I SA/Kr 826/03
WyrokWSA w Krakowie2006-01-11
Skład orzekający: NSA Józef Gach, WSA Maria Zawadzka, WSA Urszula Zięba
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podatek dochodowy od osób fizycznych, odmawiając uwzględnienia wydatków na adaptację i modernizację budynków jako kosztów uzyskania przychodów, w sytuacji gdy prace te były wykonywane przez przedsiębiorców nie wystawiających faktur, a wartość odtworzeniową ustalono na podstawie opinii biegłego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy podatkowe naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej, nie wyjaśniając w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. W szczególności, nie uwzględniono opłat notarialnych związanych z nabyciem budynków jako kosztów zwiększających ich cenę nabycia. Sąd podkreślił, że wartość początkowa budynków i budowli powinna być ustalona zgodnie z przepisami dotyczącymi nabycia środków trwałych, a nie wytworzenia ich we własnym zakresie. Ponadto, wydatki na remont powinny być udokumentowane zgodnie z przepisami rozporządzenia o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok dla małżonków K. Organy podatkowe zakwestionowały sposób naliczenia odpisów amortyzacyjnych od nabytych budynków i budowli, uznając, że podstawa ich obliczenia powinna wynikać z ceny nabycia, a nie z wartości odtworzeniowej ustalonej przez biegłego. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej poprzez niepełne zebranie materiału dowodowego. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji, określającą wyższy podatek.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej oraz zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 826/03 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 11 stycznia 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach (spr), Sędziowie: WSA Maria Zawadzka, WSA Urszula Zięba, Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2006r., sprawy ze skargi L. i E. K., na decyzję Izby Skarbowej, z dnia 31 marca 2003r. Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 rok, I. uchyla zaskarżoną decyzję II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 300 zł ( trzysta złotych).
Zaskarżoną decyzją- po rozpatrzeniu odwołania- została utrzymana w mocy decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...].11.2002r. nr [...], którą małżonkom E. i L. K. określono podatek dochodowy za 2001r. w wysokości 46 794,70 zamiast 27443,30 zł zł. oraz pochodne od tego rozstrzygnięcia.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, iż w trakcie kontroli skarbowej stwierdzono zawyżenie odpisów amortyzacyjnych od budynków i budowli położonych w Z. na skutek przyjęcia innej podstawy ich obliczenia niż wynikająca z art.22 g ust.1 pkt.3 ust.3 i ust.17 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym (Dz.U. z 2000r. nr.14, poz.176 ze zm.). W myśl tych przepisów podstawą tą powinna być cena nabycia, gdyż budynki te i budowle zostały nabyte w drodze kupna. Za cenę nabycia uważa się kwotę należną zbywcy powiększone o kwoty związane z zakupem poniesione do dnia oddania środka trwałego do używania. Cenę tę należało powiększyć o sumę wydatków na ulepszenie, gdyż budynki i budowle po ich kupnie zostały poddane adaptacji i modernizacji. Chodzi tu odpowiednio o kwoty 98 539 zł. i 9069,55 zł., która w obu przypadkach wynikały z faktur.
Natomiast L. K. zaangażował do wykonania adaptacji i modernizacji zakupionych budynków i budowli przedsiębiorców, którzy nie wystawiali jemu faktur (rachunków) i dlatego po zakończeniu prac budowlanych powołał biegłego, który wartość odtworzeniową budynków i budowli ustalił na kwotę 915055 zł. Jednakże w niniejszej sprawie nie miał zastosowania art.22 § ust.8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. gdyż przepis ten dotyczy sytuacji, gdy przed założeniem ewidencji środków trwałych nie można ustalić ceny tych środków. W niniejszej sprawie cena nabycia budynków i budowli jest znana i wynosi 98 539 zł. Ewidencja środków trwałych była założona przed nabyciem budynków i budowli.
W skardze E.i L. K. wnieśli o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z powodu naruszenia art. 121 §1,122, 187 §1 i 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr.137, poz.926 ze zm.)polegającego na nie dopełnianie przez organy podatkowe obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Sąd bada zgodność decyzji z prawem. Dokonując tego nie jest związany granicami skargi (zob. art.134 p.p.s.a.). Z umowy kupna nieruchomości położonej w Z. z dnia [...]12.1999r. wynika, że z tytułu jej sporządzenia notariusz pobrał opłatę skarbową (5000zł.) i opłaty notarialne (2612 zł.). Opłaty te w części przypadającej na budynki i budowle powinny zwiększyć ich cenę kupna, gdyż zostały wymienione expressis verbis wśród wydatków zwiększających cenę kupna w art.22 g ust.3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Nie zostało zaś wyjaśnione w postępowaniu podatkowym aby te opłaty nie zostały poniesione przez nabywców przedmiotowej nieruchomości którymi byli E. i L. K.. Nie wyjaśniając tej kwestii organy podatkowe naruszyły art.122, art.187 §1, art.210 §1 pkt6 ustawy Ordynacja podatkowa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Same zarzuty skargi są niezasadne.
Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 27.04.2004r. K 24/03 (otk z 2004r. s.466) wyraził pogląd, że skoro podatek zasadniczo jest wypłacony w drodze samoobliczenia, to w takiej sytuacji ustawodawca jest upoważniony do stosowania rozwiązań zakładających daleko posunięty rygoryzm również w zakresie norm proceduralnych.
W niniejszej sprawie normy te znajdują się wśród przepisów o dokonywaniu odpisów amortyzacyjnych i ograniczają w postępowaniu podatkowym zasadę wyrażoną w art.180 §1 ustawy Ordynacja podatkowa, iż jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Wśród tych przepisów należy najpierw zwrócić uwagę na treść art.22 ust.8 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. stanowiącego, że kosztami uzyskania przychodów są tylko odpisy ordynacyjne dokonane zgodnie z art.22 a-o, z uwzględnieniem art.23.
Oznacza to, że organy podatkowe nie mogły zezwolić skarżącemu podatnikowi na ustalenie wartości budynków i budowli zgodnie z art.22 g ust.7 pkt.2, ust.4 i ust.7 albowiem przepisy te dotyczą wytworzenia środka trwałego we własnym zakresie, które w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Ostatni z wymienionych przepisów przewiduje ustalenie wartości początkowej wytworzonego we własnym zakresie środka trwałego wysokości określonej z uwzględnieniem cen rynkowych z grudnia roku poprzedzającego założenia ewidencji środków trwałych, przez biegłego powołanego przez podatnika. Na ten zaś właśnie przepis powoływał się skarżący podatnik.
Reasumując w niniejszej sprawie wartość początkowa budynków i budowli powinna być ustalona zgodnie z art.22 g ust.1 pkt.3 ust.3 i ust.17 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych , gdyż przepisy te dotyczą nabycia środków trwałych.
Zwrócić należy uwagę również na to, iż możliwym jest ulepszenie środków trwałych przed ich oddaniem do używania. W art.43 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz.U.nr.54,poz.535). Mówi się bowiem o ulepszeniu środków trwałych przed ich objęciem ewidencją tych środków. Z kolei to objęcie powinno nastąpić z chwilą oddania środków trwałych do używania.
Przez ulepszenie środków trwałych w myśl art. 22 g ust.17 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. rozumie się nie każdą adaptację i rozbudowę tych środków lecz tylko taką w wyniku której następuje mierzalny wzrost ich wartości użytkowej (zob. wyrok NSA z dnia 4 .12.2002r. sygn. akt S.A./Ł 312/01 ONSA z 2004r. nr.1 poz.21). W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał zaś, aby w wyniku adaptacji i rozbudowy budynków i budowli uzyskał ich wzrost wartości użytkowej. Nie można więc wykluczyć, iż skarżący dokonał również zwykłego remontu tych budynków i budowli polegającego na wymianie ich części, które zużywają się wcześniej niż pozostałe i mającego na celu przywrócenia wartości początkowej tych środków. Jeżeli tak byłoby a wskazuje na to również udzielona informacja co do dewastacji budynków i budowli przed ich kupnem, to wówczas wydatki na remont powinny zostać udokumentowane przez skarżącego w sposób określony w §12 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 2000r o prowadzeniu podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz.U. nr.116,poz.1222 z późn. zm.) z przepisów tych zaś wynika, że dowodami księgowymi wpisu do tej księgi są również faktury (rachunki).
Wreszcie stwierdzić należy, iż przedsiębiorcy nie wystawiajmy rachunków w sytuacjach w których powinno to nastąpić z reguły nie uiszczają podatków. Nie oznacza to jednak, że nikt tych podatków nie zapłaci. W niniejszej sprawie podatki te zapłaci skarżący. Z tego względu Sąd działając na podstawie art.145 §1 pkt.1 lit.c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji, z tym, że o kosztach postępowania postanowił zgodnie z art.206 tej ustawy w związku z § 2 ust.1 pkt1 lit. E rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed Sądami Administracyjnymi (Dz.U. nr. 212 poz.2075). W szczególności Sąd wziął pod uwagę, że wartość przedmiotu sporu została określona przez skarżącego na kwotę 19 351,40 zł. Natomiast podatek dochodowy został zawyżony przez organy podatkowe na kwotę około 3000 zł.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło