II FSK 500/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędziowie: NSA Edyta Anyżewska, WSA del. Ludmiła Jajkiewicz (sprawozdawca), Protokolant Paweł Koluch, po rozpoznaniu w dniu 17 marca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 sierpnia 2007 r. sygn. akt I SA/Bk 161/07 w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 8 lutego 2007 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2007 r., sygn. akt I SA/Bk 161/07, oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2007 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia 29 grudnia 2006 r., nr [...], ustalającą J.S. oraz Z.K.W. podatek od nieruchomości za 2006 r., w kwocie 95,00 zł. W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd, uznając skargę za bezzasadną, przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Z.K.W. i J.S. w 2006 r. byli współwłaścicielami nieruchomości położonej w S. przy ulicy W., którą nabyli w drodze spadkobrania po rodzicach. W związku z dokonaną w dniu 30 października 2006 r. sprzedażą ujawnił się fakt, że nieruchomość ta nie była dotychczas opodatkowana podatkiem od nieruchomości. Wobec czego Prezydent Miasta S. ustalił podatek od nieruchomości gruntowej, w kwocie podanej powyżej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu odwołania J.S. (dalej: skarżący) podtrzymało stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż bezsporny w sprawie jest fakt, że Z.K.W. i J.S. byli współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości, jak i to, że na skarżących ciążył obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości za ten grunt. Organ wskazał również, iż zastosowana stawka podatku wynosi jak za grunt pozostały 0,21 złotych za 1 m2 według uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia 30 listopada 2005 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości za 2006 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zarzucił niezasadne naliczenie podatku od powierzchni 542 m2 w miejsce 271 m2. Ponadto zadał pytanie, dlaczego podatkiem został obciążony on i jego siostra, a nie aktualnie zarządzający obiektem. Podniósł również szereg uwag związanych z bezprawnym zarządzaniem jego mieniem przez Urząd Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jej uchylenia. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż przedmiotem kontroli jest decyzja dotycząca wymiaru podatku od gruntu mieszkalnego. Stąd też przejęcie w 1977 r. w zarząd i administrację państwową jedynie budynku (bez gruntu), na co pozwalały ówcześnie obowiązujące przepisy prawa, nie ma wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. W związku z tym, zdaniem Sądu, prawidłowo organ podatkowy uznał, iż na skarżącym i jego siostrze ciążył obowiązek podatkowy (art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych; j.t. z 2006 r. Dz.U. Nr 121, poz. 844 – dalej: u.p.o.l), zaś podstawą wymiaru podatku powinna była być cała powierzchnia gruntu, to jest 542 m2 (art. 4 ust. 1 pkt 1u.p.o.l.). W skardze kasacyjnej z dnia 8 października 2007 r. pełnomocnik skarżącego zaskarżył w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Białymstoku, zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 u.p.o.l., w miejsce art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l., bowiem przedmiotowa nieruchomość nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Ponadto pełnomocnik skarżącego wniósł o: - uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta w S. oraz - zasądzenie od Prezydenta Miasta S. na rzecz wnoszącego kasację kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącego podniósł, iż Sąd pominął fakt, że jeśli nieruchomość jest zajęta na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego to właściciel nieruchomości nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Pełnomocnik skarżącego podkreślił, iż w dalszym ciągu obowiązuje decyzja z dnia 22 września 1977 r. wydana przez Prezydenta Miasta S., która orzekała o przejęciu z urzędu z dniem 1 października 1977 r. w zarząd i administrację państwową nieruchomość, która pozostaje w zarządzie tej jednostki do dnia dzisiejszego. Powyższą decyzją, wbrew temu, co twierdzi Sąd, przejęto w zarząd nie tylko zabudowania, ale również całość placu (gruntu), a wobec tego powinno mieć zastosowanie zwolnienie w podatku od nieruchomości. Pełnomocnik skarżącego podniósł, iż fakt sprzedaży w 2006 r. nieruchomości nie zmienił stanu prawnego w przedmiotowej sprawie – właściciel się zmienił, ale nieruchomość nadal pozostaje w zarządzie Urzędu Miasta i na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. nie podlega opodatkowaniu. W piśmie z dnia 28 maja 2008 r. skarżący ponownie odwołał się do faktu zarządzania przez Miejski Zarząd Budynków Mieszkalnych w S. (od 1969 r., a formalnie od 1977 r.) przedmiotową nieruchomością zabudowaną budynkiem mieszkalnym i gospodarczym. Skarżący podniósł również, iż zarówno jego rodzice jak i on sam nie otrzymywali żadnego dochodu z tytułu umów najmu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Pełnomocnik skarżącego postawił zarzut naruszenia prawa materialnego, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 2 ust. 1 u.p.o.l. zamiast art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. (art. 174 pkt 1 p.p.s.a), co oznacza, że albo błędzie uznano ustalony w sprawie stan faktyczny za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, albo, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie "podciągnięto" pod hipotezę określonej normy prawnej. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. (w brzmieniu obowiązującym w 2006 r.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegały (...) grunty., o ile nie były zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego, w tym urzędów gmin, starostw powiatowych i urzędów marszałkowskich (art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l.). Zdaniem pełnomocnik skarżącego, przedmiotowa nieruchomość gruntowa spełnia przesłankę do zwolnienia, na podstawie art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l., ponieważ została, podobnie jak budynek, przejęta w 1977 r. w zarząd i administrację państwową i pozostaje nadal, mimo zmiany właściciela. Nie kwestionując samego faktu, iż wraz z przejęciem w zarząd i administrację państwową de facto został również przejęty grunt przynależny do tego budynku, należy zauważyć, iż przepis, na który powołuje się autor skargi kasacyjnej dotyczy innych sytuacji. Przez "zajęte na potrzeby organów jednostek samorządu terytorialnego" należy rozumieć będące w posiadaniu wskazanych podmiotów nieruchomości lub ich części (grunty, budynki lub lokale stanowiące odrębny od gruntu przedmiot własności), obsługujące funkcjonowanie tych organów. Na szczeblu gminy będzie się to odnosiło do rady gminy i wójta (burmistrza, prezydenta miasta) – art. 11a ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (j.t. z 2001 r. Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.). Przepis ten nie dotyczy więc nieruchomości będących w posiadaniu innych jednostek administracyjnych wykonujących zadania, jakie z mocy ustawy spoczywają na samorządach (np. jednostek zarządzających nieruchomościami). W konsekwencji grunt będący w posiadaniu skarżącego nie może być zaliczony do kategorii nieruchomości, o jakich mowa w art. 2 ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. Jak wynika bowiem z dokumentów zgromadzonych w sprawie oraz twierdzeń samego skarżącego na gruncie tym był posadowiony budynek mieszkalny wraz z zabudowaniami gospodarczymi, który po przejęciu w zarząd i administrację państwową był wykorzystywany na cele mieszkaniowe społeczności lokalnej, a więc nie pełnił funkcji, o jakiej mowa w powołanym przepisie. Odnosząc się z kolei do argumentacji skarżącego odwołującej się do pozbawienia go możliwości dysponowania nieruchomością oraz nie uzyskiwania z tego tytułu jakiegokolwiek dochodu, należy zauważyć, iż dopóki podatnikowi przysługuje prawo własności danej nieruchomości, dopóty ciąży na nim obowiązek uiszczania podatku od nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l.). Obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości powstaje niezależnie od możliwości uzyskiwania dochodu, ponieważ jest to podatek o charakterze majątkowym, obciążający właścicieli nieruchomości, bez względu na sposób, w jaki jest ona wykorzystywana i czy z tego tytułu są osiągane przychody. Konkludując, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzut naruszenia prawa materialnego należy uznać za bezzasadny. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.