II GSK 174/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska (spr.) Sędzia NSA Kazimierz Brzeziński Sędzia del. WSA Maria Jagielska Protokolant Katarzyna Janicka po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej M. J. – P. K. S. T. w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 5 września 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 44/07 w sprawie ze skargi M. J. – P. K. S. T. w T. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej postanawia: odrzucić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. wyrokiem z dnia 5 września 2007 r. sygn. akt II SA/Rz 44/07 oddalił skargę M. J. – Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej "T." na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym. Sąd orzekał w następującym stanie sprawy. Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2006 r., nakładającą na M. J. – Przedsiębiorstwo Komunikacji Samochodowej "T." karę pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Organ odwoławczy wskazał, że droga krajowa nr [...], którą poruszał się kierowca, została zaliczona na podstawie rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 19 października 2005 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich (Dz. U. Nr 219, poz. 1861) do dróg, po których mogą się poruszać pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Przekroczenie norm nakłada obowiązek wymierzenia kary, niezależnie od długości pokonanej przez pojazd nienormatywny trasy. W sprawie dopuszczalne normy nacisku zostały przekroczone o 1,84 t. Organ podniósł, że pomiarów dokonały uprawnione do tego osoby, przy zastosowaniu sprawnych technicznie wag, posiadających ważne świadectwo legalizacji. Różnice w rozłożeniu nacisku na poszczególne osi były wynikiem niedopuszczalnego przemieszczenia towaru w samochodzie między pierwszym a drugim ważeniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. podzielając ustalenia i ocenę prawną zawarte w zaskarżonej decyzji podkreślił, że z dokumentów celnych oraz faktury nr [...] wynika, że przewoźnik przyjął do przewozu ładunek cementu o masie netto 18900 kg zapakowany w 756 workach na 18 paletach, natomiast masa każdego z opakowań wynosiła 1050 kg netto. Na podstawie tych danych można jednoznacznie wyliczyć, że każda paleta zawierała 42 worki o masie 25 kg każdy. Przyjęcie ładunku w takiej postaci potwierdzają zapisy zawarte w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] z dnia [...] grudnia 2005 r. oraz w międzynarodowym liście przewozowym CMR. Sąd I instancji odnosząc się do kwestii różnic w wynikach ważenia wskazał, że dokumentacja potwierdza usunięcie folii zabezpieczającej z 2 palet oraz przemieszczenie uwolnionych worków z przodu na tył samochodu. Podczas pierwszego ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, iż gwałtowne hamowanie pojazdu powoduje przesunięcie do przodu ładunku, który nie jest prawidłowo zabezpieczony. Sąd I instancji wskazał, że protokół z kontroli pojazdu wyjeżdżającego z terytorium RP odpowiada wszystkim wymaganiom formalnym i materialnym przewidzianym w art. 68 § 1 k.p.a. Z jego treści wynika, że kontrolowany pojazd był pojazdem nienormatywnym. Żadna z czynności opisanych w protokole, nie została zakwestionowana przez uczestniczącego w nich kierowcę. M.J. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. "art. 6 k.c. przez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych; art. 33 § 2 i 3 k.p.a. przez pominięcie, art. 75 § 2 k.p.a. przez pominięcie; art. 77 § 1 k.p.a. przez pominięcie; art. 79 § 1 i 2 k.p.a. przez pominięcie; art. 83 § 1 i 2 k.p.a. przez pominięcie; naruszenie art. 3 Konwencji CMR przez wadliwe zastosowanie.". Wniósł o "wyznaczenie rozprawy apelacyjnej, uchylenie wyroku Sądu I instancji" oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniósł, że WSA rozpoznając skargę na decyzję utrzymał ją w mocy, wskazując na oczywistą zgodność decyzji z prawem oraz rzekomo prawidłowo dokonanymi ustaleniami faktycznymi w sprawie. Zdaniem skarżącego, uwadze Sądu umknęła okoliczność, że w toku postępowania organ dokonywał wzajemnie sprzecznych ustaleń. Dyrektor Izby Celnej w P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podał, że warunki w jakich dokonuje się ważenia pojazdów na przejściu granicznym podlegają bieżącej kontroli organów celnych. W przypadku jakichkolwiek wątpliwości zawiesza się dokonywanie pomiarów. Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik organu zmienił stanowisko i wniósł o odrzucenie skargi kasacyjnej jako niedopuszczalnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pism w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Wymagania co do skargi kasacyjnej wskazane w art. 176 p.p.s.a. po słowie "oraz" stanowią tzw. elementy konstrukcyjne omawianego środka zaskarżenia. Braki w zakresie elementów konstrukcyjnych nie podlegają sanacji. Nie można ich w szczególności uzupełniać przy zastosowaniu trybu określonego w art. 49 p.p.s.a. Ten tryb dotyczy bowiem wyłącznie wymagań podanych w art. 46 i art. 47 p.p.s.a. (braków formalnych), do których nawiązuje art. 176 tylko w części poprzedzającej słowo "oraz". W konsekwencji obarczona nieusuwalnymi brakami w zakresie elementów konstrukcyjnych skarga kasacyjna podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna (por. postanowienie NSA z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 302/04, Przegląd Podatkowy 2005/2/60, postanowienie NSA z dnia 25 sierpnia 2004 r., sygn. akt FSK 1/04, Lex nr 158083). Według art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowe sformułowanie zarzutu skargi kasacyjnej wymaga wskazania jaki konkretnie przepis prawa został naruszony, na czym to naruszenie polegało oraz, gdy chodzi o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – wykazania możliwości istotnego wpływu podanego naruszenia na wynik sprawy (por. np. wyroki NSA z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt OSK 421/04 i z dnia 25 maja 2006 r. sygn. akt II FSK 495/06). Poprawne sformułowanie skargi kasacyjnej wynika ze związania Naczelnego Sądu Administracyjnego (co do zasady) granicami tego środka zaskarżenia (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Skarga kasacyjna nie może wywoływać wątpliwości interpretacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego konkretyzowania zarzutów skargi kasacyjnej, czy też stawiania hipotez w tym zakresie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego złożona w tej sprawie skarga kasacyjna nie spełnia opisanych wyżej wymagań dotyczących elementów konstrukcyjnych, jakimi musi cechować się ten środek zaskarżenia. Przede wszystkim stwierdzić należy, iż zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego został sformułowany wadliwie. Błędne zakwalifikowanie przepisów procesowych jako materialnych stanowi przeszkodę w rozpoznaniu skargi kasacyjnej, gdyż postawiony zarzut pozbawiony jest niezbędnego elementu w postaci wskazania istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy. Dodać należy, że sąd administracyjny stosuje przepisy postępowania zamieszczone w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy zarzucie naruszenia przepisów postępowania należy więc wskazać te przepisy ustawy p.p.s.a., które − zdaniem autora skargi kasacyjnej − naruszył Sąd przy rozpatrywaniu sprawy i wydaniu orzeczenia oraz wykazać, iż naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej nie tylko błędnie powołał w ramach podstawy kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1p.p.s.a. przepisy procesowe, ale nie wskazał też formy naruszenia, posługując się nieznanym ustawie określeniem sposobu naruszenia "przez pominięcie" lub "dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych". Zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przepisów procedury administracyjnej, bez powiązania ich z odpowiednimi regulacjami zamieszczonymi w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nie może być skutecznie podniesiony w skardze kasacyjnej. Stanowi ona bowiem środek odwoławczy od orzeczenia Sądu I instancji (art. 173 § 1 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny dokonując kontroli instancyjnej, nie rozpoznaje ponownie sprawy, lecz ogranicza swe badanie tylko do tych zarzutów naruszenia przepisów postępowania, które mogły być stosowane przez Sąd. Zarzut naruszenia art. 6 k.c. przez dokonanie wadliwych ustaleń faktycznych nie mieści się w żadnej z podstaw kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a.. Zgodnie z art. 6 kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Przepisy o ciężarze dowodu nie mają jednak zastosowania ani w postępowaniu administracyjnym, ani w sądowoadministracyjnym. Na marginesie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie posiada kompetencji do wyznaczania rozprawy apelacyjnej, o którą wnioskował pełnomocnik skarżącego. Mając na uwadze sposób sformułowania zarzutów odnoszących się do postępowania administracyjnego bez jakiegokolwiek ich powiązania z zaskarżonym wyrokiem NSA uznał, że w skardze kasacyjnej w ogóle nie przytoczono podstaw kasacyjnych w rozumieniu art. 174 p.p.s.a. Ten brak skargi kasacyjnej czyni ją niedopuszczalną i uzasadnia jej odrzucenie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 180 p.p.s.a. i art. 178 p.p.s.a. w zw. z art. 90 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.