II FSK 498/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-03-17
Skład orzekający: Antoni Hanusz, Edyta Anyżewska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość, która została przejęta w zarząd i administrację państwową na podstawie decyzji z 1977 r. i pozostaje w zarządzie jednostki samorządu terytorialnego, jest zwolniona z podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, mimo że nie jest zajęta na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego w rozumieniu tego przepisu?Ratio decidendi
Nieruchomość, która została przejęta w zarząd i administrację państwową, a następnie pozostaje w posiadaniu jednostki zarządzającej nieruchomościami, nie podlega zwolnieniu z podatku od nieruchomości na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ponieważ przepis ten dotyczy nieruchomości zajętych na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego (takich jak rada gminy czy wójt/burmistrz/prezydent miasta), a nie nieruchomości będących w posiadaniu innych jednostek administracyjnych. Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości obciąża właściciela niezależnie od możliwości uzyskiwania dochodu z nieruchomości, ponieważ jest to podatek majątkowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 2004 r. Skarżący i jego siostra byli współwłaścicielami nieruchomości, która nie była wcześniej opodatkowana. Po sprzedaży nieruchomości ujawniono ten fakt, a Prezydent Miasta S. ustalił podatek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę, uznając, że skarżącym ciążył obowiązek podatkowy. Skarżący w skardze kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego, twierdząc, że nieruchomość, przejęta w 1977 r. w zarząd państwowy i pozostająca w zarządzie jednostki samorządu terytorialnego, powinna być zwolniona z podatku.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz (sprawozdawca), Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 159/07 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 8 lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 r. oddala skargę kasacyjną.
II FSK 498/08
Uzasadnienie
1. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w sprawie o sygnaturze akt I SA/Bk 159/07, oddalił skargę J.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2007 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 rok. Zaskarżonym do sądu administracyjnego rozstrzygnięciem utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 29 grudnia 2006 r., ustalającą J.S. oraz Z.K.W. podatek od nieruchomości za 2004 r., w kwocie 108,00 zł. Z.K.W. i J.S. w 2004 r. byli współwłaścicielami nieruchomości położonej w S. przy ulicy W., którą nabyli w drodze spadkobrania po rodzicach. W związku z dokonaną w dniu 30 października 2006 r. sprzedażą ujawnił się fakt, że nieruchomość ta nie była dotychczas opodatkowana podatkiem od nieruchomości. Wobec czego Prezydent Miasta S. ustalił podatek od nieruchomości gruntowej, w kwocie podanej powyżej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J.S. podtrzymało stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ wskazał, iż bezsporny w sprawie jest fakt, że Z.K.W. i J.J.S. byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, jak i to, że na skarżących ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za ten grunt. Organ wskazał również, iż zastosowana stawka podatku wynosi jak za grunt pozostały 0,20 złotych za 1 m2 według uchwały nr [...] Rady Miejskiej w Suwałkach z dnia 26 listopada 2003 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2004 r.
2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż prawidłowo organy podatkowe uznał, iż na skarżącym i jego siostrze ciążył obowiązek podatkowy (art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych; j.t. z 2006 r. Dz. U. Nr 121, poz. 844 – dalej: u.p.o.l), zaś podstawą wymiaru podatku powinna była być cała powierzchnia gruntu, to jest 542 m2 (art. 4 ust. 1 pkt 1u.p.o.l.).
3. W skardze kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. S. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 u.p.o.l., w miejsce art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. W ocenie autora skargi kasacyjnej przedmiotowa nieruchomość nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Ponadto strona wnosząca skargę kasacyjną wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta w S. Przedstawiono także wniosek o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż Sąd pominął fakt, że jeśli nieruchomość jest zajęta na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego to właściciel nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż w dalszym ciągu obowiązuje decyzja z dnia 22 września 1977 r. wydana przez Prezydenta Miasta S., która orzekała o przejęciu z urzędu z dniem 1 października 1977 r. w zarząd i administrację państwową nieruchomość, która pozostaje w zarządzie tej jednostki do dnia dzisiejszego. Powyższą decyzją, wbrew temu co twierdzi Sąd, przejęto w zarząd nie tylko zabudowania, ale również całość placu (gruntu), a wobec tego powinno mieć zastosowanie zwolnienie w podatku od nieruchomości.
Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż fakt sprzedaży w 2006 r. nieruchomości nie zmienił stanu prawnego w przedmiotowej sprawie. Właściciel się zmienił, ale nieruchomość pozostaje nadal w zarządzie Urzędu Miasta i na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. nie podlega opodatkowaniu.
W piśmie z dnia 28 maja 2008 r. skarżący ponownie odwołał się do faktu zarządzania przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w S. (od 1969 r., a formalnie od 1977 r.) przedmiotową nieruchomością zabudowaną budynkiem mieszkalnym i gospodarczym.
4. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, a zatem należało ją oddalić. Pełnomocnik skarżącego postawił zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. zamiast art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. (art. 174 pkt 1 p.p.s.a), co oznacza, że albo błędnie uznano ustalony w sprawie stan faktyczny za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej.
W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały (...) grunty, o ile nie były zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich (art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l.). Zdaniem pełnomocnika skarżącego, przedmiotowa nieruchomość gruntowa spełnia przesłankę do zwolnienia, na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l., ponieważ została, podobnie jak budynek, przejęta w 1977 r. w zarząd i administrację państwową i pozostaje nadal, mimo zmiany właściciela.
Nie kwestionując samego faktu, iż wraz z przejęciem w zarząd i administrację państwową de facto został również przejęty grunt przynależny do tego budynku, należy zauważyć, iż przepis, na który powołuje się autor skargi kasacyjnej dotyczy innych sytuacji. Przez "zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego" należy rozumieć będące w posiadaniu wskazanych podmiotów nieruchomości lub ich części (grunty, budynki lub lokale stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności), obsługujące funkcjonowanie tych organów. Na szczeblu gminy będzie się to odnosiło do rady gminy i wójta (burmistrza, prezydenta miasta) – art. 11a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. z 2001 r. Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis ten nie dotyczy więc nieruchomości będących w posiadaniu innych jednostek administracyjnych wykonujących zadania, jakie z mocy ustawy spoczywają na samorządach (np. jednostek zarządzających nieruchomościami). W konsekwencji grunt będący w posiadaniu skarżącego nie może być zaliczony do kategorii nieruchomości, o jakich mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. Jak wynika bowiem z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz twierdzeń samego skarżącego, że na gruncie tym był posadowiony budynek mieszkalny wraz z zabudowaniami gospodarczymi, który po przejęciu w zarząd i administrację państwową był wykorzystywany na cele mieszkaniowe społeczności lokalnej, a więc nie pełnił funkcji, o jakiej mowa w powołanym przepisie.
Odnosząc się z kolei do argumentacji skarżącego odwołującej się do pozbawienia go możliwości dysponowania nieruchomością oraz nie uzyskiwania z tego tytułu jakiegokolwiek dochodu, należy zauważyć, iż dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie od możliwości uzyskiwania dochodu, ponieważ jest to podatek o charakterze majątkowym, obciążający właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób, w jaki jest ona wykorzystywana i czy z tego tytułu są osiągane przychody.
Konkludując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za bezzasadny. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło