I SA/Kr 1789/06
WyrokWSA w Krakowie2007-06-19
Skład orzekający: WSA Ewa Michna, WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Asesor WSA Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy darowizna łóżek szpitalnych przekazana przez Fundację na rzecz Zespołu Opieki Zdrowotnej, który nie jest organizacją pożytku publicznego, może być uznana za wydatek na cele statutowe Fundacji, uprawniający do zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że darowizna łóżek szpitalnych przekazana przez Fundację na rzecz Zespołu Opieki Zdrowotnej nie może być uznana za wydatek na cele statutowe Fundacji, ponieważ działalność Zespołu Opieki Zdrowotnej (ochrona zdrowia) nie mieściła się w wąsko sformułowanym celu statutowym Fundacji (działalność na rzecz sierot). W związku z tym dochód Fundacji wydatkowany na tę darowiznę nie podlegał zwolnieniu z podatku dochodowego od osób prawnych. Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Stan faktyczny
Fundacja "A" została opodatkowana podatkiem dochodowym od osób prawnych za 2004 rok, ponieważ organy podatkowe zakwestionowały zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów lub zwolnienie z podatku wydatków związanych z darowizną łóżek szpitalnych, odsetkami od pożyczek oraz kosztami postępowania komorniczego. Fundacja odwołała się od decyzji, argumentując, że darowizna była zgodna z jej celami statutowymi, a odsetki i koszty komornicze zostały sfinansowane z pożyczek, a nie z dochodu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Fundacji "A" na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I SA/Kr 1789/06 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 czerwca 2007r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Ewa Długosz - Ślusarczyk, Asesor WSA Beata Cieloch (spr), Protokolant: Dominika Janik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007r., sprawy ze skargi Fundacji "A" w [...], na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...], z dnia 8 września 2006r Nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2004r, - skargę oddala -
Decyzją z dnia [...] 2006 roku Nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w v zmienił decyzję z dnia [...] 2006 roku i określił Fundacji "A" w siedzibie [...] wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2004 w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w wyniku przeprowadzonej analizy dokumentacji księgowej Fundacji ustalono prawidłową wysokość kosztów uzyskania przychodów. Fundacja bowiem zaliczyła w ciężar kosztów uzyskania przychodu pozycje, które na podstawie podanych przepisów prawa podatkowego nie są zaliczane do kosztów uzyskania przychodu. T tak wskazano:
- kwotę [...] zł stanowiącą równowartość wydatków sfinansowanych środkami pochodzącymi z dotacji otrzymanej od Starostwa Powiatowego w [...], która to kwota na podstawie art. 16 ust.1 pkt.58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie jest uważana za koszt uzyskania przychodów.
- kwotę [...] zł stanowiącą równowartość odpisów amortyzacyjnych ,która zgodnie z art. 16 ust.1 pkt.48 w/w ustawy nie stanowi kosztu uzyskania przychodu.
-kwotę [...] zł stanowiącą równowartość przekazanej darowizny w postaci łóżek szpitalnych, która zgodnie z art. 16 ust.1 pkt.14 w/w ustawy nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, a ponadto w Statucie Fundacji brak jest zapisów o możliwości przekazywania przez Stronę darowizn ,tak więc tego typu działanie oderwane było od celów statutowych kontrolowanej jednostki.
- kwotę [...] zł, na którą to kwotę składały się koszty postępowania komornika w kwocie [...] zł jak i odsetki w kwocie [...] zł. Kwoty te zgodnie z art.16ust.1 Pkt.17 i pkt.21 w/w ustawy nie stanowią kosztów uzyskania przychodu.
- kwotę [...] zł stanowiącą równowartość odsetek zapłaconych na rzecz osób udzielających Fundacji pożyczek, co do której statut Fundacji nie przewidywał Opisów o prowadzeniu działalności gospodarczej polegającej na zaciąganiu jak i udzielaniu pożyczek przez Fundację.
Od powyższej decyzji Fundacja złożyła odwołanie i wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła w szczególności naruszenie prawa materialnego to jest: art. 15 ust.1 w zw. art. 16 ust.1 pkt 11 oraz art.17 ust.1pkt4 w zw. z ust.1a pkt 2 i ust. 1b ustawy z dnia 15.0.1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych ( Dz.U. z 2005 r. nr 8 poz.60 ze zm.) jak i naruszenie przepisów postępowania tj. art.-122 i 187 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa.
W uzasadnieniu między innymi wskazała, iż w ocenie podatnika brak dowodów ,aby przyjąć, iż dochód wypracowany przez Fundację w roku podatkowym , czy w latach poprzednich został wydatkowany na cele nie związane z działalnością statutową podatnika. Na podstawie art.17 ust.1 pkt 4 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych wolne są od podatku dochody podatników, których celem statutowym jest działalność w zakresie dobroczynności i pomocy społecznej -w części przeznaczonej na te cele. Zgodnie z ust.1 b art. 17 w/w ustawy zwolnienie to ma zastosowanie, jeżeli dochód jest przeznaczony - i bez względu na czas ich osiągnięcia, wydatkowanych na inne cele niż statutowe (wymienione w przepisie )-zgodnie z art.17 ust.1a pkt 2 tej ustawy .Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej dokonując wyliczenia należnego podatku nie podał z jakich dokładnie przepisów art.17 w/w ustawy stosuje zwolnienie i dlaczego, a które punkty zwolnienia uwzględnia przy wskazaniu konkretnych przeciwwskazań z art.17. Co do nieuwzględnienia odsetek od pożyczek i kosztów postępowania komorniczego podniesiono, iż zostały one sfinansowane ze środków pochodzących z otrzymanych przez podatnika pożyczek, a nie z wypracowanego dochodu roku 2004, czy też lat poprzednich. Wydatkowanie , czyli fizyczne poniesienie wydatku pieniężnego nastąpiło ze środków jakimi dysponowała Fundacja pochodzącymi z zaciągniętych pożyczek. W związku z powyższym zdaniem strony odwołującej się wydana decyzja rażąco narusza przepis art.17 ust.1b poprzez odgórne przyjęcie przez organ kontroli skarbowej, że wyliczony w decyzji dochód został wydatkowany na inne cele niż statutowe i w związku z tym nie będzie mógł być przeznaczony na cele statutowe w przyszłości. Samo zaś wyliczenie do opodatkowania nie upoważniało organu do Przyjęcia w sposób dowolny ,że strona odwołująca się nie przeznaczy tego dochodu na cele statutowe uprawniające do zwolnienia .Podniesiono także ,iż przepisy ustawy nie precyzują formy w jakiej winno nastąpić, przeznaczenie dochodu na cele statutowe. Fakt występowania innego źródła pochodzenia środków, z których dokonano wydatkowania przedmiotowych obciążeń, czyli występowania innego poza dochodem źródła finansowania wydatku, pominiętego w toku postępowania przesądza już o wadliwości wydanej decyzji, także pod kątem przepisów postępowania -art.122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem nie dość wyczerpująco zbadano okoliczności sprawy. W efekcie doprowadziło to do nieuprawnionych wniosków i podejmowania odgórnie za podatnika postanowień w zakresie przeznaczenia tylko części dochodu na cele statutowe i opodatkowania pozostałej części. Ponadto podniesiono, iż żeby ustalić ,iż podatnik wydatkował środki z dochodu zadeklarowanego jako przeznaczony na cele określone w przepisach .należało ustalić ,iż podatnik nie posiadał innych środków ,które mógł przeznaczyć na te inne cele niż cele uznane za społecznie użyteczne i podlegające zwolnieniu .Co do niemożności zaliczenia w poczet kosztów uzyskania przychodów odsetek od zaciągniętych pożyczek wskazano ponadto ,iż naruszono przepis art.15| ust.1 w zw. z art.16 ust.1 pkt 11 w/w ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych ,który stanowi, iż nie uważa się za koszty uzyskania przychodów naliczonych, lecz nie zapłaconych albo umorzonych odsetek od zobowiązań, w tym również od pożyczek(kredytów).Zatem a contrario odsetki naliczone i zapłacone od pożyczek są kosztem uzyskania przychodów. Otrzymane zaś odsetki od udzielonych pożyczek stanowiły przychód finansowy Fundacji ,o który powiększała przychody podatkowe w CIT, zapłacone odsetki od pożyczek stanowiły zaś koszty uzyskania przychodów. W analizowanym stanie faktycznym występował więc bezpośredni związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy poniesionymi wydatkami , a uzyskanymi przychodami.
Kolejną kwestią poruszoną przez stronę odwołującą się było przekazanie bezpłatne i Zakładowi Opieki Zdrowotnej w [...] łóżek szpitalnych nabytych także bezpłatnie przez Fundację o wartości wycenionej na kwotę [...] zł. Zdaniem Fundacji w niniejszej sprawie nie doszło do poniesienia jakiegokolwiek przez nią podatku . W takiej sytuacji brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia ,że Opracowany dochód Fundacja wydatkowała na inne niż statutowe cele .albowiem Podkreślono, iż w sprawie brak było jakiegokolwiek wydatku.
Decyzją z dnia 8 września 2006 roku Dyrektor Izby Skarbowej w [...] działając na podstawie art. 207,220&2,233&1pkt1 w zw. zart.230&3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa utrzymał w mocy decyzję organu l instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż za nieuzasadniony należy uznać zarzut Fundacji odnośnie naruszenia przez organ I instancji art.17 ust. 1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a także art. 15 ust.1 oraz art. 16 ust.1 powołanej ustawy .poprzez wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków na zapłacenie odsetek od pożyczek w kwocie [...] zł. Jak wynika z materiału dowodowego w statucie Fundacji oraz w odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego brak jest zapisów o prowadzeniu przez Fundację działalności polegającej na zaciąganiu i udzielaniu pożyczek innym podmiotom , co miało miejsce w 2004 roku poprzez zaciąganie przez Fundację pożyczek przy oprocentowaniu 13 % w skali roku i przekazywanie ich ZPHU " B" spółce akcyjnej przyjmując oprocentowanie 14 % w skali roku. Powyższe działania podjęte przez Fundację( zaciąganie i udzielanie pożyczek) miały na celu "ratowanie" ZPHU "B" z trudnej sytuacji finansowej poprzez jej finansowe zasilanie. W rzeczywistości działania takie oderwane były od celów statutowych Fundacji. W związku z powyższym brak było przesłanek, aby uznać za koszty uzyskania przychodów wypłacone w 2004 roku odsetki od umów pożyczek w łącznej kwocie [...] zł i w związku z powyższym dochodu odpowiadającego tym wydatkom nie można uznać jako przeznaczonego ( wydatkowanego) na cele statutowe.
Odnośnie wyłączenia z kosztów uzyskania przychodów Fundacji kwoty [...] zł stanowiącej koszty postępowania egzekucyjnego stwierdzono ,że zgodnie z art. 16 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych , nie uznaje się za koszt uzyskania przychodów kosztów egzekucyjnych związanych z nie wykonaniem zobowiązania. Dochodu odpowiadającemu temu wydatkowi nie można uznać za przeznaczony na cele statutowe w rozumieniu art.17 ust.1 pkt4 w zw. z art.17 ust.1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Organ II instancji uznał także za bezzasadny zarzut naruszenia przez organ l instancji art. 17 ust.1 pkt4 , ust.1 a pkt 2 i ust.1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych poprzez wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów darowizny w Postaci łóżek szpitalnych przekazanej przez Fundację na rzecz Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] Zgodnie z art. 18 ust.1 pkt1 w/w ustawy podstawę o podatkowania ,z zastrzeżeniem art.21 i 22 stanowi dochód ustalony zgodnie z art7 albo w art.7 ust.1 po odliczeniu darowizn przekazanych na cele określone w art.4 ustawy z dnia 24 .04.2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie organizacjom ,o których mowa w art.3 ust.2 i 3 tej ustawy, prowadzącym działalność pożytku publicznego w sferze zadań publicznych określonych w tej ustawie - łącznie do wysokości nieprzekraczającej 10 % dochodu ,o którym mowa w art.7 ust.3 albo w art. 7a ust.1. Zespół Opieki Zdrowotnej w [...] jest samodzielnym publicznym zakładem opieki zdrowotnej ,a zatem nieuzasadnione jest w świetle powyżej wymienionych przepisów dokonanie odliczenia przedmiotowej darowizny . Ponadto organ II instancji stwierdził, iż nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organ l instancji art. 194 Ordynacji podatkowej , albowiem protokół kontroli z 2002roku dotyczy wyłącznie tego okresu i nie może wpływać na wynik kontroli za 2004 rok poza przypadkami wynikającymi z konieczności uwzględnienia w następnych latach podatkowych rozliczeń z lat poprzednich. Wskazano również, iż nieuzasadnione jest powoływanie się przez Fundację na udzieloną odpowiedź dotyczącą interpretacji w kwestii podatku od czynności cywilnoprawnych co do możliwości zaciągania i udzielania przez Fundację pożyczek, jeżeli korzysta ze zwolnienia w podatku dochodowym od osób prawnych, albowiem interpretacja ta dotyczy obowiązku podatkowego z tytułu podatku od czynności cywilnoprawnych , a zatem z przedmiotową sprawą nie ma związku i nie może stanowić podstawy do rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii.
Dodatkowo organ II instancji nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 121,122,187 ustawy - Ordynacji podatkowej. Wskazano ,iż organ l instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a także zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy jak również postępowanie podatkowe prowadzone było w sposób budzący zaufanie do organów
podatkowych.
Na powyższą decyzję strona skarżąca złożyła skargę i wniosła o jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła ,iż została wydana z naruszeniem:
-przepisów prawa materialnego ,a mianowicie art. 15 ust.1 w zw. z art. 16 ust.1 pkt 11 oraz art. 17 ust.1 pkt 4 w zw z ust.1 b ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawych ( Dz.U. z 2000r. Nr 54,poz.654 ze zm.) w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy,
- przepisów postępowania tj. art.122 i 187 ustawy z dnia 29.08.1997r.Ordynacji podatkowej w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu w szczególności podniosła ,iż największe zastrzeżenia podatnika pod kątem sprawiedliwości społecznej ,ale przede wszystkim zgodności z prawem podatkowym tj. art. 17 ust.1 pkt4 i ust. 1a pkt 2 i ust.1b w/w ustawy budzi w zastrzeżonej decyzji sprawa opodatkowania darowizny Zakładowi Opieki Zdrowotnej w [...] łóżek szpitalnych otrzymanych także bezpłatnie przez Fundację od zagranicznego ofiarodawcy. Łóżka szpitalne wycenione na [...] zł Fundacja prawidłowo ujęła w zeznaniu rocznym w pozycji przychody jak nakazuje to art. 12 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organ kontroli skarbowej w wykonaniu przepisu art. 16 ust.1 pkt 14 w/w ustawy wyłączył równowartość otrzymanej darowizny z kosztów uzyskania przychodów w wyliczeniu rocznym, czego strona skarżąca nie kwestionowała. Jednakże organ kontroli skarbowej dokonując obliczenia należnego podatku odliczył od dochodu na mocy art.18 w/w ustawy cześć dokonanej darowizny w ramach obowiązującego limitu w kwocie [...] zł ,co zostało następnie zakwestionowane przez Dyrektora Izby Skarbowej, albowiem obdarowany przez Fundację Zespół Zakładów Opieki Zdrowotnej w [...] jest jednostką finansów publicznych , a zatem nie jest organizacją o której mowa w ustawie z dnia 24.04.2003r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie ( Dz.U. Nr 96 ,poz. 873).Zdaniem strony skarżącej organy podatkowe dokonując wyliczenia należnego podatku od przedmiotowej darowizny naruszyły przepis art. 17 ust.1 pkt 4 w/w ustawy .albowiem zdaniem strony skarżącej dochód podatnika na całej działalności korzysta ze zwolnienia na mocy powyższego przepisu. Stanowi on bowiem ,iż wolne od podatku są dochody podatników , których celem statutowym jest działalność w zakresie dobroczynności i pomocy społecznej-w części przeznaczonej na te cele.
Zgodnie natomiast z art. 17 ust.1 b w/w ustawy zwolnienie to ma zastosowanie jeżeli dochód jest przeznaczony - i bez względu na termin - wydatkowany na te cele. Fundacja zaś cały wypracowany dochód w 2004 roku i w latach wcześniejszych przeznaczała i przeznacza na cele statutowe. Zdaniem strony skarżącej prowadzi ona zgodnie ze statutem wszelaką działalność na rzecz sierot naturalnych i społecznych ( działalność dobroczynną i pomocy społecznej) czyli działalność społecznie użyteczną. Przedmiotowe zwolnienie natomiast nie dotyczy wyłącznie dochodów , bez względu na czas ich osiągnięcia .wydatkowanych na inne cele niż statutowe ( wymienione w przepisie)- zgodnie z art.17 ust. 1a pkt 2 w/w ustawy. W świetle powołanych przepisów dopiero wydatkowanie dochodu -na inne cele niż statutowe wiąże się z koniecznością jego opodatkowania. Przekazanie darowizny rzeczowej .pozyskanego także za darmo wyposażenia - nie jest wydatkowaniem dochodu. Zdaniem strony skarżącej w przedstawionym stanie faktycznym brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia przez organy podatkowe ,iż wypracowany dochód Fundacja wydatkowała na inne cele niż cele statutowe. Strona skarżąca podniosła także , iż ,w jej ocenie dokonanie darowizny nie jest -równoznaczne -z dokonaniem wydatku .który z samej definicji polega na przekazaniu pieniędzy ,a nie > rzeczy. Ponadto wskazano, iż dzięki tej darowiźnie łóżka szpitalne mogą służyć chorym, samotnym z okolic [...] , w tym także sierotom będącym podopiecznymi Fundacji, .którzy wymagają hospitalizacji, a zatem realizacji celów społecznie użytecznych , o których mowa w art.17 ust.1 pkt4 cyt ustawy.
Zgodnie zaś ze statutem - celem Fundacji jest wszelka działalność na rzecz sierot, w tym także zapewnienie im zapewnienie odpowiednich warunków na wypadek pobytu w szpitalu. Ponadto podkreślono, iż sprawę należy rozpatrywać w innym aspekcie nie tylko fiskalnym , ale zachowania zasad sprawiedliwości społecznej. W skardze strona skarżąca zakwestionowała również ujęcie poniesionego wydatku w postaci zapłaconych odsetek od zaciągniętych pożyczek w wysokości [...] zł; .Zdaniem strony skarżącej takie potraktowanie dla celów podatku dochodowego od osób prawnych powyższego wydatku narusza art.15 ust.1 w zw. z art.16 ust.1 pkt 11 w/w ustawy. W tym zakresie przedstawiła takie samo stanowisko jak w odwołaniu. Ponadto strona skarżąca podniosła, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy Fundacja prowadząca działalność statutową w zakresie dobroczynności i pomocy społecznej zaciągała pożyczki ,które przeznaczała na spłatę swoich zobowiązań oraz na udzielanie pożyczek. Prowadzone w tym zakresie działania nie były działalnością gospodarczą , nie było to zamierzenie władz Fundacji. Skarżąca nie oferowała takich usług zawodowo ,nie uczestniczyła w obrocie gospodarczym (finansowym),ale udzielała pożyczek wyłącznie w stosunkach wewnętrznych podmiotowi .którego była akcjonariuszem. Wskazano również ,iż nie można zgodzić się z twierdzeniem organów podatkowych, iż takie działania były oderwane od celów statutowych Fundacji, albowiem były nastawione na uzyskanie przychodu. Z kolei zaś dochód wypracowany tą drogą miał być przeznaczony na realizację celu ,dla którego Fundacja została utworzona. Zdaniem strony skarżącej zaciągania pożyczek i ich dalszego wykorzystywania dla udzielania pożyczek .Fundacja' dokonywała z zachowaniem zasad rachunku ekonomicznego , opłacalności i rentowności zawieranych transakcji dla Fundacji ,tak jak nakazują to przepisy art.15 i inne ustawy o p.d.o.p. Otrzymane odsetki od udzielonych pożyczek stanowiły przychód finansowy Fundacji ,o który powiększyła przychody podatkowe w CIT-8 za 2004 rok, zapłacone zaś odsetki od pożyczek stanowiły koszty uzyskania przychodów w CIT -8 za ten rok. W analizowanym stanie faktycznym występował więc bezpośredni związek przyczynowo-skutkowy pomiędzy poniesionymi wydatkami, a uzyskanymi przychodami. Zdaniem strony skarżącej dla celów podatku dochodowego od osób prawnych nie powinna mieć wagi okoliczność ,że sytuacja tej powiązanej kapitałowo spółki wymagała tych pożyczek, albowiem w wyniku tego strona skarżąca mogła stawiać warunki co do ich odpowiednio wyższego oprocentowania. W świetle powołanych przepisów zdaniem skarżącej nie dyskredytuje zaliczenia zapłaconych odsetek do kosztów uzyskania przychodów okoliczność, iż w 2004 roku odsetki otrzymane przez Fundację i zaliczone do przychodów podatkowych były mniejsze w stosunku do odsetek zapłaconych od pożyczek zaciągniętych. Należne bowiem stronie skarżącej odsetki ,a nie otrzymane w 2004 roku będą uzyskane w latach przyszłych i wpłyną na wielkość osiągniętego przychodu w tych latach. Fundacja podkreśliła także ,iż identyczny stan faktyczny miał miejsce w 2002 roku i wówczas Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] uznał, iż zapłacone odsetki od pożyczek stanowią koszty uzyskania przychodów dla celów podatku dochodowego od osób prawnych, na dowód czego przedłożono protokół kontroli z dnia [...].2004 roku.
Co do kolejnego zarzutu dotyczącego zapłaconych kosztów komorniczych strona skarżąca podniosła, iż wydatki te zostały sfinansowane ze środków pochodzących z otrzymanych przez podatnika pożyczek ,a nie z wypracowanego dochodu w roku 2004 ,czy też lat poprzednich. W tym stanie rzeczy wydana decyzja narusza przepis art.17 ust. 1b poprzez przyjęcie odgórne przez organ podatkowy ,że wyliczony w decyzji dochód został wydatkowany na inne cele niż statutowe i w-związku z tym nie będzie mógł być przeznaczony na cele statutowe w przyszłości. Samo zaś wyliczenie dochodu do opodatkowania nie poważniało organu do przyjęcia w sposób dowolny ,że Fundacja nie przeznaczy tego dochodu na cele statutowe - uprawniające do zwolnienia. Fakt bowiem występowania innego źródła pochodzenia środków , z których dokonano wydatkowania przedmiotowych obciążeń .czyli występowania innego poza dochodem źródła finansowania wydatku pominiętego w toku postępowania przesadza już o wadliwości wydanej decyzji .także pod kątem przepisów postępowania -art.122 i 187 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem nie dość wyczerpująco zbadano okoliczności sprawy.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 z 2002r.poz.1269 z poźn. zm - oznaczana dalej jako p.p.s.a.) , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada ,czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organy podatkowe art. 17 ust.1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust.1b ustawy o podatku dochodowym od osób Prawnych należy wskazać, iż art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o Podatku dochodowym od osób prawnych (tekst jednolity w Dz. U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku., stanowił," iż wolne od Podatku dochodowego były dochody podatników z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele."
Jak wynika z treści powyższego przepisu dla korzystania z powyższego zwolnienia fundacja musi spełnić dwa warunki: jej celem statutowym musi być działalność wymieniona w tym przepisie oraz uzyskane przez nią dochody muszą być wydatkowane na ten cel.
Biorąc pod uwagę zgromadzony w sprawie materiał dowodowy( statut k. 171akt odpis z Krajowego Rejestru Sądowego ) należy wskazać ,iż &3 statutu stanowił ,iż "celem statutowym Fundacji A jest wszelka działalność na rzecz sierot naturalnych i społecznych." W związku z powyższym istota sporu prowadzonego w niniejszej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy dokonana przez Fundację w 2004 roku darowizna łóżek na rzecz Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] została wydatkowana na jej cel statutowy. Tylko udzielenie pozytywnej odpowiedzi na to pytanie uzasadniałoby stwierdzenie, iż dochody strony skarżącej przekazane w formie darowizny na wskazany powyżej cel korzystały ze zwolnienia od podatku dochodowego.
Odpowiadając na to pytanie stwierdzić należy, że pod pojęciem działalności statutowej fundacji należy rozumieć te rodzaje działalności, które ujęte zostały w jej statucie. Jest to bezpośrednie rozumienie tego zwrotu, wynikające ze znaczenia użytego w nim słów i, jako takie, nie wymaga, zdaniem Sądu, stosowania dalszych metod wykładni.
Sąd nie podzielił w tym zakresie stanowiska strony skarżącej, iż powyższa darowizna wydatkowana została na cel statutowy Fundacji. Działalność .bowiem Zespołu Opieki Zdrowotnej jest typową działalnością na rzecz ochrony zdrowia ludzi , a ten zakres nie mieścił się w celach statutowych Fundacji. Trzeba bowiem mieć na uwadze, że określenie celów statutowych fundacji pod kątem jej uprawnień podatkowych musi być precyzyjne i ścisłe. Z podatkowego punktu widzenia chodzi tu
bowiem o zwolnienie dochodu od podatku, a zatem zastosowanie instytucji będącej wyjątkiem od reguły, jaką jest opodatkowanie dochodów osób prawnych.
Zastosowanie tego wyjątku nie może nastąpić na podstawie szeroko snutych dywagacji , iż dokonana darowizna jest działalnością dobroczynną wyłącznie na rzecz sierot. Niewątpliwie należy wskazać, iż dokonanie przedmiotowej darowizny zasługuje na wysoką ocenę moralną, jednakże wykracza poza wąsko sformułowany cel statutowy Fundacji. Argument strony skarżącej, iż z powodu dokonania darowizny na rzecz ZZOZ -u nie powinny spotykać jej negatywne konsekwencje podatkowe, nie może wpłynąć na ocenę legalności zaskarżonej tu decyzji. Wymiar podatku jest tu konsekwencją zastosowania powszechnie obowiązujących przepisów prawa, które nie pozostawiają organom podatkowym prawa wyboru, czy podatek ma być wymierzony, czy nie. Inną kwestią jest, czy strona może skorzystać z tego tytułu z ulgi podatkowej w postaci umorzenia lub rozłożenia na raty zaległości podatkowej, ale ta kwestia może być rozstrzygana w odrębnym postępowaniu. Sąd nie podzielił także stanowiska strony skarżącej, iż w związku z nieodpłatnym przekazaniem zza granicy na jej rzecz łóżek ,a następnie ich przekazaniem na rzecz ZZOZ-u w [...] nie powstał u Fundacji dochód, a więc nie można mówić o jego wydatkowaniu zgodnie z art.17 ust.1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych .albowiem jej rola sprowadzała się jedynie do "pośredniczenia" w transakcji. Twierdzenie to sprzeczne jest z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Jak wynika bowiem z umowy darowizny z dnia [...].2004 r. zawartej przez Fundację z ZZOZ -em w [...] strona skarżąca złożyła oświadczenie ,iż jest właścicielem przedmiotowych łóżek i daruje powyższy przedmiot umowy (&1 i 2 umowy darowizny k. [...] akt). Zdaniem Sądu nastąpiło więc wydatkowanie dochodu w rozumieniu art.17 ust.1b ,z tym, że nie podlegało zwolnieniu od podatku z uwagi na niespełnienie przesłanki - wydatkowania na cel statutowy Fundacji. Ponadto należy wskazać ,iż zgodnie z treścią art 12.1.pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku " przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 13 i 14, są w szczególności wartość otrzymanych nieodpłatnych świadczeń oraz przychodów w naturze, z wyjątkiem świadczeń związanych z używaniem środków trwałych otrzymanych przez zakłady budżetowe, gospodarstwa pomocnicze jednostek budżetowych, spółki użyteczności publicznej z wyłącznym udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków od Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków w nieodpłatny zarząd lub używanie."
Tak więc otrzymane nieodpłatnie przez Fundację świadczenie stanowiło przychód w rozumieniu powyższego przepisu . Ponadto zostało to potwierdzone w uzasadnieniu złożonej skargi gdzie stwierdzono, iż "łóżka szpitalne wycenione na kwotę [...] zł Fundacja prawidłowo ujęła w zeznaniu rocznym w pozycji przychody Jak nakazuje to art. 12 w/w ustawy".
Mając to wszystko na uwadze Sąd uznał, że stanowisko organów podatkowych, iż dochód Fundacji wydatkowany w roku 2004 w formie przedmiotowej darowizny na pozastatutowy cel nie podlegał zwolnieniu od podatku dochodowego jest słuszne, a to oznacza, że zaskarżona decyzja w tym zakresie jest zgodna z prawem. Podobne stanowisko zostało także przedstawione w orzecznictwie ( por. wyrok z dnia 15.06.2004 roku wyrok WSA w Warszawie III SA 388/03 LEX nr 158481, wyrok NSA z 3.10.1995r. SA/Wr 1283/95 POP 1998/6/227).W orzeczeniu z dnia 10.03.2004r Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzono, iż cele fundacji, będące jednym z warunków do wyłączenia dochodu fundacji od podatku dochodowego od osób prawnych, muszą wynikać wprost ze statutu fundacji; nie mogą być ustalane przez organy podatkowe w drodze wykładni, do której organy te nie są uprawnione (III SA 1968/01 LEX nr 1496 ).
Kolejny zarzut przedstawiony w skardze ,a dotyczący naruszenia przez organy podatkowe art. 15 ust.1 w zw. z art. 16 ust.1 pkt 11 wyżej cytowanej ustawy podatku dochodowym od osób prawnych poprzez zakwestionowanie ujęcia poniesionego wydatku w postaci zapłaconych odsetek od zaciągniętych pożyczek w wysokości [...] zł jest zdaniem Sądu również nieuzasadniony.
Należy w szczególności zwrócić uwagę ,iż zgodnie z treścią art.15ust.1 zdanie pierwsze w brzmieniu obowiązującym w 2004 roku" kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem .kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.,,
Mając powyższe na uwadze należy wskazać ,iż organy podatkowe prawidłowo uznały ,iż zapłacone odsetki od zaciągniętych przez Fundację pożyczek nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Argumentacja przedstawiona przez Fundację ,iż zaciąganie pożyczek ,a następnie udzielanie ich podmiotowi Powiązanemu - ZPHU " B " spółka akcyjna , w wyższym procencie i osiąganie z tego tytułu przychodu nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym ,iż działała z zamiarem uzyskiwania przychodów, gdyż jak słusznie ustaliły organy podatkowe Fundacja nie prowadziła działalności gospodarczej w tym zakresie .
Przedstawione stanowisko organów podatkowych zasługuje tym bardziej na uwzględnienie ,iż biorąc pod uwagę wielkość zaangażowanego kapitału Fundacji ( ok. [...] zł ) przeznaczonych na rzecz powiązanej z nią spółki powinna wiązać się z profesjonalnym działaniem Fundacji tj. stosownymi zmianami w statucie , wpisem do KRS . Na dzień [...] 2004 roku Fundacja udzieliła ZPHU " B " S.A pożyczek w łącznej kwocie [...] zł (dowód: protokół kontroli z dnia [...] 2005 roku k. [...]-[...] akt).
Sąd uznał więc za logiczne i oparte na materiale dowodowym twierdzenia organów podatkowych , że udzielane pożyczki ,a w konsekwencji uiszczane odsetki z tytułu refinansowania pożyczek nie miały związku z działaniem w celu uzyskania przychodów .Przy tym należy podkreślić ,iż skarżąca nie otrzymała nie tylko samego oprocentowania ,ale też nie zapewniła sobie zwrotu przekazanego kapitału. Powyższe znajduje także odzwierciedlenie w stanowisku przedstawionym przez samą Fundację ,która potwierdziła brak przychodu z tego tytułu w 2004 roku i wskazała ,że oczekuje zysku w latach następnych .W praktyce więc udzielone pożyczki finansowały działalność innych podmiotów, a nie działalność Fundacji. Skoro więc koszty ponosi się w celu uzyskania przychodów ( art.15 ust.1 w/w ustawy) to można je potracić w roku podatkowym ,w którym przychód ten wystąpił .Podobne stanowisko w tym zakresie zostało przedstawione w orzeczeniu NSA z dnia 8.12.2005r. II FSK 26/05 Lex nr 187785.
Odnosząc się kolejno do kwestii nie uznania przez organy podatkowe wydatków na koszty prowadzonego postępowania egzekucyjnego Sąd nie podzielił przedstawionego stanowiska strony skarżącej w tym zakresie. Strona skarżąca twierdziła bowiem ,iż wydatki na poczet kosztów komorniczych poniosła nie z dochodu ,lecz z pozyskanych pożyczek. To twierdzenie nie zostało zdaniem Sądu w żaden sposób udowodnione .Ponadto należy podkreślić, iż jak słusznie podniosły organy podatkowe zgodnie z art.16 ust.1 pkt 17 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie uznaje się za koszt uzyskania przychodów kosztów egzekucyjnych związanych z niewykonaniem zobowiązania . Ponadto dochodu odpowiadającemu temu wydatkowi nie można uznać wbrew twierdzeniu strony skarżącej za wydatek przeznaczony na cele statutowe w rozumieniu art.17 ust.1 pkt4 w związku z art.17 ust.1b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Odmienna zatem ocena przedstawionego stanu faktycznego przez organy podatkowe nie może stanowić o naruszeniu przez organy podatkowe przepisów postępowania art.122 i art.187 Ordynacji podatkowej, które zdaniem Sądu w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia innych przepisów postępowania mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za bezzasadną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2002 Nr 153, poz. 1270) orzekł o jej oddaleniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło