II SA/Wa 76/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, asesor WSA Agnieszka Miernik, Protokolant Beata Gibzińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Szefa Centralnego Węzła Łączności Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Dowódca Sił Powietrznych decyzją z dnia [...] listopada 2006 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw. z art. 8 ust. 1, art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750 ze zm.), § 2 pkt 4 oraz § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487), po rozpatrzeniu odwołania K. W. od decyzji Szefa Centralnego Węzła Łączności Sił Powietrznych z dnia[...] sierpnia 2006 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku osiedleniowego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] sierpnia 2004 r. K.W. zwrócił się do radcy prawnego zatrudnionego w Centralnym Węźle Łączności Sił Powietrznych z wnioskiem w przedmiocie wydania opinii dotyczącej weryfikacji przedłożonej dokumentacji pod kątem wypłacenia zasiłku na zagospodarowanie. Następnie w dniu[...] listopada 2005 r. K.W. zwrócił się do Szefa Centralnego Węzła Łączności Sił Powietrznych z żądaniem wydania decyzji "w sprawie wypłaty środków finansowych w związku z otrzymaniem mieszkania". Ponownie w tej samej sprawie wnioskodawca zwrócił się do Szefa Centralnego Węzła Łączności SP w dniu[...] lipca 2006 r. W złożonym piśmie zainteresowany zarzucił organowi pozostawanie w bezczynności (niezałatwienie pisma z dnia [...] sierpnia 2004 r. oraz pisma z dnia[...] listopada 2005 r.), a także zażądał wydania decyzji w przedmiocie "wypłaty zasiłku na zagospodarowanie". W dniu [...] sierpnia 2006 r. decyzją nr[...] Szef Centralnego Węzła Łączności SP odmówił zainteresowanemu wypłaty zasiłku osiedleniowego w wysokości 50% kwoty najniższego uposażenia zasadniczego żołnierza zawodowego w związku z otrzymaniem decyzji o przydziale pierwszej osobnej kwatery stałej. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wskazał, że przesłanki warunkujące wypłatę żądanej należności zostały przez zainteresowanego wypełnione w czasie obowiązywania rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. w sprawie należności żołnierzy zawodowych za przeniesienia i podróże służbowe wydzielonego pododdziału, w której żołnierz zajmował ostatnio stanowisko służbowe (Dz. U. Nr 140, poz. 1487), którego przepisy nie przewidują przyznawania żołnierzom zawodowym należności z tytułu otrzymania pierwszej kwatery służbowej. Od powyższej decyzji zainteresowany, w przepisanym terminie, tj. w dniu [...] października 2006 r. wniósł do Dowódcy Sił Powietrznych odwołanie, żądając uchylenia ww. decyzji Szefa Centralnego Węzła Łączności SP. W odwołaniu zainteresowany wskazał na fakt, że pierwszy wniosek w sprawie złożył do organu I instancji w sierpniu 2004 r., czyli na ponad dwa lata przed wydaniem w sprawie zaskarżonej decyzji. Odwołujący wskazał nadto, iż dopiero jego trzeci wniosek z dnia [...] lipca 2006 r. w przedmiocie wypłaty żądanej należności wszczął postępowanie w niniejszej sprawie, skutkujące wydaniem zaskarżonej decyzji, czego dowodem może być pismo z dnia[...] lipca 2006 r. Szefa Centralnego Węzła Łączności SP, w którym zainteresowany został zobowiązany przez organ I instancji do ponownego złożenia wszystkich trzech wniosków zawierających żądanie wypłaty żądanej należności. Rozpatrując sprawę Dowódca Sił Powietrznych zwrócił uwagę na przewlekłość postępowania w załatwieniu wniosków zainteresowanego, które nosi znamiona bezczynności, o której mowa w art. 37 § 1 Kpa. Odwołując się natomiast do sprawy samego wniosku K.W. wskazał, iż zarówno we wnioskach kierowanych do organu I instancji, jak również w odwołaniu skarżący wnosi o wypłatę zasiłku na zagospodarowanie, o którym mowa w art. 73 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, natomiast dokumentacja zgromadzona w sprawie wskazuje na to, iż odwołującemu chodzi o przyznanie zasiłku osiedleniowego, o którym mowa § 3 ust. 1 pkt 4 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r. W związku z powyższym należy zauważyć, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1 cyt. wyżej ustawy z dnia 11 września 2003 r. do kategorii "innych należności pieniężnych" przysługujących żołnierzowi zawodowemu zalicza się zasiłki za zagospodarowanie. Z art. 82 ust. 1 cyt. ustawy wynika natomiast, że żołnierzowi zawodowemu, z którym po raz pierwszy zawarto kontrakt na pełnienie służby stałej lub kontrakt na pełnienie służby terminowej przez okres nie krótszy niż pięć lat, przysługuje zasiłek na zagospodarowanie po objęciu stanowiska służbowego. Z brzmienia przywołanych przepisów wynika zatem, że zasiłek na zagospodarowanie jest świadczeniem pieniężnym, wypłacanym żołnierzom zawodowym jeden raz, w związku z podpisaniem przez niego kontraktu na pełnienie zawodowej służby wojskowej. Powyższe znajduje potwierdzenie w brzmieniu art. 170 ust. 2 cyt. ustawy. Przywoływany przepis wyłącza możliwość przyznania zasiłku żołnierzom zawodowym, którzy pełnili służbę w dniu 30 czerwca 2004 r., chyba że nie otrzymali takiego zasiłku na podstawie wcześniejszych przepisów. Wobec faktu, iż materiały zgromadzone w przedmiotowej sprawie, z których zainteresowany wywodzi zasadność żądania wypłaty zasiłku "na zagospodarowanie" (w szczególności potwierdzenie zameldowania na pobyt stały oraz decyzja przydziału osobnej kwatery stałej Nr [...] w rzeczywistości wskazują na okoliczność żądania przyznania zasiłku osiedleniowego, o którym mowa w § 6 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 28 maja 2004 r., przedmiotem dalszej oceny Dowódcy Sił Powietrznych była prawna możliwość przyznania zasiłku osiedleniowego. Organ wskazał, iż zgodnie z art. 86 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 11 września 2003 r. żołnierzowi zawodowemu przeniesionemu do pełnienia zawodowej służby wojskowej w innej miejscowości albo skierowanemu do wykonywania zadań służbowych poza stałym miejscem pełnienia służby lub miejscem zamieszkania przysługują należności za przeniesienia i podróże służbowe. Katalog należności przysługujących żołnierzom zawodowym z tytułu przeniesienia służbowego został określony w cyt. rozporządzeniu z dnia 28 maja 2004 r. Jedną z ww. należności jest zasiłek osiedleniowy, który przyznawany jest żołnierzom na zasadzie § 6 ust. 1 cyt. aktu prawnego. Zgodnie z tym przepisem żołnierzowi, który w związku z przeniesieniem służbowym przesiedlił się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej, przysługuje zasiłek osiedleniowy w wysokości 250 % najniższego uposażenia - jeżeli żołnierz przesiedlił się z członkami rodziny (pkt 1) lub 50 % najniższego uposażenia - jeżeli żołnierz jest samotny lub przesiedlił się bez członków rodziny (pkt 2). Przytoczony przepis uzależnia zatem wypłatę zasiłku osiedleniowego od tego aby przesiedlenie się na pobyt stały do nowego miejsca pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej nastąpiło w związku z przeniesieniem żołnierza. Zgodnie z § 2 pkt 4 cyt. rozporządzenia przeniesienie służbowe oznacza wyznaczenie żołnierza na stanowisko służbowe poza miejscowością stanowiącą siedzibę jednostki wojskowej lub wydzielonego pododdziału, w której żołnierz zajmował ostatnio stanowisko służbowe. Z przebiegu służby zainteresowanego wynika, że od wyznaczenia zainteresowanego w dniu [...] sierpnia 1992 r. na pierwsze stanowisko służbowe w Węźle Łączności WLOP, do dnia zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, wszelkie zmiany przebiegu służby następowały jedynie w obrębie stanowisk służbowych w Centralnym Węźle Łączności Sił Powietrznych. Nie może być zatem mowy o skutecznie dokonanym przeniesieniu służbowym, w rozumieniu cyt. wyżej § 2 pkt 4 rozporządzenia z dnia 28 maja 2004 r. Powyższe powoduje, że odwołującemu się nie przysługuje żadna z należności pieniężnych, przyznawanych żołnierzom w związku z przeniesieniem służbowym, określonych w § 3 ust. 1 pkt 1 – 5 cyt. rozporządzenia, w tym także żądany zasiłek osiedleniowy. Odnosząc się natomiast do powoływanej przez zainteresowanego na uzasadnienie wypłaty zasiłku osiedleniowego okoliczności przydzielenia osobnej kwatery stałej, pochodzącej z zasobów Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wskazać należy, że powołana okoliczność również nie stanowi podstawy do wypłaty żądanego świadczenia. W dniu 12 grudnia 2006 r. K. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dowódcy Sił Powietrznych z dnia[...] listopada 2006 r. nr [...] oraz bezczynność organu I instancji. Bezczynność organu była przedmiotem rozpoznania w sprawie II SAB/Wa 20/07. W skardze K. W. opisał całe prowadzone przez organy obu instancji postępowanie, wskazując, iż jego wniosek o wypłatę zasiłku na zagospodarowanie jest zasadny. W odpowiedzi na skargę Dowódca Sił Powietrznych wnosił o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje rozstrzygnięcie zapadłe w sprawie z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami dotyczącymi postępowania. Skarga analizowana pod tym względem zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie w oparciu o argumenty podane w skardze, ale z racji uchybień podniesionych przez Sąd z urzędu do czego upoważnia treść art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W ocenie Sądu zajmując stanowisko w niniejszej sprawie uwzględnić należało, iż skarżący występował w postępowaniu ewidencyjnym bez pełnomocnika. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabierała konieczność dokonania przez rozstrzygające organy, wszechstronnych wyjaśnień zgodnie z art. 7 Kpa, jaki charakter miały składane przez stronę pisma procesowe. Zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną między innymi w art. 63, 65, 128 i 140 Kpa, jest jego odformalizowanie, tak aby sprawa mogła być rozpoznana zgodnie z intencją i interesem strony bez zbędnego formalizmu. Nie można jednak przyjąć, że jeżeli żądanie jest zredagowane niezręcznie i mało zrozumiale, to organ administracji publicznej jest uprawniony do sprecyzowania treści żądania. Jest to niedopuszczalne chociażby dlatego, że mogłoby to doprowadzić do niedopuszczalnej zmiany żądania, wbrew intencji osoby wnoszącej podanie. O tym, jaki charakter i zakres żądania ma mieć pismo wniesione przez stronę w postępowaniu administracyjnym, decyduje ostatecznie strona, a nie organ, do którego pismo zostało skierowane. W razie wątpliwości organ, mając na względzie postanowienia art. 7-9 kpa, powinien zwrócić się do strony o zajęcie jednoznacznego stanowiska. Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, ponieważ organ I instancji zamiast wyjaśnić jej przedmiot i zakres żądania uznał, iż K. W. domaga się przyznania zasiłku osiedleniowego pomimo, iż w piśmie skierowanym w dniu [...] sierpnia 2004 r. do radcy prawnego zatrudnionego w Centralnym Urzędzie Łączności Sił Powietrznych wystąpił z wnioskiem w przedmiocie wydania opinii dotyczącej jego uprawnień do wypłaty zasiłku na zagospodarowanie. Tak samo postąpił organ drugiej instancji bowiem nie podjął starań w kierunku wyjaśnienia zaistniałych rozbieżności, chociaż skarżący w odwołaniu powołał się na art. 73 § 1 pkt 1 i art. 82 § 1 i 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Tak więc zdaniem Sądu bezspornym jest, iż w sprawie istniały wątpliwości co do charakteru wniosku skarżącego. W tej sytuacji obowiązkiem organu było zwrócenie się do skarżącego o stosowne sprecyzowanie żądania. Odstąpienie od tej czynności stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 9 Kpa, które może mieć wpływ na wynik sprawy. Z tych względów orzeczono jak w sentencji wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.