I SA/Po 973/07
WyrokWSA w Poznaniu2007-10-09
Skład orzekający: Elwira Brychcy, Stanisław Małek, Katarzyna Nikodem
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego na podstawie faktur, które nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych, nawet jeśli towar został fizycznie dostarczony i zapłacono za niego, a podatnik twierdzi, że działał w dobrej wierze?Ratio decidendi
Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, co wymaga rzeczywistego nabycia towaru lub wykonania usługi. Faktury, które nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji gospodarczych, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego, nawet jeśli podatnik działał w dobrej wierze i otrzymał towar.Stan faktyczny
Podatnik S.K. odliczał podatek VAT z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo A. M.Z. za zakup oleju napędowego w 2004 roku. Organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia, powołując się na ustalenia z postępowania wobec M.Z., który przyznał, że wystawiał fikcyjne faktury na zamówienie, nie posiadając zaplecza technicznego do obrotu paliwami. Podatnik twierdził, że fizycznie otrzymał towar i zapłacił kierowcy, działając w dobrej wierze, a organy nie udowodniły braku dostawy towaru, a jedynie, że pochodził on od innego, nieznanego źródła. Organy odwoławcze i sąd administracyjny uznały, że brak rzeczywistego nabycia towaru od wystawcy faktury uniemożliwia odliczenie podatku naliczonego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia NSA Stanisław Małek as. sąd. WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Kamila Kozłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2007r. sprawy ze skargi S.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia i od czerwca do grudnia 2004r. i nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za maj 2004r. do przeniesienia na następny miesiąc oddala skargę /-/K. Nikodem /-/E. Brychcy /-/St. Małek
Po przeprowadzonym postępowaniu kontrolnym decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił S.K. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do kwietnia i od czerwca do grudnia 2004 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w trakcie kontroli stwierdzono, że w poszczególnych miesiącach roku 2004 podatnik dokonywał zakupu oleju napędowego od Przedsiębiorstwa A. M.Z.. W trakcie postępowania kontrolnego nr [...] prowadzonego wobec M.Z., przesłuchano w charakterze strony M.Z., który zeznał, że w latach [...] nie posiadał żadnego zaplecza technicznego do obrotu paliwami (zbiorników paliwowych ani cystern samochodowych). Jego działalność polegała na wystawianiu fikcyjnych faktur VAT na olej napędowy pod zamówienie składane przez N.A. i jego kolegę, którego nazwiska nie pamięta. Osoby te podawały M.Z. ilość, cenę i dane firmy, dla której miały być wystawione fikcyjne faktury. Podpisane faktury były odbierane, a kopie po podpisaniu mu zwracano. Faktury były wystawiane przez niego i jego konkubinę. Wszystkie dowody kasowe za lata [...] były fikcyjne i nie miały pokrycia w pieniądzu. Za wystawione faktury na zamówienie N.A. i jego kolegi otrzymywał wynagrodzenie około [...] za litr w gotówce. Odbiorców fikcyjnych faktur nie znał, domyślał się, że część z nich mogła otrzymywać paliwo, ale nie wie z jakiego źródła, na pewno nie pochodziło paliwo od niego. Również wszystkie faktury dokumentujące zakup oleju napędowego od firmy R.R. w [...] wystawiane na firmę M.Z. były fikcyjne. R.R. otrzymywał za wystawianie faktur zapłatę około [...] miesięcznie. S.K. w toku postępowania wyjaśnił, że olej napędowy dostarczany był podatnikowi na adres siedziby działalności cysterną, z której rozlewany był do pojemników, a następnie rozwożony na miejsce pracy dźwigu. Fakturę otrzymywał od kierowcy, jemu też płacił gotówką za dostawę towaru. Podatnik nie zna nazwiska kierowcy, również M.Z. nigdy nie poznał. Nie przypomina sobie, aby cysterna oznakowana była nazwą firmy M.Z.. Organ kontrolny w uzasadnieniu decyzji powołał się na decyzje wydane w sprawie M.Z. dotyczące podatku VAT nr [...] i [...] z dnia [...]. Jak wskazał Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej z decyzji tych wynika, że M.Z. był ogniwem w łańcuszku firm trudniących się "papierowym" obrotem paliw. Ewidencjonował faktury niedokumentujące faktycznego obrotu towarowego, wystawiał tzw. "puste" faktury, na zamówienie, które służyły do zalegalizowania paliwa pochodzącego z niewidomego źródła. Fikcyjne dokumenty wystawiała również konkubina M.Z., która potwierdziła, że razem z M.Z. wystawiała za wynagrodzeniem faktury, które nie dokumentowały faktycznej sprzedaży.
W ocenie organu kontrolnego dokumenty wystawione przez M.Z. nie mogą stanowić podstawy obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku w miesiącach styczeń, luty marzec, kwiecień 2004 r., na podstawie art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50, ze zm.), jak również z uwagi na treść § 48 ust. 5 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 27, poz. 268, ze zm.). Organ stwierdził, że podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, jednocześnie zgodnie z art. 19 ust. 3 powołanej ustawy obniżenie kwoty podatku należnego nie może wystąpić wcześniej, niż w miesiącu otrzymania przez nabywcę towaru albo otrzymania faktury potwierdzającej dokonanie przedpłaty podlegającej opodatkowaniu. Zatem podatnik nie może odliczyć podatku naliczonego przed otrzymaniem towaru. Samo zaś posiadanie faktury, która nie odzwierciedla opisanych na niej czynności faktycznych nie może po stronie posiadacza takiej faktury rodzić uprawnienia do obniżenia podatku. Ponadto organ wskazuje, że zgodnie z § 48 ust. 5 lit a powołanego wyżej rozporządzenia w przypadku, gdy wystawiono faktury stwierdzające czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego. Z uwagi na zmianę stanu prawnego od 1 maja 2004 r. organ wskazał, że faktury wystawione przez M.Z., które nie dokumentują faktycznego obrotu nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z tej faktury, z uwagi na brzmienie przepisu art. 86 ust. 1 i 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze zm.) Stosownie do treści powołanego przepisu podatnikowi przysługuje uprawnienie do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony - tylko w zakresie, w jakim i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych. Przepis ten odwołuje się do czynności , które są rzeczywiście wykonywane i powodują powstanie obowiązku podatkowego. Warunkiem realizacji prawa do odliczenia podatku naliczonego jest w świetle art. 86 ust. 12 nabycie prawa do rozporządzania towarem lub wykonanie usługi, co wyklucza możliwość realizacji tego prawa w oparciu o fakturę, której zapisy nie odzwierciedlają rzeczywistego rozporządzania towarem.
Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej, w nosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W odwołaniu podatnik podniósł, że organy podatkowe nie posiadają dowodów na okoliczność, że podatnik nie nabył towaru w postaci zakupu oleju napędowego, a tym samym, że faktury są fakturami "pustymi". W jego ocenie pominięto zeznania M.Z., który zeznał, że część odbiorców, którym wystawiał fikcyjne faktury mogła otrzymywać paliwo, jednak paliwo to nie pochodziło od niego. Podatnik podkreśla, że wraz z fakturą otrzymywał towar, za który zapłata była dokonywana gotówką do rąk kierowcy. Nie wiedział, że M.Z. wystawiał fikcyjne faktury, działał w dobrej wierze, zatem ma prawo do odliczenia podatku naliczonego od zakupu towaru - oleju napędowego.
Decyzją nr [...] z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu odwołania S.K. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej wyrażone w zaskarżonej decyzji, że z art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, jak również art. 86 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług wynika jednoznacznie, że prawo do odliczenia jest związane z nabyciem towaru czy usługi i oznacza, że podatnik nie może dokonać odliczenia podatku z faktury, która nie stwierdza takiego nabycia. Tak więc, gdy wykazane w fakturach czynności nie miały miejsca, to nie można mówić o nabyciu towaru lub usługi i w konsekwencji nie można odliczyć wykazanego w nich podatku. Organ wskazuje również na przepis § 48 ust. 4 pkt 5 lit. a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 marca 2002 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy i o podatku od towarów i usług... (Dz. U. nr 27, poz. 268, ze zm.) oraz na § 14 ust. 2 pkt 4 lit a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 97, poz. 970, ze zm.), które to przepisy stanowią, że jeśli wystawione faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Prawo do odliczenia podatku naliczonego związane jest z nabyciem, towaru od sprzedawcy wskazanego na fakturze. Dlatego bez znaczenia, zdaniem organu podatkowego, był fakt otrzymania paliwa. W ocenie organu odwoławczego przeprowadzone postępowanie w sposób nie budzący wątpliwości wykazało, że wystawca spornych faktur poświadczał czynności, które przez niego nie zostały dokonane. Przedsiębiorstwo A. M.Z. pozorowało jedynie prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie obrotu paliwami. Wszystkie faktury wystawione na M.Z. dokumentujące zakup oleju napędowego od firmy B. R.R. z L. w [...] były fikcyjne, za wystawienie tych faktur R.R. otrzymywał wynagrodzenie ok. [...]. Również M.Z. za wystawnie faktury otrzymywał wynagrodzenie w wysokości [...] za litr paliwa.
W skardze na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S.K. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej.
Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisu art. 122 Ordynacji podatkowej polegające na niewyjaśnieniu stanu faktycznego w szczególności nieuwzględnieniu okoliczności mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W ocenie skarżącego brak jest jakichkolwiek dowodów na okoliczność, że S.K. nie nabył towaru w postaci zakupu oleju napędowego, a tym samym, że posiadane przez niego faktury są fakturami "pustymi". Zdaniem skarżącego pominięto zeznania świadka M.Z., w tej części w której stwierdził, że część odbiorców mogła nabyć paliwo, jednak paliwo to nie pochodziło od niego. Skarżący podkreśla w skardze, że organ podatkowy nie ma dowodów, że podatnik miał świadomość, że otrzymywał faktury od podmiotu, który nie dostarczał towaru. W ocenie skarżącego, z uwagi na fakt, że podatnik otrzymywał towar, istnieje duże prawdopodobieństwo, że "ktoś podszył się pod firmę M.Z. i faktycznie dostarczał paliwo nic nie podejrzewającym odbiorcom". Deklaruje, że działał w dobrej wierze. Dlatego też, obciążanie skarżącego negatywnymi skutkami związanymi z działaniami M.Z. (wystawianiem "pustych" faktur) nie znajduje podstaw. Towar nabywany przez odwołującego wykorzystywany był do prowadzenia działalności gospodarczej. Podatnik należycie wypełniał swoje obowiązku, i nie zawyżył podatku naliczonego.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, że w jego ocenie trudno zaakceptować argumentację podatnika, że był nieświadomy uczestniczenia w transakcjach fikcyjnych w sytuacji, gdy cena paliwa na fakturach wystawianych przez M.Z. (z wyjątkiem [...]) była niższa od cen hurtowych głównych koncernów paliwowych . Oczywistym zatem jest, jak twierdzi organ, że ceny sprzedaży stosowane przez małych indywidualnych dostawców mogły kształtować się tylko na wyższym a nie niższym poziomie. Skarżący nabywając paliwo po cenach niższych od cen obowiązujących na rynku musiał mieć świadomość, że uczestniczy w nielegalnym obrocie paliwami.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Rozpoznając wniesioną skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), a także art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) bada, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a w szczególności czy przy jej wydawaniu doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów postępowania, dającego podstawę do jego wznowienia, względnie mającego istotny wpływ na wynik tego postępowania (art. 145 powyższej ustawy). W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności, zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej.
Skarga w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. Bezsporne jest, że S.K. w poszczególnych miesiącach roku 2004 odliczał podatek VAT z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo A. M.Z. W postępowaniu kontrolnym prowadzonym wobec S.K. do akt włączono protokół przesłuchania M.Z. w charakterze strony z dnia [...], wyciąg decyzji nr [...] z dnia [...] oraz decyzji nr [...] z dnia [...]. Z przeprowadzonych dowodów wynika, że M.Z. w latach [...] zarejestrowaną miał działalność w zakresie pośrednictwa handlu paliwami. Jednakże faktycznie jego działalność polegała na wystawianiu fikcyjnych faktur na sprzedaż oleju napędowego. Faktury były zamawiane przez N.A., który podawał mu ilość, cenę i dane firmy niezbędne do wystawienia faktury. Faktury były wystawiane przez M.Z. i przez jego konkubinę M.B. Faktury na zakup oleju napędowego w [...] wystawiane przez M.R. na firmę M.Z. również były fikcyjne. Dowody kasowe również nie miały pokrycia w pieniądzu. Za wystawione faktury M.Z. otrzymywał wynagrodzenie w wysokości około [...] za litr paliwa. M.Z. przypuszczał, że część odbiorców faktur otrzymywała paliwo, jednak paliwo to nie pochodziło od niego. Skarżący w toku postępowania wyjaśnił, że olej napędowy dostarczany był cysterną na ul. S. [...], następnie przelewany do pojemników. Faktury odbierane były od kierowcy i płatne gotówką kierowcy. Skarżący nie zna nazwiska kierowcy, jak również nigdy nie poznał M.Z.
W ocenie skarżącego bezpodstawnie organy podatkowe zakwestionowały prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur wystawionych przez M.Z. Skarżący podnosi, że otrzymywał paliwo, które następnie wykorzystywał do wykonywania czynności opodatkowanych. Nie był świadomy, że wystawca faktury nie jest dostawcą towaru. Działał w dobrej wierze. Skoro zatem nastąpił zakup paliwa, to tym samym podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Okoliczności te w toku postępowania nie zostały wzięte pod uwagę, dlatego też w jego ocenie naruszono art. 122 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie podziela tego zarzutu. Przepis art. 122 Ordynacji podatkowej stanowi, że w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Włączony do akt sprawy materiał dowodowy zebrany w toku postępowania prowadzonego wobec M.Z., jak również wydane w tej sprawie ostateczne decyzje w zakresie podatku VAT dowodzą, że wystawca faktur, na podstawie których skarżący dokonywał odliczenia podatku naliczonego, nie dokonywał dostawy towaru. Ta okoliczność nie jest sporna, bowiem skarżący w tym zakresie nie kwestionuje ustalonego stanu faktycznego, a jedynie twierdzi, że nie był świadomy, że wystawca faktur faktycznie nie prowadził działalności gospodarczej, twierdzi jedynie, że istotne jest, że skarżący otrzymywał towar i za ten towar płacił. Uważa, że skoro dostawa towaru nastąpiła (bez względu na to kto był dostawcą) i zakupiony towar był związany z wykonywaniem czynności opodatkowanej, to tym samym podatnik ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Zatem spór nie dotyczy stanu faktycznego a wykładni prawa. Czy w sytuacji, gdy organ nie dowiódł, że podatnik nie otrzymał towaru, a jedynie wykazał, że towar nie pochodził od wystawcy faktur, na podstawie których podatnik dokonał odliczenia podatku, podatnik może (powołując się na zasadę neutralności podatku VAT) pomniejszyć podatek należny o podatek naliczony wynikający z faktur nieodzwierciedlających rzeczywistej transakcji gospodarczej. W ocenie Sądu zarówno w świetle przepisów ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11 poz. 50, ze zm.) jak i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535, ze zm.) prawo takie nie przysługuje.
W ocenie Sądu organy podatkowe w dostateczny sposób wykazały, że faktury wystawione przez M.Z. nie odzwierciedlają rzeczywistych transakcji. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych i Sądu Najwyższego faktura powinna odzwierciedlać rzeczywisty przebieg procesów gospodarczych Sąd Najwyższy wyroku z dnia 7 marca 2002 r. sygn akt III RN 31/01 OSNP 2002/19/451 stwierdził, że faktura nie ma waloru dokumentu urzędowego, z którym Ordynacja wiąże domniemanie prawdziwości, zatem organ ma uprawnienie do badania, czy stwierdzone fakturą czynności zostały dokonane. Sąd Najwyższy w tymże wyroku przywołał wyrok NSA z dnia 13 marca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 1240/96, w którym przyjęto, że prawidłowość materialno-prawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenia gospodarcze. A contrario nie będzie można uznać za prawidłową fakturę, gdy sprzecznie z jej treścią wskazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało, bądź zaistniało w innych rozmiarach, albo między innymi podmiotami. W wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 6 czerwca 1997 r. I SA/Ka 621/97 Sąd stwierdził, że obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego nie istnieje , gdy wystawiona faktura w rzeczywistości nie odpowiada faktowi zdarzenia gospodarczego. W szczególności gdy zdarzenie gospodarcze w ogóle nie zaistniało, zaistniało w innej niż wskazano dacie lub w innych rozmiarach niż wynika to z faktury bądź jeśli zaistniało między innymi, niż to wynika z faktury, podmiotami gospodarczymi. Zaprezentowane poglądy znalazły akceptację również w wyroku WSA z dnia 21 lutego 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 1695/05. W wyroku I FSK 530/05 z dnia 14 lutego 2006 NSA zawarł tezę, że wykorzystanie prawa wynikającego z art. 19 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym do uzyskania korzyści z budżetu państwa (możliwość obniżenia czy zwrotu podatku) w efekcie czynności, które jedynie z pozoru stanowiły nabycie towaru, prowadzi do sprzeczności z celem tego przepisu. Podobnie stanowiska zajął Sąd w wyroku NSA I FSK 301/05 z 13 grudnia 2005 r. Problematyką fikcyjnych faktur w odniesieniu do prawa do odliczenia podatku wynikającego z takich faktur zajął się także NSA w wyroku I FSK 372/05 z dnia 4 stycznia 2006 r., w którym stwierdził, że zarówno fikcyjne faktury jak i korekty faktur winny być wyeliminowane z rozliczenia podatku od towarów i usług, gdyż nie odzwierciedlają rzeczywistych zdarzeń gospodarczych.
Wskazane orzecznictwo pomimo, że odnosi się do stanu prawnego obowiązującego do 1 maja 2004 r., to zachowuje swą aktualność również w odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 11 marca 2004 r. Zgodnie z art. 86 ust. 2 powołanej ustawy kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach otrzymanych przez podatnika z tytułu nabycia towarów i usług. Zatem musi nastąpić nabycie towaru czy usługi, aby faktura obrazująca tę transakcję mogła stanowić podstawę do uwzględnienia w rozliczeniu podatku VAT kwoty podatku naliczonego z niej wynikającej. Skoro skarżący, jak wynika z materiału dowodowego, nie mógł nabyć od wystawcy faktury towaru (ponieważ wystawca faktury tym towarem nie dysponował), to tym samym nie nastąpiło nabycie towaru.
Zarówno cytowany wyżej przepis art. 19 ustawy z dnia 08 stycznia 1993r. jak i 86 ustawy z dnia 11 marca 2004r. miał na celu zapewnienie podatnikowi prawa do obniżenia podatku należnego o naliczony przy nabyciu towarów i usług. Celem tych przepisów spowodowanie, aby podatek VAT był podatkiem neutralnych dla podatników VAT. Jednakże niezbędnym warunkiem do odliczenia podatku naliczonego jest obrót towarami czy nabycie usługi. Dopiero dokonanie czynności udokumentowane fakturą odzwierciedlającą przebieg tych czynności może stanowić podstawę do odliczenia kwoty podatku naliczonego z niej wynikającej. W przeciwnym wypadku doszłoby do wypaczenia konstrukcji podatku VAT. Powołane przez organy podatkowe przepisy rozporządzeń: § 48 ust. 4 pkt 5 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 marca 2002r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 27, poz. 268 ze zm.) oraz § 14 ust. 2 pkt 4 lit.a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 kwietnia 2004r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 97, poz. 970 ze zm.), które stanowią, że jeśli faktury stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane - faktury te nie stanowią podstaw do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego są powtórzeniem, uwypukleniem normy wynikającej z cytowanych przepisów ustaw. Bez znaczenia w ocenie Sądu pozostaje fakt, czy podatnik działał w dobrej wierze czy też nie. W ocenie Sądu podatnik nie może wywodzić skutków prawnych w sferze prawa podatkowego z bezprawnego działania innego podmiotu. Ewentualna szkoda jaką skarżący poniósł w związku z działaniem nieuczciwego kontrahenta (również związana z pozbawieniem podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego) może być podstawą roszczenia wobec niego na drodze postępowania cywilnego.
Na marginesie Sąd podziela wątpliwości organu co do braku świadomości skarżącego odnośnie nierzetelności wystawcy faktury. Słusznie organ wskazuje, że okoliczności przedmiotowej sprawy pozwalają sądzić, że skarżący wiedział bądź mógł przypuszczać, że wystawca faktur związany jest z nielegalnym obrotem paliwami. Faktury wystawione wskazywały cenę paliwa niższą od cen hurtowych funkcjonujących na rynku. Płatność za te faktury, jak twierdzi skarżący, dokonywana była gotówką na ręce kierowcy, którego nazwiska skarżący nie zna. Każda faktura opiewała na kwotę około [...]. Nie znał, jak twierdzi, również wystawcy faktury.
Z tych przyczyn, nie dopatrując się naruszenia procesowego i materialnego prawa podatkowego, orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.).
/-/ K. Nikodem /-/ E. Brychcy /-/ S. Małek
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło