II FSK 1648/07

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-19

Skład orzekający: Krystyna Nowak, Stanisław Bogucki, Aleksandra Wrzesińska – Nowacka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odpis amortyzacyjny od środka trwałego, który nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z powodu kradzieży elementu sterującego, może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że odpis amortyzacyjny od środka trwałego, który nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej z powodu kradzieży komputera sterującego, nie może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodu. Warunkiem amortyzacji jest gospodarcze wykorzystanie środka trwałego, a jego brak, wynikający z zaprzestania działalności w tym zakresie, wyłącza możliwość zaliczenia odpisów do kosztów uzyskania przychodu zgodnie z art. 16c pkt 5 i art. 15 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Stan faktyczny
Spółka M. P. G. K. sp. z o.o. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą podatek dochodowy od osób prawnych za 2000 r. Spór dotyczył zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych od kompostowni kontenerowej, która przestała być wykorzystywana do produkcji kompostu po kradzieży komputera sterującego. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krystyna Nowak (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Stanisław Bogucki, NSA del. Aleksandra Wrzesińska – Nowacka, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej M. P. G. K. sp. z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Gl 161/07 w sprawie ze skargi M. P. G. K. sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 29 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od M. P. G. K. sp. z o.o. w S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 1.800 (jeden tysiąc osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokiem z 16 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/GL 161/07, wydanym na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. w Ś. sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 29 grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 r. Z uzasadnienia wyroku wynikało, że skarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję wymiarową Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z 6 grudnia 2005 r. określającą M. podatek dochodowy za wskazany rok podatkowy na 233.117 zł, wskazując, że pismem z 1 sierpnia 2005 r. delegatura Najwyższej Izby Kontroli w K. poinformowała Urząd Skarbowy w C., że w toku kontroli przeprowadzonej w Spółce stwierdziła, iż w 2000 r. miało miejsce włamanie do kompostowni, z której skradziono komputer sterujący wraz z osprzętem, przez co kompostownia utraciła walor kompletności i nie była zdatna do użytku. Od chwili włamania do dnia zakończenia kontroli, tj. do miesiąca lipca 2005 r. nie uzupełniono braków w instalacji, co spowodowało, że w czasie tym kompostownia pozostała niekompletna i niezdatna do użytku. Po otrzymaniu zawiadomienia pracownicy Urzędu Skarbowego przeprowadzili kontrolę w zakresie amortyzacji środków trwałych za lata 2000–2004, która potwierdziła stan faktyczny wynikający z zawiadomienia NIK. Organ pierwszej instancji nie uznał za koszty uzyskania przychodu kwoty 12.063,00 zł. z tytułu odpisów amortyzacyjnych kompostowni kontenerowej dokonanych przez Spółkę w grudniu 2000 r. (art. 16c pkt 5 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych – Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.). W postępowaniu odwoławczym, w wyniku dwukrotnego uzupełnienia postępowania wyjaśniającego Dyrektor Izby Skarbowej dokonując analizy całości materiału nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji wymiarowej. W toku kontroli osoba reprezentująca Spółkę wyjaśniła, że mimo dokonanej kradzieży komputera kompostownia nie została wyłączona z użytkowania, gdyż była sterowana ręcznie. Równocześnie z pism Spółki kierowanych do Urzędu Miejskiego w Ś. z 8 grudnia 2001 r. i z 21 listopada 2002 r. wynikało, że od chwili kradzieży oprzyrządowania Spółka nie prowadziła produkcji kompostu w systemie kontenerowym, oraz że powodem jej unieruchomienia była kradzież sterownika i niezakupienie nowego. Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że organ pierwszej instancji wystąpił do firmy H. z siedzibą w W. o udzielenie informacji w sprawie użytkowania kompostowni zakupionej przez M. Z dwóch pism tego podmiotu z 12 września 2005 r. i z 15 listopada 2006 r. wynikało, że kompostownia może być użytkowana tylko z użyciem urządzenia sterującego, gdyż nie jest możliwe sterownie nią ręcznie. Komputer jako część stała kompostowni wpływa na poprawność przebiegu procesu kompostowania i nie było możliwe jej funkcjonowanie bez tego urządzenia. Odnosząc się do dokumentów przedłożonych przez Spółkę – które w jej ocenie – potwierdzały wykorzystanie kompostu do zagospodarowania terenów zielonych i utrzymania zieleni, Dyrektor Izby wskazał, że załączone umowy i faktury nie dowodziły w żaden sposób, że kompostownia była wykorzystywana do wytwarzania kompostu, a tylko że świadczone usługi obejmowały także wykorzystywanie kompostu w prowadzonej działalności gospodarczej. Dodatkowo organ wskazał, że w trakcie kontroli sprawdzono wydruki komputerowe za okres miesiąca listopada i grudnia 2000 r. dotyczące analitycznych rozliczeń materiałów na koncie kosztów w magazynach Spółki i stwierdzono, że Spółka nie prowadziła ewidencji magazynowo-księgowej, potwierdzających fakt wyprodukowania kompostu. Przedłożone faktury sprzedaży kompostu dotyczyły natomiast okresu maja–czerwca 2000 r., a więc okresu przed kradzieżą komputera. Warunkiem amortyzacji środka trwałego jako kosztu uzyskania przychodu jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego tego rodzaju, że uzyskanie przez podatnika przychodu nastąpiło w wyniku gospodarczego wykorzystania danego środka trwałego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynikało natomiast, że Spółka zaprzestała produkcji kompostu w systemie kontenerowym z powodu unieruchomienia kompostowni na skutek kradzieży komputera sterującego, a to oznaczało – zgodnie z art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. – że środki trwałe nie podlegały amortyzacji, gdyż nie były używane na skutek zaprzestania działalności gospodarczej tego rodzaju. Na opisaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik strony zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez błędną wykładnię art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. polegające na uznaniu, że usuwalne uszkodzenie środka trwałego doprowadziło do zaprzestania działalności gospodarczej podatnika. Zarzucił także poważne uchybienia w prowadzonym postępowaniu dowodowym poprzez pominięcie i odrzucenie wniosków dowodowych strony skarżącej, a w konsekwencji naruszenie art. 180 i następnych Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Wniósł o: 1) uchylenie zaskarżonej decyzji, 2) zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dyrektor Izby Skarbowej, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu objętej skargą decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga nie była zasadna. Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie była odpowiedź na pytanie, czy organy podatkowe zasadnie zakwestionowały jako koszt uzyskania przychodu wysokość odpisu z tytułu amortyzacji środka trwałego (kompostowni), który w wyniku kradzieży komputera nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Rozstrzygnięcie zawisłego problemu wymagało w pierwszej kolejności analizy przepisów stanowiących podstawę zaliczania do kosztów uzyskania przychodów odpisów z tytułu amortyzacji środków trwałych, w tym art. 15, art. 15 ust. 6, art. 16a ust. 1 oraz art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. Pierwszy z wymienionych przepisów dotyczy generalnej zasady zaliczania w koszty wydatków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą, stanowiąc że "Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16". Artykuł 15 ust. 1 należy interpretować ściśle, zgodnie z jego brzmieniem; decydujące znaczenie przy kwalifikowaniu danego wydatku do kosztów uzyskania przychodu ma cel jego poniesienia –bezpośrednie skierowanie na osiągnięcie lub możliwość osiągnięcia przychodu. W rozpatrywanej sprawie zakwestionowanie jako kosztu uzyskania przychodu odpisów amortyzacyjnych od środka trwałego, który nie mógł być wykorzystywany w prowadzonej działalności gospodarczej, znajdowało potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym opisanym w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Spółka podjęła próbę obrony zasadności zaliczenia w koszty uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych wskazując, że kompostownia była wykorzystywana w prowadzonej działalności w drodze ręcznego jej sterowania. Takie stanowisko stało jednak w sprzeczności z tym materiałem dowodowym, który – wbrew twierdzeniom skargi – dawał podstawę organom podatkowym do odmówienia wiarygodności oświadczeniu Prezesa Zarządu z 10 października 2005 r., w którym to oświadczeniu zawarło stwierdzenie, że kompost był wykorzystywany do zagospodarowania w ramach zleconych firmie usług w zakresie urządzania terenów zielonych i utrzymania zieleni. Konfrontując to twierdzenie z pozostałymi dowodami nie sposób nie wyrazić spostrzeżenia, że skarżąca Spółka "wynajdowała" coraz to nowe argumenty, które jednak nie mogły być uznane za wiarygodne, a dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego dawała – w ramach swobodnej oceny dowodów – podstawę do sformułowania wniosku, że kradzież komputera sterującego uniemożliwiała produkcję kompostu, a w konsekwencji, że kompostownia nie była wykorzystywana do prowadzenia działalności gospodarczej. Sąd zwrócił uwagę na pisma Spółki z 8 grudnia 2001 r. i z 21 listopada 2002 r. skierowane do Urzędu Miasta, z których to pism wynika, że "kradzież sterownika kompostowni K. i niezakupienie nowego było powodem unieruchomienia kompostowni". Wydruki komputerowe za okres miesiąca listopada i grudnia 2000 r. dotyczące analitycznych rozliczeń materiałów na koncie kosztów w magazynach Spółki dowodziły, że Spółka nie prowadziła ewidencji magazynowo-księgowej, potwierdzającej fakt wyprodukowania kompostu. Przedłożone faktury sprzedaży kompostu dotyczyły okresu maja–czerwca 2000 r., a więc okresu sprzed kradzieży komputera sterującego. Prace wykonane w roku 2005 wskazywały na fakt, że kompostownia nie mogła działać bez użycia sterowników, skoro obejmowały uruchomienia sterowania kompostowni poprzez m.in. dostawę i dołączenie kabli do czujników i zaworów, dostawę i zamontowanie panelu sterowniczego S., zmianę oprogramowania i dokumentacji oraz uruchomienie kompostowni. Zakres prac wynikał z faktury z dnia 31 października 2005 r. wystawionej przez I. Zdaniem Sądu dokonana ocena zgromadzonego materiału dowodowego uzasadniała przyjęcie tezy, że po dokonaniu kradzieży komputera sterowniczego zaprzestano produkcji kompostu, a konsekwencji, że kompostownia na skutek zaprzestania tej produkcji nie była wykorzystywana do działalności gospodarczej Spółki. Sąd przyznał rację organom podatkowym wskazującym, że zgodnie z art. 15 ust. 6 u.p.d.o.p. – w stanie prawnym obowiązującym w 2000 r. – kosztem uzyskania przychodu były odpisy amortyzacyjne z tytułu zużycia środków trwałych dokonanych wyłącznie zgodnie z art. 16a–16m ustawy, z uwzględnieniem art. 16. Zgodnie natomiast z art. 16a ust. 1 ww. ustawy amortyzacji podlegały, z zastrzeżeniem art. 16c, środki trwałe stanowiące własność lub współwłasność podatnika, nabyte lub wytworzone we własnym zakresie kompletne i zdatne do użytku w dniu przyjęcia do używania o przewidywanym okresie używania dłuższym niż rok, wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną działalnością gospodarczą. Warunkiem amortyzacji środka trwałego jako kosztu uzyskania przychodu jest istnienie związku przyczynowo-skutkowego tego rodzaju, że uzyskanie przez podatnika przychodu nastąpiło w wyniku gospodarczego wykorzystania danego środka trwałego. Skład orzekający w sprawie w pełni podzielił pogląd zawarty w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2005 r. sygn. akt FSK 2503/04 (publik. System Informacji Prawnej LEX nr 191878) zgodnie z którym "Środek trwały, którego podatnik nie używa w działalności gospodarczej nie może być amortyzowany dla celów podatkowych". Nie jest bowiem zasadne – a taką sugestię zawarł w skardze pełnomocnik – aby przepis art. 16c pkt 5 u.p.d.o.p. interpretować w oderwaniu od pozostałych regulacji dotyczących kosztów uzyskania przychodów, w tym także od podstawowej zasady, że amortyzacji podlegają te środki, które wykorzystywane są w działalności gospodarczej, a wyrażonej, na co wcześniej zwrócono uwagę, w treści art. 16a ust. 1 u.p.d.o.f. Sens normy prawnej należy tak tłumaczyć, aby była ona spójna z celem ustawy, a niewątpliwie – w rozpatrywanej sprawie – nie można było za zasadne uznać stanowiska Spółki, że kompostownia była tylko czasowo unieruchomiona na skutek jej awarii. Działania podjęte przez skarżącą – po przeprowadzonych kontrolach przez NIK i Urząd Skarbowy (czasookres nieużywania kompostowni to lata 2000–2005) – wskazują, że uruchomienie kompostowni wymagało instalacji panelu sterowniczego i zmiany oprogramowania jej pracy. Nie był to zatem remont urządzenia, gdyż tego nie było, na skutek jego kradzieży, ale zastąpienie go nowym urządzeniem umożliwiającym pracę kompostowni. W skardze kasacyjnej od opisanego wyroku M. Sp. z o.o. w Ś. wniosło o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA poprzez uchylenie decyzji nr [...] i umorzenie postępowania w sprawie przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wyrokowi zarzuciła naruszenie prawa materialnego, tj. art. 16c pkt 5 w związku z art. 15 ust. 6 oraz art. 16a–m ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 r. Nr 54 ze zm.) przez błędną jego wykładnię i zastosowanie. W uzasadnieniu zarzutu autor skargi wskazał, że kompostownia kontenerowa "K.", która jest przedmiotem postępowania została wpisana do ewidencji środków trwałych w dniu 28 października 1998 r. z wartością początkową 1.447.565,19 zł i stopą umorzenia 10%. Ta okoliczność jak się wydaje nie jest sporna w sprawie, czyli organ podatkowy przyjmuje, iż w roku 1998 kompostownia spełniała kryteria określone ustawą dla uznania za środek trwały. Co więcej bez przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania przyjmuje się, iż miała ona związek z prowadzoną działalnością gospodarczą. Zdarzeniem decydującym dla oceny sytuacji okazała się kradzież komputera, która miała miejsce 17 listopada 2000 r. i spowodowała niemożność automatycznego sterowania kompostownią. Okoliczność ta nie była w toku postępowania kwestionowana przez podatnika, pisma potwierdzające ten stan rzeczy znajdują się w aktach sprawy. Jednakże należy ocenić charakter tych pism oraz kontekst, w którym zostały sporządzone. Mamy bowiem do czynienia w tym czasie z sytuacją gdy chybione okazały się założenia części inwestycji i tylko decyzja właściciela Spółki mogła nadać inwestycji nowy cel, co wydarzyło się w roku ubiegłym. Jednocześnie podatnik konsekwentnie podnosił możliwość korzystania z kompostowni za pomocą ręcznego uruchomienia na co składane były stosowne dowody m.in.: kopia instrukcji obsługi sporządzona przez producenta, a więc przyjmując tok myślenia aparatu skarbowego podmiotu najbardziej kompetentnego. Izba Skarbowa odrzucając twierdzenia M. doszła do sprzecznych wniosków. Mianowicie stwierdziła, iż wykorzystywanie kompostu w prowadzonej działalności nie jest dowodem, że kompostownia była wykorzystywana do produkcji kompostu, a jednocześnie twierdzi za przesłuchanymi na tę okoliczność świadkami, że kompostownia była wykorzystywana sezonowo z wyłączeniem jesieni i zimy. W sferze oceny materialnoprawnej zastosowanie art. 15 ust. 6 w związku z art. 16a–16m ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych przyjęto konstrukcję zaprzestania działalności. Zgodnie z art. 16h ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych odpisów amortyzacyjnych dokonuje się od wartości początkowej środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, z zastrzeżeniem art. 16k począwszy od pierwszego miesiąca następującego po miesiącu, w którym ten środek lub wartość wprowadzono do ewidencji (wykazu), z zastrzeżeniem art. 16e. do końca tego miesiąca, w którym następuje zrównanie sumy odpisów amortyzacyjnych z ich wartością początkową, lub w którym postawiono je w stan likwidacji, zbyto lub stwierdzono ich niedobór. Regulacja ustawowa dotycząca środków trwałych enumeratywnie wylicza sytuację, kiedy zaprzestaje się dokonywania odpisów od wartości środka trwałego uprzednio podlegającego amortyzacji. Art. 16c pkt.5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych stanowi, iż amortyzacji nie podlegają składniki majątku, które nie są używane na skutek zaprzestania działalności, w której te składniki były używane. Jak podaje literatura i orzecznictwo przepis ten nie ma zastosowania do sytuacji gdy dany środek trwały lub wartość niematerialna i prawna przestają być używane przez podatnika, lecz nie jest to spowodowane zaprzestaniem działalności, w której były wykorzystywane, a jak można się przekonać działalność w dziedzinie przetwarzania i składowania odpadów trwa nieustannie. Nie stosuje się również tego przepisu w przypadku np. czasowego wyłączenia środka trwałego z uwagi na jego uszkodzenie oraz w przypadku środków trwałych wykorzystywanych sezonowo (Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz 2006, praca zbiorowa, Wrocław 2006, wyd. I, s. 647, pkt. V). Należy podkreślić, iż aktualnie kompostownia kontenerowa została ponownie uruchomiona w trybie automatycznym (przy zachowaniu możliwości pracy w trybie ręcznym) w związku z nabyciem panelu sterowniczego, który zastępuje komputer i osprzętu od firmy konkurencyjnej w stosunku do H. Zdaniem podatnika przyjęta konstrukcja nie może się obronić samodzielnie, jak również w związku z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Przyjęcie ogólnej zasady, iż należy wykazać związek pomiędzy poniesionym kosztem, a uzyskanym przychodem w przypadku nabycia środków trwałych ogranicza się do momentu uznania ich za środek trwały podlegający amortyzacji, czyli że stanowi koszt podatkowy rozłożony w czasie. Ustawodawca nie nakazuje bowiem codziennie czy co miesiąc analizować związku amortyzacji środka trwałego z uzyskanym przychodem ale jedynie w momencie jego nabycia. Przyjęcie takiego poglądu prowadziłoby do pokrzywdzenia podatnika, który wykorzystując środek trwały sezonowo lub też wobec np. zmieniających się warunków gospodarczych lub pogodowych, który użył danego środka tylko raz (uzyskując wielki przychód) i oczekuje na kolejną nadarzającą się okazję nie korzystając z niego. Należy bowiem pamiętać, iż ustawodawca chroniąc interes fiskalny Państwa uniemożliwił podatnikom jednorazowe umorzenie środka trwałego w chwili nabycia, zmuszając go do rozłożenia na raty poniesionego wydatku. Według zaś przyjętej interpretacji organy skarbowe pozbawiły podatnika po raz drugi prawa do zaliczenia w ciężar kosztów zakupu środka trwałego bezspornie związanego z prowadzoną działalnością. Odpowiadając na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie i wydanie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania, w tym o zwrocie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W piśmie procesowym z 29 października strona skarżąca ustosunkowała się do odpowiedzi na skargę kasacyjną udzieloną przez organ, podtrzymując wszelkie wnioski i twierdzenia podnoszone w skardze. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarga kasacyjna M. Sp. z o.o. w Ś. nie miała uzasadnionych podstaw. Skarga tego rodzaju była (i jest) środkiem prawnym dalece sformalizowanym. Jej przedmiotem mógł być wyłącznie wyrok lub, kończące postępowanie w sprawie, postanowienie wojewódzkiego sądu administracyjnego (art. 173 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Zatem pod adresem konkretnego orzeczenia sądu I instancji winny być kierowane zarzuty kasacyjne. Można je było oprzeć wyłącznie na dwu podstawach: – naruszeniu (przez wsa) prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 Prawa o postępowaniu...), – naruszeniu (przez wsa) przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy). Zgodnie z art. 176 ustawy: "Skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenia zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany". Zarzucając naruszenie prawa materialnego, tak jak to uczyniła Spółka, autor skargi, poza przywołaniem przepisów tego prawa winien wskazać rodzaj naruszenia: błędna wykładnia czy niewłaściwe zastosowanie, wyjaśnić na czym błędna wykładnia lub niewłaściwe zastosowanie polegało i jaka – w jego ocenie – winna być wykładnia właściwa lub prawidłowe zastosowanie konkretnego przepisu. Rozpoznawana skarga dalece tym wymaganiom nie odpowiadała zarówno jeśli chodziło o sformułowanie zarzutów jak i o ich uzasadnienie. Mogło zdarzyć się tak, że na skutek błędnej wykładni doszło do niewłaściwego zastosowania przepisu. Jednak co do zasady były to oddzielne podstawy kasacyjne i należało je odpowiednio uzasadnić. Artykuł 183 § 1 Prawa o postępowaniu... stanowił, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania..." Granice skargi kasacyjnej zakreślał jej autor. Zacytowana norma oznaczała, że Sąd nie mógł oceniać intencji (oczekiwań) skarżącego, które nie zostały we właściwy sposób wyartykułowane. Z tej przyczyny Sąd nie mógł merytorycznie rozpoznawać zarzutów naruszenia wskazanych przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię dokonaną przez WSA dla potrzeb oceny zgodności z prawem przedmiotu zaskarżenia (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Nie zostały one bowiem w ogóle uzasadnione, co było obowiązkiem autora skargi wynikającym z przytoczonego wyżej art. 176 Prawa o postępowaniu... Również samo sformułowanie zarzutów uniemożliwiało ich rozważenie. Art. 16a–m ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych zawierały wiele norm prawnych; naruszenie każdej z nich mogło stanowić oddzielną podstawę kasacyjną. Nie było rzeczą Sądu domyślanie się jaki związek ze sprawą podatkową Spółki miał np.: art. 16b ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.) stanowiący, że "amortyzacji podlegają, z zastrzeżeniem art. 16c, nabyte nadające się do gospodarczego wykorzystania w dniu przyjęcia do używania: 1) spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego,..." Jeżeli chodziło o zarzut naruszenia art. 16c pkt 5 w związku z art. 15 ust. 6 ustawy podatkowej przez błędne zastosowanie tych przepisów skarżonym wyrokiem to umknęło uwadze skarżącego, że przepisy prawa materialnego stosuje się w określonym stanie faktycznym sprawy. Ustalenie tego stanu dokonywane jest w postępowaniu podatkowych na zasadach określonych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oceniał zaskarżona decyzję, również co do zgodności z przepisami regulującymi postępowanie podatkowe w ramach przewidzianych w powołanej wyżej ustawie – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca Spółka nie wykorzystała podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 ustawy. Nie można było skutecznie uzasadnić zarzutu naruszenia prawa materialnego przez jego błędne zastosowanie polemizując z oceną stanu faktycznego sprawy, przedstawionego w uzasadnieniu wyroku, bez wskazania naruszenia konkretnego przepisu (przepisów) prawa procesowego. Skoro ustalone zostało, że Spółka nie prowadziła kompostowni sterowanej komputerowo przez okres około 5 lat, w roku podatkowym, którego sprawa dotyczyła od listopada, to nie można było uznać, że w sprawie nie miał zastosowania art. 16c pkt 5 ustawy podatkowej stanowiący, ze amortyzacji nie podlegają: "składniki majątku, które nie są używane na skutek zaprzestania działalności, w której te składniki były używane..." skoro również z art. 16 ust. 6 tej ustawy, "Kosztem uzyskania przychodów są odpisy z tytułu zużycia środków trwałych... (odpisy amortyzacyjne) dokonywane wyłącznie zgodnie (podkr. NSA) z przepisami art. 16a–16m, z uwzględnieniem art. 16". Zgodne z art. 16c (pkt 5) było jw. zaniechanie zaliczania kosztów uzyskania przychodów odpisów amortyzacyjnych od grudnia 2000 r. z tytułu zużywania kompostowni, która od momentu kradzieży sterownika nie uczestniczyła w działalności gospodarczej Spółki. Ze wskazanych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 i art. 204 pkt. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło