II OSK 570/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-20
Skład orzekający: Maria Rzążewska, Zofia Flasińska, Alicja Plucińska-Filipowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 10 i 28 kpa) poprzez niezapewnienie udziału w postępowaniu administracyjnym osobie, która nie wniosła skargi ani nie domagała się wznowienia postępowania, może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niezapewnienie udziału w postępowaniu administracyjnym osobie, która nie jest stroną postępowania lub nie wniosła skargi ani nie domagała się wznowienia postępowania, nie może być uwzględniony. Tylko podmiot, który uznał, że bez swojej winy nie brał udziału w postępowaniu i którego prawo do udziału zostało ograniczone, jest uprawniony do podnoszenia takiego zarzutu w ramach wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 kpa i art. 147 kpa). Inne podmioty nie mogą zastępować uprawnionej strony.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił jego skargę na decyzję SKO w Kielcach utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Solec-Zdrój o ustaleniu warunków zabudowy. Skarżący podnosił, że jego żona, S. G., współwłaścicielka sąsiedniej nieruchomości, nie została dopuszczona do udziału w postępowaniu jako strona, co narusza art. 10 i 28 kpa oraz art. 32 Konstytucji RP. WSA uznał, że kwestie dostępu światła dziennego będą rozpatrywane na etapie pozwolenia na budowę, a zarzuty dotyczące S. G. nie mogły być uwzględnione.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Rzążewska Sędziowie sędzia NSA Zofia Flasińska sędzia NSA Alicja Plucińska-Filipowicz (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 575/07 w sprawie ze skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2000 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 13 listopada 2007 r. sygn. akt II SA/Kr 575/07 po rozpoznaniu skargi Z. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] lutego 2007 r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy Solec-Zdrój z dnia [...] października 1999 r. uchylającą po wznowieniu postępowania decyzję z dnia [...] czerwca 1998 r. w sprawie ustalenia dla J. i W. Łysiaków warunków zabudowy i zagospodarowania terenu oraz ustalającą warunki dla inwestycji polegającej na nadbudowie nad istniejącą częścią budynku mieszkalnego piętra - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, że skargę na decyzję o ustaleniu warunków zabudowy wniósł Z. G. jako właściciel sąsiedniej nieruchomości podnosząc, że powinno się uwzględnić możliwość ograniczenia dostępu światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał, iż skarga nie jest zasadna, bowiem podnoszone przez skarżącego okoliczności będą podlegały rozpatrzeniu na kolejnym etapie realizacji inwestycji, to jest po złożeniu przez inwestora wniosku o wydanie pozwolenia na budowę.
Skargę kasacyjną sporządzoną przez radcę prawnego od tego wyroku wniósł Z. G., zarzucając naruszenie przepisów postępowania poprzez nie dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony S. G., nie zapewnienie jej możliwości czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych oraz zgłaszanych żądań, to jest art. 28 i art. 10 kpa. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wywodzi się, że w toku postępowania udział zgłaszała bezskutecznie S. G., żona skarżącego, będąca współwłaścicielką nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, której dotyczy zaskarżona decyzja. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie ustosunkował się do tego uchybienia i nie wziął go pod uwagę podczas wyrokowania, co winno skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, bowiem ma zastosowanie art. 145 ( 1 kpa i art. 147 kpa. Wadliwe działanie organu administracji narusza art. 32 Konstytucji RP oraz art. 10 i art. 28 kpa, poprzez pozbawienie ochrony interesu prawnego małżonki strony.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Jako podstawę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie wskazano zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez nie dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze strony S. G. - żony skarżącego, nie zapewnienie jej możliwości czynnego udziału w postępowaniu i uniemożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranych materiałów dowodowych oraz zgłaszanych żądań, to jest art. 28 i art. 10 kpa, przy czym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano ponadto na naruszenie art. 32 Konstytucji RP oraz zaistnienie przesłanek z art. 145 ( 1 kpa i art. 147 kpa.
Istotą zatem zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej jest niezapewnienie możliwości udziału w postępowaniu prowadzonym w sprawie przed organami administracji, a następnie przed Sądem, jako stronie postępowania, jego żonie S. G..
Odnosząc się do podnoszonej w skardze kasacyjnej kwestii nie zapewnienia możliwości udziału w postępowaniu administracyjnym określonej osoby, nie będącej jednak skarżącym w sprawie, należy stwierdzić, że zarzut ten nie mógł być uwzględniony przede wszystkim z tego względu, iż to tylko ten podmiot, który uznaje, że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu, co powoduje zaistnienie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 ( 1 pkt 4 kpa, jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu. Inne podmioty nie mogą się skutecznie na tę okoliczność powoływać. Przesłanka wznowieniowa polegająca na nie zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu bez jej winy /art. 145 ( 1 pkt 4 kpa/ może stanowić podstawę uwzględnienia skargi wówczas, gdy jest podnoszona w skardze przez podmiot, którego prawo do udziału w postępowaniu zostało ograniczone. Stosownie bowiem do art. 147 kpa wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony i to tylko tej, której prawo do udziału w postępowaniu zostało bez jej winy ograniczone. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że wyłącznie od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesie zarzut zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie podmioty, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Tym samym jako niesłuszny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący wadliwości zaskarżonego wyroku polegającej na naruszeniu art. 10 kpa wobec nie brania udziału w postępowaniu żony skarżącego - S. G., która nie wniosła skargi i nie domagała się wznowienia postępowania. Analogiczne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło