VI SA/Wa 910/07
WyrokWSA w Warszawie2007-08-07
Skład orzekający: Ewa Marcinkowska, Olga Żurawska – Matusiak, Danuta Szydłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości, stanowi uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, uzasadniającą cofnięcie pozwolenia na broń?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości, rodzi uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w sposób zagrażający życiu i zdrowiu innych osób, co jest sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Prawo do posiadania broni jest przywilejem, a nie prawem obywatelskim, i podlega ścisłej reglamentacji. Popełnienie takiego przestępstwa podważa rękojmię prawidłowego i bezpiecznego posiadania broni, stawiając interes społeczny ponad interesem indywidualnym strony.Stan faktyczny
Skarżąca została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 a § 1 k.k. (spowodowanie wypadku komunikacyjnego w stanie nietrzeźwości). W związku z tym Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzje organu I instancji cofające skarżącej pozwolenia na broń palną bojową, myśliwską i sportową. Skarżąca kwestionowała zasadność cofnięcia pozwoleń, argumentując, że popełnione przestępstwo nie dotyczyło życia, zdrowia ani mienia, a także że nie zachodzi obawa użycia przez nią broni w sposób sprzeczny z porządkiem publicznym. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na decyzję Komendanta Głównego Policji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Marcinkowska Sędziowie Sędzia WSA Olga Żurawska – Matusiak (spr.) Asesor WSA Danuta Szydłowska Protokolant Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną bojową, broń palną myśliwską i broń palną sportową oddala skargę
Decyzją z dnia [...] nr [...] Komendant Główny Policji na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity z 2004 r., Dz. U. Nr 52, poz. 525 ze zm., dalej jako u.b. i a.), po rozpatrzeniu odwołań R. S. (dalej jako skarżąca) od decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. z dnia [...]. nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną bojową, nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną myśliwską i nr [...] cofającej pozwolenie na broń palną sportową utrzymał w mocy zaskarżone decyzje.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
Z akt sprawy wynika, że skarżąca jest posiadaczką broni palnej bojowej od 1997 r., sportowej od 1998 r., a myśliwskiej od 1999 r.
W dniu 8 stycznia 2007 r. organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie cofnięcia skarżącej pozwolenia na wszystkie rodzaje broni z uwagi na fakt skazania jej za popełnienie przestępstw z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 a § 1 k.k.
Organ ustalił, że w dniu [...] lutego 2006 r. Sąd Rejonowy w P. wyrokiem sygn. akt [...] uznał skarżącą winną popełnienia przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 a § 1 k.k. i skazał ją na karę 2 lat pozbawienia wolności, (warunkowo zawieszając jej wykonanie na okres 5 lat), karę grzywny w wysokości 100 stawek, orzekł zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 3 lat i zobowiązał do zwrotu prawa jazdy oraz do zapłaty na rzecz poszkodowanego nawiązki. Obrońca oskarżonej wniósł apelację, a Sąd Okręgowy w W. wyrokiem z dnia [...] sierpnia 2006 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że uchylił nałożony na oskarżoną obowiązek zwrotu prawa jazdy.
Jak wynika z akt sprawy skarżąca naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym i kierując samochodem w stanie nietrzeźwości (1 promil alkoholu we krwi) nie zachowała szczególnej ostrożności, zbliżając się do oznakowanego przejścia dla pieszych i potrąciła znajdującego się na pasach mężczyznę powodując u niego nieumyślnie obrażenia ciała, które spowodowały rozstrój jego zdrowia na okres powyżej 7 dni. .
Organ I instancji uznał, iż fakt ten w pełni pozwala na zakwalifikowanie skarżącej do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a. tj. co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw i w konsekwencji wydał decyzje administracyjne na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b. i a.
Od decyzji tych skarżąca wniosła w terminie odwołania wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji i utrzymanie w mocy pozwolenia na wszystkie rodzaje broni.
Wskazała, że przestępstwa, za które została skazana należą do czynów wymierzonych przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko życiu, zdrowiu czy mieniu. Niedopuszczalna jest zatem interpretacja rozszerzająca tych przepisów, polegająca na uznaniu, iż popełnienie innego, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a. przestępstwa, obliguje organ do cofnięcia pozwolenia.
Ponadto w ocenie skarżącej nie zachodzi obawa użycia przez nią broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Swoim dotychczasowym życiem udowadniała, że jest uczciwym, solidnym i praworządnym obywatelem, a wypadek samochodowy miał charakter wyjątkowy i jednostkowy. Daje zatem gwarancję, że nie istnieje w jej przypadku obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a.
Komendant Główny Policji po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego uznał, że decyzje Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. są zasadne. Chociaż organ I instancji rozstrzygnął sprawę trzema odrębnymi decyzjami, to Komendant Główny Policji uznał za zasadne wydanie jednej decyzji w postępowaniu odwoławczym, bowiem wymienione decyzje Komendanta Wojewódzkiego oparte są na tej samej podstawie prawnej, mają takie same uzasadnienia oraz daty, a zatem rozstrzygają w identycznym zakresie, tj. cofnięcia pozwolenia na broń, tylko do różnych celów.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż od posiadaczy broni organy Policji wymagają nieskazitelnej postawy, a skarżąca dopuszczając się przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji takiej postawy nie wykazała. Podkreślił, że z dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a. jednoznacznie wynika, iż organy Policji cofają pozwolenie jeżeli istnieją uzasadnione obawy użycia przez stronę broni w sposób określony w tym przepisie. Jego dalsza część jest jedynie wytyczną interpretacyjną, wskazującą organom w jakich sytuacjach w szczególności obawa ta zachodzi, a katalog wskazanych w nim okoliczności - w tym przestępstw - za które posiadacz broni został skazany lub pod zarzutem popełnienia których stoi, nie jest - wbrew stanowisku skarżącej – zamknięty.
Skarżąca swoim lekkomyślnym zachowaniem spowodowała uszczerbek na zdrowiu innej osoby. Jej zachowanie wynikało niewątpliwie z faktu, iż znajdowała się w stanie nietrzeźwości i nie potrafiła właściwie ocenić sytuacji na drodze. Z całą pewnością nie świadczy to o jej właściwym stosunku do obowiązującego porządku prawnego, a czyn który popełniła godził w życie i zdrowie innej osoby.
Obawa użycia broni w sposób, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji - w ocenie organu – wynika z faktu, iż skarżąca popełniła czyn prawem zabroniony, którego jednym ze znamion jest stan nietrzeźwości. W art. 177 § 1 k.k. określona została odpowiedzialność za spowodowanie wypadku komunikacyjnego. Wypadku, a więc nieszczęśliwego zdarzenia, w którym ucierpiała inna osoba i którego następstwem był uszczerbek na zdrowiu naruszający funkcjonowanie organizmu na czas powyżej 7 dni, a dyspozycja art. 178 a § 1 k.k. ma zastosowanie w sytuacji, gdy wypadek ten zostanie spowodowany przez nietrzeźwego kierowcę.
Skarżąca w takim stanie naruszyła umyślnie zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, bowiem zbliżając się do oznakowanego przejścia dla pieszych ominęła inny samochód, który zatrzymał się przed tym przejściem i nie ustępując pierwszeństwa znajdującemu się na pasach mężczyźnie potrąciła go powodując złamanie górnej części kości piszczelowej, złamania obu kości podudzia prawego oraz uraz głowy i klatki piersiowej. Niewątpliwie zatem popełniła czyn wymierzony przeciwko zdrowiu innej osoby. Trudno w tej sytuacji podzielić stanowisko skarżącej, że jest ona osobą odpowiedzialną i praworządnym obywatelem.
Skarżąca decydując się na kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, wykazała się nieodpowiedzialnością, bowiem narażała na uszczerbek nie tylko, swoje życie i zdrowie, ale także innych uczestników ruchu drogowego, a jego bezpośrednim następstwem było uszkodzenie ciała innej osoby. Zatem jej czyn pozwala uznać, iż także w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni nie daje wystarczającej rękojmi, aby pozwolenie na broń jej zachować. Nie można bowiem wykluczyć, iż w takim stanie, w jakim kierowała pojazdem nie użyje również broni. Obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a. jest więc w jej przypadku uzasadniona. W takich sprawach, jak przedmiotowa – zdaniem organu – prymat należy dać interesowi społecznemu nad interesem strony przejawiającym się w zachowaniu jej pozwolenia. Prawo do posiadania broni jest swoistym przywilejem - nie każdy może je otrzymać w świetle reglamentacyjnego charakteru ustawy o broni i amunicji. Ma też ono ścisły związek ze sferą ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dlatego winny je posiadać osoby dające rękojmię, iż swoim postępowaniem nie stworzą dla tych dóbr zagrożenia. Przejawia się ona głównie w przestrzeganiu przez posiadaczy pozwoleń na broń ładu prawnego. Popełnienie powyższego przestępstwa tę rękojmię znosi. I stanowiska tego nie zmienia argument, że był to jedyny występek jakiego skarżąca dopuściła się w życiu, a także uzyskane przez organ odwoławczy opinie o stronie z PZŁ, koła łowieckiego [...] ani z miejsca zamieszkania. Opinie te nie uwzględniają faktu, że skarżąca popełniła umyślne przestępstwo i będąc w stanie nietrzeźwości spowodowała uszkodzenie ciała człowieka, przez co stworzyła bezpośrednie zagrożenie dla jego życia i zdrowia.
Podstaw do zachowania stronie pozwoleń na broń – w ocenie organu – nie daje też fakt, iż posiadaną broń przechowuje zgodnie z obowiązującymi przepisami, co wynika z uzyskanego protokołu kontroli.
W skardze na powyższą decyzję, która wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca R. S. wnosiła o:
1. stwierdzenie nieważności decyzji w całości lub części w związku z zaistnieniem przesłanki określonej w art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a., w związku ze swoistym "połączeniem" przez organ II instancji trzech odrębnych postępowań administracyjnych, zakończonych trzema decyzjami administracyjnymi wydanymi przez organ I instancji,
lub
2. uchylenie decyzji w całości w związku z naruszeniem prawa materialnego tj. art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa procesowego poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej w związku ze swoistym "połączeniem" przez organ II instancji trzech odrębnych postępowań administracyjnych, zakończonych trzema decyzjami administracyjnymi wydanymi przez organ I instancji i naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez naruszenie zasady praworządności wyrażonej w tym przepisie oraz naruszenie art. 107 k.p.a. poprzez nie podanie pełnej podstawy prawnej procesowej wydanej i zarazem zaskarżanej decyzji.
Zarzuciła również naruszenie prawa materialnego poprzez wydanie decyzji z naruszeniem art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji poprzez niewłaściwą interpretację tego przepisu.
W ocenie skarżącej Komendant Główny Policji dokonał swego rodzaju "połączenia" trzech odrębnych spraw administracyjnych, przez co naruszył w sposób rażący k.p.a., gdyż w ten sposób działał bez podstawy prawnej.
Kodeks Postępowania Administracyjnego nie zna w ogóle postępowania/instytucji polegającego na łączeniu odrębnych spraw administracyjnych w jedno postępowanie administracyjne i dlatego też – zdaniem skarżącej - zachodzi przesłanka określona w art. 156 par. 1 k.p.a. do stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Skarżąca podkreśliła, że organ II instancji naruszył art. 6 k.p.a., gdyż statuuje on zasadę praworządności w wąskim i właściwym znaczeniu tego słowa jako przestrzeganie prawa przez organy administracji publicznej. Takie rozumienie tej zasady najbardziej odpowiada konstytucyjnemu ujęciu zasady praworządności wyrażonej w art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którą organy administracji działają na podstawie i w granicach prawa.
Konsekwencją naruszenia zasady praworządności jest kwalifikowana wada decyzji administracyjnej skutkująca stwierdzeniem jej nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
W ocenie skarżącej organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył także art. 107 k.p.a., gdyż należy przyjąć, że decyzja, która nie zawiera wszystkich składników określonych w art. 107 § 1 lub w przepisach szczególnych, jest decyzją wadliwą. W przedmiotowej sprawie organ nie wskazał przepisu prawa na podstawie którego "połączył" trzy odrębne postępowania administracyjne.
Nadto skarżąca podniosła, że organ odwoławczy w skarżonej decyzji nie wykazał bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez nią przestępstwem, gdyż jak sam stwierdził przestępstwo popełnione nie miało charakteru umyślności, a uzasadnioną obawą że strona może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Nie każde naruszenie prawa przez osobę (stronę postępowania administracyjnego) stanowi bowiem podstawę cofnięcia pozwolenia na broń, a jedynie takie, które może pozostawać w adekwatnym i uzasadnionym związku z obawą, że posiadacz pozwolenia na broń użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa państwa lub porządku publicznego.
W przedmiotowym przypadku taka sytuacja nie ma miejsca. Dlatego też z oczywistych powodów organ II instancji nie wskazał takiego związku w uzasadnieniu do tej decyzji.
Interpretacja rozszerzająca zastosowana przez organy administracji obu instancji poprzez zastosowanie nie dozwolonej dla organu administracji dowolności, która nie mieści się w zakresie regulacji art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a., polegająca na tym, że uznał, iż popełnienie przestępstwa innego niż określonego w art. 15 ust. 1 pkt 6 zobowiązuje organ Policji do cofnięcia pozwolenia na broń, stoi w oczywistej sprzeczności z treścią normy prawnej zawartej w tym przepisie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wnosił o oddalenie skargi i podtrzymał dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutu wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa i bez podstawy prawnej organ uznając go za chybiony przyznał, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie przewidują łączenia decyzji. Jednocześnie wskazał, że przedmiotem postępowania w sprawie skarżącej było cofnięcie jej pozwolenia na broń do trzech różnych celów w oparciu o tę samą podstawę prawną. Organ I instancji wydał swoje decyzje w tej samej dacie, miały one też jednakowe uzasadnienia. Ponieważ przepisy prawa nie zabraniają wydawania jednej decyzji w instancji odwoławczej, chociaż w I instancji wydane zostały trzy, brak jest podstaw do stwierdzenia, iż decyzja Komendanta Głównego Policji wydana została bez podstawy prawnej oraz z rażącym naruszeniem prawa. Organ zauważył również, że pełnomocnik skarżącej sporządził wprawdzie trzy odwołania od trzech decyzji, ale były one jednobrzmiące, a organ II instancji wydając jedną decyzję odniósł się do wszystkich argumentów .
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Dokonując oceny zasadności wniesionej przez R. S. skargi na decyzję Komendanta Głównego Policji Sąd doszedł do przekonania, że skarga ta nie ma uzasadnionych podstaw.
W skardze tej zarzucono naruszenie zarówno prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Zważywszy, że kwestia zasadności zarzutów naruszenia prawa procesowego rzutuje na kwestię prawidłowości zastosowania prawa materialnego w określonym stanie faktycznym sprawy, w pierwszej kolejności należy ustosunkować się do zarzutów naruszenia prawa procesowego.
Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.) decyzje podlegają uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W pojęciu "innych naruszeń przepisów postępowania" nie mieszczą się naruszenia prawa procesowego uzasadniające wznowienie postępowania administracyjnego lub stanowiące podstawę stwierdzenia nieważności decyzji. Jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. wtedy sąd uwzględniając skargę stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W rozpoznawanej sprawie żadna ze wskazanych powyżej sytuacji nie zachodzi.
W wyrokach z dnia 27 maja 1988r. sygn. akt IV SA 23-28/88 i IV SA 187/88 (GAP 1989, Nr 6, s. 43) NSA podkreślił, że "Wydanie decyzji bez podstawy prawnej ma miejsce w sytuacji, gdy w obowiązującym systemie prawnym brak jest przepisu upoważniającego organ administracji państwowej do rozstrzygnięcia sprawy w drodze decyzji administracyjnej".
Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b.i a. Zgodnie z art. 20 u.b i a. cofnięcie pozwolenia na broń następuje w drodze decyzji administracyjnej. A zatem organ cofając trzy pozwolenia na różnego rodzaju broń był zobligowany do działania w formie decyzji administracyjnej.
Od przypadku braku podstawy prawnej należy odróżnić uchybienia formy decyzji administracyjnej. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulują jedynie możliwość wszczęcia i prowadzenia jednego postępowania administracyjnego w dwu lub więcej sprawach indywidualnych (art. 62 k.p.a.). Nie przewidują natomiast łączenia kilku postępowań dotyczących jednej osoby. Wydając jedną decyzję odwoławczą w wyniku rozpoznania trzech odwołań od trzech decyzji pierwszoinstancyjnych Komendant Główny Policji naruszył przepisy postępowania ale naruszenie to nie miało żadnego (a tym bardziej istotnego) wpływu na wynik sprawy. Trzy decyzje organu pierwszej instancji zostały wydane w jednej dacie i są one jednobrzmiące. Różnica między nimi sprowadza się jedynie do rodzaju broni, którego dotyczy cofane pozwolenie. Przesłanki cofnięcia pozwoleń na broń we wszystkich trzech przypadkach były identyczne (ta sama podstawa prawna) i znajdowały uzasadnienie w tym samym stanie faktycznym (ta sama podstawa faktyczna). Również odwołania od tych decyzji miały jednakowe uzasadnienie. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji rozpatrując wszystkie odwołania, rozpoznał ponownie, zgodnie z art. 15 k.p.a. i 138 § 1 k.p.a., sprawy cofnięcia pozwoleń na broń palną bojową, broń palną myśliwską i broń palną sportową i odniósł się do wszystkich argumentów zawartych w odwołaniach. Prawa skarżącej w żadnym wypadku nie zostały naruszone, zaś skutki takiej decyzji nie są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagał praworządności. Decyzja Komendanta Głównego Policji – w ocenie Sądu – nie została tym samym wydana z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się bowiem, że oczywisty charakter naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym dla uznania naruszenia prawa za rażące. Rażące naruszenie prawa od zwykłego naruszenia przepisu prawa różni się takimi cechami, jak gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których istnienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy państwowe w praworządnym państwie (por. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 929/86, GAP 1989, Nr 13, s. 43, wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, Nr 1, poz. 23).
Wydając zaskarżoną decyzję Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w P. nie naruszyli prawa materialnego dokonując błędnej wykładni prawa czy też dokonując nieprawidłowej subsumcji udowodnionej okoliczności pod stosowną normę prawną.
Jak to wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 13 października 2005 r. (sygn. akt II OSK 97/05, nie publ.), posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji RP. Zatem, dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Na podobnych zasadach skonstruowana jest również ustawa z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U. Nr 117, poz. 1007 ze zm.).
Generalnie można powiedzieć, iż ustawa o broni i amunicji, przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń łączy z utratą przez posiadacza broni przymiotów uzasadniających jej dalsze posiadanie, gdzie jedną z takich przesłanek mogą być okoliczności przewidziane w zastosowanym w sprawie przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b. i a., w myśl którego, jak to już wskazano, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Zważywszy na spójność przepisów ustawy o broni i amunicji, zarówno w zakresie kwestii pozwolenia na broń, jak i jej cofnięcia, dla wykładni zastosowanych przez organy przepisów, na podstawie których cofnięto skarżącej pozwolenie na posiadanie broni, pomocny może być także przepis art. 10 ust. 1 u.b. i a. Zgodnie z tym przepisem właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniają jego wydanie. Powołany przepis nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego, tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków. Natomiast został tutaj wprowadzony system licencjonowania oportunistycznego, tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia do posiadania broni od stosownej zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej. Tego aspektu, dającego organom Policji szerokie pole dla oceniania okoliczności uzasadniających odmowę dla przyznania obywatelowi uprawnienia dla posiadania broni, aczkolwiek podlegającą sądowej kontroli, nie można tracić z pola widzenia przy analizowaniu zakresu uprawnień organu Policji dla oceny, czy zaistniały przesłanki wskazane w art. 15 ust. 1 pkt 6 w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 u.b. i a. dla cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni.
Zarówno decyzja w sprawie pozwolenia na broń, jak i decyzja cofająca takowe uprawnienie, nie jest decyzją wydawaną w granicach uznania administracyjnego. Ma ona charakter decyzji związanej, co rodzi obowiązek wykazania przez ubiegającego się o pozwolenie na broń uzasadnionych okoliczności dla jej posiadania. Odnosi się to także do postępowania w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń, toczącego się na podstawie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy. Przepis art. 10 ust. 1 u.b. i a. uzależniając wydanie pozwolenia na broń posługuje się, jak to stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyroku z dnia 13 października 2005 r., konstrukcją zwrotu szacunkowego (zwrotu porównawczego), jako jednego z rodzajów zwrotów ocennych, zwanych też odesłaniami pozaprawnymi (por. L. Leszczyński: Tworzenie generalnych klauzul odsyłających, Lublin 2000, s. 20-21, 61, 89 i 91). Zwrot, o jakim mowa, wyrażony został w formie pojęcia niedookreślonego "okoliczności uzasadniające posiadanie broni". Decyzja wydana na podstawie art. 10 ustawy jest, jak to już wyżej wskazano, decyzją związaną z tym że warunki uwzględnienia żądania strony leżą w sferze celowości (zasadności) działania organów Policji (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2003 r. III SA 1863/01, Lex nr 121778). Osoba ubiegająca się o pozwolenie na broń powinna zatem przekonać w toku postępowania administracyjnego organy Policji, że zachodzi względem niej "uzasadniona okoliczność", a więc legitymuje się taką cechą odróżniającą ją od ogółu obywateli, że w sposób niewątpliwy i oczywisty zasługuje na posługiwanie się bronią Wydanie pozwolenia, pomimo braku owej "oczywistości" w odmiennym statusie osoby ubiegającej się o pozwolenie na broń wypaczyłoby reglamentacyjny charakter regulacji ustawy o broni i amunicji. Do takich cech nie należy zwykłe korzystanie przez obywatela ze swoich konstytucyjnych i ustawowych uprawnień.
Powołane wyżej okoliczności, dotyczące charakteru uprawnień do posiadania broni, powinny być pomocne przy dokonywaniu wykładni przesłanek uzasadniających cofnięcie pozwolenia na broń, stosownie do przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a. Przepis ten, podobnie jak to ma miejsce na gruncie art. 10 ust. 1 u.b. i a., daje organowi Policji szeroki zakres możliwości dokonywania oceny, jakie to okoliczności faktyczne, leżące po stronie posiadacza broni lub podmiotu ubiegającego się o pozwolenie na broń, są tymi, które stwarzają uzasadnioną obawę, że posiadacz broni może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Wbrew stanowisku zajętemu w skardze organ Policji, przy dokonywaniu oceny, że skarżąca należy do kategorii podmiotów, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a., mógł powołać się na zapadły wyrok karny za przestępstwo umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Wynika to choćby z literalnego brzmienia art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a., który w sposób przykładowy wymienia okoliczności mogące świadczyć o możliwości ze strony posiadacza broni do jej użycia w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Sformułowanie zawarte w tym przepisie, a odnoszące się do faktu skazania prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których to osób toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw, ma charakter kwalifikowany. Oznacza to, że w razie zaistnienia takiej okoliczności organ Policji jest niejako w sposób bezwarunkowy nią związany, jako negatywną przesłanką dla odmowy udzielenia pozwolenia na broń, i zarazem pozytywną dla wydania decyzji w sprawie cofnięcia pozwolenia na posiadanie broni. Wskazuje na to użycie w tym przepisie sformułowania "w szczególności skazanym (...)". Zatem katalog sytuacji objętych dyspozycją tego przepisu jest otwarty (niewyczerpany). Powołany wyżej przepis, wbrew stanowisku skarżącej, nie stwarza dla organu Policji przeszkody dla dokonania oceny, że dopuszczenie się przez posiadacza broni innego przestępstwa umyślnego może uzasadniać użycie broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Nie może zatem skarżąca skutecznie zarzucać zaskarżonej decyzji rozszerzenia wyszczególnionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy grup przestępstw uzasadniających cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że skarżąca R. S. prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] lutego 2006 r., sygn. akt [...] skazana została za popełnienie przestępstwa z art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. Dyspozycja art. 177 § 1 k.k. i art. 178 § 1 obejmuje zachowanie polegające na naruszeniu, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego, zasad bezpieczeństwa w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym i spowodowaniu nieumyślnie wypadku, w którym inna osoba odniosła obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k. Ustalenia ww. prawomocnego wyroku skazującego co do faktu popełnienia przez skarżącą przestępstwa były wiążące dla organu administracji .
Z ustaleń tych wynika, że skarżąca umyślnie naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu lądowym, w ten sposób, że kierując samochodem osobowym, znajdując się w stanie nietrzeźwości (nie mniej niż 0,8 promila alkoholu w wydychanym powietrzu) nie zachowała szczególnej ostrożności, zbliżając się do oznakowanego przejścia dla pieszych, ominęła samochód Opel Vectra jadący w tym samym kierunku, który zatrzymał się przed tym przejściem i nie ustąpiła pierwszeństwa znajdującemu się na pasach mężczyźnie, w wyniku czego potrąciła go, powodując u niego nieumyślnie obrażenia ciała w postaci złamania górnej części kości piszczelowej, złamania obu kości podudzia prawego oraz urazu głowy i klatki piersiowej, które to obrażenia spowodowały u pokrzywdzonego rozstrój zdrowia na okres powyżej 7 dni.
Odnosząc się do powyższego opisu czynu, za popełnienie którego skarżąca została skazana zauważyć należy, że przestępstwo objęte art. 177 § 1 k.k. w zw. z art. 178 § 1 k.k. usytuowana jest wprawdzie w rozdziale XXI kodeksu karnego zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", jednak przedmiotem ochrony tego przepisu jest życie i zdrowie człowieka. Przepis art. 177 § 1 k.k. odwołuje się bezpośrednio do przepisu art. 157 § 1 k.k., usytuowanego w rozdziale przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, nawiązując do obrażeń ciała odniesionych w wyniku wypadku.
W ocenie Sądu dopuszczenie się przez skarżącą prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości rodzi więc uzasadnioną obawę, że w takim samym lub podobnym stanie może on korzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie używać jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Trzeba bowiem pamiętać, że pojazd mechaniczny w rękach osoby o zaburzonych, na skutek nietrzeźwości, właściwościach psychomotorycznych może niekiedy okazać się groźniejszym narzędziem przestępczym, niż broń palna.
Niewątpliwie miarą osobistej odpowiedzialności jest to, aby w takim stanie samochodu nie prowadzić. W przeciwnym razie odpowiedzialność ta jest podważona, co rozciąga się też na pozostałe działania skarżącej, w tym na ocenę, czy gwarantuje ona prawidłowe i bezpieczne korzystanie z broni palnej.
Skarżąca swoim postępowaniem dowiodła, że nie jest osobą odpowiedzialną. Umyślnie – co należy podkreślić – naruszyła zasady bezpieczeństwa w ruchu drogowym tj. zakaz kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości (art. 45 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1992 r. Prawo o ruchu drogowym - Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 515), zakaz omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu (art. 26 ust. 3 pkt 2 cyt. ustawy) oraz nakaz ustąpienia pierwszeństwa pieszemu znajdującego się na przejściu (art. 26 ust. 1 ww. ustawy).
Takie postępowanie skarżącej świadczy – w ocenie Sądu – o wyjątkowym natężeniu złej woli. Pamiętać też trzeba o zakresie obrażeń, jakich doznał poszkodowany mężczyzna w wyniku nieodpowiedzialnego zachowania skarżącej. Skarżąca swym zachowaniem udowodniła jak niebezpieczne w skutkach może być prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości i to nie tylko wobec samego kierowcy, ale także wobec innych uczestników ruchu. W wyroku z dnia 4 czerwca 2007 r. (sygn. akt II OSK 863/06, nie publ.) NSA wskazał, że przy popełnieniu po raz pierwszy przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, organy nie mogą stosować takiej wykładni przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b i a., że każda osoba skazana winna mieć cofnięte pozwolenie na broń, lecz każdą sprawę należy indywidualizować. Istotne jest czy osoba ta posługiwała się bronią, czy zagrażała zdrowiu lub życiu innych ludzi. W rozpoznawanej sprawie organy Policji szczegółowo zanalizowały stan faktyczny sprawy i doszły do – w ocenie Sądu – słusznego przekonania, że skarżąca stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Swoim zachowaniem zagrażała bowiem zdrowiu, a nawet życiu innych osób. Tym właśnie postępowaniem, wprawdzie jednorazowym, ale – wbrew twierdzeniom skargi - umyślnym, o silnym natężeniu złej woli, dowiodła, że nie daje rękojmi prawidłowego i bezpiecznego posiadania i korzystania z broni i stwarza obawę, o której mowa powyżej.
Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, iż uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a., dotyczy przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może ją uzasadniać dotychczasowe postępowanie danej osoby (np. nadużywanie alkoholu, dopuszczanie się czynów nagannych), czy też ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie psychiczne i inne) (tak m.in. /w:/ wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2005 r., sygn. akt II OSK 128/05, nie publ.).
W ocenie Sądu charakter przestępstwa, popełnionego przez skarżącą, z całą pewnością uprawnia do postawienia tezy, iż ma ono wpływ na ocenę przesłanki wskazanej w powołanym przepisie ustawy. Pozostaje on w obiektywnym i racjonalnym związku z możliwością użycia broni przez stronę postępowania w celach sprzecznych z porządkiem publicznym.
Broń palna jest towarem szczególnie reglamentowanym przez to, że dostęp do jej posiadania ograniczony jest przepisami ustawy o broni i amunicji. Broń nie może bowiem stwarzać zagrożenia dla osób trzecich, a zagrożenie takie niewątpliwie występuje w przypadku posługiwania się bronią przez osobę, która ma nad nią ograniczoną kontrolę, znajdując się w stanie nietrzeźwości.
Wypełnienie przesłanki zaliczenia skarżącej do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a., musiało skutkować - zgodnie z dyspozycją art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy - cofnięciem pozwoleń na broń przez właściwy organ. Obowiązek taki nakłada bowiem na organ cyt. wyż. przepis art. 18 ust. 1 pkt 2, stanowiąc, iż "właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń (...)".
W okolicznościach niniejszej sprawy podnoszony przez skarżącą dotychczasowy nienaganny tryb życia nie mógł mieć wpływu na decyzje organów Policji. Dowody na które powołują się skarżąca, a w szczególności pozytywna opinia Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w K. i z Koła Łowieckiego [...]" oraz z miejsca zamieszkania nie zostały uznane za organy Policji za przekonywujące i uzasadniające ocenę, że pozostawienie broni skarżącej nie stanowi zagrożenia użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Oceny tej – wbrew twierdzeniom skargi – nie można uznać za błędną. Opinie te w żadnym zakresie nie odnoszą się do skazania skarżącej za przestępstwo umyślne i ocena jej postępowania nie jest dokonywana w kontekście jego popełnienia. Tymczasem to właśnie popełnienie umyślnego przestępstwa, skutkującego poważnymi obrażeniami cielesnymi i rozstrojem zdrowia u osoby trzeciej stanowiła podstawę do oceny czy skarżąca może zachować pozwolenie na broń.
Zdaniem Sądu działanie organów Policji, wbrew zarzutom skargi, było nie tylko legalne, ale również rzetelne, tj. wolne od arbitralności, dające się racjonalnie wyjaśnić okolicznościami faktycznymi konkretnej sprawy.
Niewątpliwie organy administracji dokonując oceny przepisów i oceny stanu faktycznego muszą realizować swoje zadania w sposób odpowiadający uzasadnionemu interesowi obywatela, chyba że wchodzi on w konflikt z interesem ogólnym. Z takim właśnie przypadkiem organy obu instancji miały do czynienia w niniejszej sprawie i dokonując oceny materiału dowodowego, podjęły decyzje kierując się celami wskazanymi w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a., przedkładając interes społeczny nad interesem strony skarżącej.
W opinii Sądu, poczynione przez organ zarówno I, jak i II instancji ustalenia wynikają z zebranego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonane przez te organy ocena tego materiału w kontekście zastosowanych przepisów ustawy nie budzi zastrzeżeń.
Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przez zaskarżoną decyzję gwarantowanych konstytucyjnie praw obywatelskich ponownie należy podkreślić, iż prawo posiadania broni palnej nie należy w Polsce do bezwzględnych praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP. Prawa tego nie gwarantują również przepisy unormowań międzynarodowych, w tym przede wszystkim prawa wspólnotowego.
Organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), a więc wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne oraz cofanie pozwoleń w sytuacjach, w których powyższy interes jest zagrożony. Cofnięcie pozwoleń na broń, gdy względy bezpieczeństwa i porządku publicznego za tym przemawiają nie narusza zatem gwarantowanych konstytucyjnie praw obywatelskich ani też ratyfikowanych przez Polskę aktów prawa międzynarodowego. Decyzji cofającej pozwolenia na broń nie należy – jak czyni to skarżąca – traktować jako dodatkowej kary, nie przewidzianej przepisami prawa, lecz jako swoistą konsekwencję jej czynu. Czynu, który z uwagi na jego charakter i skutki, pozwolił organom Policji na uznanie, że skarżąca nie daje gwarancji przestrzegania przepisów ustawy o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania. Skarżąca twierdząc, że decyzja cofająca jej prawa do posiadania broni pozbawiła ją możliwości uprawiania swojego hobby tj. myślistwa i strzelectwa sportowego, stawia na pierwszym planie swój partykularny interes. Zdaje się zapominać, że w wyniku jej nieodpowiedzialnego zachowania, świadczącego o braku poszanowania dla obowiązującego porządku prawnego, osoba trzecia, przestrzegająca zasad ruchu pieszych, doznała poważnych uszkodzeń ciała.
Zdaniem Sądu organy obu instancji wyczerpująco zbadały wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a. i art. 77 k.p.a.) oraz zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Ponadto Komendant Główny Policji, a wcześniej Komendant Wojewódzki Policji w P., nie dopuścił się - w ocenie Sądu - obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), albowiem oparł się na prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, w tym m.in. na dokumentach otrzymanych z Sądu Rejonowego w P., a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez samą skarżącą, dokonując jego wszechstronnej oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego oraz dokonując oceny znaczenia i wartości innych dowodów dla toczącej się sprawy. Ponadto należy uznać, iż stanowisko wyrażone w zaskarżonych decyzjach, organy obu instancji uzasadniły w sposób wymagany przez normę prawa określoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Rozstrzygnięcia organów Policji pozostają w zgodzie z podstawowymi celami ustawy nałożonymi przez ustawodawcę, a więc celem bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Zdaniem Sądu Komendant Główny Policji wydając zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy rozstrzygnięcia cofające skarżącej pozwolenia na broń palną myśliwską, broń palną bojową i broń palną sportową - prawidłowo zastosował przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 u.b. i a. i z tej przyczyny należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło