VII SA/Wa 1209/07

WyrokWSA w Warszawie2007-10-09

Skład orzekający: Halina Kuśmirek, Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego może zostać nałożona, jeśli nieprawidłowości stwierdzono w wyniku kontroli innej niż obowiązkowa kontrola związana z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie?
Ratio decidendi
Kara pieniężna z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego jest obligatoryjna w każdym przypadku stwierdzenia przystąpienia do jego użytkowania z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane (art. 54 lub art. 55). Sposób obliczenia tej kary, określony w art. 59f Prawa budowlanego, stosuje się odpowiednio, a stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Ustalenie nielegalnego użytkowania obiektu może nastąpić w wyniku każdej kontroli, nie tylko obowiązkowej kontroli związanej z wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Firmę Usługowo-Handlową Z.K. karę w wysokości 75.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania stacji paliw płynnych, stwierdzonego podczas kontroli w dniu 15 marca 2007 r. Organ ustalił, że stacja była użytkowana mimo nałożonego przez Starostę obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał postanowienie w mocy. Skarżąca firma kwestionowała nałożenie kary, argumentując, że nieprawidłowości stwierdzono w wyniku oględzin, a nie obowiązkowej kontroli, do której odnosi się art. 59g Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Elżbieta Zielińska-Śpiewak, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Protokolant A.W., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. sprawy ze skargi Z.K. Firma Handlowo - Usługowa T. w S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania skargę oddala Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007r. (PINB. [...]) na podstawie art. 57 ust. 7 w związku z art. 59f ust. 1 , art. 59g ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane ( Dz.U. z 2006r. , Nr 126, poz. 1118 ), dalej Prawo budowlane, oraz art. 123 kpa - nałożył na Firmę Usługowo - Handlową – Z. K. z siedzibą przy ul. [...] w S., karę w wysokości 75.000 zł z tytułu nielegalnego użytkowania tj. z naruszeniem art. 54, obiektu budowlanego -stacji paliw płynnych (kat XX), zlokalizowanego na działce nr ew. [...] w S.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w wyniku kontroli ww. stacji paliw, dokonanej w dniu 15 marca 2007r. ustalono, że stacja jest użytkowana pomimo, że Starosta G. w wydanym w dniu [...] grudnia 2000r. pozwoleniu na budowę, nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji paliw płynnych. Organ powiatowy podał, iż kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego stanowi iloczyn stawki opłaty /s/, współczynnika kategorii obiektu budowlanego /k/, współczynnika obiektu budowlanego /w/ i tak wyliczona podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Postanowieniem z dnia [...] maja 2007r. ( nr [...]) [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 kpa oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. (tj. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu zażalenia Z. K., utrzymał ww. postanowienie w mocy, podzielając stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu podniesiono, że kara z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu jest wymierzana obligatoryjnie w przypadku stwierdzenia przystąpienia do jego użytkowania z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego. Wysokość ww. kary nie zależy od swobodnego uznania organu, lecz jest ściśle określona przepisami Prawa budowlanego. W skardze Z. K. wniósł uchylenie ww. postanowienia, jak również uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji, kwestionując nałożenie kary, w sytuacji braku przeprowadzenia obowiązkowej kontroli. W ocenie skarżącego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. dokonał oględzin stacji paliw a nie obowiązkowej kontroli. Tymczasem cały art. 57 dotyczy zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie i podkreślił, że nie składał ani zawiadomienia, ani wniosku. Artykuł 59g ust. 1 odnosi się do przypadków, w których przeprowadzono obowiązkową kontrolę. Skarżący powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w sprawie sygn. akt II SA/Po 172/06, w którym Sąd wyraził pogląd, że karę na podstawie art. 59f można nałożyć, jak wynika z dosłownego brzemienia tego przepisu - tylko wtedy, gdy nieprawidłowości stwierdzono w trakcie obowiązkowej kontroli, a więc kontroli wykonywanej na skutek złożenia wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie. Zatem jeśli nieprawidłowości stwierdzono w wyniku innej kontroli, kary tej nie można wymierzyć. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz. 1271) dalej ppsa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji odpowiadają prawu. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, z naruszeniem przepisów tej ustawy, tj. bez zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54 Prawa budowlanego) lub bez uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55 Prawa budowlanego), właściwy organ wymierza karę pieniężną z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Natomiast w zdaniu drugim powołanego przepisu ustawodawca określił zasady obliczania tej kary wskazując, że należy odpowiednio stosować przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Innymi słowy, w każdym przypadku stwierdzenia, że przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego z naruszeniem art. 54 bądź art. 55 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nałożyć na użytkownika karę, w wysokości dziesięciokrotnej stawki opłaty, o której mowa w art. 59f prawa budowlanego. Podkreślić bowiem trzeba, że przewidziana w powołanym przepisie sankcja w postaci kary pieniężnej, jest sposobem represjonowania na drodze administracyjnej niepożądanych zachowań tych inwestorów, którzy z pominięciem przepisów ustawy - Prawo budowlane przystępują do użytkowania obiektów budowlanych. Odnosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że Starosta G. w wydanej w dniu [...] grudnia 2000r. decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej stacji paliw, nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Stacje paliw stanowią XX kategorię obiektów budowlanych o których mowa w art. 55 pkt 1 Prawa budowlanego. Fakt samowolnego użytkowania stacji paliw został ewidentnie ustalony podczas kontroli przeprowadzonej przez organ nadzoru budowlanego w dniu 15 marca 2007r., czego nie kwestionuje sam skarżący. Wobec powyższego organ zobowiązany był do nałożenia na mocy art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego kary w wysokości określonej w art. 59f Prawa budowlanego, bowiem, jak wskazano wyżej, dla powstania obowiązku wynikającego z art. 57ust. 7 Prawa budowlanego, wystarczy sam fakt stwierdzenia nielegalnego użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 i 55 Prawa budowlanego ( por. wyrok WSA z dnia 8 grudnia 2005r, VII SA/Wa 787/05, Lex 169376 ). Organ prawidłowo obliczył kwotę kary. Stosownie do brzmienia art. 59f Prawa budowlanego kara taka stanowi iloczyn stawki opłaty, współczynnika kategorii obiektu budowlanego i współczynnika wielkości obiektu budowlanego, przy czym stawka opłaty wynosi 500 zł, kategoria obiektu 15, a współczynnika wielkości 1 -ponieważ kubatura obiektu jest mniejsza od 1000m3 - co daje kwotę 7500zł, a po dziesięciokrotnym podwyższeniu 75.000 zł. Wobec przedstawionej argumentacji zarzut skargi, że cały art. 57 Prawa budowlanego ma zastosowanie tylko w sytuacji złożenia zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie należało uznać za niezasadny. Z tego względu nie można było również podzielić stanowiska skarżącego, że art. 59 g i 59 f Prawa budowlanego może być stosowany tylko w przypadku przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, bowiem przy wymierzaniu kary w tytułu nielegalnego użytkowania o której mowa w art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane - art. 59f stosuje się odpowiednio. Przy czym jak wynika z brzmienia cytowanego przepisu, nie ma znaczenia, czy ustalenie co do nielegalnego użytkowania nastąpiło w wyniku obowiązkowej kontroli organu, czy też w wyniku innej kontroli. Wprawdzie z podanych przez organy okoliczności sprawy wynikało, że inwestor przystąpił do użytkowania obiektu z naruszeniem art. 55, a nie 54 Prawa budowlanego - jak wskazano w podstawie prawnej decyzji pierwszoinstancyjnej -jednak wobec brzmienia art. 57 ust 7 Prawa budowlanego, okoliczność ta pozostawała bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło