II OSK 1678/07

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz (spr.) Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Jarosław Stopczyński Protokolant Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 19 grudnia 2008 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 6 czerwca 2007 r. sygn. akt II SA/Bd 1074/06 w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] października 2006 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę J. W. na decyzję Wojewody Kujawsko - Pomorskiego z dnia [...] października 2006 r. w przedmiocie zameldowania L. C. wraz z rodziną. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Sąd I instancji wskazał, iż organy administracji z zachowaniem zasad postępowania administracyjnego ustaliły bezsprzeczny pomiędzy stronami fakt, iż L. C. wraz z rodziną przebywa pod adresem [...], tj. na nieruchomości objętej warunkowa umową sprzedaży z dnia 16 kwietnia 2004 r. W sytuacji bezsporności co do powyższej kwestii, istotą zarzutów skarżącego, jest podważenie możliwości zameldowania osoby na określonej nieruchomości, kiedy wyraźnie sprzeciwia się temu osoba wykazująca, iż jest właścicielem tej nieruchomości. Sąd podzielił stanowisko Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 27 maja 2002 r. K 20/01 lex 54068) uznającego m. in., że zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Wobec powyższego zasadnie organy administracji publicznej, badając prawidłowość czynności zameldowania skupiły się na ustaleniu, czy osoby zgłaszające jako miejsce swojego zameldowania nieruchomość pod adresem [...], faktycznie tam przebywają. Bez znaczenia, zdaniem Sądu I instancji, pozostaje kwestia realizacji warunków umowy sprzedaży z dnia 16 kwietnia 2004 r., jak również podnoszona przez skarżącego kwestia przekroczenia przez jego pełnomocnika granic udzielonego mu pełnomocnictwa, wyrażającego się wydaniem nieruchomości, pomimo braku umowy przenoszącej własność. Istotne jest natomiast, iż brak formalnego potwierdzenia przez właściciela faktu zamieszkiwania danych osób na nieruchomości nie jest wiążący dla organu administracji, albowiem zobowiązany jest on samodzielnie dokonać ustalenia stanu faktycznego. W sytuacjach spornych właściwą drogą usunięcia niepożądanych przez właściciela osób, może być np. powództwo eksmisyjne, a nie sprzeciwianie się czynności zameldowania. Na powyższy wyrok skargę kasacyjną wywiódł J. W. wnosząc o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez anulowanie czynności zameldowania L. C. z jej dziećmi oraz I. C., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. art. 9 ust. 2 b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca wskazała, iż nie można podzielić argumentacji Sądu, iż czynność zameldowania może odbyć się poza wiedzą i wolą właściciela nieruchomości. Interpretacja ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w szczególności art. 9 ust. 2 b, dokonana przez organy i Sąd godzi, w opinii skarżącego, w konstytucyjne pryncypia demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, naruszając sferę własności skarżącego (art. 2, 21, 64 Konstytucji RP). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 b ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, nie jest zasadny. Powołany przepis stanowi, że zameldowania w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Niesporne w sprawie jest to, że L. C. weszła w posiadanie spornej nieruchomości i że w niej de facto zamieszkuje. Owo wejście w posiadanie było następstwem wyrażenia stosownej zgody przez pełnomocnika właściciela, który reprezentował go przed notariuszem przy sporządzaniu warunkowej umowy przeniesienia jej własności. Dla wykładni przepisu art. 9 ust. 2 b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (na gruncie przedmiotowej sprawy) bez znaczenia jest to czy pełnomocnik właściciela nieruchomości działał w granicach udzielonego mu pełnomocnictwa czy też z jego przekroczeniem. To, że przekazał klucze umożliwiające wejście na nieruchomość zrodziło określony stan faktyczny polegający na tym, iż L. C. weszła w jej posiadanie, a w konsekwencji uzyskała tamże zameldowanie. Ów niesporny stan faktyczny wywołał także określone konsekwencje prawne (zameldowanie). Nie może więc mieć znaczenia to czy wolą właściciela nieruchomości było oddanie jej w posiadanie nabywcy już po zawarciu umowy przedwstępnej, czy też po zawarciu umowy przenoszącej własność. Najistotniejsze jest bowiem to, że L. C. zamieszkała w budynku tamże posadowionym i nadal tam przebywa. Trzeba w tym miejscu podkreślić, że ewidencja ludności jest niczym innym jak tylko rejestracją stanu faktycznego tj. rejestracją pobytu osoby (osób) w określonym miejscu. Rejestracja ta, nie ma jednak żadnego związku z kwestią uprawnień do nieruchomości, w tym także z przysługującym do niej prawem własności. Mało tego, nie jest nawet formą kontroli legalności pobytu i zamieszkania. Po wyroku wydanym przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 27 maja 2002 r. (sprawa K 20/01 lex 54068) powyższe stanowisko uznać należy za niebudzące wątpliwości. Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy są chociażby rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach: II OSK 173/06 - lex 328109 oraz V SA 2425/02 - Wspólnota 2004/9/58. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził tu bowiem, że: 1. zameldowanie polega na stwierdzeniu, że dana osoba przebywa w konkretnym lokalu. Jest to więc stwierdzenie pewnej okoliczności faktycznej niezależnie od przysługujących tej osobie uprawnień do lokalu, 2. wyłączną przesłanką zameldowania określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego. Ponieważ art. 9 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych był oceniany przez Trybunał Konstytucyjny pod kątem jego zgodności z Konstytucją RP, przeto nie sposób przyjąć, iż po tym jak utracił moc jego ust. 2, jest on nadal sprzeczny z przepisami Konstytucji wskazanymi przez autora skargi kasacyjnej. Niejako na marginesie podkreślić trzeba, iż w przedmiotowym stanie faktyczno - prawnym właściciel spornej nieruchomości, w tym budynku, w którym zameldowana jest L. C. może domagać się ochrony swojego prawa w procesie windykacyjnym realizowanym na drodze postępowania cywilnego. Zameldowanie nie pozbawia go bowiem prawa własności ani prawa tego nie ogranicza. Mając powyższe na uwadze skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 ustawy P.p.s.a. oddalono.