II OSK 241/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-26
Skład orzekający: Jerzy Bujko, Andrzej Jurkiewicz, Janina Kosowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) uzasadnia obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a tym samym stanowi podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji? Czy naruszenie zasad przechowywania broni (art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji) w postaci przechowywania jej w drewnianej szafie zamykanej na zamek meblowy, przez którą przebiega przewód wentylacyjny, stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że samo prawomocne skazanie za przestępstwo prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia uzasadnionej obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Konieczna jest ocena całokształtu okoliczności, w tym dotychczasowego zachowania i cech osobowych posiadacza broni. Sąd uznał również, że naruszenie zasad przechowywania broni, polegające na przechowywaniu jej w drewnianej szafie zamykanej na zamek meblowy, przez którą przebiega przewód wentylacyjny, stanowi wystarczającą podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń, a błędna wykładnia przepisów w tym zakresie przez WSA uzasadnia uchylenie jego wyroku.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła cofnięcia J. P. pozwolenia na broń palną myśliwską. Podstawą decyzji organów było prawomocne skazanie J. P. za prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości (art. 178a § 1 k.k.) oraz nieprawidłowe przechowywanie broni w drewnianej szafie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów, uznając, że skazanie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji nie uzasadnia obawy użycia broni w celu sprzecznym z porządkiem publicznym, a sposób przechowywania broni nie był wystarczająco zbadany. Komendant Główny Policji wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Bujko Sędziowie sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ sędzia NSA Janina Kosowska Protokolant Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 26 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1053/07 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. odstępuje od zasądzenia od J. P. zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 30 października 2007 r., po rozpoznaniu skargi J. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] maja 2007 r., Nr PA/IIb-2467/2014/07, w przedmiocie pozwolenia na broń palną myśliwską, uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie z dnia [...] marca 2007r.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.
W dniu 24 listopada 2006 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia J. P. pozwolenia na broń palną myśliwską, z uwagi na prawomocne orzeczenie Sądu Rejonowego w Lublinie, XVII Zamiejscowy Wydział Grodzki z siedzibą w Bychawie w sprawie o sygn. akt [...]. Na mocy powyższego wyroku J. P. został uznany za winnego popełnienia czynu określonego w art. 178a § 1 k.k. polegającego na tym, że w dniu 26 października 2004 r. w Bychawie woj. lubelskie kierował samochodem ciężarowym po drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości (0,74-, 0,76-) i za to skazany został na karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na okres 2 lat próby. Wobec J. P. orzeczono również zakaz prowadzenia pojazdów na okres 1 roku.
W dniu 24 listopada 2006 r. dokonano sprawdzenia zabezpieczenia broni palnej, w toku której to czynności ustalono, że broń przechowywana jest w szafie drewnianej, zamykanej na zamek meblowy, pod którą przebiega przewód wentylacyjny od kominka.
Decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Komendant Wojewódzki Policji w Lublinie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 52, poz. 525 ze zm.) cofnął J. P. wydane w dniu 20 czerwca 1994 r. pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu organ wskazał, że fakt prawomocnego skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. pozwolił na zakwalifikowanie J. P. do kategorii osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ ustalił też, że J. P. przechowywał broń niezgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa.
W dniu 20 kwietnia 2006 r. J. P. złożył odwołanie od ww. decyzji, wnosząc o przywrócenie pozwolenia na broń oraz podając, że jest myśliwym od ponad dziesięciu lat i nigdy wcześniej nie był karany. Wskazał również, że szafka na broń została zdemontowana z uwagi na remont.
Decyzją z dnia [...] maja 2007 r. Nr [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy ww. decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Lublinie, działając na podstawie art. 138 § 2 i art. 268a kpa oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. W uzasadnieniu organ podał, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy jest jedynie wytyczną interpretacyjną, a katalog wskazanych w nim okoliczności nie jest zamknięty, dlatego też organ ma prawo i obowiązek uwzględniania także innych rodzajów przestępstw, za popełnienie których posiadacz pozwolenia został skazany. Organ powołał art. 115 § 16 k.k. według którego stan nietrzeźwości zachodzi, gdy stężenie alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila lub prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość. Zdaniem organu skarżący przekroczył wyznaczony próg trzeźwości prawie dwukrotnie. Organ podał też, że prawomocny wyrok sądu, potwierdzający fakt popełnienia przestępstwa wiąże organ w postępowaniu administracyjnym, dlatego też Komendant Główny Policji uznał, że popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. przez posiadacza tak szczególnego prawa, jakim jest pozwolenie na broń, spowodowało utratę przez skarżącego wiarygodności co do zgodnego z prawem posiadania i używania broni w kontekście dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy. Skarżący, jak wskazał organ, decydując się na kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości, wykazał się nieodpowiedzialnością, bowiem narażał na uszczerbek nie tylko swoje zdrowie, ale także innych uczestników ruchu drogowego, godząc w ten sposób - pośrednio - także w inne dobra chronione prawem, tj. życie lub zdrowie, a zatem czyn skarżącego pozwolił organowi uznać, iż także w zakresie zgodnego z prawem posiadania i używania broni nie daje on wystarczającej rękojmi, aby zachować pozwolenie na broń. Zdaniem organu, nie można bowiem wykluczyć, iż w takim stanie, w jakim kierował pojazdem nie użyje również broni.
Organ wskazał również na art. 32 ustawy o broni i amunicji, podając, że skarżący uchybił zasadom przechowywania broni, określonym w § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343), co dało organowi możliwość cofnięcia pozwolenia na broń w oparciu o wskazany powyżej przepis. Organ zastosował art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, gdyż według niego nie ma znaczenia argument skarżącego, iż zdemontował już szafę, w której przechowywał broń.
W dniu 15 czerwca 2007 r. J. P. złożył skargę na w/w decyzję wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, polegające na braku odniesienia tych przepisów do przedmiotowego stanu faktycznego. Zdaniem skarżącego przepisy te stanowią o obligatoryjnej podstawie cofnięcia pozwolenia na broń w przypadku zagrożenia użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności wobec osób skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, zaś w niniejszej sprawie okoliczności takie nie zachodzą. Przypisane skarżącemu przestępstwo wchodzi - w jego ocenie - w zakres przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, a nadto nie było związane z zagrożeniem użycia broni, zaś zalecenie przechowywania broni w kasetach metalowych, szafach, lub sejfach ma charakter instrukcyjny, a niedostosowanie się do niego nie powoduje zaistnienia ustawowej podstawy cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, szczególnie, kiedy była ona zabezpieczona w zamkniętym pomieszczeniu. Skarżący podniósł też zarzut obrazy przepisów postępowania: art. 6, 7, 8, 9 i 10 § 1 kpa przez naruszenie podstawowych zasad prowadzenia postępowania administracyjnego, rzetelnej informacji i gwarancji należytego rozważenia sprawy oraz prawidłowego zapewnienia obrony obywatela oraz art. 77 § 1 kpa przez niewystarczające zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, a także art. 107 § 3 kpa przez oparcie rozstrzygnięcia na niewłaściwej ocenie materiału dowodowego ujawnionej w nieprawidłowym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Skarżący podał, że ustawa o broni i amunicji nie zna takich pojęć jak brak "nieskazitelnej postawy" czy "utrata wiarygodności". Zdaniem skarżącego organy obu instancji naruszyły art. 7 i 77 § 1 kpa, ponieważ nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego sprawy, jak również nie wskazały na podstawie jakich realnych okoliczności, poza skazaniem za przestępstwo nie objęte katalogiem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, wywiodły obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Organ - według skarżącego - nie dopełnił obowiązku wykazania związku przyczynowo-skutkowego między rodzajem popełnionego przestępstwa, dotychczasowym postępowaniem i trybem życia skarżącego a obawą, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Skarżący wskazał, że organ nie dokonał również oceny zabezpieczenia przechowywania broni i pominął, że była ona należycie zabezpieczona w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Zdaniem skarżącego organ powinien okoliczność tę dowodowo sprawdzić i protokolarnie stwierdzić, bowiem są to istotne przesłanki dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi uznał, iż zasługuje ona na uwzględnienie i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzje oraz poprzedzającą ją decyzje organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu wyroku wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji był art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. Zgodnie z przepisem art. 18 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 ustawy. Z kolei przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy stanowi, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu i zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Zdaniem Sądu, dyspozycja art. 18 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy wskazuje, tak jak to przyjęły organy obu instancji, iż jest to przepis mający charakter obligatoryjny, stanowiący podstawę do wydania tzw. decyzji związanej, a więc pozbawionej uznaniowości. Jednak, mając na uwadze przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ww. ustawy, należy przyjąć, iż zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji mają w pewnym zakresie charakter zbliżony do tzw. decyzji uznaniowej, albowiem w powołanym przepisie ustawodawca posługuje się zwrotami nieostrymi, jak chociażby przesłanką "interesu bezpieczeństwa lub porządku publicznego".
Takie sformułowanie treści art. 15 ust.1 pkt 6 ww. ustawy nie oznacza dowolności w działaniu organów Policji. Z uwagi na zastosowanie w ww. przepisie wyrażeń nieostrych, organ zobowiązany jest do rozważenia w sposób wyjątkowo szczegółowy przesłanek cofnięcia pozwolenia na broń, aby wykazać, że dokonana przez organ administracji ocena okoliczności sprawy nie nosi cech dowolności lub nie przekroczyła dopuszczalnej granicy swobody interpretacji tych określeń na tle konkretnego stanu faktycznego.
Zdaniem Sądu, uznać należy, iż organy obu instancji nie zbadały w sposób wyczerpujący wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, a przede wszystkim nie wyjaśniły dostatecznie powodów uznania zaistnienia w stosunku do skarżącego przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, a co się z tym wiąże powodów cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską.
Niesporne jest, że J. P. został uznany za winnego popełnienia zarzucanego mu czynu, określonego w art. 178a § 1 k.k. i prawomocnie skazany na karę jednego roku pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono na dwuletni okres próby. Jednak w świetle podstawy prawnej zaskarżonej decyzji skazanie za czyn godzący w bezpieczeństwo w komunikacji powinno skłonić organ do wnikliwej oceny całości materiału dowodowego i wskazania przekonujących argumentów co do zaistnienia obawy, że skarżący, który posiada od 1994 r. pozwolenie na broń palną myśliwską, obecnie musi być pozbawiony tego uprawnienia wobec obawy - w ocenie organu - użycia jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. Według Sądu, obawa ta wynikać powinna z całokształtu okoliczności, w szczególności dotyczących rodzaju popełnionego przez skarżącego czynu. Przestępstwo, za które skazano J. P., objęte przepisem art. 178a § 1 k.k. usytuowane jest w Rozdziale XXI k.k. zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji", dlatego też przedmiotem ochrony tego przepisu nie jest życie i zdrowie człowieka. Normalnym następstwem tego rodzaju zachowania, tj. prowadzenia pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości, nie jest skutek w postaci wypadku komunikacyjnego, w którym inne osoby odnoszą obrażenia ciała określone w art. 157 § 1 k.k. albo następstwem którego jest śmierć innej osoby lub ciężki uszczerbek na jej zdrowiu. Dlatego też - wobec skierowania popełnionego przez skarżącego przestępstwa przeciwko dobru prawnemu w postaci bezpieczeństwa w komunikacji, a nie przeciw życiu i zdrowiu człowieka - nie można tracić z pola widzenia bezspornego i jakże istotnego dla rozstrzygnięcia faktu, że zarzucany skarżącemu czyn nie ma żadnego związku z posiadaniem przez niego broni. Organ więc tym bardziej wnikliwie winien był dokonać oceny, czy na podstawie ustalonych okoliczności czynu, tj. jego umyślności, pospolitości, oczywistego lekceważenia porządku prawnego, postawy w trakcie postępowania, występuje w stosunku do skarżącego uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Wykazano , że jak wskazuje się w orzecznictwie, przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem i niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem, za który został on skazany, jego cechami charakteru oraz dotychczasowym postępowaniem (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2004 r., sygn. akt 6 III SA 2258/02, LEX nr 158939 i powołany tam wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/02). Ponadto, Sąd rozpoznający tę sprawę całkowicie podzielił stanowisko wyrażone w wyroku NSA z dnia 15 grudnia 2006 r. (sygn. akt II OSK 88/06, niepubl.), że fakt jednorazowego prowadzenia w stanie nietrzeźwości pojazdu mechanicznego nie może uzasadniać twierdzenia - na którym oparł się organ - że skarżący również w stanie nietrzeźwości może korzystać z posiadanej broni. Zastosowanie przez organ takiego wnioskowania jest całkowicie dowolne i niczym nieuzasadnione. Także w orzeczeniu z dnia 4 czerwca 2007 r. (sygn. akt II OSK 863/06, niepubl.) NSA wskazał, że samo prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości nie może być wystarczającą przesłanką do uznania, że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, choć sama jazda pojazdem mechanicznym pod wpływem alkoholu jest czynem wymagającym napiętnowania. O tym czy obawa taka zachodzi powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni.
Zdaniem Sądu, trafny jest zarzut skarżącego, że organ nie przeprowadził żadnych własnych autonomicznych ustaleń, by przekonująco wykazać dlaczego obawa użycia borni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w tym konkretnym przypadku jest uzasadniona. Sam fakt prawomocnego skazania za przestępstwo z art. 178a § 1 k.k. jak wyżej wskazano, nie wystarcza do uznania, iż obawa, o jakiej mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji istnieje lub też może zaistnieć. Gdyby bowiem przyjąć za zasadne stanowisko organów, prezentowane w uzasadnieniu decyzji obu instancji, że sam fakt skazania za każde przestępstwo popełnione w stanie nietrzeźwym powodowałby cofnięcie pozwolenia na broń, to prowadziłoby to w efekcie do wprowadzenia dodatkowej, nieprzewidzianej przepisami prawa kary dodatkowej. Organ nie ocenił również opinii, jakie w toku postępowania zgromadził o skarżącym, do czego był zobowiązany na zasadzie art. 77 § 1 kpa. Przy ocenie stanu faktycznego nie można także pominąć okoliczności, że skarżący - przed zarzucanym mu czynem - posiadał wszelkie przymioty osoby przestrzegającej porządku prawnego i spełniał kryteria niezbędne do udzielenia mu pozwolenia na posiadanie broni palnej myśliwskiej i sytuacja ta trwała przez ponad 10 lat.
Tym samym organy Policji nieprawidłowo - w ocenie Sądu - zastosowały przepisy prawa procesowego poprzez dokonanie oceny całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego w sposób dowolny, a w szczególności niedostateczne wyjaśnienie zaistnienia w stosunku do skarżącego przesłanki z art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Uznano także za nieprawidłowe zastosowanie przez organy obu instancji drugiej z podstaw wydania zaskarżonych decyzji, a mianowicie art. 18 ust. 5 pkt 4 ww. ustawy. Naruszenie zasad przechowywania broni jest odrębną przesłanką do cofnięcia pozwolenia na broń, a decyzja wydana w oparciu o tenże przepis ma charakter uznaniowy, co oznacza że organ po wnikliwym i wszechstronnym wyjaśnieniu stanu faktycznego powinien szczegółowo uzasadnić rozstrzygnięcie sprawy i dostatecznie zindywidualizować przesłanki, którymi się kierował w odniesieniu do osoby skarżącego. Ww. przepis odsyła do art. 32 ustawy, zgodnie z którym broń należy przechowywać w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych.
W rozpoznawanej sprawie organ w zakresie przechowywania broni nie wyjaśnił w sposób wystarczający podstawy do przyjęcia, że broń była przechowywana w sposób niewłaściwy. Z protokołu sprawdzenia zabezpieczenia broni palnej, w toku której to czynności ustalono, że broń przechowywana jest w szafie drewnianej, zamykanej na zamek meblowy, pod którą przebiega przewód wentylacyjny od kominka, nie wynika czy inne osoby mogły mieć dostęp do tej broni. W szczególności organ nie wziął pod uwagę, ani też nie odniósł się do podanej przez skarżącego okoliczności, że pomimo zabezpieczenia szafy przez zamontowanie w niej zamka meblowego, to drzwi do pokoju, w którym znajdowała się szafa, również zamykane były na zamek, a do pokoju tego wstęp miał jedynie skarżący. Już w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej skarżący podał, że szafa została zdemontowana w związku z trwającym remontem, co winno było skutkować ponownym sprawdzeniem przez organ warunków, w jakich broń była przechowywana, chociażby w drodze dokonania kolejnego sprawdzenia zabezpieczenia broni palnej. Organ jednak nie podjął żadnych innych czynności - oprócz pierwszego i jedynego ustalenia warunków przechowywania broni - na których powinien oprzeć ustalenia faktyczne w zakresie objętym dyspozycją art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji.
W uzasadnieniu decyzji podał, że nie wiadomo co wynika ze stwierdzenia, że skarżący szafę już zdemontował. W razie wątpliwości co do twierdzeń skarżącego organ winien je wyjaśnić. Było to o tyle istotne, że to szafa pancerna do przechowywania broni była zdemontowana na czas remontu, co - w konsekwencji wskazywało - że stan nieprawidłowego przechowywania broni jest przejściowy.
Nie wiadomo też na jakiej podstawie organ przyjął, że skarżący co najmniej od dnia 12 października 2000 r. przechowuje broń niezgodnie z przewidzianymi przepisami wymogami. Organ więc nie odniósł się do tego, czy nieprawidłowe przechowywanie broni ma charakter przejściowy, ani nie wskazał, dlaczego w konkretnych warunkach zaistniałych w niniejszej sprawie właściwe jest skorzystanie z uprawnienia do cofnięcia pozwolenia na broń. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było cofanie broni w każdym przypadku zaistnienia przesłanek z ww. przepisu to zobligowałoby organ do wydania decyzji cofającej pozwolenie na broń, tymczasem kwestię tę pozostawił uznaniu organu. Rozważając zastosowanie powyższego przepisu organ winien mieć na uwadze, czy warunki przechowywania broni są zbliżone do zasad, o których mowa w art. 32 ustawy, czy też od tych zasad w sposób znaczący odbiegają.
Aby możliwa była sądowa ocena legalności decyzji w aspekcie przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 cyt. ustawy, podkreślono , że uzasadnienie decyzji musi zawierać przesłanki, którymi kierował się organ rozstrzygając o cofnięciu skarżącemu pozwolenia na bron palną myśliwską z uwagi na naruszenie zasad przechowywania broni, o których mowa w art. 32 ustawy o broni i amunicji. Przy braku tych przesłanek decyzję w tym zakresie należy uznać za dowolną.
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien wyjaśnić w sposób precyzyjny i jednoznaczny, dlaczego uznaje, iż dotychczasowe zachowanie skarżącego oraz jego cechy charakteru mają podstawę do negatywnej prognozy odnośnie jego osoby w oparciu o art. 15 ust. 1 pkt 6 tejże ustawy. W tym celu powinien dokonać oceny zgromadzonych dotychczas dowodów dotyczących bezpośrednio skarżącego.
Wymóg dostatecznego i szczegółowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy dotyczy w równym stopniu zasad przechowywania broni przez skarżącego, a co się z tym wiąże ewentualnego uzupełnienia materiału dowodowego w taki sposób, aby możliwa była kompleksowa ocena postawy skarżącego jako osoby posiadającej pozwolenie na broń.
Dopiero analiza i ocena całego materiału dowodowego pozwolą organowi na podjęcie decyzji realizując przesłankę wskazaną w art.18 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 tej ustawy.
Mając powyższe względy na uwadze, Sąd uznał, że obie zaskarżone decyzje zapadły z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 i art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 tejże ustawy, a także prawa procesowego, gdyż organy nie wyjaśniły sprawy w sposób wymagany przez art. 7, art. 77 i art. 107 § 3 kpa, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Komendant Główny Policji wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku i zaskarżając go w całości, zarzucił:
1) naruszenie prawa materialnego - przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178 a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.) nie zachodzi uzasadniona obawa, że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego,
2) naruszenie prawa materialnego - przepisów art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343) poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przechowywanie broni w szafie drewnianej zamykanej na zamek meblowy, umieszczonej w pokoju zamykanym na zamek, do którego dostęp ma jedynie skarżący, może odpowiadać warunkom przechowywania broni określonym w tych przepisach,
3)naruszenie przepisów postępowania - art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na wadliwym przedstawieniu przez Sąd stanu faktycznego sprawy, poprzez przyjęcie, że J. P. przechowywał broń palną myśliwską w metalowej szafie pancernej, odpowiadającej warunkom określonym w § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji,
4)naruszenie przepisów postępowania— art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji nie podjęły niezbędnych działań w celu wyjaśnienia w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, a także nie wskazały w sposób wyczerpujący dlaczego w konkretnych warunkach zaistniałych w sprawie właściwe jest skorzystanie z uprawnienia do cofnięcia pozwolenia na broń J. P.,
Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz o zasądzenie kosztów postępowania , w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W motywach skargi kasacyjnej wskazując na treść art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) wyjaśniono , że z ich treści wynika , że prawomocne skazanie osoby posiadającej pozwolenie na broń choćby za jedno z przestępstw wymienionych w pkt 6 ust. 1 art. 15 ustawy o broni i amunicji nakazuje uznać taką osobę za osobę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego i obliguje organy Policji do cofnięcia wydanego jej pozwolenia.
Dokonując natomiast dalszej analizy art. 15 ust. pkt 6 ustawy o broni i amunicji stwierdzono także , że przepis ten jedynie przykładowo wymienia jako okoliczności budzące uzasadnioną obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, prawomocne skazanie orzeczeniem sądowym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo toczące się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ustawodawca nie przyjął więc zamkniętego katalogu tych przesłanek. Mogą to zatem być inne okoliczności, w tym także innego rodzaju czyny karalne, wymierzone przeciwko innym dobrom prawnie chronionym. Tym samym ustawodawca przyznał organom właściwym w sprawach pozwoleń na broń prawo do rozszerzenia kręgu przesłanek wzbudzających tę obawę także o skazanie lub choćby podejrzenie o popełnienie innych rodzajów przestępstw, nie zastrzegając jednocześnie, podobnie jak w stosunku do wskazanych przez siebie, iż nie może to dotyczyć czynów bezprawnych popełnionych nawet jeden raz. Z tego względu fakt, że posiadacz pozwolenia na broń mógł dopuścić się przestępstwa skierowanego przeciwko innym dobrom niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 uobia, nie wyłącza w świetle powołanego przepisu możliwości cofnięcia mu pozwolenia na broń na powyższej podstawie. Dla zastosowania ww. przepisu istotna jest natomiast okoliczność, czy skazanie lub nawet podejrzenie popełnienia określonego czynu zabronionego daje podstawę do przyjęcia, że istnieje - w rozumieniu przedmiotowego przepisu - uzasadniona obawa, że on może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o bron i amunicji ma zastosowanie również w przypadku popełnienia przez posiadacza broni czynu z art. 178 a § 1 k.k. Wprawdzie ww. czyn zabroniony umieszczony jest w rozdziale XXI Kodeksu karnego zatytułowanym "Przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji" i wymierzony jest bezpośrednio przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, niemniej jednak nie ulega wątpliwości, iż przedmiotem ochrony tego przepisu jest także życie i zdrowie innych uczestników ruchu (lądowego, wodnego i itp.). Tego rodzaju zachowanie (tj. prowadzenie pojazdu w stanie nietrzeźwości) często wywołuje tragiczne skutki w postaci wypadków powodujących śmierć i kalectwa ludzi, a skala tych przestępstw i wysoki stopień szkodliwości społecznej wymaga zupełnie nowego podejścia do osób ich się dopuszczających. Sprawca umyślnego przestępstwa z art. 178 a § 1 Kodeksu karnego, a za takie skarżący został skazany, świadomie bowiem godzi się z ewentualnymi skutkami swojego zachowania, tj. stworzenia bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia innych ludzi. Nie sposób więc nie zgodzić się ze stanowiskiem, że popełnienie przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., mającego charakter umyślny, choć nie mieści się w kategorii przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji , w sposób wystarczający uzasadnia obawę o której mowa w tym przepisie. Nie może mieć zdaniem skarżącego tutaj także znaczenia fakt, że popełnione przestępstwo nie miało związku z posiadaną bronią, albowiem ustawodawca warunku takiego nie ustalił.
Przedstawiony przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pogląd, iż w przypadku popełnienia przez posiadacza pozwolenia na broń czynu zabronionego z art. 178 a § 1 k.k., o tym, czy zachodzi uzasadniona obawa użycia przez niego broni w sposób sprzeczny z interesem, bezpieczeństwa i porządku publicznego winna decydować przede wszystkim ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni, nie zasługuje na aprobatę. Tym bardziej, że Sąd przyznaje jednocześnie w wyroku, że obawa ta wynikać powinna co prawda z całokształtu okoliczności, ale w szczególności dotyczących rodzaju popełnionego przez skarżącego czynu, a także okoliczności jego popełnienia, tj. jego umyślności, pospolitości, oczywistego lekceważenia porządku prawnego. Ocena ta niewątpliwie została w sposób wyczerpujący dokonana przez organy Policji.
Tym samym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszył również art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa, stwierdzając, że organy Policji nie wywiązały się z obowiązku przewidzianego w tych przepisach k.p.a. Skoro bowiem, ustawodawca ściśle związał stan obawy z samym faktem popełnienia przestępstwa m.in. przeciwko życiu lub zdrowiu, a niewątpliwie tym dobrom pośrednio zagraża także czyn przewidziany w art. 178 a § 1 k.k., to nie mogą mieć znaczenia dla wykazania stanu rzeczonej obawy takie okoliczności, jak wcześniejsza niekaralność oraz posiadanie przez skarżącego broni przez okres ponad 10 lat. Decydujące znaczenie dla sprawy ma już bowiem sam fakt, że dopuścił się on tego rodzaju czynu i stworzył zagrożenie dla innych uczestników ruchu, a w konsekwencji wykazał się lekkomyślnością, która niweczy gwarancję, jakiej wymagać należy od posiadacza broni, że w takim samym stanie świadomości nie użyje jej w celach sprzecznych z prawem.
Dopuszczenie się przez posiadacza broni prowadzenia pojazdu w stanie nietrzeźwym rodzi zatem w ocenie skarżącego uzasadnioną obawę, że w takim samym stanie może on skorzystać z posiadanej broni, czyli w rezultacie użyć jej z narażeniem życia i zdrowia innych osób, a więc w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Z powyższych rozważań wynika też, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie przyjął, iż wobec sprawcy przestępstwa z art. 178 a § 1 k.k. nie zachodzi uzasadniona obawa, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Nadto, podniesiono , że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie stwierdzenia nieprawidłowego zastosowania przez organy Policji drugiej z podstaw wydania zaskarżonych decyzji, a mianowicie art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji także uznano za błędny. Przypominając stanowisko Sądu pierwszej instancji w tym zakresie wskazano , że zgodnie z art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 ustawy. Stosownie do treści art. 32 ustawy o broni i amunicji - broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Ustęp 2 tego przepisu stanowi ponadto delegację ustawową do wydania rozporządzenia precyzującego sposób, m.in. przechowywania broni. I tak, § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343) stanowi, że osoby posiadające broń i amunicję na podstawie pozwolenia na broń, o którym mowa w art. 10 ust. 3 ustawy (a więc m. in. w celach łowieckich) są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane. Skoro zatem art. 18 ust. 5 pkt 4 cytowanej ustawy upoważnia organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń osobie, która warunki określone w art. 32 ustawy naruszyła, a więc zarówno zasadę określoną w ust, 1 tego przepisu, jak i wymogi określone w rozporządzeniu wykonawczym, nie można przyjąć poglądu, że przepisy te nie mają charakteru ściśle wiążącego i nie wskazują na jedynie dopuszczalne sposoby przechowywania broni palnej.
Niewątpliwym w ocenie skarżącego jest, że ustalony w sprawie sposób przechowywania przez skarżącego broni, polegający na jej umieszczeniu w szafie drewnianej, a nie metalowej, zamykanej jedynie na zamek meblowy, przez którą na dodatek przebiega przewód wentylacyjny od kominka, nie jest wystarczającym zabezpieczeniem uniemożliwiającym dostęp do niej osobom nieuprawnionym i nie odpowiada warunkom określonym we wskazanych przepisach. Ustawodawca bowiem nakłada wyraźny obowiązek, aby broń była umieszczona wyłącznie w kasetach, szafach lub sejfach metalowych na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku i posiadających zamki atestowane, stąd okoliczność podniesiona przez Skarżącego, a dotycząca umieszczenia szafy drewnianej w zamykanym pokoju, do którego dostęp ma tylko on, nie może mieć znaczenia w sprawie. Skoro warunki o których mowa w § 5 przedmiotowego rozporządzenia nie zostały przez Skarżącego zachowane, to już zupełnie irrelewantny dla rozstrzygnięcia sprawy jest fakt zamykania pomieszczenia, w którym znajduje się broń oraz to że dostęp do niego ma jedynie Skarżący, ponieważ okoliczność ta z woli samego ustawodawcy nie świadczy o tym, że broń była właściwie zabezpieczona przed dostępem osób nieuprawnionych. Mylnie przyjmuje zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że okoliczność ta winna być wzięta pod uwagę przez organy Policji jako mająca istotne znaczenie sprawie, a organy Policji dopuściły się naruszenia art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz przepisów postępowania.
Ustalenia dotyczące warunków przechowywania broni przez skarżącego w szafie drewnianej zamykanej jedynie na zamek meblowy zostały po raz pierwszy poczynione przez organy Policji w opinii o J. P. zasięgniętej już w dniu 18 czerwca 1996 r. Ustalenia te zostały następnie potwierdzone i szczegółowo opisane w znajdującym się w aktach sprawy protokole sporządzonym w dniu 24 listopada 2006 r. przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Opolu Lubelskim. Ponadto, wbrew argumentacji Sądu pierwszej instancji, w dniu 23 lutego 2007 r. powyższa okoliczność została ponownie zweryfikowana i potwierdzona przez organy Policji w sporządzonej w prowadzonym postępowaniu administracyjnym notatce dotyczącej skarżącego, która również znajduje się w aktach sprawy. Organy Policji prawidłowo przyjęły więc, że skarżący przechowywał broń niezgodnie z obowiązującymi przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji już od dnia 12 października 2000 r., albowiem właśnie tego dnia przepisy te weszły w życie, a mimo tego skarżący w dalszym ciągu przechowywał broń w szafie drewnianej zamykanej na zamek meblowy. Błędne jest zatem także stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że organy Policji nie podjęły żadnych innych czynności, oprócz pierwszego i jedynego ustalenia warunków przechowywania broni przez Skarżącego, na których oparły ustalenia faktyczne w zakresie objętym dyspozycją art. 18 ust. 5 pkt 4 cytowanej ustawy.
Także podkreślono, że Komendant Główny Policji słusznie wskazał w uzasadnieniu swojej decyzji, iż dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia argument skarżącego, że zdemontował on szafę w związku z trwającym remontem, a z faktu tego może wynikać jedynie to, że nie przechowuje on obecnie broni choćby w ten sposób. Już bowiem nawet okoliczność, że stan nieprawidłowego przechowywania broni ma charakter przejściowy stanowi wystarczającą podstawę do zastosowania dyspozycji art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy broni i amunicji. Skoro posiadacz broni w swoim mieszkaniu nie posiadał wymaganych warunków do przechowywania broni , to przynosząc broń do mieszkania musiał liczyć się z tym, iż może naruszyć zasady obowiązujące przy przechowywaniu broni, mając przy tym świadomość tego, że tylko na nim ciążył obowiązek zabezpieczenia broni i żaden przepis ani żadna sytuacja nie zwalniały go od tego obowiązku.
W świetle przedstawionej argumentacji, już zatem choćby ustalenia wcześniejszego nieprawidłowego przechowywania przez J. P. broni w drewnianej szafie zamykanej na zamek meblowy, przez okres blisko 6 lat, stanowiły wystarczającą podstawę do uznania, że konieczne jest cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni Skarżącemu, stosownie do dyspozycji art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Natomiast okoliczności podnoszone przez skarżącego, a mianowicie to, iż obecnie, przez czas remontu, przechowuje on broń poza jakąkolwiek szafą, tylko tę ocenę potwierdzają.
Jednocześnie zauważono, że Sąd pierwszej instancji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi również z innych powodów, albowiem już zupełnie niezrozumiałe są stwierdzenia Sądu o rzekomym posiadaniu i demontażu przez Skarżącego - jedynie na czas remontu - szafy pancernej. W aktach sprawy nie sposób dopatrzyć się jakiejkolwiek choćby wzmianki o tym, że J. P. w ogóle takową szafę pancerną kiedykolwiek posiadał, a odmiennych ustaleń organów Policji, że nią w rzeczywistości nie dysponuje nigdy nie podważał nawet sam Skarżący. Nie ulega zatem wątpliwości, że Sąd I instancji w swoim orzeczeniu wadliwie przedstawił stan faktyczny sprawy, nie wyjaśniając zarazem w uzasadnieniu wyroku na podstawie jakich to okolicznościach ustalił, że Skarżący posiada metalową szafę służącą do przechowywania broni. Oparcie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na okolicznościach nie mających miejsca w sprawie, musiało mieć zatem wpływ na wynik sprawy.
Tym samym mylne jest stwierdzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że organy Policji nie przeprowadziły w sposób wnikliwy i wszechstronny czynności wyjaśniających i niedostatecznie zindywidualizowały przesłanki, którymi kierowały się w odniesieniu do osoby skarżącego. W żadnym razie nie można bowiem przyjąć, że warunki przechowywania broni przez skarżącego są zbliżone do zasad, o których mowa w art. 32 ustawy o broni i amunicji, a z materiału dowodowego sprawy niezbicie wynika, iż warunki te od wskazanych zasad w sposób znaczący odbiegają.
Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozostawia wątpliwości, że skarżący sprzeniewierzył się przywołanym przepisom, które ustalają zasady dysponowania bronią i amunicją. Jak wynika z akt sprawy i czego nie kwestionował nawet skarżący, nie przechowywał on broni w metalowej kasecie, szafie albo sejfie, posiadających zamki atestowane, na trwałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku, a co jest wymagane przez obowiązujące przepisy. Skarżący tych zasad nie przestrzegał co doprowadziło do tego, że dostęp do posiadanej przez niego broni mogły uzyskać osoby trzecie, tym bardziej, że jak wynika z ustaleń w sprawie stan ten trwał przez okres blisko 6 lat, oraz pomimo faktu, iż jako od wieloletniego posiadacza broni, można i należało wymagać od niego bezwzględnego respektowania przepisów ustawy o broni i amunicji.
Organy Policji i w tym zakresie przeprowadziły zatem postępowanie z zachowaniem zasad określonych przepisami art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Okoliczność przechowywania broni i amunicji przez skarżącego z naruszeniem art. 32 uobia oraz § 5 rozporządzenia wykonawczego została udowodniona, a skarżący okoliczności tej nie zaprzeczał inaczej interpretując jedynie przedmiotowe przepisy, stwierdzając że w jego ocenie mają one charakter wyłącznie instrukcyjny. Takie stanowisko nie zasługuje jednak na aprobatę, czemu organy Policji dały wyraz w swoich decyzjach, których uzasadnienie odpowiadało dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.
J. P. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego .
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Nie stwierdzając w rozpatrywanej sprawie przesłanek nieważności postępowania Naczelny Sąd Administracyjny przystąpił zatem do oceny powołanych podstaw kasacyjnych. Natomiast wniesiona w tej sprawie skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie a w szczególności podniesiony w kasacji zarzut naruszenie prawa materialnego - przepisów art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343) poprzez ich błędną wykładnię jak i zarzut naruszenia prawa procesowego tj. art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c ustawy procesowej w związku z art. 7 i 77 § 1 , art. 80 i 107 § 3 kpa odnoszący się do postępowania w zakresie przechowywania broni myśliwskiej.
Na wstępie przypomnieć należy , iż zgodnie z dotychczasowym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego posiadanie i używanie broni stanowi tradycyjnie sferę daleko idącej reglamentacji publicznoprawnej. Oznacza to, że dostęp oznaczonej osoby do posiadania broni palnej poddany został istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przemocy, jak również z potrzeb zapewnienia porządku i bezpieczeństwa publicznego. Na podobnych zasadach skonstruowana jest również ustawa z dnia 21 czerwca 2002r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego (Dz. U . Nr 117, poz. 1007 ze zm.). Obowiązująca ustawa z dnia 21 maja 1999r. o broni i amunicji ( Dz. U . Nr 53, poz. 549 ze zm., zwana dalej ustawą o broni i amunicji) nie przewiduje systemu licencjonowania legalistycznego tj. takiego, w którym uprawnienie do posiadania broni uzyskuje się po spełnieniu określonych warunków; wprowadza natomiast system licencjonowania oportunistycznego tj. uzależniającego uzyskanie uprawnienia od zgody (pozwolenia) właściwego organu Policji w drodze decyzji administracyjnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela, wynikających z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U . z 1997 r. Nr 78, poz. 483), zwłaszcza ochronie przewidzianej w art. 31 ust. 3 Konstytucji. Posiadanie broni jest objęte restrykcyjnym reżimem prawnym. Rygorystyczne zasady przyznawania uprawnień do posiadania broni palnej zobowiązują właściwe organy państwa do ścisłej kontroli ich przestrzegania oraz stanowczej reakcji w przypadkach ich naruszenia poprzez powinność wydania decyzji pozbawiającej prawa do korzystania z tejże broni. W tym przypadku decyzja taka stanowi postać sankcji administracyjnej.
Ze względu na szczególny rodzaj przedmiotu, jakim jest broń i niebezpieczeństwo wiążące się z dostaniem się jej w niepowołane ręce, przepisy art. 32 ustawy o broni i amunicji oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. Nr 27, poz. 343) nakładają na posiadacza broni obowiązek przechowywania broni w sposób uniemożliwiający dostęp do niej osób nieuprawnionych. Naruszenie przez osobę posiadającą broń jej zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania może spowodować cofnięcie przez właściwy organ Policji pozwolenia na broń (art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji). Przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 3 kwietnia 2000 r. nie określają sposobu zabezpieczenia broni we wszystkich możliwych sytuacjach, lecz w § 5 dają wskazówki jakie zabezpieczenia broni przed dostępem osób trzecich jest właściwe. Wynika z niego, że broń przechowywania w zamykanym mieszkaniu nie może być pozostawiona gdziekolwiek, lecz powinna być zamknięta w metalowej kasecie na trwałe przymocowanej do elementów konstrukcyjnych budynku lub metalowych szafach albo sejfach, posiadających atestowany zamek.
Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji nie dają legalnej definicji przechowania broni. Pojęcie przechowania nie jest skategoryzowane jakimkolwiek przedziałem czasowy. Jednakże przyjąć należy , iż z przechowywaniem mamy do czynienia w sytuacji , kiedy broń nie jest noszona , wożona lub używana , a zatem nawet odłożenie broni do szafy drewnianej zamykanej na zamek meblowy tak jak w niniejszej sprawie , na kilka minut stanowi przechowywanie broni przez ten czas. Bez znaczenia również w tym wypadku pozostaje kwestia z jakich powodów broń ta znalazła się w miejscu nie przeznaczonym do jej przechowywania jak i czasokres z tym związany. Skoro ustawodawca nie wprowadził żadnego ograniczenia czasowego znamienia przechowywania , wynika stąd , iż omawiane przepisy dotyczą każdego przechowywania trwającego nawet krótką chwilę .
W rozpoznawanej sprawie ustalono co wynika z analizy akt administracyjnych , że sposób przechowywania broni przez J. P. był niezgodny z art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji w związku z § 5 rozporządzenia w sprawie przechowywania , noszenia oraz ewidencjonowania broni , albowiem polegał na umieszczeniu jej w szafie drewnianej a nie metalowej zamykanej wyłącznie na zamek meblowy , przez który przebiegał przewód wentylacyjny od kominka, co niewątpliwie nie jest wystarczającym zabezpieczeniem uniemożliwiającym dostęp do niej osobom nieuprawnionym. Odpowiednim zabezpieczeniem nie jest również zamykania na klucz pokoju w którym ta szafa drewniana się znajduje. Ustalenie dotyczące właśnie takich warunków przechowywania broni potwierdzone zostało przez Policję w protokole sporządzonym w dniu 24 listopada 2006 r. przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej Policji w Opolu Lubelskim , następnie okoliczność ta ponownie potwierdzona została również przez funkcjonariuszy Komendy Powiatowej w Opolu Lubelskim w dniu 23 lutego 2007 r. w sporządzonej w toku postępowania administracyjnego notatce dotyczącej J. P. i tam także w pkt. 5 tej notatki wskazano na tożsame przechowywanie broni jak wcześniej ustalone a więc w szafie drewnianej z jednym zwykłym zamkiem meblowym( przez który biegnie szyb wentylacyjny do kominka), co prowadzi do wniosku , iż broń mimo dwukrotnej kontroli przechowywana była niezgodnie z w/w przepisami przez dłuższy czas a to umożliwiało do niej dostęp osób nieuprawnionych.
Natomiast Sąd pierwszej instancji w tak ustalonym stan przyjął , iż organy policji nie wyjaśnił w sposób wystarczający podstawy do przyjęcia , że broń była przechowywana w sposób niewłaściwy. Wskazano na argumentacje strony , że zdemontował szafę w związku z trwającym remontem , a organ nie podjął kolejnego sprawdzenia zabezpieczenia broni palnej ograniczając się wyłącznie do pierwszego i jedynego ustalenia warunków przechowywania broni. Zarzucono organowi , iż nie wziął pod uwagę a również nie odniósł się do okoliczności , iż pomimo zabezpieczenia szafy przez zamontowanie w niej zamka meblowego to drzwi do pokoju , w którym znajdowała się szafa , również zamykane były na zamek a do pokoju tego wstęp miał jedynie skarżący jak też nie odniósł się do tego czy nieprawidłowe przechowywanie broni ma charakter przejściowy ani nie wskazał dlaczego w tych okolicznościach skorzystał z uprawnienia do cofnięcia pozwolenia na broń.
Przyjmując w okolicznościach rozpoznawanej sprawy potrzebę przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego , Sąd pierwszej instancji jak zasadnie wskazano to w skardze kasacyjnej naruszył przepisy postępowania art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji nie podjęły niezbędnych działań w celu wyjaśnienia w sposób wszechstronny wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i dokonały oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w sposób dowolny, a także nie wskazały w sposób wyczerpujący dlaczego w konkretnych warunkach zaistniałych w sprawie właściwe jest skorzystanie z uprawnienia do cofnięcia pozwolenia na broń J. P..
Usprawiedliwiony jest również w opisywanym zakresie zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegający na wadliwym przedstawieniu stanu faktycznego sprawy. Przepis art. 141 § 4 ustawy procesowej określa , że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy , zarzutów podniesionych w skardze , stanowiska pozostałych stron , podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji , uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazanie co do dalszego postępowania. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przepis ten może służyć także podważeniu stanu faktycznego przyjętego za podstawę wyrokowania .
Przede wszystkim nie można uznać , że w odniesieniu do omawianej podstawy cofnięcia pozwolenia na broń w sposób prawidłowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ustalił stan faktyczny sprawy w szczególności wadliwie przyjmując , że jednokrotnie dokonano sprawdzenia sposobu przechowywania przez stronę broni , ponadto Sąd ten jak zasadnie wskazuje skarga kasacyjna przyjmuje , że strona zdemontowała na czas remontu szafę pancerną , jednakże z akt sprawy nie wynika , by strona zgłaszała w toku postępowania administracyjnego taką okoliczność a także by taką szafę odpowiadającą wymogom § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. posiadał okazując ją podczas dwukrotnego przecież sprawdzenia sposobu przechowywania broni .
Ponadto jako usprawiedliwiony uznać należy także zarzut, wadliwej wykładnię przepisów art. 18 ust. 5 pkt. 4 ustawy o broni i amunicji w związku z art. 32 tej ustawy oraz § 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 3 kwietnia 2000 r. w sprawie przechowywania , noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Trafne jest stanowisko skarżącego , że przepis art. 18 ust. 5 pkt. 4 ustawy o broni i amunicji upoważnia organ Policji do cofnięcia broni osobie , która naruszyła warunki jej przechowywania w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych naruszając zasadę przewidzianą w art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji jak i wymagania określone w rozporządzeniu wykonawczym , to nie można przyjąć poglądu , że przepisy te nie mają charakteru ściśle wiążącego i nie wskazują na jedynie dopuszczalny sposób przechowywania broni palnej. Tym samym uznać należy za błędną wykładnię w/w przepisów prawa materialnego przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji poglądu , że przechowywanie broni w szafie drewnianej zamykanej na zamek meblowy , umieszczonej w pokoju zamykanym na zamek, do którego dostęp na jedynie skarżący może odpowiadać warunkom przechowywania broni.
Dlatego też uznano za usprawiedliwione zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej a odnoszące się do zaskarżonego wyroku w zakresie cofnięcia pozwolenia na broń z powodu naruszenia zasad jej przechowywania.
Niewątpliwie wydając decyzję o cofnięciu pozwolenia na broń J. P. uczyniono to na dwóch niezależnych od siebie podstawach prawnych a to z powodu przyjęcia , że wobec skazania prawomocnym wyrokiem Sądu z art. 178a § 1 kpa istnieje uzasadniona obawa , że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego (art. 15 ust. 1 pkt. 6 w związku z art. 18 ust. 1pkt. 2 ustawy o broni amunicji) , jak i co już wyżej wykazano z powodu naruszenia przepisów dotyczących przechowywania broni (art. 18 ust. 5 pkt. 4 w związku z art. 32 ustawy o broni i amunicji) .
Jednakże stanowisko Sądu pierwszej instancji zajęte w zakresie podstawy cofnięcia pozwolenia na broń z uwagi na wykazywaną obawę użycia jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego , jest w okolicznościach niniejszej sprawy trafne uwzględniające również orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, z którym w pełni zgadza się skład orzekający w tej sprawie , dlatego też w tym zakresie nie można uznać , że Sąd ten naruszył przepisy prawa materialnego i prawa procesowego.
Nieusprawiedliwiony jest zatem zarzut naruszenia prawa materialnego błędnej wykładni art. art. 18 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustaw z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji ( tj. Dz. U. Nr 52 z 2004 r. poz. 525 ze zm. ) polegający na przyjęciu , że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 1 Kodeksu karnego nie zachodzi uzasadniona obawa , że użyje broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego , jak i zarzut naruszenia prawa procesowego skonkretyzowany w tym zakresie.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt. 2 ustawy o broni i amunicji organ cofa pozwolenie na broń , jeżeli osoba , której takie pozwolenie wydano należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt. 2-6 tej ustawy. Natomiast z przepisu art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji wynika , iż pozwoleń na broń nie wydaje się ( a także cofa się już wydane ) osobom , co do których istnieje uzasadniona obawa , że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem Sądu za przestępstwo przeciwko życiu , zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw .
Przesłanka cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską był fakt skazania go prawomocnym wyrokiem za czyn z art. 178a § 1 k.k. tj. za kierowanie samochodem ciężarowym w stanie nietrzeźwości .
Przepis art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji wymienia przykładowo takie przestępstwa , których popełnienie najczęściej wskazuje , że ich sprawca zalicza się do kategorii osób wskazanych tym przepisem. Wśród przestępstw tych , ustawa nie wymieniła prowadzenia pojazdów innych niż mechanicznego w stanie nietrzeźwości ( art. 178a § 1 k.k. ) , które ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji , a nie przeciwko zdrowiu , życiu czy mieniu. Jednakże przede wszystkim zauważyć należy , iż cofnięcia pozwolenia na broń nie uzasadnia sam fakt skazania za jakiekolwiek przestępstwo , lecz dopiero stwierdzenie , że posiadacz broni zalicza się do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji jak trafnie przyznano to w zaskarżonym wyroku. Co do uzasadnionej obawy , o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni . Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu , popełnianie czynów nagannych ) , czy ujemne cechy charakteru ( nieopanowanie , porywczość , niezrównoważeni i inne ). Pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania , o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia ( porównaj wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. sygn. akt II OSK 128/05 niepublikowany ).
W orzecznictwie administracyjnym był już wyrażany pogląd ( porównaj wyrok NSA z dnia 9 października 2001 r. sygn. akt III SA 866/02 niepublikowany ) , iż przy cofnięciu pozwolenia na broń nie można powoływać się jedynie na fakt skazania wyrokiem. W takiej sytuacji niezbędne jest wykazanie bezpośredniego związku między popełnionym przez skarżącego czynem za który został skazany i cechami charakteru oraz jego dotychczasowym postępowaniem , które stwarzałoby obawy , że posiadacz pozwolenia na broń użyje jej w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego .
Przy uwzględnieniu powyższych rozważań wskazać należy , iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie Sąd pierwszej instancji uznał ,że prowadzenie pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości nie może być wystarczającą przesłanką do uznania , że sprawca tego czynu stwarza uzasadnioną obawę użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego ( art. 15 ust. 1 pkt. 6 ustawy o broni i amunicji ) , choć sama jazda pojazdem mechanicznym czy też innym niż mechaniczny pod wpływem alkoholu jest czynem wymagającym napiętnowania. O tym czy obawa taka zachodzi powinna decydować ocena dotychczasowego zachowania oraz cech osobowych posiadacza broni ( wyrok NSA dnia z 15 grudnia 2006 r. sygn. akt II OSK 88/06 niepublikowany). Dlatego też dla oceny spełnienia tej przesłanki warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni , niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu popełnienia przestępstwa przez stronę ale również innych okoliczności faktycznych , jak chociażby cech charakteru , jak też dotychczasowego postępowania , zwłaszcza w obchodzeniu się z bronią. Skoro organy administracji nie przeprowadziły takiego postępowania dlatego też zasadnie w tym zakresie uchylono zaskarżone decyzje.
Niezależnie od tego , że w tej części skarga kasacyjna zawiera nieusprawiedliwione zarzuty , to jednak z uwagi na naruszenie prawa materialnego i prawa procesowego o jakich była mowa w wstępnej części niniejszego uzasadnienia , należało uwzględnić skargę kasacyjną i orzec na podstawie art. 185 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o uchyleniu zaskarżonego wyroku i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie .
Naczelny Sąd Administracyjny w trybie art. 207 § 2 ustawy procesowej z uwagi na sytuację materialną strony wynikającą z akt sprawy uznał , że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek i odstąpił od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego w całości od J. P..
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło