II GSK 235/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2008-07-02

Skład orzekający: Andrzej Kuba, Stanisław Gronowski, Maria Jagielska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba ubiegająca się o rentę strukturalną, która w momencie składania wniosku i wydawania decyzji o przyznaniu świadczenia była współwłaścicielem gospodarstwa rolnego ze względu na dziedziczenie, ale nie prowadziła na tych gruntach działalności rolniczej i przekazała je następcy prawnemu, spełnia warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej i przekazania gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że kluczowe dla przyznania renty strukturalnej jest faktyczne spełnienie warunków określonych w przepisach, a nie świadomość wnioskodawcy co do posiadania praw do gruntów. Skoro skarżąca była współwłaścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej dopuszczalny limit i nie przekazała wszystkich użytków rolnych w wymaganym terminie, nie spełniła warunków do otrzymania renty strukturalnej, nawet jeśli nie prowadziła na tych gruntach działalności rolniczej.
Stan faktyczny
D. Z. złożyła wniosek o rentę strukturalną, która została jej przyznana. Następnie, po dowiedzeniu się o nabyciu spadku po ojcu i staniu się współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, organy administracji wznowiły postępowanie i uchyliły decyzję o przyznaniu renty, uznając, że nie przekazała ona całego gospodarstwa rolnego w wymaganym terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę D. Z., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba Sędzia NSA Stanisław Gronowski Sędzia del. WSA Maria Jagielska (spr.) Protokolant Magdalena Rosik po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 499/07 w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie przyznania renty strukturalnej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. Z. na rzecz Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 2 października 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 499/07 w sprawie ze skargi D. Z. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej – oddalił skargę. Sąd orzekał następującym stanie faktycznym: Decyzją, Nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T., utrzymał w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej – kierownik BP), nr [...] z dnia [...] lutego 2007 r. o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmowie przyznania D. Z. renty strukturalnej. Jak wyjaśnił, D. Z. złożyła wniosek o przyznanie renty strukturalnej dnia [...] lutego 2005 r. Kierownik BP dnia [...] kwietnia 2005 r. wydał postanowienie o spełnianiu przez skarżącą warunków niezbędnych do uzyskania renty strukturalnej i posiadaniu przez przejmującego gospodarstwo rolne wymaganych kwalifikacji zawodowych, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. przyznał świadczenie. W dniu [...] stycznia 2006 r., D. Z. stawiła się w BP i złożyła oświadczenie, z którego wynikało, iż postanowieniem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...] listopada 2005 r. nabyła spadek po ojcu i stała się współwłaścicielem gospodarstwa o powierzchni [...] ha. W dniu [...] czerwca 2006 r. skarżąca przedłożyła w BP akt notarialny umowy zamiany i umowy zniesienia współwłasności nieruchomości z dnia [...] czerwca 2006 r., na mocy którego H. i A. P. przenieśli na rzecz siostry D. Z. własność niezabudowanej działki o powierzchni [...] ha w zamian za co D. Z. przeniosła na ich rzecz własność udziału wynoszącego [...] części. D. Z. oświadczyła jednocześnie, że ojciec zmarł [...] czerwca 1974 r., natomiast w chwili składania wniosku o rentę strukturalną nie wiedziała, że należy się jej spadek; o fakcie otrzymania spadku dowiedziała się pod koniec października 2005 r. D. Z. [...] sierpnia 2006 r. umową darowizny przekazała córce własność uzyskanej w drodze zamiany nieruchomości o powierzchni [...] ha. W tym stanie rzeczy kierownik BP postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2006 r. wznowił postępowanie w sprawie przyznania D. Z. renty strukturalnej. Zainteresowana złożyła w dniu [...] września 2006 r., składając oświadczenie, że o spadku dowiedziała się na posiedzeniu sądu w dniu [...] listopada 2005 r. a na otrzymanym w spadku gruncie nie prowadziła żadnej działalności rolnej. Kierownik BP w W. w dniu [...] października 2006 r. wydał decyzję o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmowie przyznania renty strukturalnej. W złożonym od decyzji odwołaniu skarżąca D. Z. zarzuciła naruszenie prawa, argumentując m.in. że spełniła warunek dla uzyskania renty strukturalnej, ponieważ przekazała synowi wszystkie użytki rolne wchodzące w skład gospodarstwa w Książkach jako stanowiących całość gospodarczą. Organ II instancji, rozpatrując odwołanie Pani D. Z. ustalił, iż Kierownik BP nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i uchylił zaskarżoną decyzję w dniu [...] listopada 2006 r. Kierownik BP w W., w ramach postępowania wyjaśniającego, przeprowadził [...] stycznia 2007 r. rozprawę administracyjną, na której skarżąca podtrzymała swoje wcześniejsze oświadczenia, że nie wiedziała o udziale spadkowym i że dowiedziała się o tym w momencie otrzymania wezwania na rozprawę sądową w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku. Jednocześnie skarżąca wyjaśniła, że w latach 1974 -1981 gospodarstwo rolne prowadziła jej matka- Janina P. wraz z synem Henrykiem P. D. Z. wyjaśniła również, że po raz pierwszy poinformowała BP o udziale spadkowym po otrzymaniu wezwania do sądu - było to w październiku 2005 r. Zgodnie z zeznaniem skarżącej pracownik BP poinformował ją, że w momencie, gdy dostanie spadek ma zgłosić się do BP. Świadkowie K. Z. oraz H. P. potwierdzili zeznanie strony. Przesłuchany w charakterze świadka pracownik BP R. P. zeznał, iż skarżąca zgłosiła się do BP w styczniu 2006 r. informując o nabyciu spadku. Po napisaniu stosownego oświadczenia została poinformowana, że ma 12 miesięcy od dnia nabycia spadku na zbycie udziału, jednak informujący nie wiedzieli, że spadkodawca zmarł 1974 r. Kierownik BP w W. ponownie zdecydował o uchyleniu decyzji o przyznaniu renty strukturalnej z dnia [...] czerwca 2005 r. i odmowie przyznania renty strukturalnej. W uzasadnieniu decyzji Kierownik wskazał, iż D. Z. przekazała za rentę strukturalną działki w K. (nr [...], [...] i [...]) i w B. (działki [...] i [...]), a nie przekazała udziału w gospodarstwie rolnym w B., które nabyła w dniu śmierci ojca tj. [...] czerwca 1974 r. potwierdzenie czego uzyskała postanowieniem Sądu Rejonowego dnia [...] listopada 2005 r. Tym samym skarżąca zarówno w dniu składania wniosku o rentę strukturalną jak i w dniu wydania decyzji o przyznaniu jej renty była współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, co oznacza że nie przekazała w wymaganym terminie 6 miesięcy wszystkich użytków rolnych będących jej własnością, czym naruszyła § 20 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na uzyskiwanie rent strukturalnych objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 114, poz. 1191 ze zm.) – dalej rozporządzenie Rady Ministrów. W wyniku złożonego odwołania, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARMiR w T. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ wskazał na art. 336, art. 337 i art. 553 Kc. Przywołał art. 10 pkt. 1 Rozporządzenia Rady (WE) 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26 czerwca 1999, z późn. zm.) – dalej Rozporządzenie Rady (WE). W kwestii terminu złożenia informacji o nabyciu spadku organ wyjaśniał, że strona nie wykazała okoliczności, iż stawiła się w BP w październiku 2005 r. oraz że pracownik BP wprowadził ją w błąd, a jednocześnie podczas rozprawy nie wskazała pracownika, który udzielał jej informacji w tym okresie. Opierając się na § 4 pkt. 4 i 5 cyt. wyżej rozporządzenia Rady Ministrów organ stwierdził iż rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym położonym na terytorium RP, jeżeli łącznie spełnia on następujące warunki: przekazał gospodarstwo rolne o łącznej powierzchni użytków rolnych wynoszącej co najmniej I ha, zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej. Zgodnie z § 9 warunek zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej uważa się za spełniony, jeżeli po przekazaniu gospodarstwa rolnego łączna powierzchnia użytków rolnych posiadanych (współposiadanych) przez uprawnionego do renty strukturalnej i jego małżonka nie przekracza [...] ha. Zgodnie z § 20 pkt. 7 w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia wnioskodawca powinien przekazać gospodarstwo rolne oraz zaprzestać prowadzenia działalności rolniczej. W skardze na powyższą, decyzję zarzucono błędną wykładnię § 5 ust. 2, w związku z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów poprzez błędne przyjęcie, iż w dniu wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, skarżąca nie spełniała warunków do jej uzyskania, w postaci nie przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania działalności rolniczej, gdy w istocie warunki te spełniała. Skarżąca wskazała na niekonsekwentne prowadzenie sprawy przez organy w dążeniu do jej wyjaśnienia. Niezrozumiała była pierwsza decyzja organu drugiej instancji z [...] listopada 2006 r., uwzględniająca odwołanie, kiedy za istotną uznano okoliczność, czy skarżąca wiedziała o spadku. Zdaniem skarżącej organ nie udowodnił, że nie była ona w chwili składania wniosku świadoma tego, że jest współwłaścicielką gospodarstwa. Skarżąca nigdy nie prowadziła działalności rolniczej na gruntach odziedziczonych, a po zniesieniu współwłasności przekazała grunt, córce A. Z.. Zdaniem skarżącej, dla uzyskania renty strukturalnej nie wystarczy być właścicielem przekazywanego gospodarstwa rolnego, konieczne jest prowadzenie w nim działalności rolniczej. To właśnie zaprzestanie tej działalności jest podstawą uzyskania renty strukturalnej. Rozporządzenie nie zabrania rolnikowi pobierającemu rentę bycia właścicielem, czy też współwłaścicielem gospodarstwa, gdyż zgodnie z § 6 ust. 1 pkt 2) lit. c) przekazanie gospodarstwa rolnego może być dokonane również w formie dzierżawy na okres co najmniej 10 lat. Skarżąca na gruncie przekazanym jej w spadku nie prowadziła działalności rolniczej, gdyż grunt ten, jak już wspomniano, był użytkowany przez brata. Oddalając skargę, WSA stwierdził, iż mające w sprawie zastosowanie przepisy nie pozwalają przyjąć, by sama świadomość swoich praw do użytków rolnych miała znaczenie prawne. Ustawodawca nie uzależnia spełnienia warunków od wiedzy skarżącej o danej okoliczności. Sąd I instancji zauważył, że obowiązkiem ubiegającego się o rentę jest spełnienie warunków jej przyznania, a śmierć ojca w sposób oczywisty powoduje konieczność uporządkowania kwestii majątkowych. Nie mogło być wątpliwości, że matka skarżącej nie odziedziczyła całości gospodarstwa, zatem nie mogła przekazać go bratu skarżącej. Z chwilą otwarcia spadku skarżąca stała się właścicielem udziału w gospodarstwie rolnym, mogła z niego korzystać i nim rozporządzać. Będąc właścicielem musiała przekazać użytki, a posiadając więcej niż [...] ha, nie zaprzestała prowadzenia działalności w rozumieniu obowiązujących przepisów. Zdaniem Sądu I instancji, stanowisko organu było zgodne również z ratio legis ustawy, jakim finansowanie rolników, którzy zaprzestali całkowicie wszelkiej działalności komercyjnej (art. 10 ust. 1 rozporządzenia WE). Sąd powołał się na wyrok WSA w B. z [...] września 2006 r., że sprowadzenie warunku zaprzestania prowadzenia działalności rolniczej do ustania faktycznego dzierżenia gruntów prowadziłoby w praktyce do niemożności ustalenia przez organ, że warunek ten został spełniony i pozostawałoby poza możliwością kontroli (sygn. akt I SA/Bd 421/06). Sąd wskazał, że przykład ze skargi o możliwości zasiedzenia nieruchomości (art. 172 Kc.) jest oparty na błędnym założeniu, że to świadomość właściciela decyduje o tego rodzaju nabyciu własności. To według zewnętrznych znamion zachowania posiadacza nieruchomości (brata skarżącej) można oceniać czy nieruchomość została zasiedziana. Właściciel może być wręcz świadomy swych prawa, ale zaniedbać je na tyle by je stracić. Powyższy wyrok skarżąca zaskarżyła w całości skargą kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania: - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a. poprzez niewzięcie pod uwagę z urzędu a) naruszenia przez organ w postępowaniu administracyjnym przepisów postępowania tj. art. 7 i 9 Kpa. b) naruszenia prawa materialnego w omówiony niżej sposób, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organ przepisów procesowych, które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy, oraz naruszenie prawa materialnego tj.: - art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) w zw. z art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez jego niezastosowanie bezpośrednio w sprawie, - § 4 pkt 4), § 5 ust. 2 w zw. z § 4 oraz § 6 ust. 1 i z ostrożności procesowej także § 9 pkt 1) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 kwietnia 2004 r. poprzez ich błędną wykładnię. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w B. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów działania pełnomocnika wg norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podniosła, że organy nie ustaliły w pełni stanu faktycznego sprawy i nie sprawdziły, czy przed złożeniem przez skarżącą wniosku o rentę nie doszło do zasiedzenia udziału skarżącej w gospodarstwie rolnym, przypadłego jej w spadku po ojcu, przez brata Henryka P. i jego żonę Annę P., pomimo wskazywania przez skarżącą dowodów świadczących o takim zasiedzeniu. Powyższe wynikało m.in. z zeznań skarżącej i świadków, złożonych na rozprawie administracyjnej oraz z przedstawionych przez nią dokumentów. Po śmierci ojca skarżącej, która nastąpiła w dniu [...] czerwca 1974 r., całym gospodarstwem rolnym, które w połowie weszło do spadku po nim, władała bowiem jako posiadacz samoistny wyłącznie matka skarżącej, J. P. Jak wynika z umowy o przekazaniu własności i posiadania gospodarstwa rolnego z dnia [...] lutego 1981 r. J. P. miała w swoim posiadaniu całe gospodarstwo rolne położone w obrębie wsi B. o powierzchni [...] ha, w skład którego wchodziły nieruchomości, dla których prowadzone są księgi wieczyste o nr [...], [...], [...], [...]. W tym dniu przeniosła je w całości nieodpłatnie w posiadanie H. i A. P. Od tego czasu nieprzerwanie mieli oni przedmiotowe nieruchomości w swoim posiadaniu samoistnym. Tym samym nawet gdyby przyjąć złą wiarę H. i A. P., to i tak trzeba stwierdzić, że nabyli oni własność udziałów w nieruchomościach rolnych, wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, a przypadających w spadku po ojcu rodzeństwu H. P., najpóźniej z dniem [...] czerwca 2004 r. Zgodnie bowiem z art. 172 § 2 kodeksu cywilnego posiadacz nieruchomości w złej wierze nie będący jej właścicielem nabywa jej własność, jeżeli posiadał nieruchomość nieprzerwanie od 30 lat. Art. 176 § 1 kc stanowi zaś, że jeżeli podczas biegu zasiedzenia nastąpiło przeniesienie posiadania, obecny posiadacz może doliczyć do czasu, przez który sam posiada, czas posiadania swego poprzednika. Zasiedzenie następuje z mocy prawa. I choć nie zostało stwierdzone postanowieniem sądu, które ma charakter deklaratoryjny, nie podlega wątpliwości, że na jego skutek nastąpiło nabycie przez H. i A. P. udziału w nieruchomościach rolnych i gospodarstwie rolnym, który przypadał w spadku po ojcu pani D. Z. Tym samym w dniu składania wniosku o rentę strukturalną tj. [...] lutego 2005 r. spełniała ona warunki do jej uzyskania. Zdaniem skarżącej organy nie wzięły jednak pod uwagę i nie zbadały tych okoliczności przez co doszło do wydania oczywiście wadliwych decyzji. Tych z kolei naruszeń nie stwierdził także Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., ponieważ zaniechał sprawdzenia z urzędu czy nie doszły w toku postępowania administracyjnego do naruszeń prawa. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna jako nieuzasadniona podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występuje żadna z enumeratywnie wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania sądowoadministracyjnego Jak stanowi art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na naruszeniu prawa procesowego, jeżeli uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna w rozpatrywanej sprawie wniesiona została w oparciu o obie wskazane podstawy. Istota zarzutów sprowadza się do twierdzenia skarżącej, iż w dacie składania wniosku o przyznanie renty strukturalnej spełniała warunki do jej uzyskania, a organy administracji przeprowadziły postępowanie wadliwie z naruszeniem zasady dokładnego wyjaśnienia sprawy i uwzględnienia słusznego interesu strony, czego Sąd I instancji nie zauważył. Lektura zaskarżonego wyroku i akt sprawy nie potwierdza zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji prawa procesowego. Warto zauważyć, że wskazywany jako naruszony art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a. w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania nakazuje sądowi uchylić zaskarżone orzeczenie, lecz wyłącznie wtedy jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnej zależności w przedmiotowej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził. Przede wszystkim nie można zgodzić się z zarzutem skargi, że organy nie ustaliły stanu faktycznego sprawy, czego nie zauważył WSA, bowiem określone, a istotne okoliczności na ten stan składające się (wskazanie jakie działki składają się na będące własnością ubiegającej się o rentę strukturalną gospodarstwo rolne i fakt przekazania przez skarżącą w przewidzianym prawem terminie tego gospodarstwa) zostały ustalone w oparciu o dokumenty. Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżąca, wskutek zachowania części gruntów należących do niej od dnia otwarcia spadku, tzn. od śmierci ojca, nie przekazała następcy całego gospodarstwa rolnego, a pozostawiając sobie ponad [...] ha nie zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej. Za okoliczność bez znaczenia WSA uznał, czy skarżąca wiedziała o fakcie nabycia spadku, czy też nie, bowiem w świetle obowiązujących przepisów, o prawie do renty strukturalnej decydowało wyłącznie spełnienie określonych do jej uzyskania warunków. Również za chybione uznał WSA argumenty skargi dotyczące okoliczności wskazujących na zasiedzenie odziedziczonego przez skarżącą udziału w gospodarstwie rolnym przez jej brata, których niewzięto pod uwagę przy wydawaniu decyzji. Rozumowanie WSA, choć obciążone wadą nadmiernej zwięzłości wypowiedzi, jest poprawne. Zgodnie z § 20 rozporządzenia Rady Ministrów, jeżeli kierownik biura powiatowego Agencji ustali w wyniku weryfikacji wniosku o przyznanie renty strukturalnej, że zainteresowany spełnia określone § 4 pkt 1-3, 6 i 7 oraz § 11 warunku oraz że jest właścicielem gospodarstwa rolnego o wielkości ponad 1 ha, wydaje postanowienie o spełnieniu tych warunków, a zainteresowany zobowiązany jest w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia do przekazania gospodarstwa rolnego i zaprzestania prowadzenia działalności rolnej. Zaznaczyć trzeba, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów, regulując zasady ubiegania się rolnika o rentę strukturalną, odnoszą się na każdym etapie postępowania o przyznanie tego świadczenia do łącznej powierzchni gospodarstwa posiadanego przez wnioskodawcę. Widać to zarówno na etapie składania wniosku o przyznanie renty (§ 18 ust. 5 pkt 1), dokumentowania go (§ 19 ust. 2 pkt 7), a wreszcie przy dokonywaniu przez właściwy organ weryfikacji wniosku (§ 20 ust. 2 pkt 2). Warunkiem wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej jest, poza otrzymaniem postanowienia o spełnianiu warunków do otrzymania wnioskowanego świadczenia, przekazanie gospodarstwa rolnego i zaprzestanie prowadzenia działalności rolniczej (§ 21 ust. 1 pkt 1). Przepis § 6 ust. 1 cyt. rozporządzenia uważa za spełniony warunek przekazania gospodarstwa rolnego, jeżeli przekazane zostały wszystkie użytki rolne wchodzące w skład tego gospodarstwa. Podkreślenia wymaga, że termin "wszystkie użytki" odnosi się do użytków zarówno tych będących odrębnym przedmiotem własności rolnika i jego małżonka, jak i tych będących ich współwłasnością. W przedmiotowej sprawie organ ustalił, iż skarżąca w dacie wydania decyzji oraz późniejszej jej zmiany, była właścicielką gospodarstwa rolnego wielkości ponad dopuszczalne i deklarowane w oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2005 r. [...] ha. Powoływanie się przez skarżącą na to, że kreujące tę nadwyżkę grunty nabyte przez nią w wyniku dziedziczenia w istocie nie były jej własnością, ponieważ zostały zasiedziane przez brata H. P., nie mogły zostać uwzględnione przez organ, ponieważ skarżąca uznała swoje prawo własności do tych gruntów, dysponując nimi, co wynika z akt administracyjnych sprawy (akt notarialny umowy zamiany i umowy zniesienia współwłasności nieruchomości zawartej z H. P. i A. P. dnia [...] czerwca 2006 r. oraz umowa darowizny córce A. Z., uzyskanej drogą zamiany nieruchomości, działki o powierzchni [...] ha z dnia [...] sierpnia 2006 r.). Brak jest też podstaw do twierdzenia, iż w trakcie postępowania administracyjnego naruszone zostało prawo skarżącej do informacji w sposób, który uzasadniałby uchylenie zaskarżonej decyzji. Pracownicy organu administracji, jak wynika z akt sprawy, pouczyli skarżącą o jej prawach wynikających z obowiązujących przepisów, zaś wiedza o faktach, do których odnosiły się informacje o terminach dokonania określonych czynności, a do których organ nie miał dostępu (data śmierci pozostawiającego spadek ojca skarżącej), należała do skarżącej, która nie była konsekwentna, w składanych organowi wyjaśnieniach, kiedy dowiedziała się o spadku po swoim ojcu. W kierowanych do organu pismach i oświadczeniach skarżąca podaje różny czas, jako ten, w którym dowiedziała się o swoim udziale w spadku – w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2006 r. jest to koniec października, w oświadczeniu z dnia [...] września 2006 r. jest to data posiedzenia sądowego [...] listopada 2006 r. zaś w piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. dniem dowiedzenia się o spadku jest wezwanie na rozprawę. Jednakże strony przywiązują nadmierną uwagę co do wyjaśnianej okoliczności. Decydujące bowiem o istocie sprawy jest przekazanie bądź nieprzekazanie przez D. Z. całego gospodarstwa rolnego następcy. Zgodnie z § 20 ust. 7 rozporządzenia Rady Ministrów wnioskujący o rentę strukturalną winien przekazać gospodarstwo rolne w terminie 6 miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, o spełnieniu warunków niezbędnych do uzyskania renty. Takie postanowienie wydano dnia [...] kwietnia 2005 r. a skarżąca otrzymała je [...] kwietnia tegoż roku. Oznaczało to, że do [...] października 2005 r. skarżąca winna była zadośćuczynić warunkom otrzymania świadczenia strukturalnego, czego nie uczyniła, uzasadniając to działanie niewiedzą. Pomijając fakt, iż trudno przyjąć, żeby skarżąca nie wiedziała o toczącej się w Sądzie Rejonowym z wniosku jej brata sprawie o stwierdzenia nabycia spadku po ojcu, ani o treści tego wniosku, to w istocie jak stwierdził WSA, nie może mieć to istotnego znaczenia dla stwierdzenia przez właściwy organ wypełnienia przez skarżącą określonych przepisami warunków do uzyskania renty. Dlatego stanowisko Sądu I instancji zaprezentowane w zaskarżonym wyroku jest w pełni uzasadnione. Niezasadne jest też kwestionowanie przyjęcia przez organ, a następnie przez WSA że gospodarstwem rolnym może być, jak to podaje autor skargi kasacyjnej, "grunt, a nie jego organizacja". Pojęciem "gospodarstwo rolne" operuje zarówno Rozporządzenie Rady (WE), jak też rozporządzenie Rady Ministrów, przy czym żaden z w/w aktów nie definiuje tego terminu. Odwołać się więc należy do obowiązującej ustawy z dnia 26 kwietnia 2001 r. o rentach strukturalnych w rolnictwie (Dz. U. 52, poz. 539 ze zm.), która w art. 2 pkt 4) definiuje gospodarstwo rolne jako gospodarstwo w rozumieniu ustawy o podatku rolnym, a zgodnie z tą ostatnią ustawą (art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. – Dz. U. Nr 94, poz. 431 ze zm.), za gospodarstwo rolne uważa się obszar gruntów, o których mowa w art. 1 (grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej, niż rolnicza), o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej (...). Mając na względzie podaną definicję, która traktuje wszystkie wskazane w art. 1 ustawy o podatku rolnym, stanowiące własność lub będące w posiadaniu określonej osoby fizycznej, grunty jako gospodarstwo rolne, należy uznać, że brak jest podstaw do twierdzenia, iż dla potrzeb przyznania renty strukturalnej zastosowanie ma definicja gospodarstwa rolnego podana w art. 553 Kc., zgodnie z którą gospodarstwem są grunty rolne z gruntami leśnymi wraz z budynkami i urządzeniami i inwentarzem jeżeli stanowią lub mogą stanowić zorganizowaną całość gospodarczą. Konsekwentnie, nie znajduje oparcia w mających zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisach twierdzenie, że ubiegający się o rentę strukturalną zobowiązany jest do przekazania następcy całego gospodarstwa rolnego, lecz rozumianego jako jedna zorganizowana całość gospodarcza, zaś ta część gospodarstwa, która jest zorganizowana inaczej przekazaniu nie podlega. Naczelny Sąd Administracyjny za wadliwie sformułowany uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego tj. art. 11 Rozporządzenia Rady (WE) poprzez jego niezastosowanie. Autor skargi kasacyjnej nie podał jednostki redakcyjnej przepisu, który jego zdaniem został naruszony, co narusza wymagania konstrukcyjne tego środka odwoławczego. Trudność w zakresie ustalenia granic zaskarżenia musi skutkować uznaniem tego zarzutu za chybiony. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło