III SA/Wa 3618/06

WyrokWSA w Warszawie2007-06-06

Skład orzekający: Ewa Radziszewska-Krupa, Alojzy Skrodzki, Maciej Kurasz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy prawidłowo orzekł o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki, nie ustalając formalnie bezskuteczności egzekucji wobec spółki oraz nie badając skuteczności rezygnacji członka zarządu z funkcji?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organ podatkowy naruszył prawo materialne (art. 116 O.p.) oraz przepisy postępowania (art. 187 § 1, art. 122 O.p.). Kluczowe było nieustalenie przez organ podatkowy przesłanki bezskuteczności egzekucji wobec spółki, co jest warunkiem odpowiedzialności osoby trzeciej. Ponadto, organ nie zbadał należycie skuteczności rezygnacji członka zarządu z funkcji, która mogła nastąpić przed powstaniem zaległości podatkowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekającą o odpowiedzialności podatkowej M. B. jako członka zarządu spółki z o.o. za zaległości w podatku od towarów i usług. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i Kodeksu spółek handlowych, twierdząc, że zrezygnowała z funkcji prezesa zarządu przed powstaniem zaległości podatkowych. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, uznając, że zmiana umowy spółki wymaga wpisu do rejestru, a rezygnacja nie była skuteczna bez takiego wpisu.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. i stwierdzono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Sędziowie asesor WSA Alojzy Skrodzki, asesor WSA Maciej Kurasz, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę 5.100 zł (pięć tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w W. decyzją z [...] czerwca 2006r. orzekł o odpowiedzialności podatkowej M. B. za: 1) zaległości Spółki z o.o. "B." w S. (dalej zwana "Spółką") w podatku od towarów i usług za czerwiec, lipiec i sierpień 2004r., 2) odsetki za zwłokę od tych zaległości liczone od terminu płatności podatku do dnia wydania decyzji, 3) koszty postępowania egzekucyjnego. Określił też, że odpowiedzialność ww. podatnika jest solidarna z członkami zarządu Spółki: A. S. i R.L. W uzasadnieniu organ podniósł, że Spółka nie uregulowała ww. należności (zobowiązań podatkowych, odsetek za zwłokę od tych zaległości i kosztów postępowania egzekucyjnego), nie zgłosiła upadłości nie zostało też wobec niej wszczęte postępowanie układowe. M.B. natomiast, zgodnie z wpisem z 23 lipca 2003r. do rejestru handlowego w Sądzie Rejonowym W. [...] Wydział Gospodarczy, był członkiem zarządu Spółki i nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo też, że niezgłoszenie wniosku o zgłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło bez jego winy. Nie wskazał on również mienia, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowej w znacznej części. Zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań w podatku od towarów i usług za: czerwiec, lipiec i sierpień 2004r. powstały w czasie pełnienia przez stronę obowiązków prezesa zarządu Spółki. Organ wskazał ponadto, że osoby trzecie, zgodnie z art. 107 § 2 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej zwana "O.p.") odpowiadają za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych i koszty postępowania egzekucyjnego. Strona w odwołaniu z 3 lipca 2006r. ww. decyzji zarzuciła naruszenie art. 116 ust. 2 O.p., art. 17 ust. 1 ustawy 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2001r. Nr 17, poz. 209 ze zm., dalej zwana "KRS") w związku z art. 202 § 4 ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U Nr 94, poz. 1037 ze zm. – dalej zwany "k.s.h."). Podkreśliła, że na podstawie wypisu z rejestru handlowego z 23 lipca 2003r. nie można przyjąć, stosownie do art. 17 ust. 1 KRS, że strona pełniła funkcję członka zarządu Spółki. Podkreślała, że dane zawarte w rejestrze są nieaktualne w odniesieniu do okresu czerwiec-sierpień 2004r., nie korzystają też z domniemania zgodności ze stanem prawnym istniejącym w okresie czerwiec-sierpień 2004r. Wyjaśniła, że na długo przed powstaniem zaległości podatkowych, zgodnie z art. 202 § 4 k.s.h., zrezygnował z funkcji prezesa zarządu Spółki 31 marca 2004r. składając pisemną rezygnację. Stosownie do art. 116 ust. 2 O.p. nie może ponosić odpowiedzialności za zapłatę zaległości. Jako dowód załączył swoje dwa pisma: 1) z 31 marca 2004r. skierowane do Spółki, a ponadto pis2) z 5 kwietnia 2004r. skierowanym do Zgromadzenia Wspólników Spółki potwierdzające rezygnację z funkcji prezesa zarządu. Strona wskazała, że Podniósł ponadto, że w związku z tym po tym dniu nie wykonywał w Spółce żadnych czynności związanych z pełnioną funkcją, ani nie podpisywał żadnych dokumentów. Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją z [...] września 2006r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podtrzymując jej podstawę faktyczną i prawną. W uzasadnieniu wskazał, że z postanowienia Sądu Rejonowego W. XXI Wydział Gospodarczy i Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że Spółka została powołana aktem notarialnym z 7 lipca 2003r. Jej prezesem był M.B. Załączone do odwołania pisma nie mogą stanowić o wyłączeniu odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe Spółki. Każda zmiana umowy spółki, stosownie do art. 255 k.s.h. wymaga uchwały wspólników i wpisu do rejestru. Zmianę umowy spółki należy zgłosić do sądu rejestrowego, a wraz z nią wpisać zmiany danych wymienionych w art. 166 k.s.h., tj. m.in. nazwiska i adresy członków zarządu oraz sposób reprezentowania spółki. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że zgodnie z art. 9 ust. l ustawy z dnia 13 października 1995r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004r. Nr 269, poz. 2681; ze zm.) podatnicy mają obowiązek aktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym, przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego nie później niż w terminie 14 dni od dnia, w którym nastąpiła zmiana danych. Strona nie dopełniła tego obowiązku. Nie przedłożyła też organowi podatkowemu pism, które załączyła do odwołania. Z brzmienia art. 116 § 1 O.p. wynika, że obowiązek wykazania przesłanek zwalniających z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, ciąży na jej członku i to właśnie on winien okoliczności te udowodnić. Zamierza bowiem wywieść korzystne dla siebie następstwa. Strona w skardze z 3 października 2006r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ww. decyzji zarzuciła rażące naruszenie prawa materialnego - art. 116 par.§ 2 O.p. w związku z art. 202 § 4 k.s.h. przez uznanie, że należności podatkowe Spółki powstały w czasie, w którym była ona członkiem zarządu Spółki oraz, że strona ponosi odpowiedzialność za zapłatę tych należności. Podniosła również, że zgodnie z art. 202 § 4 k.s.h., który wszedł w życie, zgodnie z dyspozycją art. 633 k.s.h., 1 stycznia 2001r. mandat członka zarządu sp. z o.o. wygasa wskutek rezygnacji. Zdaniem strony przesłanką wystarczającą do wygaśnięcia mandatu członka zarządu jest złożenie przez niego oświadczenia woli o rezygnacji przed spółką. Wyjaśniła też, że stanowisko to jest zbieżne z oceną wyrażoną przez prof. A. Kidybę na łamach "Glosy" (2005/3/36 t. 1), który stwierdza, że rezygnacja jest jednostronną czynnością prawną członka zarządu, podobnie jak odwołanie jest jednostronną czynnością prawną spółki. Tym samym strona uznała, że twierdzenie Dyrektora Izby Skarbowej w W., zgodnie z którym rezygnacja jest prawnie skuteczna dopiero od chwili zgłoszenia jej do sądu rejestrowego, jest pozbawione waloru prawnego. Przyznała, że złożenie przez członka zarządu rezygnacji z piastowanej funkcji podlega rejestracji w sądzie rejestrowym i powinno być odnotowane we właściwym urzędzie skarbowym, ale dokonanie tych czynności nie stanowi ani przesłanki skuteczności prawnej, ani ważności wygaśnięcia mandatu. Wygaśnięcie mandatu członka zarządu nie stanowi też zmiany umowy spółki. Za zmianę umowy spółki można uznać wprowadzenie nowego modelu reprezentacji w rozumieniu art. 205 k.s.h., w stosunku do uprzednio ustawowo albo umownie obowiązującego, a nie zmianę osobową w organie reprezentacji spółki. W związku z tym strona wywiodła, iż zgodnie art. 116 § 2 O.p. nie jest odpowiedzialna za zobowiązania podatkowe Spółki, bo w chwili ich powstania nie pełniła już funkcji członka zarządu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; dalej P.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie, przy jednoczesnym uwzględnieniu dyspozycji art. 134 P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdza, że jest ona niezgodna z prawem materialnym – art. 116 O.p. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) P.p.s.a."), jak również przepisy postępowania – art. 187 § 1 i art. 122 O.p. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.). Najistotniejszym powodem wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji było nie ustalenie jednej z przesłanek zawartych w art. 116 § 1 O.p., warunkujących przeniesienie odpowiedzialności ze spółki, która nie wywiązała się z zapłaty należnych Skarbowi Państwa zobowiązań podatkowych, na członka jej zarządu – bezskuteczności egzekucji. Wykazanie bezskuteczność egzekucji wobec Spółki należało do organów podatkowych. Skoro organ podatkowy drugiej instancji nie dostrzegł wadliwości w postępowaniu organu pierwszej instancji w powyższym zakresie jego decyzję należało uznać za wadliwą już z tego powodu. W tym miejscu warto podkreślić, że w przepisach prawa podatkowego nie zdefiniowano pojęcia egzekucji administracyjnej. Wyjaśniając to pojęcie należy odwołać się do reguł języka potocznego. W Słowniku Języka Polskiego pod. red. M. Szymczaka (Warszawa 2002, t. 1, s. 485) egzekucja wiąże się z przymusowym ściągnięciem należności. W świetle najnowszego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oznacza to, że o bezskuteczności egzekucji można mówić tylko wówczas, gdy postępowanie egzekucyjne było wszczęte i prowadzone na podstawie przepisów k.p.c. bądź ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej powoływana u.p.e.a.). Zdaniem sądu drugiej instancji zachodzi konieczność wyczerpania w toku postępowania egzekucyjnego wszystkich możliwych sposobów egzekucji, a egzekucja musi dotyczyć całego majątku podatnika (spółki). Nie można zatem przyjmować, że nieudana egzekucja tylko z części majątku (np. z rachunku bankowego) lub przeprowadzona z wykorzystaniem jednego ze sposobów egzekucji wystarcza do przyjęcia bezskuteczności egzekucji jako przesłanki odpowiedzialności z art. 116 § 1 O.p. Obowiązek wszczęcia i formalnego przeprowadzenia egzekucji oznacza w konsekwencji konieczność stwierdzenia jej bezskuteczności w sposób formalny, zgodnie z odpowiednimi przepisami u.p.e.a. lub przepisami k.p.c. (por. wyrok NSA z 27 lutego 2007r., sygn. akt I FSK 46/06, niepublikowany). NSA podzielił przy tym pogląd zaprezentowany w wyroku WSA w Olsztynie z 24 marca 2005r., sygn. akt I SA/Ol 345/04 (Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2005/1/98) oraz w wyroku WSA w Warszawie z 22 lutego 2005r., sygn. akt III SA/Wa 2984/03 (Lex 167996), że nie można zaakceptować odmiennego stanowiska co do formalnego stwierdzenia bezskuteczności egzekucji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również w ww. wyroku, że wprawdzie na gruncie prawa handlowego zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie wyrażane jest stanowisko, że wystarczy ustalenie, że z okoliczności sprawy wynika brak możliwości ściągnięcia wierzytelności i nie zachodzi potrzeba uzyskania formalnego stwierdzenia bezskuteczności postępowania egzekucyjnego. Poglądy te nie uwzględniają jednak wyjątkowego charakteru odpowiedzialności osób trzecich w prawie podatkowym. Wyjątkowość tej odpowiedzialności wynika z subsydiarnego (posiłkowego) charakteru. Odpowiedzialność osoby trzeciej występuje dopiero w dalszej kolejności. Warunkiem jej zastosowania jest zatem bezskuteczność egzekucji w stosunku do podatnika (spółki). Ochrona wierzyciela, jakim jest Skarb Państwa, z tytułu należności publicznoprawnych możliwa jest wyłącznie na podstawie przepisów prawa publicznego, jakim jest prawo podatkowe. Przepisy te, jako związane z nałożeniem podatku i ingerujące w sferę prawa własności oraz innych praw i swobód nie mogą być interpretowane w sposób rozszerzający. Tym samym przez bezskuteczność egzekucji należy rozumieć sytuację, w której nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. Taką pewność daje zaś tylko stosowny formalny akt organu egzekucyjnego. Zdaniem NSA taka interpretacja spełnia funkcję gwarancyjną, zabezpieczającą osobę trzecią przed przedwczesnym i nieuzasadnionym orzeczeniem jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, ani z akt sprawy, na podstawie których orzeka sąd administracyjny pierwszej instancji, stosownie do art. 133 § 1 zdanie 1 P.p.s.a., nie wynika czy prowadzona przeciwko spółce egzekucja administracyjna zakończyła się wydaniem formalnego aktu, który pozwalałby na stwierdzenie, że nie ma jakichkolwiek wątpliwości, że nie zachodzi żadna możliwość zaspokojenia egzekwowanej wierzytelności z jakiejkolwiek części majątku spółki. W żadnym zdaniu zaskarżonej decyzji organ nie odniósł się do zagadnienia bezskuteczności egzekucji. Skupił się jedynie na tym co jest sporne między stronami. Brak odniesienia do kwestii bezskuteczności egzekucji uniemożliwia prawidłowe zastosowanie wyżej powołanego art. 116 § 1 O.p. Wadliwość tą organ podatkowy drugiej instancji będzie miał obowiązek naprawić przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, stosownie do treści powołanego wyżej przepisu art. 116 § 1 O.p. oraz zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 O.p. i art. 124 O.p. oraz art. 210 § 4 O.p. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. art. 202 § 4 k.s.h. Sąd stwierdza, że z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że treść tego przepisu była przedmiotem rozważań organu odwoławczego, mimo że powinna być brana pod uwagę ze względu na treść art. 116 § 1 i 2 O.p. oraz przedłożone przez stronę w postępowaniu odwoławczy dowody. Niewątpliwe jest bowiem, w świetle w szczególności art. 116 § 2 O.p., że istotne z punktu widzenia odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania spółki z o.o. jest pełnienie przez niego funkcji członka zarządu w okresie, w którym powstały zaległości Spółki. Zdaniem Sądu okoliczność ta nie została w sposób należyty wyjaśniona w toczącym się postępowaniu podatkowym poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji, choć należało to do obowiązków organu podatkowego, a nie strony, mimo nieprawidłowych twierdzeń organu w tym zakresie. Z dyspozycji art. 116 § 1 O.p. wynika bowiem, jakie przesłanki uwalniające od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki powinien wykazać członek zarządu. Należą do nich: 1) zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) 2) okoliczność, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 3) wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Okoliczność, że strona toczącego się postępowania nie była członkiem zarządu Spółki w okresie, za który organ chce orzec o odpowiedzialności podatkowej powinna być przedmiotem postępowania przed organem podatkowym, szczególnie gdy strona skarżąca kwestionowała tę okoliczność przedkładając dowody oraz z uwagi na rządzące postępowaniem podatkowym reguły, a przede wszystkim ze względu na zasadę prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 122 i art. 187 § 1 O.p. oraz swobodnej oceny dowodów, przewidzianą w art. 191 O.p. Ważne jest również aby organ podatkowy swymi działaniami wzbudzał zaufanie - art. 121 O.p. W postępowaniu podatkowych regułą jest także, iż ciężar udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia spoczywa na organie podatkowym, a nie na stronie. Organ podatkowy, który chce przenieść odpowiedzialność za zobowiązania spółki z o.o. na członka jej zarządu ma więc obowiązek samodzielnie prowadzić postępowanie dowodowe i dokonać oceny całokształtu zgromadzonego w nim materiału dowodowego, także z punktu widzenia art. 116 § 2 O.p. Powinien w związku z tym podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, jak również dokonać wnikliwej oceny czy dana okoliczność została udowodniona. Ocena dowodów złożonych przez stronę nie była możliwa bez analizy treści art. 202 § 4 k.s.h., powołanego przez stronę w skardze. Oceny tej jednak zabrakło. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza ponadto, że organ podatkowy drugiej instancji nie wyjaśnił czy oświadczenia woli składane przez stronę skarżącą w pismach z 5 kwietnia 2004r. i z 31 marca 2004r. doszły do zarządu Spółki oraz do zgromadzenia wspólników Spółki w taki sposób, że podmioty te mogłyby się zapoznać z ich treścią. Jest to ważne z punktu widzenia art. 61 § 1 zdanie 1 k.c. i można był tego dokonać choćby przez przesłuchanie pozostałych członków zarządu w sposób przewidziany w przepisach Ordynacji podatkowej. Przedmiotem rozważań organu odwoławczego nie było również czy oświadczenia woli strony skarżącej mogły być, co najistotniejsze, złożone członkom zarządu oraz zgromadzeniu wspólników. W świetle art. 210 k.s.h. oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu powinno być bowiem złożone na ręce rady nadzorczej. Zarząd nie może co do zasady reprezentować spółki w czynnościach z członkiem zarządu. Niemniej jednak w sytuacji, gdy w spółce nie ma rady nadzorczej (art. 213 k.s.h.) i nie jest powołany pełnomocnik zgromadzenia wspólników dopuszczalne jest złożenie rezygnacji na ręce wspólników, jeśli mamy do czynienia ze spółką o małej liczbie wspólników. Stwierdzenie powyższych okoliczności byłoby możliwe, gdyby organ przeanalizował dokumenty w postaci umowy spółki, wypisu z rejestru przedsiębiorców. Nie miało to jednak miejsca, na co wskazuje analiza zaskarżonej decyzji oraz analiza akt sprawy. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w uzasadnieniu swej decyzji stwierdził jedynie, że załączone do odwołania pisma strony nie mogą stanowić o wyłączeniu odpowiedzialności. Jako uzasadnieniu tego stanowiska podał, że zmiana umowy spółki wymaga uchwał wspólników (art. 255 k.s.h.). Zmianę umowy spółki należy ponadto zgłosić do sądu rejestrowego (art. 256 § 1 k.s.h.). Sąd w tym miejscu zwraca uwagę organu, że z orzecznictwa sądowego wynika, że członek zarządu ustanowiony w umowie spółki z o.o. może być odwołany przez zgromadzenie wspólników bezwzględną większością oddanych głosów bez konieczności zmiany umowy spółki (wyrok Sądu Najwyższego z lutego 1998r., sygn. akt III CKN 363/97, PS 2000/3/s.55-59). Podkreśla również, na co prawidłowo uwagę zwróciła strona w skardze, że należy odróżnić tryb odwołania członka zarządu z pełnionej funkcji od rezygnacji członka zarządu z pełnionej funkcji. Ostatnia z wyżej wymienionych czynności ma charakter jednostronny i powoduje wygaśnięcie mandatu członka. Sąd wyjaśnia ponadto, że ani w piśmiennictwie (por. S. Sołtysiński, A. Szajkowski, A. Szumańska, J. Szwaja Kodeks spółek Handlowych, Komentarz, T. II, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2002r., s. 384-385, R. Gładyszowski Sytuacja prawna członka zarządu sp. z o. o. w procesie wytoczonym przeciwko niemu na podstawie art. 299 k.s.h., Palestra 2003/9-10/54), ani w judykaturze nie kwestionuje się, iż pod rządami k.s.h., która weszła w życie w dniu 1 stycznia 2001r., wpis do rejestru przedsiębiorców (dawniej do rejestru handlowego) zmian w składzie zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma charakter deklaratywny (por. wyroki Sądu Najwyższego z: 28 września 1999r., II CKN 608/98, OSNC 2000/4/67, z 4 kwietnia 2000r., V CKN 10/00, OSNC 2000/12/219). Uchwała wspólników o odwołaniu członka zarządu i powołaniu w jego miejsce innej osoby, podjęta prawidłowo, będzie zatem skuteczna niezależnie od tego czy zmiana taka została ujawniona w rejestrze spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, czy też nie. Co więcej w orzecznictwie Sądu Najwyższego (np. wyrok Sądu Najwyższego z 18 stycznia 2001r., V CKN 186/00, LEX nr 52420) prezentowany był pogląd, że odpowiedzialność członków zarządu powstaje z chwilą powołania ich uchwałą wspólników (art. 195 § 3 k.h.), a nie z momentem ujawnienia uchwały w rejestrze handlowym. Orzeczenie to wprawdzie dotyczy odpowiedzialności cywilnej (a nie publicznoprawnej) za zobowiązania spółki, ale w tym zakresie można je odnieść do odpowiedzialności przewidzianej w art. 116 O.p. W związku z tym Sąd doszedł do przekonania, że zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 132 P.p.s.a. w związku z powołanymi wyżej przepisami Ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie 2 sentencji wyroku, o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości, ma swoje oparcie w art. 152 P.p.s.a.. Sąd uwzględnił bowiem skargę strony. Podstawą do wydania postanowienia o zwrocie kosztów postępowania sądowego był przepis art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło