I SA/Sz 224/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Jaździński, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Protokolant Krzysztof Kapelczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 października 2007r. sprawy ze skargi I. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. oddala skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. decyzją z dnia [...] znak: [...], określił I.S. zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. w kwocie [...] zł. Organ stwierdził, że w dniu 2 maja 2005r. M.S. i I.S. złożyli zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu w roku podatkowym 2004 - PIT -36, w którym złożyli wniosek o wspólne opodatkowanie osiągniętych dochodów. Postanowieniem Sądu Rejonowego w S. Wydział XXII Gospodarczy z dnia [...] ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu dłużnika M.S. Następnie postanowieniem z dnia [...] dokonano jego zmiany na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika. Powołując się na przepis art. 124 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2003r. Nr 60, poz. 535 ze zm.), organ pierwszej instancji stwierdził, iż z dniem ogłoszenia upadłości M.S. tj. dnia 30 sierpnia 2004r., ustała między małżonkami wspólność majątkowa - warunek konieczny do wspólnego opodatkowania małżonków. W związku z takim stanem faktycznym, I.S. nie mogła skorzystać z przywileju łącznego opodatkowania dochodów osiągniętych w 2004r. łącznie z dochodami małżonka na podstawie przepisu art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. Nr 14, z 2000 r., poz.17 ze zm.), a zatem należało zastosować ogólną regulację zawartą w art. 6 ust. 1 tej ustawy, w myśl, której małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiąganych przez siebie dochodów. W odwołaniu I.S. wniosła o uchylenie decyzji, kwestionując ją w całości, wskazując na przepis art. 124 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze oraz dodatkowo na przepis art. 43 § l Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W Jej ocenie wskazane przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, żądanie organu osobnego rozliczenia za rok 2004r. jest bezpodstawne. Ponadto, uznała, iż zachodzi potrzeba wystąpienia z żądaniem o zwrot nadpłaty za 2004r. w przypadającej na Nią kwocie 6.577,75 zł. Dyrektor Izby Skarbowej w S., na podstawie na przepisy art. 6 ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1 pkt 3, art. 27 i art. 45 ust. 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, decyzją z dnia [...] znak: [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w S. uznając, iż znajduje ona uzasadnienie w stanie faktycznym sprawy, jak i w przepisach prawa. Organ odnosząc się do zarzutów odwołania podaje, że przyjęta przez ustawodawcę zasada odrębnego opodatkowania dochodów małżonków wynika z faktu, iż przedmiotem opodatkowania jest dochód, a nie majątek małżonków. Przywilej zaś wspólnego opodatkowania dochodów małżonków będzie natomiast wyłączony w razie istnienia między małżonkami (w jakimkolwiek okresie roku podatkowego) rozdzielności majątkowej. Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny sprawy, tj. że wspólność majątkowa pomiędzy małżonkami I.S. i M.S. ustała z mocy prawa z dniem ogłoszenia upadłości, tj. z dniem 30 sierpnia 2004r. zasadnie uznano, iż nie zaistniała przesłanka uprawniająca małżonków do wspólnego rozliczenia dochodów za ten rok podatkowy. Organ wskazał, iż opodatkowanie łączne od sumy dochodów małżonków jest przywilejem podatników, a niespełnienie jednego z określonych przez ustawodawcę warunków pozbawia podatników tego uprawnienia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. wskazując, iż w całości wnosi na nią "odwołanie" i w całości kwestionuje, stwierdzając naruszenie prawa, wniosła ,,o zmianę i zwolnienie" jej od "decyzji Naczelnika US w S. z dnia [...] znak: [...], określającej Podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. w kwocie [...]zł. W uzasadnieniu Skarżąca wskazała natomiast, iż decyzją Sądu Rejonowego w S. Wydział XXII Gospodarczy z dnia [...] oraz z dnia [...] cały majątek został wydany Syndykowi masy upadłościowej. Jako załączniki przedstawiła zaś skierowane do niej wezwanie do wydania majątku prywatnego tworzącego wspólnotę majątkową z dnia 24.05.2005r. oraz wezwania skierowane do Pana M.S. z dnia 25.04.2005r. oraz z dnia 06.06.2005r. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia Skarżącej, iż cały majątek został wydany Syndykowi masy upadłościowej, Dyrektor Izby Skarbowej w S. stwierdza, iż fakt ten nie mógł stanowić podstawy uchylenia decyzji organu pierwszej instancji. Zarówno bowiem decyzja wydana przez organ pierwszej jak i drugiej instancji została wydana z uwzględnieniem istotnego dla przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych faktu ustania wspólności majątkowej, skutkującego dla małżonków w ten sposób, iż w sytuacji gdy nie zostały spełnione warunki konieczne do opodatkowania się łącznie od sumy swoich dochodów, zastosowanie ma ogólna zasada odrębnego opodatkowania małżonków. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zawarta w art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 1993 r. Nr 90, poz. 416 ze zm.) konstrukcja łącznego dochodu małżonków, oparta jest na założeniu, że podmiotem podatkowym są małżonkowie, a zatem opodatkowaniu powinien podlegać łączny dochód osiągnięty przez nich w roku podatkowym. Uregulowanie prawne zawarte w wymienionym wyżej przepisie jest odstępstwem od zasady przyjętej w art. 6 ust. 1 omawianej ustawy przyjmującej regułę odrębnego opodatkowania małżonków od osiągniętych przez nich dochodów. Łączne opodatkowanie małżonków od sumy ich dochodów może mieć miejsce jedynie po spełnieniu przez małżonków następujących warunków: podleganiu przez obydwojga małżonków nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, istnieniu między małżonkami wspólności majątkowej, pozostawania w związku małżeńskim przez cały rok podatkowy, złożeniu przez małżonków wspólnego zeznania rocznego o osiąganych przez nich dochodach wraz z wnioskiem o wspólne opodatkowanie. Art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazuje na warunek "istnienia" wspólności majątkowej między małżonkami, nie zawiera co do istnienia wspólności zastrzeżenie "przez cały rok podatkowy." Z pewnością warunku tego nie dotyczy wyrażenie "przez cały rok podatkowy" użyte w dalszej części przepisu przy zwrocie "pozostawania w związku małżeńskim". Wobec tego przesłanki "istnienia wspólności majątkowej" nie dotyczy wymóg trwania jej "przez cały rok podatkowy". Biorąc pod uwagę, że art. 6 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych posługuje się określeniem "istnieje" w czasie teraźniejszym, uznać trzeba, że wspólność majątkowa powinna istnieć w dniu złożenia zeznania zawierającego wniosek o wspólne opodatkowanie małżonków. W sytuacji kiedy I.S. i M.S. złożyli w dniu 2 maja 2005r. wspólne zeznanie roczne o osiągniętych w 2004 r. dochodach oraz wniosek o wspólne opodatkowanie, a w dacie złożenia tego zeznania i wniosku o wspólne opodatkowanie ich wspólność majątkowa nie istniała, albowiem w dniu ogłoszenia upadłości M.S. tj. 30 sierpnia 2004 r. ustała ona z mocy prawa, zasadnie organy podatkowe uznały, że podatnicy nie mają uprawnienia do skorzystania ze wspólnego opodatkowania uzyskanych dochodów, małżonkowie podlegają odrębnemu opodatkowaniu od osiągniętych przez nich dochodów. Z powyższych względów należało uznać, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) podlega oddaleniu.