie został nałożony obowiązek , w ramach przedmiotu działania, wystąpienia z wnioskiem o odroczenie płatności podwyższonych opłat z tytułu składowania odpadów w miejscu do tego nie przeznaczonym, a w orzecznictwie i literaturze przedmiotu ugruntował się pogląd, że obowiązek publicznoprawny nie może być przenoszony w drodze jakiejś umowy cywilnoprawnej, bowiem treść takiej umowy, wzajemne prawa i obowiązki strony kształtują w zasadzie w sposób dowolny, natomiast obowiązek publicznoprawny wynika z przepisu prawa materialnego i jest skierowany do konkretnego podmiotu. Zatem to właśnie Gmina Uzdrowiskowa Muszyna nie będąc przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, a będąc podmiotem korzystającym ze środowiska jako jednostka organizacyjna nie będąca przedsiębiorcą w rozumieniu ustawy Prawo działalności gospodarczej zobowiązana była wystąpić ze stosownym wnioskiem w przedmiotowej sprawie do Marszałka Województwa Małopolskiego, a nie [...] w Muszynie-Spółka z o.o. Takie też stanowisko w zakresie legitymacji czynnej w analogicznej sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 lutego 2005 r. sygn. OSK 1192/04 / Lex 164971/, a Sąd w składzie rozpoznającym nin. skargę w pełni je podzielił , przyjmując za własne wywody zawarte w uzasadnieniu tego wyroku. Nie podzielił Sąd poglądu organu odwoławczego, zawartego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dotyczącego zastosowania w nin. sprawie reguły z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz.U.Nr 137 poz. 926 ze zm./. Przede wszystkim organ odwoławczy nie wskazał na jakiej podstawie uznał za zasadne zastosowanie tej reguły. Przepisy cyt. ustawy -Prawo o ochronie środowiska zawarte w jej Dziale VI odsyłają wprawdzie do Działu III Ordynacji podatkowej , w którym zawarty jest wskazany przepis, ale nie jest to jakieś ogólne odesłanie lecz jedynie w ściśle wskazanych kwestiach jak i w zakresie w jakim przepisy Działu III Ordynacji podatkowej mogą mieć zastosowanie. Przedmiotowe naruszenie pozostaje jednak wpływu na wynik sprawy. Mając na uwadze przytoczone okoliczności na zasadzie art. 151 cyt. ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.