I FSK 571/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-17
Skład orzekający: Juliusz Antosik, Maria Dożynkiewicz, Grażyna Jarmasz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dotacje otrzymywane przez podatnika w ramach programu EQUAL, które pokrywają poniesione wydatki i nie generują zysku, stanowią podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie zinterpretował art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Kluczowe dla opodatkowania dotacji jest nie tylko jej bezpośredni związek z konkretną usługą, ale przede wszystkim jej bezpośredni wpływ na cenę tej usługi. Samo pokrycie poniesionych wydatków lub brak zysku nie przesądza o braku opodatkowania, jeśli dotacja stanowi świadczenie wzajemne lub uzupełnia cenę usługi. Sąd uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na konieczność ponownej oceny z uwzględnieniem prawidłowej interpretacji przepisu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego w zakresie opodatkowania VAT dotacji otrzymywanych przez podatnika w ramach programu EQUAL. Podatnik twierdził, że dotacje te nie podlegają opodatkowaniu VAT, ponieważ stanowią jedynie refundację poniesionych wydatków i nie generują zysku. Organy podatkowe i Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że dotacje te stanowią wynagrodzenie za świadczone usługi i podlegają opodatkowaniu VAT. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną podatnika.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania temu sądowi. Zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. I. O. P. – P. I. B. kwotę 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Juliusz Antosik, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz, Sędzia NSA (del.) Grażyna Jarmasz (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej C. I. O. P. – P. I. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 1171/07 w sprawie ze skargi C. I. O. P. – P. I. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 kwietnia 2007 r., nr [...] w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz C. I. O. P. – P. I. B. kwotę 320 zł (słownie: trzysta dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
|1. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi I. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 kwietnia |
|2007 r., numer [...], w przedmiocie udzielenia pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego ,wyrokiem|
|z dnia 18 grudnia 2007r., sygn. akt III SA/Wa 1171/07, oddalił skargę. |
| 2. W uzasadnieniu Sąd ten podał, że zaskarżoną przez I. decyzją Dyrektor Izby Skarbowej odmówił zmiany postanowienia |
|Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.z dnia 15 maja 2006 r. Wnioskiem z dnia 15 lutego 2006 r. I. zwrócił się o udzielenie pisemnej |
|interpretacji co do sposobu i zakresu zastosowania przepisów prawa podatkowego wskazując stan faktyczny, że bierze udział jako partner|
|w realizacji zadań w ramach Partnerstwa na rzecz Rozwoju Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL -na podstawie umowy o partnerstwie na rzecz |
|rozwoju "Związkowa Promocja i Ochrona Równouprawnienia Osób Niepełnosprawnych w Zatrudnieniu" w ramach działania 2 - ZORON. Zgodnie z |
|umową jest odpowiedzialny za realizację zadań w zakresie identyfikacji zjawisk i barier utrudniających dostęp osób niepełnosprawnych |
|do rynku pracy (opracowanie części raportu otwarcia), przygotowywania ekspertyz dotyczących adaptacji stanowisk pracy do wymogów |
|niepełnosprawnych, szkoleń i seminariów, udziału w konferencjach tematycznych oraz współpracy ponadnarodowej. Jest podatnikiem podatku|
|od towarów i usług. W trakcie realizacji projektu wydatki z nim związane pokrywane będą zarówno ze środków otrzymanych jak i własnych.|
|Wniesiono o udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy dotacje otrzymywane od administratora Partnerstwa podlegają opodatkowaniu podatkiem |
|od towarów i usług. W opinii strony dotacje te nie podlegają opodatkowaniu VAT. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca|
|2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej ustawa o VAT, podstawą opodatkowania jest obrót, czyli |
|kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Opodatkowaniu VAT podlega dotacja bezpośrednio związana z |
|konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, wpływająca na ich cenę. Dotacja nie uzależniona od ilości świadczonych usług lub nie|
|mająca bezpośredniego wpływu na kwotę należną z tytułu usługi nie jest zaliczana do podstawy opodatkowania. W związku z powyższym, |
|zdaniem wnioskodawcy,dotacja otrzymywana w ramach programu EQUAL, jako niezwiązana ze świadczeniem usług nie podlega opodatkowaniu |
|VAT. |
|Dodatkowo Skarżąca wniosła o udzielenie odpowiedzi na pytania dotyczące możliwości odliczania podatku naliczonego związanego z |
|prowadzoną aktywnością. Odpowiedź na te pytania została udzielona w odrębnym postępowaniu interpretacyjnym. |
|Zdaniem organów przedstawione stanowisko jest nieprawidłowe. Wskazując, że zgodnie z przedstawioną przez stronę umową rezultaty |
|powierzonych zadań przekazywane są administratorowi partnerstwa wraz z prawami autorskimi, przywołano treść art. 29 ust. 1 ustawy o |
|VAT wskazując, iż zgodnie z tym przepisem obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze |
|mające bezpośredni wpływ na cenę towarów lub świadczonych przez podatnika usług. Z przepisu tego wynika więc, iż nie podlegają |
|opodatkowaniu dotacje o charakterze ogólnym, niebędące dofinansowaniem czy też refundacją usługi. |
|W opinii organu w opisanym przez stronę stanie faktycznym otrzymywane przez nią dotacje nie mają ogólnego charakteru. Są bowiem |
|przeznaczone na konkretny cel jakim są zadania określone w umowie o partnerstwie i są bezpośrednio związane z wykonywanymi w ramach |
|tej umowy zadaniami. Dotacje te wpływają również na cenę świadczonych przez podatnika usług. Gdyby strona ich nie otrzymywała, nie |
|opracowywałaby m.in. ekspertyz dotyczących adaptacji stanowisk pracy do wymogów niepełnosprawności, a autorskie prawa majątkowe lub |
|umowy o korzystanie z rezultatów powierzonych zadań projektu nie zostałyby nieodpłatnie przekazane administratorowi partnerstwa. |
|Organ II instancji stwierdził nadto, że dotacje zwiększają podstawę opodatkowania VAT wyłącznie w przypadku, gdy mają charakter |
|przedmiotowy dla podatnika, tj. dotyczą dofinansowania dla dostawcy konkretnego towaru lub dla usługodawcy konkretnej usługi, przy |
|czym chodzi tu o dofinansowanie do ceny określonego towaru lub usługi (dotacja stanowi element wynagrodzenia podatnika). Ponadto organ|
|przytoczył przepisy definiujące pojęcie świadczenia usług. Z orzecznictwa ETS wynika, iż dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć |
|z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia za dokonanie |
|tych czynność. Istnienie bezpośredniego związku pomiędzy świadczeniem, a wynagrodzeniem oznacza, iż świadczenie to jest odpłatne.W |
|opinii organu jeżeli otrzymywane przez stronę środki finansowe przeznaczone są na realizację prac w których nie występuje ich |
|odbiorca, wówczas nie występuje czynność podlegająca opodatkowaniu i środki takie nie podlegają opodatkowaniu. Natomiast jeżeli |
|środki przekazywane I. były częścią lub całością dopłaty do ceny za usługę świadczoną na rzecz innych podmiotów, wówczas kwoty te |
|wchodzą do podstawy opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że istotnym elementem wpływającym |
|na ewentualne opodatkowanie otrzymywanych przez stronę dotacji jest stwierdzenie, że dokonywane są w celu sfinansowania dostawy |
|konkretnych towarów lub świadczenia konkretnych usług. W sytuacji bowiem, gdy dotacja nie dotyczy dostawy konkretnych towarów bądź |
|świadczenia konkretnych usług nie jest możliwe przyporządkowanie jej właściwej stawki podatku. Organ uznał, że otrzymywana przez |
|Skarżącą dotacja jest związana bezpośrednio ze świadczeniem konkretnych usług i pokrywa 100% ich ceny, przy czym rozstrzygnięcie jaka |
|jest właściwa stawka podatku wymaga odpowiedniego zaklasyfikowania tych usług. Organ stwierdził ponadto, iż w ramach programu EQUAL |
|Skarżąca działa w charakterze podatnika VAT. |
|Wobec nie uwzględnienia wniesionego zażalenia przez organ odwolawczy złożono skargę wnosząc o jej zmianę oraz o zmianę postanowienia |
|organu pierwszej instancji. Zarzucono naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, że zadania |
|realizowane w ramach programu EQUAL stanowią odpłatne świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, art. 8|
|ust. 1 tej ustawy poprzez uznanie, iż zadania realizowane w ramach programu EQUAL są odpłatnymi usługami świadczonymi na rzecz |
|adresatów pomocy, których cena jest pokrywana w całości z otrzymywanej dotacji, jak też art. 8 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 poprzez |
|uznanie, że środki otrzymywane jako dotacje na realizację zadań w ramach programu EQUAL są bezpośrednio związane z konkretnymi |
|usługami i mają bezpośredni wpływ na ich cenę. |
|W uzasadnieniu przedstawiła stan faktyczny sprawy podkreślając, iż otrzymywane od administratora programu środki stanowią refundację |
|poniesionych wydatków oraz że wszelkie podejmowane w ramach programu działania na rzecz beneficjentów prowadzi nieodpłatnie. |
|Wskazała, że z definicji świadczenia usług zawartej w art. 8 ust. 1 i ust. 2 u.p.t.u. wynika, iż są nimi wszystkie odpłatne |
|świadczenia nie będące dostawą towarów oraz te nieodpłatne świadczenia niezwiązane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, z którymi wiązało |
|się prawo do odliczenia podatku naliczonego. Z opisanego w sprawie stanu faktycznego wynika natomiast, iż Skarżący z tytułu realizacji|
|zadań będzie otrzymywać jedynie refundację poniesionych i udokumentowanych kosztów realizacji. Z tytułu wykonywania zadań nie osiąga |
|żadnego zysku, nie otrzymuje wynagrodzenia. W sprawie nie występuje więc odpłatność, o której mowa w art. 8 ust. 1 u.p.t.u. i w |
|konsekwencji wykonywanych przez stronę zadań nie można uznać za czynności opodatkowane. |
|3. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. |
|4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wydane przez organy |
|rozstrzygnięcia nie naruszają przepisów prawa. |
|Sąd na wstępie zauważył, że przedmiotem sporu między stronami jest to, czy czynności wykonywane przez Skarżącą w ramach programu EQUAL|
|stanowią odpłatne świadczenie usług, a w konsekwencji, czy dotacja otrzymywana od administratora Programu właśnie z tytułu wykonywania|
|tych czynności stanowi podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Przywołał art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, w myśl którego przez|
|świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby |
|prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7. Przepis |
|art. 8 ust. 2 stwierdza natomiast, iż za odpłatne świadczenie usług traktuje się również m.in. nieodpłatne świadczenia usług, jeżeli |
|nie są związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, a podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę |
|podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z tymi usługami, w całości lub w części. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 |
|ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót, tj. kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota ta|
|obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym |
|charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, |
|pomniejszone o kwotę należnego podatku. |
|Zdaniem Sądu I instancji z powyższych przepisów wynika, że aby otrzymywana dotacja wchodziła do podstawy opodatkowania podatkiem od |
|towarów i usług konieczne jest, aby była związana z konkretną dostawą towarów lub świadczeniem usług, bezpośrednio wpływając na ich |
|cenę. |
|Wobec tego konieczne jest ustalenie, czy dochodzi w niej do świadczenia usług podlegającego opodatkowaniu VAT , tj. odpłatnego |
|świadczenia usług bądź nieodpłatnego świadczenia usług spełniającego wymogi określone w art. 7 ust. 2 ustawy o VAT, czy otrzymywana |
|dotacja związana jest z tymi świadczeniami i czy ma bezpośredni wpływ na ich cenę. Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów, iż|
|czynności wykonywane przez I.w ramach programu EQUAL nie mogą zostać uznane za czynności odpłatne, gdyż uzyskuje on jedynie refundację|
|poniesionych kosztów, nie osiągając zysku, Sąd stwierdził, że pogląd ten jest nieprawidłowy. |
|Podkreślając, że ustawa o VAT nie definiuje pojęcia odpłatności Sąd wyprowadzał wnioski z przepisów dotyczących podstawy opodatkowania|
|tj. z art. 29 ust. 1, w którym stwierdza się, żepodstawą opodatkowania jest obrót, tj. kwota należna z tytułu sprzedaży, a tę stanowi |
|natomiast całość świadczenia należnego od nabywcy. Do obrotu wlicza się również otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym|
|charakterze. Podobnie, zdaniem WSA w art. 73 Dyrektywy Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od |
|wartości dodanej numer 2006/112/WE (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r.),dalej Dyrektywa 112, stwierdza się, że podstawa |
|opodatkowania obejmuje wszystko co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów |
|lub świadczenie usług od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej |
|dostawy lub świadczenia. Wobec tego transakcja odpłatna to taka, w związku z którą dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymał |
|świadczenie wzajemne od drugiej strony lub od osoby trzeciej (dotację, subwencję itp.). |
|Sąd I instancji zauważył, że ustawa o podatku od towarów i usług, ani też przepisy Dyrektywy 112 nie posługują się, tak jak czyni to |
|Skarżący, pojęciem zysku (przychodu), uznając, iż tylko wtedy, gdy taki zysk (przychód) wystąpi możemy mówić o odpłatności. Przyjąć |
|należy zatem, że bez znaczenia dla uznania transakcji za odpłatną bądź nieodpłatną pozostaje to, czy w jej efekcie dostawca towaru lub|
|świadczący usługę osiągnie zysk, czy też poniesie stratę. Kluczowe jest natomiast to, czy w związku z daną transakcją otrzyma od |
|nabywcy określone świadczenie wzajemne, lub też otrzyma z tego tytułu dotację uzupełniającą to świadczenia wzajemne lub zastępującą je|
|w całości. I. z tytułu wykonywania czynności w ramach programu EQUAL otrzymuje dotację w określonej przez strony w umowie wysokości, |
|stanowiącej zwrot poniesionych przez nią wydatków, otrzymuje zatem niejako wynagrodzenie za wykonane prace, a więc w konsekwencji |
|uznać należy, iż w opisanym we wniosku o interpretację stanie faktycznym, występują świadczenia o odpłatnym charakterze. |
|Odnosząc się do kwestii dotacji, która aby wchodzić do podstawy opodatkowania musi być bezpośrednio związana ze świadczeniem |
|konkretnych usług., Sąd zgodził się ze Skarżącym, że aby mówić o usłudze konieczne jest istnienie obowiązku określonego zachowania się|
|usługodawcy, podstawy obligującej go do takiego zachowania, a w przypadku usług odpłatnych wskazującej również na prawo uzyskania |
|świadczenia wzajemnego. Podstawą tą może być umowa, jednostronne zobowiązanie się usługodawcy (w przypadku czynności nieodpłatnych), |
|może nią być również przepis prawa. Wbrew jednakże twierdzeniom strony, w niniejszej sprawie taka podstawa obligująca ją do |
|określonego zachowania się (z efektów którego korzystać będą beneficjenci) istnieje. Istnieje więc więź łącząca stronę - jako |
|usługodawcę, z korzystającymi z tych usług beneficjentami. Podstawą tą jest umowa, którą Skarżąca zawarła z administratorem Programu. |
|Na podstawie tej umowy zobowiązała się do dokonywania określonych czynności, z tytułu wykonania których otrzyma odpowiednią dotację. |
|Postanowienia umowy stanowią zatem źródło obowiązku Skarżącej do określonego zachowania się. Z jego efektów będą natomiast mogli |
|skorzystać (nieodpłatnie) określeni beneficjenci, mogą oni zatem oczekiwać takiego a nie innego postępowania Skarżącej. Sąd zaznaczył,|
|że co prawda umowa nie wiąże bezpośrednio Skarżącego z poszczególnymi osobami będącymi beneficjentami wykonywanych przez niego |
|czynności, co jest oczywiste, gdy wziąć pod uwagę okoliczność, iż to administrator Programu zobowiązuje się do wypłaty dotacji, |
|stanowiącej wynagrodzenie, nie zmienia to jednak faktu, iż stanowi podstawę obowiązku strony do działania na rzecz beneficjentów. W |
|przedstawionym stanie faktycznym sprawy dochodzi do wykonania świadczeń, z efektów których korzystać będą określeni beneficjenci. |
|Świadczeniami tymi będą działania I. realizowane w ramach programu EQUAL, w tym m.in. identyfikacja zjawisk i barier utrudniających |
|dostęp osób niepełnosprawnych do rynku pracy, przygotowanie ekspertyz dotyczących adaptacji stanowisk pracy do wymogów |
|niepełnosprawnych. Sam Skarżący w zażaleniu wskazał beneficjentów, którymi są załogi zakładów otwartego rynku pracy oraz |
|niepełnosprawne osoby bezrobotne i poszukujące pracy, i to na ich rzecz Partnerzy Programu podejmują we własnym imieniu określone |
|czynności. Właśnie te grupy osób korzystać więc będą z efektów podejmowanych przez stronę czynności, mogą zatem zostać uznani za |
|usługobiorców świadczonych usług. |
|Zdaniem WSA w sprawie występuje także świadczenie wzajemne, którego funkcję pełni otrzymywana od administratora Programu dotacja. |
|Zastępuje ona w realiach niniejszej sprawy świadczenia, do których spełnienia, w przypadku jej braku, zobowiązani byliby |
|usługobiorcy, chcący skorzystać z efektów działalności Skarżącego. Umożliwia ona zatem świadczenie tych usług bez pobierania |
|wynagrodzenia. Charakter dotacji polega właśnie na tym, iż wypłacana jest ona przez osobę trzecią, aby umożliwić określonym podmiotom |
|bezpłatne lub tańsze korzystanie z określonych usług, bądź też nabywanie określonych towarów. Stanowi ona świadczenie wzajemne, |
|pozostające w bezpośrednim związku, w stosunku do konkretnych dostaw lub usług, pomimo tego, że nie pochodzi od ich bezpośrednich |
|beneficjentów. |
|Podsumowując, Sąd uznał, iż czynności wykonywane przez Skarżącą w ramach programu EQUAL stanowią odpłatne świadczenie usług i jako |
|takie należą do katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Są bowiem wykonywane za wynagrodzeniem, |
|które stanowi otrzymywana kwota dotacji, świadczone są na podstawie zawartej przez stronę umowy na rzecz określonych beneficjentów. |
|Rozważając, czy otrzymywane przez Skarżącego dotacje stanowią podstawę opodatkowania VAT Sąd stwierdził, że dotacje wypłacane przez |
|administratora Programu niewątpliwie pozostają w związku ze świadczonymi przez stronę usługami. Ich wysokość jest określona na |
|podstawie poniesionych oraz prognozowanych wydatków związanych z wykonywaniem określonych czynności, w przypadku niewywiązywania się |
|przez stronę z ich realizacji, dotacja nie zostanie wypłacona. Dotacje mają również bezpośredni wpływ na cenę świadczonych usług. |
|Umożliwiają one świadczenie tych usług bez pobierania jakiegokolwiek wynagrodzenia od usługobiorców, beneficjentów Programu. Gdyby |
|Skarżący nie otrzymywał dotacji, nie byłby w stanie wykonywać powierzonych mu czynności bez dodatkowego wynagrodzenia. Chcąc dalej |
|świadczyć przedmiotowe usługi zmuszony byłby do określenia ceny oraz pobierania odpowiedniego wynagrodzenia. |
|Na marginesie rozważań Sąd zauważył dodatkowo, że uznanie wykonywanych przez Skarżącego czynności za czynności niepodlegające |
|opodatkowaniu VAT skutkować będzie brakiem możliwości odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu wykorzystywanych w ich świadczeniu |
|towarów i usług. zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. |
|Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo|
|o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. – skargę oddalił. |
|5. We wniesionej przez I. skardze kasacyjnej zaskarżonemu w całości wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego |
|poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie: |
|- art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, że zadania realizowane przez Skarżącego w ramach |
|Partnerstwa Inicjatywy Wspólnotowej EQUAL na podstawie umowy o Partnerstwie na rzecz rozwoju "Związkowa Promocja i Ochrona |
|Równouprawnienia Osób Niepełnosprawnych w Zatrudnieniu" w ramach działania 2, zwanej ZORON, stanowią odpłatne świadczenie usług |
|podlegające opodatkowaniu VAT, |
|- art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o VAT poprzez uznanie, że zadania realizowane przez Skarżącego w ramach w/w programu EQUAL stanowią |
|odpłatne usługi świadczone na rzecz adresatów pomocy, których cena jest całkowicie pokrywana z dotacji przekazywanej przez |
|Administratora Partnerstwa, |
|- art. 8 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 ustawy o VAT poprzez uznanie, że środki otrzymane przez Skarżącego, jako dotacje na realizację |
|zadań w ramach w/w Partnerstwa, są bezpośrednio związane z konkretnymi usługami świadczonymi na rzecz osób fizycznych, osób prawnych |
|lub jednostek organizacyjnych nie mających osobowości prawnej i mają bezpośredni wpływ na cenę bowiem stanowią składniki tych usług. |
|W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku, rozpoznanie skargi merytorycznie, zasądzenie kosztów |
|postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych. |
|6. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. |
|Skarga zasługuje na uwzględnienie, a to z powodu uzasadnionego zarzutu błędnej interpretacji przepisy art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, |
|który definiuje podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, którą jest obrót jako kwota należna z tytułu sprzedaży |
|pomniejszona o kwotę należnego podatku. Obrót ten zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze |
|mające bezpośredni wpływ na cenę dostarczanych towarów lub świadczonych usług, także pomniejszonych o należny podatek VAT. Polemizując|
|z zarzutami skargi Sąd I instancji, odwołując się do art. 29 ust. 1 ustawy o VAT, doszedł do wniosku, że podstawa opodatkowania |
|obejmuje wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub należną włącznie z subwencjami związanymi bezpośrednio z ceną takiej dostawy lub |
|usługi. Według WSA transakcja odpłatna to taka, w związku z którą dostawca towaru lub świadczący usługę otrzymał świadczenie wzajemne |
|od drugiej strony lub od osoby trzeciej np. dotację uzupełniającą to świadczenie lub zastępującą je w całości. Następnie Sąd I |
|instancji stwierdził, że bez znaczenia dla uznania transakcji za odpłatną, bądź nie pozostaje fakt, czy w jej efekcie zostanie |
|osiągnięty zysk i strata. Te wywody doprowadziły WSA do konkluzji, że Skarżący otrzymuje dotację w określonej wsumie wysokości |
|stanowiącej zwrot poniesionych wydatków, a więc otrzymuje niejako wynagrodzenie za wykonane prace. |
|Dalej Sąd uznał, że istnieje więź łącząca stronę – jako usługodawcę, z korzystającymi z tych usług beneficjentami". Podstawą tej więzi|
|jest umowa z administratorem Programu, na podstawie tej umowy Skarżący zobowiązał się do dokonania określonych czynności z tytułu |
|których otrzyma dotację, a z efektów pracy Skarżącego będą mogli skorzystać nieodpłatnie określeni beneficjenci, którzy mogą oczekiwać|
|określonego postępowania Skarżącego. Wobec zarzutów skargi, że brak jest świadczenia wzajemnego ze strony beneficjentów WSA zajął |
|stanowisko, że funkcję świadczenia wzajemnego pełni otrzymana od administratora Programu dotacja, która zastępuje w realiach |
|niniejszej sprawy świadczenia, do których spełnienia, w przypadku braku dotacji, zobowiązani byliby usługobiorcy, chcąc skorzystać z |
|efektów działalności Skarżącego. Ta część rozważań doprowadziła WSA do wniosku, że czynności wykonywane przez Skarżącego stanowią |
|odpłatne świadczenie usług i jako takie podlegają podatkowi VAT. |
|Końcowo WSA doszedł do wniosku, że otrzymywana przez Skarżącego dotacja stanowiąca zwrot poniesionych wydatków jest niejako |
|wynagrodzeniem za wykonane prace, a jego wysokość jest określana na podstawie poniesionych lub prognozowanych wydatków, a dotacja ma |
|wpływ na cenę świadczonych usług, gdyż umożliwia ona świadczenie tych usług bez pobierania wynagrodzenia. Dalej Sąd I instancji |
|stwierdził, że gdyby Skarżący nie otrzymywał dotacji, chcąc dalej świadczyć przedmiotowe usługi zmuszony byłby do określenia ceny i |
|pobierania odpowiedniego wynagrodzenia. |
|Powyżej przedstawione stwierdzenia WSA uzasadniają wniosek o wadliwości rozumienia przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. Przepis ten w|
|zakresie będącym przedmiotem rozpoznawanej sprawy postanawia w zdaniu ostatni art. 29 ust. 1, że obrót zwiększa się o otrzymane m.in. |
|dotacje mające bezpośredni wpływ na cenę ( kwotę należną) świadczonych przez podatnika usług oraz dostarczanych towarów. Jak |
|wynika z tego zapisu, aby dotacja stanowiła obrót podatnika musi być ona związana bezpośrednio z konkretną dostawą lub usługą i |
|równocześnie musi mieć ona bezpośredni wpływ na cenę, kwotę należną. Klasycznym przykładem stanu faktycznego pozwalającego na objęcie |
|go tym przepisem jest sytuacja, gdy podatnik w związku z konkretną dostawą towaru lub świadczoną usługą otrzymuje od podmiotu |
|trzeciego w stosunku do stron tej transakcji dofinansowanie stanowiące dopłatę do ceny, jako pokrycie części jej wartości lub |
|rekompensatę z powodu obniżenia ceny. W tym przypadku nie budzi wątpliwości, że dotacja taka będzie wchodziła do podstawy |
|opodatkowania zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT. |
|Zwrócić należy uwagę, co ma podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie, że chodzi o konkretną czynność wykonywaną dla podatnika i |
|ustaloną dla tej czynności konkretną cenę. Inaczej rzecz ujmując uwagę należy skupić na konkretnej ustalonej kwocie pieniężnej |
|otrzymanej lub należnej sprzedawcy towaru lub usługi. W związku z czym za wadliwe należy uznać rozumienie tego przepisu w sposób jaki |
|zaprezentował Sąd I instancji, że ceną jest wartość dotacji w przypadku, gdy stanowi ona zwrot wydatków stanowiący , jak to określił |
|WSA, " niejako" wynagrodzenie. Nie chodzi bowiem o dokonywanie ustaleń, czy świadczenie usługi jest odpłatne, czy nie i co można uznać|
|za wynagrodzenie za usługę, na czym skupił się WSA, ale podstawowym jest zagadnienie, czy otrzymywana dotacja miała bezpośredni wpływ |
|na konkretną, ustaloną dla danej czynności cenę. Konsekwencje rozumienia przez Sąd I instancji omawianego przepisu przejawiły się w |
|rozważaniach dotyczących wysokości dotacji w odniesieniu do poniesionych, czy prognozowanych wydatków podmiotu, czy dotyczących |
|okoliczności, czy podmiot otrzymujący dotację ma możliwość świadczenia usług bez pobierania jakiegokolwiek wynagrodzenia, czy nie. |
|Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że przedmiotem niniejszej sprawy jest udzielona w szczególnym trybie Ordynacji podatkowej |
|interpretacja przepisów prawa podatkowego udzielona w odniesieniu do przedstawionego przez Skarżącego we wniosku stanu faktycznego. |
|Wobec tego to Sąd I instancji obowiązany jest do ponownego rozpoznania sprawy, a przy jego dokonywaniu winien uwzględnić interpretację|
|przepisu art. 29 ust. 1 ustawy o VAT oceniając zaskarżoną decyzję organu pod kątem zgodności tej interpretacji z prawem, a zwłaszcza |
|biorąc pod uwagę przepis wskazywany przez organ, jako stanowiący podstawę materialno-prawną opodatkowania podatkiem od towarów i usług|
|otrzymywanej przez Skarżącego dotacji. We wniesionej skardze kasacyjnej, jej autor kwestionował także błędne zastosowanie wymienianych|
|przepisów ustawy o podatku od towarów i usług, w tym art. 29 ust. 1, w odniesieniu do podanego we wniosku stanu faktycznego sprawy. |
|Koniecznym zatem wydaje się zwrócenie uwagi na to, że Skarżący i. jest jednym z Partnerów działających w Programie "Związkowa Promocja|
|i Ochrona Równouprawnienia Osób Niepełnosprawnych w Zatrudnieniu" ( ZORON). Program ten jest realizowany w ramach Inicjatywy |
|Wspólnotowej EQUAL. Jak podano we wniosku, jak i w skardze kasacyjnej Skarżący działa w ramach etapu drugiego, wykonuje na podstawie |
|umowy określone zadania w ramach programu, a z efektów tych prac będą korzystać, nie określone jeszcze, jak podano, podmioty, w |
|których wprowadzane będą mechanizmy, procedury, rozwiązania mające na celu zwiększenie zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Rolą więc |
|Sądu I instancji będzie uwzględnienie tych wszystkich okoliczności charakteryzujących działania Skarżącego biorącego udział w |
|programie, które dadzą odpowiedź na pytanie, czy w odniesieniu do czynności wykonywanych przez I. ustalana była cena jego usług, |
|zwłaszcza wobec twierdzeń wniosku, że refundowała ona ponoszone koszty, a w przypadku odpowiedzi twierdzącej, czy wypłacana dotacja|
|miała wpływ na tę cenę uzupełniając ja w tym przypadku w całości. Decydujące bowiem w tego rodzaju sprawach będzie przede wszystkim |
|ustalenie szczegółowych warunków przyznawania dotacji określające cele realizowanego w określonej formie dofinansowania. |
|W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach |
|postępowania orzeczono na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło