II OSK 212/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-02-20
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Wojciech Chróścielewski, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego, gdy posiada wystarczającą wiedzę specjalistyczną do samodzielnego ustalenia stanu technicznego obiektu i określenia niezbędnych prac?Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej obiektu budowlanego tylko w sytuacji, gdy jego pracownicy nie posiadają wystarczającej wiedzy specjalistycznej do samodzielnego ustalenia stanu technicznego obiektu i określenia niezbędnych prac. W przypadku, gdy organ dysponuje wystarczającą wiedzą i może samodzielnie ocenić stan techniczny oraz określić zakres prac, nakładanie obowiązku wykonania ekspertyzy jest zbędne i stanowi naruszenie przepisów.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na Nadleśniczego Nadleśnictwa M. obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej magazynu ze względu na stwierdzony nieodpowiedni stan techniczny pokrycia dachowego oraz pęknięcie nadproża. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił oba postanowienia, uznając, że wątpliwości co do stanu technicznego nie były uzasadnione, a organ posiadał wystarczającą wiedzę do samodzielnego określenia zakresu prac. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną organu, podzielając stanowisko WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski Sędzia del. WSA Grzegorz Czerwiński (spr.) Protokolant Andżelika Nycz po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 731/06 w sprawie ze skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa M. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2006 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej i inwentaryzacji oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 6 listopada 2007 roku, sygn. akt II SA/Kr 731/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi Lasów Państwowych
– Nadleśnictwa M. uchylił postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] maja 2006 roku,
Nr [...] oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie z dnia [...] stycznia 2006 roku, Nr [...] nakładające na Nadleśniczego Nadleśnictwa M. – Lasy Państwowe – Nadleśnictwo M. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 listopada 2006 roku ekspertyzy technicznej magazynu.
Wymieniony wyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zapadł
w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2006 roku, Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Miechowie nałożył na Nadleśniczego Nadleśnictwa M. – Lasy Państwowe Nadleśnictwo M. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 listopada 2006 roku ekspertyzy technicznej magazynu o nr inw. [...] położonego na nieruchomości w miejscowości K. W. – O. [...], gmina K. zawierającej:
a) inwentaryzację budowlaną stanu istniejącego obiektu z instalacjami: elektryczną i odgromową z wyraźnym określeniem stanu technicznego poszczególnych elementów konstrukcyjnych obiektu;
b) opinię techniczną wykonaną na podstawie wymienionej w pkt a dokumentacji, precyzyjnie i jednoznacznie określającą zakres robót, które należy wykonać dla przywrócenia właściwego stanu technicznego obiektu i bezpiecznego jego użytkowania.
Ekspertyza powinna precyzyjnie i jednoznacznie wskazywać rodzaj, zakres, technologię i sposób realizacji robót budowlanych. Nadto powinna zawierać
– stosownie do potrzeb – obliczenia statyczne, część graficzną oraz część opisową, uwierzytelnione kopie uprawnień budowlanych oraz zaświadczenia potwierdzającego przynależność do właściwej izby samorządu zawodowego osoby sporządzającej ekspertyzę.
W uzasadnieniu postanowienia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że prowadzi wszczęte z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku jakim jest "Magazyn – piwnica" o nr inw. [...] położony w miejscowości K. W. – O. [...], gmina K.. W toku tego postępowania ustalono, że budynek ten posiada jedną kondygnację. W części widocznej ponad gruntem, ściany budynku wykonano z pustaków żużlobetonowych. Ściany szczytowe wykonano z cegły silikatowej, wapienno – piaskowej. Dach budynku dwuspadowy, pokryty jest płytami falistymi, azbestowo – cementowymi. Płyty użyte do pokrycia dachu nie były pomalowane. Obszarowo są porośnięte mchem. Zaobserwowano też pęknięcia i wyszczerbienia płyt. Stan techniczny płyt zastosowanych do pokrycia budynku jest nieodpowiedni. Załączona do akt sprawy "Ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest" wykazała konieczność bezzwłocznej wymiany lub naprawy pokrycia połaci dachowej.
Powyższe okoliczności, zdaniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, pozwalają stwierdzić, że stan techniczny budynku jest nieodpowiedni. W zaistniałych okolicznościach faktycznych i prawnych niezbędne i konieczne jest wykonanie przez zarządcę nieruchomości ekspertyzy technicznej, która w pełnym zakresie powinna wykazać jakie roboty należy wykonać, by doprowadzić obiekt
do należytego, zgodnego z prawem stanu technicznego. Podstawą prawną nałożenia takiego obowiązku jest art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.
Od powyższego postanowienia zażalenie złożyły Lasy Państwowe
– Nadleśnictwo M. podnosząc zarzut naruszenia art. 81c ustawy Prawo budowlane poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Zdaniem wnoszącego zażalenie w uzasadnieniu postanowienia zamieszczony został opis stanu technicznego budynku, z którego wynika, że konstrukcja budynku nie jest zagrożona. Organ budowlany, który przeprowadzał szczegółowe oględziny wskazał jaki zakres prac powinien być przeprowadzony. Wskazał też co powinna zawierać ekspertyza techniczna. W tym stanie rzeczy nałożenie obowiązku sporządzenia ekspertyzy uznać należy za nieuzasadnione. Z art. 81c Prawa budowlanego wynika, że ekspertyzy mają być wykonywane, gdy istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego. Tymczasem
w przedmiotowej sprawie wątpliwości takie nie zachodzą, gdyż organ wskazał
w sposób szczegółowy i wyczerpujący jakie prace remontowe powinny być wykonane i jaki powinien być ich zakres.
Zdaniem składającego zażalenie uprawnienie organu wynikające z art. 81c Prawa budowlanego ma charakter fakultatywny, a tym samym brak jest podstaw
do zastosowania go w przedmiotowej sprawie. Z przepisu tego wynika również,
że organ administracji może nałożyć obowiązek dostarczenia odpowiednich ocen lub ekspertyz. Żądanie dostarczenia inwentaryzacji budowlanej stanu istniejącego obiektu nie znajduje podstawy prawnej w przytoczonym wyżej przepisie.
Składający zażalenie podniósł, że koszt sporządzenia ekspertyzy jest znaczny i obciążanie nim Skarbu Państwa nie jest uzasadnione. Wydatki przeznaczone
na ekspertyzę mogłyby zostać przeznaczone na wykonanie całości prac remontowych lub znacznego ich zakresu.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 roku, Nr [...] Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał
w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie z dnia [...] stycznia 2006 roku.
W uzasadnieniu postanowienia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wobec opisu stanu obiektu zawartego w protokole kontroli wątpliwości organu pierwszej instancji co do stanu technicznego obiektu uznać należy
za uzasadnione. Sporządzenie ekspertyzy doprowadzi do kompleksowego
i obiektywnego zbadania, przez osobę posiadają odpowiednie uprawnienia, stanu technicznego całego budynku. Sporządzenie opinii doprowadzi do kompleksowego zbadania przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia stanu technicznego całego obiektu z uwzględnieniem zużycia materiałowego, wpływ czynników atmosferycznych działających na przestrzeni lat oraz umożliwi podjęcie rozstrzygnięcia w postaci nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do stanu pełnej sprawności technicznej.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził również, że nie podziela wywodów zawartych w zażaleniu. W sprawie powstały bowiem uzasadnione wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego, które stanowią konieczną i wystarczającą przesłankę do wydania postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej.
Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły Lasy Państwowe Nadleśnictwo M..
W skardze podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz zarzut naruszenia art. 126 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w treści zaskarżonego postanowienia jakie okoliczności spowodowały wydanie postanowienia, jak również brak podania przyczyn, dla których zażalenie skarżącego nie zostało uwzględnione.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu skargi uchylił postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w Krakowie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Miechowie.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego upoważnia organy nadzoru budowlanego do wydania postanowienia o nałożeniu na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz na ich koszt. Obowiązek taki może zostać nałożony tylko w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Przepis ten należy rozpatrywać łącznie z art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, iż obiekt budowlany jest
w nieodpowiednim stanie technicznym (...) właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Jeżeli więc organ nadzoru budowlanego stwierdzi nieodpowiedni stan techniczny obiektu, powinien wydać decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Jeżeli jednak ma wątpliwości, czy stan techniczny obiektu jest odpowiedni, czy nie, może nakazać wymienionym wcześniej podmiotom przedłożenie na ich koszt odpowiednich ocen technicznych i ekspertyz. Wątpliwości te muszą być jednak uzasadnione.
Pojęcie "uzasadnionych wątpliwości" ma charakter nieostry i wymaga dokonania szerszej analizy w kontekście faktu, że nadzór budowlany to fachowy pion administracji publicznej, a zatem wszelkie wątpliwości w zakresie jego kompetencji powinien rozstrzygać we własnym zakresie. Zgodnie bowiem z art. 81 ust. 1 pkt 1 lit. "c" prawa budowlanego do podstawowych obowiązków organów (...) nadzoru budowlanego należy m. in. nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności zgodności rozwiązań architektoniczno
– budowlanych z przepisami techniczno – budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który faktycznie przerzuca na stronę koszty ustalenia stanu technicznego budynku, powinien być wykorzystywany tylko
w sytuacjach wyjątkowych, kiedy organy nadzoru budowlanego nie są w stanie
– przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują – rozstrzygnąć istniejących wątpliwości. Czym innym będą więc "uzasadnione wątpliwości
co do stanu technicznego budynku" dla osoby nieposiadającej wiedzy z zakresu budownictwa, a czym innym dla podmiotu, który dysponuje profesjonalną kadrą. Omawiany przepis nie może być nadużywany. Zbyt częste nakładanie na strony obowiązku, o którym mowa w art. 81c ust. 2 prowadzi do sytuacji, w której nadzór budowlany "wyręcza się" stroną w wykonywaniu swoich ustawowych kompetencji.
W przedmiotowej sprawie, zdaniem Sądu, nie istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego w rozumieniu art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Strona skarżąca na żądanie organu pierwszej instancji przedstawiła w postępowaniu administracyjnym ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest z dnia 25 października 2004 roku oraz protokół z okresowej kontroli obiektu budowlanego przeprowadzonej w dniu 25 października 2004 roku, nr [...]. Do akt dołączono także zaświadczenie, że osoba sporządzająca powyższe dokumenty ma przygotowanie zawodowe do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Przedstawione przez stronę – zarządcę obiektu budowlanego – dokumenty wskazują, że wypełniała ona obowiązki związane z prawidłowym utrzymaniem obiektów budowlanych (art. 61 i nst. prawa budowlanego). Z treści obu wymienionych dokumentów wynika, że konieczna jest bezzwłoczna wymiana pokrycia dachowego
z płyt falistych, azbestowo – cementowych. Ponadto w protokole nr [...]stwierdzono, że obiekt nie zagraża bezpieczeństwu i nie wymaga opracowania szczegółowych ekspertyz. W trakcie kontroli przeprowadzonej przez organ I instancji w dniu 21 lipca 2005 roku opisano stan budynku stwierdzając m. in., że "obserwuje się pęknięcia nadproża nad otworem drzwiowym, budzi wątpliwość stan techniczny północnej ściany budynku (z otworem drzwiowym)". Pęknięcie, o którym mowa, widać na wykonanych w czasie kontroli zdjęciach, jednakże nie jest ono duże. Zdaniem Sądu rozmiary pęknięcia nie uzasadniają powstania "uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego budynku", których organ nadzoru budowlanego nie mógłby rozstrzygnąć we własnym zakresie. Wątpliwości takich nie budzi również opisany w protokole kontroli stan pokrycia dachowego, bowiem już wcześniej zostało ustalone, że wymaga ono wymiany. Organ I instancji
w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] stycznia 2006 roku nie wskazał na istnienie jakichkolwiek wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego budynku. Organ odwoławczy powołał się na zacytowane wyżej zapisy protokołu kontroli i na tej podstawie ocenił, że uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego budynku istnieją. Jednocześnie organy obu instancji uznały, że inwentaryzacja i opinia, których sporządzenie nakazano, umożliwi podjęcie rozstrzygnięcia w postaci nałożenia obowiązku doprowadzenia obiektu do pełnej sprawności technicznej.
Z przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego już wynika, że w przedmiotowym budynku należy wymienić pokrycie dachowe i naprawić pęknięcie nadproża nad drzwiami w północnej ścianie budynku. W tej sytuacji zlecanie wykonania inwentaryzacji technicznej oraz opinii technicznej było całkowicie zbędne i faktycznie sprowadzało się do przerzucenia na stronę obowiązku ustalenia, co należy zawrzeć w treści decyzji wydanej na podstawie art. 66 ust. 1 prawa budowlanego.
Wydane rozstrzygnięcia, zdaniem Sądu, trzeba również ocenić w kontekście art. 7 k.p.a., który nakazuje przy rozstrzyganiu spraw uwzględniać interes społeczny
i słuszny interes obywateli. W zażaleniu podniesiono, że koszt sporządzenia ekspertyzy jest na tyle duży, że środki przeznaczone na wykonanie ekspertyzy wystarczyłyby na wykonanie całości prac remontowych lub znacznego ich zakresu. Obciążanie Skarbu Państwa kosztami ekspertyzy, która jest całkowicie zbędna narusza interes społeczny.
Powyższe rozważania prowadzą zdaniem Sądu do wniosku, że przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia organu I instancji naruszono art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego oraz art. 7 k.p.a., dlatego też oba
te postanowienia podlegały uchyleniu.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną wniósł Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
w Krakowie. W skardze kasacyjnej podniesione zostały następujące zarzuty:
1. zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane polegającą na przyjęciu, że organ nadzoru budowlanego bezpodstawnie zastosował ten przepis nakładając na stronę obowiązek wykonania inwentaryzacji stanu technicznego budynku, gdyż inwentaryzacja nie stanowi ani ekspertyzy ani oceny stanu technicznego obiektu jak też jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych,
2. zarzut naruszenia przepisów postępowania, które to naruszenie miało wpływ na wydanie rozstrzygnięcia, to jest:
a) naruszenia art. 133 p.p.s.a. poprzez wydanie wyroku uchylającego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, w sytuacji gdy przy takim samym stanie faktycznym i prawnym ten sam Sąd w innym składzie orzekającym,
w październiku 2007 roku, czyli przed wydaniem zaskarżonego wyroku, oddalił skargi Lasów Państwowych – Nadleśnictwa M.
w sprawach o sygn. akt II SA/Kr 645/06, II SA/Kr 644/06, II SA/Kr 643/06;
b) naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania przez organ administracji.
Podnosząc powyższe zarzuty Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości
i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł, że na podstawie przeprowadzonych oględzin w terenie
i na podstawie oglądu budynku nie jest możliwe dokładne sprecyzowanie robót jakie należy wykonać w obiekcie. Niezbędna jest do tego dokładna analiza stanu faktycznego. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy takich informacji nie dostarczył, a tym samym organ nadzoru budowlanego miał prawo nałożyć na stronę obowiązek wykonania ekspertyzy. W aktach sprawy znajduje się jedynie ocena stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest. Nie jest
to ocena stanu całego obiektu budowlanego, w którym stwierdzono nieprawidłowości podczas oględzin.
Nadto, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, brak jest ustawowej definicji ekspertyzy co czyni bezpodstawnym zarzut Sądu związany
z zakresem ekspertyzy.
Wnoszący skargę kasacyjną zwrócił uwagę, że w identycznych stanach faktycznych zapadły przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie trzy wyroki oddalające skargę i wyroki te nie zostały zaskarżone. Nastąpiło więc naruszenie art. 133 p.p.s.a. i konieczne jest ujednolicenie orzecznictwa poprzez oddalenie skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa M..
Nadto Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zwrócił uwagę,
że zaskarżony wyrok, uchylając postanowienia organów nadzoru budowlanego,
nie zawiera pouczenia co do dalszego postępowania, naruszając tym samym
art. 141 § 1 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie można zgodzić się poglądem wnoszącego skargę kasacyjną,
iż Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał błędnej wykładni art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku Nr 156, poz. 1118
– tekst jednolity ze zmianami) – zwanej dalej Prawem budowlanym.
Z treści tego przepisu wynika, że organy administracji architektoniczno
– budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia,
na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana
do ich dostarczenia.
Zawarte w przytoczonym wyżej przepisie sformułowania "ocen technicznych" oraz "ekspertyz", zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazują, iż celem organu administracji, nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej, jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu budownictwa. Organ administracji
na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakładając na stronę postępowania obowiązek dostarczenia ekspertyzy, w istocie dopuszcza dowód
z opinii biegłego. Przeprowadzenie tego dowodu służyć ma uzyskaniu informacji
na temat stanu technicznego obiektu budowlanego oraz czynności jakie należy
w związku z ustalonym stanem technicznym podjąć.
Zasadniczą podstawą prawną przeprowadzania dowodu z opinii biegłego jest art. 84 § 1 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, gdy w sprawie wymagane
są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się
do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 § 1 k.p.a.
Dopuszczając dowód z opinii biegłego na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego należy mieć na uwadze szczególne uwarunkowania postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organy
te zatrudniają pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa. Pracownicy organów nadzoru budowlanego mogą więc co do zasady samodzielnie mogą dokonywać ustaleń w przedmiocie stanu technicznego. Jeśli
w wyniku tych ustaleń stwierdzone zostanie, że obiekt budowlany jest
w nienależytym stanie technicznym pracownicy ci mogą również samodzielnie określać jakie czynności należy przedsięwziąć w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu umożliwiającego jego bezpieczne użytkowanie. Przepis art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego winien być stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego nie jest wystarczająca do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia,
np. w przypadku obiektów o skomplikowanej konstrukcji technicznej.
W sprawie rozpoznawanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wystąpiły okoliczności uzasadniające wykorzystanie do dokonywania ustaleń faktycznych dowodu z opinii biegłego. Stan techniczny obiektu budowlanego został przez organy nadzoru budowlanego należycie ustalony w oparciu o jego oględziny. W protokole oględzin opisano stwierdzone usterki. Ustalony stan techniczny nie jest kwestionowany przez właściciela obiektu. Obiekt ten nie jest obiektem skomplikowanym. Stwierdzone uszkodzenia obiektu również nie są skomplikowane. Organ nadzoru budowlanego może więc samodzielnie określić, jakie czynności właściciel obiektu powinien przedsięwziąć, by obiekt doprowadzić do należytego stanu technicznego.
Prawidłowo w tej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za zbędne nakładanie na stronę postępowania obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej
i zasadnie uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji.
Zarzut naruszenia art. 133 p.p.s.a. nie mógł być podstawą uwzględnienia skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. sprawa rozpoznawana jest
w granicach skargi kasacyjnej zaś z urzędu brana jest pod uwagę jedynie nieważność postępowania. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej oznacza konieczność prawidłowego określenia tych podstaw. Obowiązkiem wnoszącego skargę kasacyjną jest precyzyjne wskazanie przepisów, które jego zdaniem, zostały naruszone i wykazanie, na czym to naruszenie polega. Skarga kasacyjna pozbawiona tych elementów uniemożliwia ocenę jej zasadności przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, zostały naruszone oznacza konieczność określenia konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego. Jeśli dany przepis posiada klika jednostek redakcyjnych, to powinna być wskazana też konkretna jednostka redakcyjna tego przepisu.
Art. 133 p.p.s.a. składa się z trzech jednostek redakcyjnych. Z § 1 tego przepisu wynika, że sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. Wyrok może być wydany na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym albo jeżeli ustawa tak stanowi. Z § 2 wynika natomiast, że sąd może zamkniętą rozprawę otworzyć na nowo. Z kolei z § 3 wynika, że rozprawa powinna być otwarta na nowo, jeżeli istotne okoliczności ujawniły się dopiero po jej zamknięciu. Naczelny Sąd Administracyjny nie może w zastępstwie wnoszącego skargę kasacyjną dookreślać, który przepis prawa został naruszony.
Braki w zakresie wskazania podstaw kasacyjnych nie podlegają konwalidacji
i czynią skargę kasacyjną nieskuteczną uniemożliwiając dokonanie merytorycznej oceny tego środka zaskarżenia przez sąd kasacyjny (wyrok NSA z dnia 18 września 2007 roku, II FSK 1007/06 – LEX nr 377587). Pogląd ten, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, należy w pełni podzielić. Ma on zastosowanie również
w niniejszej sprawie.
Niezależnie od poczynionych powyżej uwag stwierdzić należy, iż nie można zgodzić się z poglądem wnoszącego skargę kasacyjną, że skoro w innych sprawach Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa M., to konieczne jest ujednolicenie orzecznictwa poprzez oddalenie skargi Lasów Państwowych Nadleśnictwa M. w innych sprawach. Każda sprawa ma indywidualny charakter, gdyż dotyczy innego obiektu budowlanego. Wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we wskazanych przez wnoszącego skargę kasacyjną sprawach o sygn. akt II SA/Kr 645/06, II SA/Kr 644/06, II SA/Kr 643/06 nie zostały zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Bez analizy zgromadzonych w tych sprawach dowodów nie sposób stwierdzić, czy to organy administracji miały rację nakładając obowiązek dostarczenia ekspertyzy, czy też nałożenie tego obowiązku było bezzasadne. Nie można też ocenić prawidłowości wydanych w tych sprawach wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje oceny zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wydanego w konkretnej sprawie. Kryterium tej oceny nie może być wyrok wydany w innej sprawie.
Za nieuzasadniony uznać należy także zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji uznał,
że nałożenie na stronę postępowania obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej było nieuzasadnione. W konsekwencji Sąd uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu pierwszej instancji. Uznał tym samym
za bezprzedmiotowe dalsze prowadzenie postępowania wpadkowego, jakim było postępowanie w sprawie nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy. Postępowanie to powinno być więc umorzone, a organ nadzoru budowlanego powinien samodzielnie wskazać jakie czynności należy wykonać, by doprowadzić obiekt do należytego stanu technicznego.
Zaskarżony wyrok nie zawiera uchybień, które Naczelny Sąd Administracyjny byłby zobligowany wziąć pod uwagę z urzędu przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej.
Z przytoczonych wyżej względów skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwianych podstaw, na podstawie art. 184 p.p.s.a. została oddalona.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło