VII SA/Wa 361/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Asesor WSA Paweł Groński (spr.), , Protokolant Ewa Sawicka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej [...] na decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w ramach nadzoru budowlanego. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Wspólnoty Mieszkaniowej [...] kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Stan faktyczny sprawy przedstawiał się następująco. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. nr [...] Burmistrz Gminy W. zatwierdził projekt budowlany i udzielił H. S. pozwolenia na budowę budynku biurowo-handlowo-usługowego na działce nr [...] usytuowanej przy ul. [...] w W. Decyzję tę utrzymał Wojewoda Mazowiecki decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r. nr [...]. Wskutek skargi wniesionej przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 10 września 2003 r., sygn. akt IV SA 860/02 uchylił obie przedmiotowe decyzje. Po stwierdzeniu, iż inwestycja została już zrealizowana decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] Prezydent W. umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, natomiast wszczęte zostało postępowanie przed organem nadzoru budowlanego. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2004 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał H. S. przedłożenie inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej przyjmując, że ustalenia dokonane w oparciu o tę inwentaryzację stanowić będą podstawę do rozstrzygnięcia sprawy. W decyzji z dnia [...] października 2004 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie stwierdzając, że z inwentaryzacji geodezyjnej wynika, że odległość budynku inwestora od sąsiedniego budynku Wspólnoty spełnia wymogi określone w przepisach i normach. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnił odwołania wniesionego od tej decyzji przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] i decyzją z dnia [...] listopada 2004 r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa [...] zarzucając nieuwzględnienie wskazań co do dalszego postępowania zawartych w kasacyjnym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2003 r. a ponadto, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w tym kwestii dopływu światła dziennego do budynku Wspólnoty, zasłonięcia szybów wentylacyjnych garażu podziemnego oraz wpływu bezpośredniej lokalizacji budynku inwestora na zabudowę na sąsiedniej działce. Wyrokiem z dnia 12 października 2005 r. sygn. akt VII SA/Wa 251/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ww. skargę, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodła Wspólnota Mieszkaniowa [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 167/06 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania. Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jakkolwiek trafnie Sąd I instancji przyjął, że inwestor nie naruszył przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, to jednak umknęło jego uwadze, że wyrok kasacyjny Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz późniejsza decyzja Prezydenta W. z dnia [...] stycznia 2004 r. o umorzeniu postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę doprowadziły do stanu, w którym inwestor pomimo wykonywania robót budowlanych związanych z budową budynku na podstawie pozwolenia nie legitymował się już jakimkolwiek tytułem do wykonywania robót oraz dokumentacją budowlaną poza dziennikiem budowy związaną z budową przedmiotowego budynku. Inwestor nie dysponował zatem już projektem budowlanym zawierającym projekt zagospodarowania terenu, projekt architektoniczno-budowlany oraz inne elementy, o których mowa w art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego. W tej sytuacji brak było dokumentacji obrazującej m. in. funkcję, formę i konstrukcję budynku, jego charakterystykę, niezbędne rozwiązania techniczne i materiałowe, a ponadto dokumentacji określającej usytuowanie, obrys i układ istniejących obiektów, sieci uzbrojenia terenu, układu komunikacyjnego itd. W związku z powyższym -w ocenie NSA- zasadnie Wspólnota Mieszkaniowa [...] zarzuciła, że Sąd I instancji nie odniósł się do istotnej kwestii, a mianowicie, że zebrane w postępowaniu administracyjnym dowody były niewystarczające do przyjęcia, iż budowa wykonana została zgodnie z prawem, a w konsekwencji do rozstrzygnięcia sprawy. Wspomniane dowody sprowadzały się bowiem wyłącznie do inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej sporządzonej przez geodetę oraz jednozdaniowego stwierdzenia rzeczoznawcy budowlanego dotyczącego jednego z warunków technicznych. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 51 Prawa budowlanego po przeprowadzeniu właściwego postępowania dowodowego, w tym przy wykorzystaniu instytucji art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego organ powinien nałożyć na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności bądź robót w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W praktyce nałożenie na inwestora obowiązku wykonania czynności w rozumieniu powyższego przepisu oznacza obowiązek wykonania dokumentacji powykonawczej obejmującej pełną dokumentację budowy oraz inwentaryzację geodezyjną powykonawczą. Dokumentacja budowy powinna także zawierać elementy niezbędne dla projektu budowlanego, ze względu na wspomniane wyżej wyeliminowanie projektu budowlanego. Dopiero taka dokumentacja pozwala na ostateczną ocenę, czy roboty budowlane, w tym przypadku budowa budynku wykonane zostały zgodnie z przepisami prawa budowlanego, nie tylko więc zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi odnoszącymi się do usytuowania budynku na działce. Taka dokumentacja pozwala także na ocenę, czy nie zostały naruszone usprawiedliwione interesy osób trzecich w obszarze oddziaływania obiektu. Ocena w tym zakresie obejmuje badanie wielu zagadnień związanych z oddziaływaniem jednej nieruchomości na drugą. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny wykonanie przez inwestora obowiązku przedłożenia dokumentacji powykonawczej stanowi podstawę do wydania przez organ nadzoru budowlanego na wniosek inwestora decyzji o stwierdzeniu wykonania obowiązku stosownie do art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, natomiast z kolei w przypadku niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie stanowi to podstawę do wydania decyzji albo o rozbiórce obiektu lub jego części, lub o zastosowaniu innego środka na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 2 przy zastosowaniu przedmiotowych przepisów z mocy upoważnienia zawartego w art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Ponadto w ocenie NSA nie jest możliwe wydanie w postępowaniu prowadzonym przez organ nadzoru budowlanego w trybie i na zasadach określonych w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy Prawo budowlane stosując odpowiednio te przepisy z mocy art. 51 ust. 7 tej ustawy decyzji o umorzeniu postępowania. Postępowanie takie nie jest bowiem bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 kpa ze względu na konieczność wydania merytorycznych wspomnianych wyżej decyzji. Dodatkowo wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego w stanie prawnym obowiązującym do dnia 20 września 2005 r. w praktyce oznaczało, że inwestor przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego obowiązany był uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 pkt 2 Prawa budowlanego w brzemieniu obowiązującym do nowelizacji dokonanej na mocy art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy -Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw -Dz. U. Nr 163, poz. 1364). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując niniejszą sprawę i będąc związany oceną prawną wyrażoną w wyroku z dnia 17 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 167/06 w pełni podzielił pogląd zaprezentowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, co skutkuje wyeliminowaniem z obrotu prawnego zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c) oraz art. 152 cytowanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.