IV SA/Wr 333/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-10-03
Skład orzekający: Tadeusz Kuczyński, Małgorzata Masternak-Kubiak, Lidia Serwiniowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zaświadczenie sądu okręgowego o wszczęciu postępowania egzekucyjnego alimentów od dłużnika zamieszkałego za granicą, wraz z informacją o przekazaniu wniosku do Ministerstwa Sprawiedliwości, jest wystarczające do przyznania zaliczki alimentacyjnej, czy też wymagane jest zaświadczenie o bezskuteczności egzekucji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji dokonały niewłaściwej oceny stanu faktycznego. W przypadku dochodzenia alimentów od dłużnika zamieszkałego za granicą, ustawodawca wprowadził odmienną regulację, wymagając informacji o stanie egzekucji, a nie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Przedłożone przez skarżącego zaświadczenia z Sądu Okręgowego, dokumentujące podjęcie kroków w celu egzekucji alimentów od dłużniczki zamieszkałej za granicą, spełniają ten wymóg, nawet jeśli nie zawierają bezpośredniej informacji o bezskuteczności egzekucji. Żądanie od skarżącego zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji w takiej sytuacji jest nieuprawnione i prowadzi do wydawania krzywdzących rozstrzygnięć.Stan faktyczny
P.K. złożył wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej na syna. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania zaliczki, wskazując na brak rozpoczętego postępowania egzekucyjnego wobec dłużniczki alimentacyjnej zamieszkałej za granicą. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że skarżący nie przedstawił zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji. Skarżący argumentował, że podjął wszelkie kroki w celu wyegzekwowania alimentów od byłej żony zamieszkałej za granicą, składając wniosek do Sądu Okręgowego, który został przekazany do Ministerstwa Sprawiedliwości w H., jednak do tej pory nie uzyskał zasądzonych alimentów ani informacji o stanie egzekucji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.), Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Protokolant Anna Rudzińska, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 3 października 2007 r. sprawy ze skargi P.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zaliczki alimentacyjnej uchyla decyzję I i II instancji.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...], podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] r. Nr [...] wydaną przez, działającego z upoważnienia Burmistrza G., Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w G., w sprawie odmowy przyznania P. K. zaliczki alimentacyjnej na syna K. K.
W dniu [...] r. wpłynął do Ośrodka Pomocy Społecznej w G. wniosek P.K. o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej dla syna K. K.
Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza G., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w G., odmówił P. K. przyznania zaliczki alimentacyjnej na K. K.
W podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji przytoczył przepisy art. 1 ust. 2, art. 2 ust. 1, art. 7 ust. 1 i 2, art. 8 ust. 1 i 2 oraz art. 10 ust. 1a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ powołał się na zaświadczenie Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] r., z którego wynika, iż komplet dokumentów strony został przesłany w dniu [...] r. do Ministerstwa Sprawiedliwości w H., gdzie zamieszkuje matka dziecka – R. K., w celu nadania im dalszego biegu za granicą. W zaświadczeniu tym zawarta jest również informacja wskazująca, że pismem z dnia [...]. Ministerstwo Sprawiedliwości potwierdziło wpływ wniosku strony oraz poinformowało Sąd Okręgowy o przekazaniu wniosku właściwemu organowi w miejscowości H.. W oparciu o zebrane w sprawie dokumenty nie można stwierdzić bezskuteczności egzekucji, gdyż nie zostało rozpoczęte żadne postępowanie egzekucyjne zarówno w kraju, jaki i poza jego granicami wobec dłużniczki alimentacyjnej. Tym samym, zdaniem organu, wnioskowana na syna zaliczka alimentacyjna nie przysługuje.
W odwołaniu od powyższej decyzji P.K. uznał jej rozstrzygnięcie za krzywdzące wskazując, iż dotąd nie uzyskał żadnej odpowiedzi ani zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze złożonym przez niego wnioskiem do Sądu Okręgowego w L., który w lutym 2006 r. przesłał stosowne dokumenty do H., czyli do miejsca pobytu osoby zobowiązanej do alimentacji. Podkreślił następnie, że R. K. posiada także zaległości względem Urzędu Skarbowego w G. jak i wobec ZUS. Skoro te instytucje nie mogą wyegzekwować swoich należności, to tym bardziej on nie ma możliwości uzyskać należnych alimentów na dzieci.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wskazało, iż problematykę świadczenia dla rodziców samotnie wychowujących dzieci w postaci zaliczki alimentacyjnej reguluje ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.). Zaliczkę alimentacyjną w rozumieniu cyt. wyżej ustawy (art. 2 pkt 7) stanowi kwota wypłacona przez organ właściwy wierzyciela osobie uprawnionej na poczet należnego świadczenia alimentacyjnego, ustalonego na podstawie tytułu wykonawczego, jeżeli egzekucja jest bezskuteczna. Stosownie do art. 7 ust. 1 i 2 ustawy prawo do zaliczki alimentacyjnej przysługuje osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo, w przypadku, gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej, do ukończenia 24 roku życia, o ile dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 583,00 zł. Mimo spełnienia kryterium dochodowego, a także warunku bezskutecznej egzekucji świadczeń alimentacyjnych zaliczka alimentacyjna nie zostanie przyznana, jeżeli osoba uprawniona przebywa w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie albo w rodzinie zastępczej; zawarła związek małżeński; jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na własne dziecko.
Zgodnie z art. 10 ust. 1a ustawy w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, osoba mająca prawo do świadczeń alimentacyjnych składa do organu właściwego wierzyciela wniosek o ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej łącznie z informacją sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczeniem zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy oraz wymaganą dokumentacją.
Organ odwoławczy zwraca uwagę, że procedura, w ramach której strona ubiega się o uzyskanie świadczeń alimentacyjnych od byłej żony została uregulowana w Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą sporządzonej w Nowym Jorku dnia 20 czerwca 1956 r. (Dz. U. z 1961 r. Nr 17, poz. 87). Z treści tego aktu wynika, że uprawniony może złożyć do organu przesyłającego (w Polsce jest to sąd okręgowy) w państwie swego zamieszkania wniosek, w którym domaga się on od zobowiązanego dostarczenia utrzymania. Organ przesyłający podejmuje wszelkie niezbędne środki zmierzające do zapewnienia, aby wymagania prawa obowiązującego w państwie, do którego należy organ przyjmujący, były spełnione. Przy uwzględnieniu przepisów tego prawa wniosek powinien zawierać m.in. imię i nazwisko zobowiązanego; nadto, jeżeli uprawniony posiada co do tego wiadomości, adresy zobowiązanego z ostatnich pięciu lat, jego datę urodzenia, obywatelstwo i zawód lub zajęcie (art. 1 Konwencji). Analiza przepisów Konwencji prowadzi do wniosku, że jej celem jest ułatwienie dochodzenia roszczeń alimentacyjnych przez osobę uprawnioną przebywającą w państwie, które jest stroną Konwencji, od osoby zobowiązanej, która podlega jurysdykcji innego państwa, będącego stroną Konwencji. Cel ten ma być realizowany za pośrednictwem organów przesyłających i organów przyjmujących, wyznaczonych przez państwa - strony Konwencji. Postanowienia Konwencji wyraźnie wskazują, że działania organu przesyłającego podejmowane na skutek złożenia wniosku przez osobę uprawnioną sprowadzają się jedynie do ułatwienia tej osobie dochodzenia roszczenia. Ułatwienie to polega na przyjęciu wniosku i dokumentów, udzieleniu takiej pomocy, aby wniosek i dołączone dokumenty odpowiadały określonym wymaganiom, oraz przekazaniu wniosku wraz z dokumentami organowi przyjmującemu. Organ przesyłający nie załatwia sprawy w zakresie uznania i wykonania zobowiązania alimentacyjnego między uprawnionym a zobowiązanym, lecz jedynie ułatwia uprawnionemu załatwienie takiej sprawy w innym państwie przez jej przekazanie w trybie Konwencji organowi przyjmującemu, z czym łączy się obowiązek podjęcia określonych działań przez organ przyjmujący. Jak wynika z art. 6 Konwencji, czynności organu przyjmującego mogą polegać na podjęciu w ramach udzielonego mu przez uprawnionego upoważnienia i w jego zastępstwie wszelkich czynności właściwych do uzyskania alimentów, włącznie z uregulowaniem roszczenia w drodze ugody i w razie potrzeby, do wszczęcia i prowadzenia sprawy z powództwa o alimenty oraz przeprowadzenia egzekucji z wyroku albo jakiegokolwiek innego tytułu sądowego zasądzającego alimenty.
Z dokumentacji znajdującej się w aktach sprawy wynika, że wyrokiem z dnia [...] (sygn. akt [...]), Sąd Okręgowy w L. orzekł o rozwiązaniu małżeństwa P.K. z R.K. oraz zasądził na rzecz małoletnich dzieci – K. i K. K. od matki alimenty w kwocie po 300,00 zł miesięcznie, tj. łącznie 600,00 zł miesięcznie. Z zaświadczeń wystawionych przez Wizytatora ds. obrotu prawnego z zagranicą i prawa wspólnotowego Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] r. i [...] wynika, że w dniu [...] r. P. K. wystąpił do Sądu z prośbą o pomoc w egzekucji alimentów od dłużniczki alimentacyjnej – R. K. zamieszkałej w H. w trybie Konwencji sporządzonej w Nowym Jorku dnia 20 czerwca 1956 r. o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą. Wniosek ten wraz z kompletem dokumentów został następnie przesłany w dniu [...] r. do Ministerstwa Sprawiedliwości w H., w celu nadania mu dalszego biegu za granicą. Organ ten w piśmie z dnia [...] r. potwierdził wpływ przedmiotowego wniosku a następnie poinformował o przekazaniu go właściwemu organowi w miejscowości H.
Istota sporu w analizowanej sprawie sprowadza się, zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, do ustalenia, czy zachodzi jedna z przesłanek warunkujących prawo do zaliczki alimentacyjnej w postaci bezskuteczności egzekucji.
Definicję legalną pojęcia bezskuteczności egzekucji zawiera art. 2 pkt 1 ustawy. Przepis ten wskazuje, że przez egzekucję bezskuteczną należy rozumieć egzekucję, w wyniku której nie wyegzekwowano należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Oznacza to, że o bezskuteczności egzekucji możemy mówić w przypadku każdej egzekucji, w wyniku której nie wyegzekwowano całości zasądzonych alimentów w okresie trzech ostatnich miesięcy.
Koniecznymi zatem przesłankami do uznania bezskuteczności egzekucji są, po pierwsze - uprzednie wszczęcie egzekucji oraz, po drugie - nie wyegzekwowanie w toku egzekucji należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych.
W ocenie organu odwoławczego, w świetle przedstawionego wyżej stanu faktycznego sprawy, wystawione przez Sąd Okręgowy w L. zaświadczenia nie zawierają informacji o stanie egzekucji, lecz przedstawiają jedynie tryb postępowania, jaki został uruchomiony na wniosek odwołującego się. Tym samym należy uznać, iż wnioskodawca nie spełnił wymogu przewidzianego w art. 10 ust. 1a ustawy nie dostarczając informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Stan faktyczny sprawy, nie wyczerpując wymogów ustawowych, nie daje skarżącemu podstawy do roszczenia o przyznanie wnioskowanej zaliczki alimentacyjnej.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu P. K. uznał zaskarżoną decyzję za krzywdzącą zarówno jego jak i dziecko.
Powołując się na przepisy ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, wskazał, iż przedłożył wymagany dokument potwierdzający fakt nie otrzymywania alimentów od byłej żony, a mianowicie zaświadczenie z Sądu Okręgowego w L., z którego wynika, iż ubiega się o wyegzekwowanie zasądzonych alimentów. Do Sądu złożył stosowne dokumenty, które zostały w lutym 2006 r. przesłane do H., gdzie przebywa osoba zobowiązana do płacenia alimentów. Dotąd jednak nie otrzymał żadnej odpowiedzi ani też zasądzonych alimentów.
Skarżący zarzuca, iż organy administracji orzekające w sprawie mylnie oceniły jego sytuację życiową, wymagając od niego zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji alimentów nie wskazując jednak, która z instytucji powinna takie zaświadczenie wydać.
Zdaniem skarżącego samo wszczęcie egzekucji już jest równoznaczne z brakiem otrzymywania alimentów.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. wniosło o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z postanowieniami art. 184 Konstytucji RP z 1997 r. i art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sądy administracyjne sprawują kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem.
Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji, jeżeli stwierdzi on naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające postawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej sprawie, zdaniem Sądu, miało miejsce naruszenie prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, stąd skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Po analizie przepisów ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732) oraz akt administracyjnych, Sąd stanął na stanowisku, że organy rozpatrujące sprawę dokonały niewłaściwej oceny stanu faktycznego pod kątem przepisów prawa materialnego konstruujących prawo strony do przyznania zaliczki alimentacyjnej.
Zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1a ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jednym z dokumentów, warunkujących przyznanie takiej zaliczki - w przypadku zamieszkiwania dłużnika alimentacyjnego za granicą - jest zaświadczenie z sądu okręgowego dotyczące stanu egzekucji. Należy przy tym zauważyć, że brak jest przepisów szczegółowych, precyzujących w sposób dokładny treść takiego dokumentu.
W przedmiotowej sprawie wnioskodawca złożył zaświadczenia wystawione przez Wizytatora ds. obrotu prawnego z zagranicą i prawa wspólnotowego Sądu Okręgowego w L. z dnia [...] r. i [...] r. Z treści tych dokumentów wynika, że w dniu [...] r. skarżący wystąpił do Sądu z prośbą o pomoc w egzekucji alimentów od dłużniczki alimentacyjnej zamieszkałej w H., w trybie Konwencji sporządzonej w Nowym Jorku dnia 20 czerwca 1956 r. o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą. Wniosek ten wraz z kompletem dokumentów został następnie przesłany w dniu 13 lipca 2006 r. do Ministerstwa Sprawiedliwości w H., w celu nadania mu dalszego biegu za granicą. Organ ten w piśmie z dnia 22 sierpnia 2006 r. potwierdził wpływ przedmiotowego wniosku a następnie poinformował o przekazaniu go właściwemu organowi w miejscowości H.
Powyższe wskazuje, że skarżący dokonał wszelkich czynności, do których był umocowany, aby doprowadzić do wykonania wyroku zasądzającego alimenty, a w szczególności wystąpił o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, które do tej pory nie przyniosło pożądanych efektów.
W ocenie organów orzekających w sprawie wystawione przez Sąd Okręgowy w L. zaświadczenia nie zawierają informacji o stanie egzekucji, lecz przedstawiają jedynie tryb postępowania, jaki został uruchomiony na wniosek skarżącego. Tym samym uznały, iż wnioskodawca nie spełnił wymogu przewidzianego w art. 10 ust. 1a ustawy nie dostarczając informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych za okres trzech ostatnich miesięcy. Stan faktyczny sprawy, nie wyczerpując wymogów ustawowych, nie daje skarżącemu podstawy do roszczenia o przyznanie wnioskowanej zaliczki alimentacyjnej.
Zdaniem Sądu przepisy ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej odróżniają sytuację prawną osoby mającej prawo do świadczeń alimentacyjnych w przypadku dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej od sytuacji prawnej osoby, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego w kraju. W pierwszym przypadku wprowadzają obowiązek przedstawienia i uwzględnienia informacji o stanie egzekucji, w drugim zaś - zaświadczenia komornika sądowego o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. Oznacza to, że ustawodawca celowo wprowadził w tym przypadku odmienną regulację polegającą na obowiązku złożenia innego dokumentu niż dokumenty, z których wynika informacja o wysokości ściągniętych alimentów albo informacja o bezskuteczności egzekucji. A zatem w przypadku, gdy świadczenia alimentacyjne dochodzone są od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, ustalenie prawa do zaliczki alimentacyjnej powinno nastąpić na podstawie informacji sądu okręgowego o stanie egzekucji lub zaświadczenia zagranicznej instytucji egzekucyjnej o stanie egzekucji świadczeń alimentacyjnych.
Skoro ustawodawca żąda od osoby mającej prawo do świadczeń alimentacyjnych, w przypadku dochodzenia świadczeń alimentacyjnych od dłużnika alimentacyjnego zamieszkałego za granicą Rzeczypospolitej Polskiej, złożenia informacji o stanie egzekucji i nakazuje w takim przypadku organowi właściwemu wierzyciela wydać decyzję o przyznaniu zaliczki na podstawie informacji o stanie egzekucji, należy uznać za nieuprawnione żądanie organów orzekających w sprawie przedstawienia przez skarżącą informacji o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych. Stosowanie wymogu złożenia informacji o bezskuteczności egzekucji świadczeń alimentacyjnych i wysokości wyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych w przypadku dłużników mających miejsce zamieszkania za granicą, prowadziłoby do wydawania rozstrzygnięć krzywdzących stronę (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 czerwca 2006 r., I SA/Wa 724/06, Lex 229625).
Z postanowień art. 71 Konstytucji RP wynika, że prowadząc politykę społeczną i ekonomiczną Państwo jest zobowiązane do uwzględniania dobra rodziny. Jednym z przejawów tej polityki jest pomoc ze strony władz publicznych, udzielana rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej. Do szczególnej pomocy władz publicznych mają prawo rodziny wielodzietne, a także niepełne.
Sąd zwraca uwagę, iż wprawdzie roszczenie o przyznanie prawa do zaliczki alimentacyjnej zostało uregulowane w odmiennym akcie prawnym niż świadczenia z zakresu pomocy społecznej i prawo to jest oczywiście odmienną instytucją od ww. świadczeń, to jednak zaliczka ta ma również charakter pomocowy, gdyż jej celem jest udzielenie pomocy przez Państwo osobom samotnie wychowującym dzieci, będącym uprawnionym do świadczeń alimentacyjnych na podstawie tytułu wykonawczego, którego egzekucja jest bezskuteczna (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 lipca 2006 r., I SA/Wa 868/06, Lex 271593). W ocenie Sądu - w sprawie dotyczącej przyznania prawa do zaliczki alimentacyjnej może mieć zastosowanie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OSK 743/05 dotyczący sprawy z zakresu pomocy społecznej, w którym to orzeczeniu stwierdzono, iż w tego rodzaju sprawach należy kierować się przede wszystkim dobrem osób korzystających z pomocy.
W świetle powyższych rozważań należy także przywołać stanowisko Sądu Najwyższego wyrażone w wyroku z dnia 8 stycznia 1993 r. III ARN 84/92 (OSNCP 1993, nr 10, poz. 183) i w uchwale z dnia 7 marca 1995 r. III AZP 2/95 (OSNIASPiUS 1995, nr 15, poz. 182), iż w odniesieniu do indywidualnych spraw z zakresu administracji publicznej, wykładnia językowa winna być uzupełniona wnioskami płynącymi z zastosowania wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej, która uznana jest za najodpowiedniejszą i najlepiej prowadzącą do zdekodowania intencji i celów ustawodawcy.
W sytuacjach takich, jak rozpatrywana w niniejszej sprawie, organ stosujący prawo zawsze staje przed koniecznością wyboru między konkurującymi ze sobą wartościami. Mamy tu bowiem do czynienia ze zderzeniem się dwóch istotnych wartości - interesu publicznego oraz obowiązku społeczeństwa do sui generis czasowej alimentacji obywateli, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej. Z jednej strony istnieje ważny interes publiczny wyrażający się w skutecznym zabezpieczeniu przed nadużyciami przy korzystaniu z różnych środków pomocy społecznej. Wszelako z drugiej strony powinien być uwzględniony także interes osób należących do tej kategorii, które znajdują się w rzeczywistej potrzebie. Tam, gdzie jest to możliwe organy stosujące prawo powinny przyjmować rozwiązania, które najpełniej urzeczywistnią cel i istotę takiej pomocy.
W przedmiotowej sprawie wykładnia celowościowa pozwala lepiej odczytać intencje ustawodawcy. W ocenie sądu, należy zatem przepisy art. 10 ust. 1a i ust. 5 pkt 2a ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, uznać za regulację szczególną, wprowadzoną ze względu na trudną sytuację osób będących w potrzebie i zależnych pod względem utrzymania od osób przebywających za granicą oraz ze względu na to, że dochodzenie roszczeń alimentacyjnych lub egzekucja orzeczeń za granicą napotyka na poważne trudności natury prawnej i praktycznej, a także za próbę znalezienia środków zmierzających do rozwiązania tych zagadnień i przezwyciężenia tych trudności.
Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło