IV SA/Wa 772/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Czerwiński (spr.), Sędziowie asesor WSA Marta Laskowska, asesor WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant Julia Dobrzańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lipca 2007 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Decyzją z dnia [...] listopada 2006 roku, Nr [...] Prezydent Miasta W. wymeldował S. N. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji Prezydent stwierdził, że S. N. po rozwodzie orzeczonym w 1999 roku wyprowadził się z lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Okoliczność ta wynika ze zgodnych wyjaśnień H. N. jak i S. N. oraz świadków Z. L., E. W. i D. M. Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż S. N. opuścił miejsce stałego zameldowania nie dokonując obowiązku wymeldowania się. Zdaniem Prezydent jest on zainteresowany wyłącznie utrzymaniem zameldowania w lokalu przy ul. [...] w W. Od powyższej decyzji odwołanie złożył S. N. podnosząc zarzut, że w wyroku rozwodowym Sąd orzekł, że ma prawo zajmowania większego pokoju lokalu nr [...], przy ul. [...] i sytuacja ta nie zmieniła się do dnia dzisiejszego mimo tego, że założył nową rodzinę. Korzysta z tego pokoju w miarę potrzeb i nigdy nie opuścił go na stałe. Wszczął też postępowanie sądowe mające na celu uregulowanie spraw prawnych dotyczących mieszkania. Była żona nie chce go spłacić ani wyprowadzić się z tego lokalu po otrzymaniu spłat. Wniosek byłej żony zmierza w istocie do wyrzucenia go z mieszkania bez dokonania spłaty. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 roku Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta W. z dnia [...] listopada 2006 roku podzielając zawarte w niej stanowisko. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożył S. N. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami zawartymi w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta W. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Skarga zasługuje ona na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów niż te, które zostały podniesione przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja zdaniem Sądu zapadła z naruszeniem art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Nie została bowiem wyjaśniona istotna dla rozstrzygnięcia sprawy kwestia posiadania przez skarżącego meldunku czasowego w dacie wydawania przez organ decyzji przez odwoławczy. Zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 ze zm. zwanej dalej "ustawą"), pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Pobytem czasowym natomiast, jest przebywanie bez zamiaru zmiany miejsca pobytu stałego w innej miejscowości pod oznaczonym adresem lub w tej samej miejscowości, lecz pod innym adresem (art. 7 ustawy). Z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych wynika, że organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca stałego pobytu" konieczne jest aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego (wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 roku, sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72). S. N. przesłuchiwany w toku postępowania w dniu 7 listopada 2006 roku zeznał, że jest czasowo zameldowany do dnia 20 listopada 2006 roku w miejscowości R. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] listopada 2006 roku, to jest po upływie terminu czasowego zameldowania. Decyzja organu odwoławczego zapadła z kolei w dniu [...] lutego 2007 roku. Organ odwoławczy nie tylko kontroluje prawidłowość decyzji organu pierwszej instancji, ale również ponownie rozpoznaje sprawę. Organ odwoławczy rozpoznając ponownie sprawę bierze pod uwagę, stan faktyczny istniejący w dacie wydawania swoje decyzji. Organ odwoławczy w przypadku braków w materiale dowodowym ma obowiązek braki te uzupełnić. Tymczasem w aktach sprawy brak jest danych na okoliczność, czy w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy skarżący był zameldowany na pobyt czasowy. Ustalenie tej okoliczność ma zaś istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli S. N. w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy spełniał warunki do czasowego zameldowania, to należy w konsekwencji przyjąć, że bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania nie można uznać, że skarżący bez wymeldowania opuścił dotychczasowe miejsce zamieszkania, w którym zameldowany jest na pobyt stały (art. 15 ust. 2 ustawy). Należy zwrócić uwagę, że w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy, który stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego, nie chodzi tylko o wymeldowanie z pobytu stałego ale też z pobytu czasowego. Oznacza to, że ustawodawca zarówno zameldowanie na pobyt czasowy jak i stały traktuje analogicznie. Nie może więc być takiej sytuacji, że organy administracji publicznej nie kwestionując prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy, w takim (czasowym) zameldowaniu i zamieszkaniu dostrzegają w istocie fikcyjność zameldowania na pobyt stały z uwagi na brak realizacji tak zwanego centrum życiowego. Zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożonych przepisami ustawy obowiązków w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za nieprawidłowe, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Nie ma wówczas znaczenia, czy strona nadal korzysta z mieszkania, w którym jest na stałe zameldowana, czy nie korzysta. Organ administracji meldując stronę na pobyt czasowy uznaje, że zachodzą szczególne warunki do zameldowania na taki pobyt czasowy (art. 8 ust. 1 pkt 2) przy zachowaniu zameldowania dotychczasowego na pobyt stały. Wątpliwości co do charakteru pobytu uzasadniającego zameldowanie na okres dłuższy niż 3 miesiące, organ administracyjny ma obowiązek rozstrzygnąć (art. 8 ust. 2), w toku załatwienia sprawy o zameldowanie na pobyt czasowy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 263/06, niepublikowany). Posiadanie zameldowania na pobyt czasowy wyklucza możliwość kwestionowania zameldowania na pobyt stały. Skoro bowiem jeden z organów meldunkowych uznał, że zachodzą przesłanki do zameldowania na pobyt czasowy - a tym samym stwierdził brak zamiaru opuszczenia miejsca pobytu stałego, to inny organ meldunkowy jest tym stanowiskiem związany. Związanie to polega na tym, że w czasie trwania zameldowania osoby pod określonym adresem na pobyt czasowy nie można kwestionować czasowego charakteru tego pobytu i przyjmować, na potrzeby postępowania o wymeldowanie z pobytu stałego, że miejsce zameldowania na pobyt czasowy jest nowym miejscem pobytu stałego (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 9 czerwca 2005 r., sygn. akt II SA/Op 255/04, ZNSA 2006/2/107). Wskazać należy, iż skarżący załączył do skargi zaświadczenie, z którego wynika, że jest zameldowany na pobyt czasowy w W. przy ul. [...] lok. [...] do dnia 27 listopada 2007 roku. Nie można oczywiście zdaniem Sądu dopuścić do sytuacji, by osoba, w stosunku do której wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymeldowania z jej pobytu stałego niweczyła to postępowanie poprzez fikcyjne czasowe meldowanie się i zmuszała w ten sposób organy administracji do wydawania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego. W ocenie Sądu jeśli w toku postępowania w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego ujawnią się wątpliwości co do prawidłowości jej zameldowania czasowego organ administracji prowadzący to postępowanie, winien z urzędu poinformować o tych wątpliwościach organ dokonujący zameldowania czasowego i o konieczności wszczęcia z urzędu postępowania w celu wyjaśnienia tych wątpliwości. Do czasu rozstrzygnięcia kwestii prawidłowości zameldowania czasowego przez właściwy organ postępowanie w sprawie wymeldowania danej osoby z pobytu stałego winno zostać zawieszone postępowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy Wojewoda [...] winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na okoliczność posiadania bądź nieposiadania przez skarżącego zameldowania na pobyt czasowy, gdyż jak już wcześniej wspomniano okoliczność ta ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.