I SA/Bd 771/07

WyrokWSA w Bydgoszczy2007-12-19

Skład orzekający: Mirella Łent, Dariusz Dudra, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami za zakup paliwa, jeśli dostawca nie posiadał koncesji na obrót paliwami, a firmy wystawiające faktury nie prowadziły działalności gospodarczej?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo odmówiły zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków udokumentowanych fakturami za zakup paliwa, ponieważ transakcje te nie miały rzeczywistego charakteru. Dostawca paliwa nie posiadał wymaganej koncesji, a firmy wskazane jako wystawcy faktur nie prowadziły działalności gospodarczej. Przedłożone wyciągi bankowe nie dowodziły jednoznacznie, że pobrana gotówka została przeznaczona na zapłatę za paliwo, a jedynie wskazywały na regulowanie innych zobowiązań. W związku z tym, wydatki te nie mogły stanowić kosztów uzyskania przychodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego określającą wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Skarżący kwestionowali wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup paliwa od firmy PPHU "P", argumentując m.in. wadliwością postępowania dowodowego i potrzebą wstrzymania postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej podatku VAT. Organy podatkowe uznały, że transakcje zakupu paliwa nie miały miejsca, ponieważ dostawca nie posiadał koncesji, a firmy wystawiające faktury nie prowadziły działalności gospodarczej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Dudra Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant Referent-stażysta Monika Kosteczko-Grajek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi S. i K. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004r. oddala skargę Zaskarżoną decyzja z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. w kwocie 4.155,00zł W uzasadnieniu wskazano na dotychczasowy przebieg postępowania. W 2004r. K.K. prowadził działalność gospodarczą w spółce cywilnej z M.K. w zakresie transportu ciężarowego (udziały po 50 %). Działalność gospodarcza opodatkowana była na zasadach ogólnych, a zapisów zdarzeń gospodarczych dokonywano w podatkowej księdze przychodów i rozchodów. W dniu [...] 2005r. złożono w Urzędzie Skarbowym w S., zeznanie roczne o wysokości dochodów małżonków osiągniętych w 2004r., tj. PIT - 36. W zeznaniu tym małżonkowie K. wykazali: przychody z tytułu prowadzonej przez męża działalności gospodarczej w kwocie 570.597,13zł, koszty uzyskania przychodów w wysokości 559.266,25 zł, dochód w kwocie 11.330,88zł oraz należny podatek w wysokości 392,20 zł. W wyniku czynności kontrolnych, przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji stwierdzono występowanie szeregu nieprawidłowości w ewidencjonowaniu przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów, które następnie miały wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych za ten rok. W konsekwencji powyższego - koszty uzyskania przychodów spółki cywilnej ostatecznie ustalono w wysokości 1.076.107,06zł (koszty przypadające na 1 wspólnika 538.053,53 zł). Natomiast wykazany przez spółkę przychód z działalności gospodarczej ostatecznie ustalono w kwocie 1.138.294,25 zł (przychód przypadający na 1 wspólnika 569.147,13 zł). Zatem dochód spółki za 2004r. ustalono w wysokości 62.187,19 zł, a dochód przypadający na K.K. wyniósł 31.093,60 zł. Mając na uwadze powyższe ustalenia, przy uwzględnieniu pozostałych odliczeń, Naczelnik Urzędu Skarbowego, decyzją z dnia [...] nr [...] określił podatnikom, wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. W odwołaniu od powyższej decyzji podważono prawidłowość wyłączenia z kosztów, prowadzonej przez spółkę cywilną M.K., K. K. - działalności gospodarczej, wydatków poniesionych na zakup paliwa od firmy PPHU "P" [...] - na łączną kwotę netto 51.640,20 zł. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik w piśmie z dnia [...] w całości podtrzymał zawarte w odwołaniu argumenty oraz wskazał, iż analizy dokonane przez pracowników Urzędu Skarbowego opierają się na uzasadnieniu nieprawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia [...] Sygn. akt [...] , od którego wniesie kasację do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Podniósł, iż istotną luką dowodową jest również brak przesłuchania świadka M. S., właściciela firmy "A", gdyż wezwania dotyczące jego przesłuchania kierowano jedynie na adres zamieszkania, zamiast na adres firm w [...]. Niesłusznie odstąpiono też od przesłuchania- w charakterze świadków, pracowników spółki T.C. – M. i K. K., którzy mogliby potwierdzić fizyczne dostawy paliwa. Organ odwoławczy stwierdził, że zebrane w sprawie materiały dowodowe, a zwłaszcza protokóły przesłuchania K. K. z [...] 2005r., jak i [...] 2005r., wskazują na nierzetelność dokonanych transakcji zakupu paliwa. K. K. zeznał bowiem, iż działalność gospodarcza firmy "P" polegała na pośrednictwie w sprzedaży paliw i innych towarów, jednakże on sam nie posiadał koncesji na obrót paliwami wydawanej przez Urząd Regulacji Energetyki w Warszawie. Ponadto nie dokonywał osobiście zakupów i sprzedaży paliwa, nie posiadał środków pieniężnych na jego zakup, nie przechowywał paliwa oraz nie dysponował odpowiednimi środkami transportowymi do jego przewozu. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza, polegała jedynie na wystawianiu dokumentów KP i WZ oraz faktur sprzedaży, na podstawie zestawienia otrzymanego od firmy "A", która była odpowiedzialna za dostawę paliwa do nabywcy, zresztą według sporządzonego przez siebie zestawienia oraz odbiór gotówki. Jednakże, w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych w firmie PPUH "P" K.K. ustalono, iż faktury zakupu paliwa pochodziły od firm: Zakład Produkcyjno - Handlowy "A" M.S., [...] , oraz "M-P" Sp. z o.o. [...] - które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie składają do właściwych urzędów skarbowych żadnych deklaracji. Jak zatem ustalono, firma "P" K. K. - nie posiadając koncesji na handel paliwami, wystawiała faktury na sprzedaż paliwa zakupionego od firm, które praktycznie nie istniały i nie prowadziły działalności gospodarczej. Wobec powyższych ustaleń , za zasadne uznano stanowisko organu pierwszej instancji, iż transakcje gospodarcze, udokumentowane trzema spornymi fakturami VAT, nie miały miejsca, a w konsekwencji faktury te nie mogą być podstawą do zaliczenia powyższych wydatków w ciężar kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej. W myśl art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm.), kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu uzyskania przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23, co oznacza, iż warunkiem uznania określonego wydatku za koszt uzyskania przychodu jest to, aby został on rzeczywiście poniesiony przez podatnika i pozostawał w związku przyczynowym z osiągniętym przychodem. Na potwierdzenie zawarcia wyżej wymienionych transakcji dotyczących zakupu paliwa od PPUH "P" K. K., podatnik przedłożył organowi podatkowemu pierwszej instancji zestawienie pobranej gotówki z Banku Spółdzielczego w [...] za okres 6.12 - 17.12.2004r., kserokopie wyciągów bankowych z rachunku gospodarczego prowadzonego dla rozliczeń związanych z działalnością gospodarczą przez Bank Spółdzielczy w [...] dla s.c. M, K. K. T. C. oraz kserokopie odcinków czeków gotówkowych. W ocenie organu odwoławczego przedstawione dokumenty nie są wystarczającym dowodem potwierdzającym rzeczywiste zawarcie transakcji określonych w zakwestionowanych fakturach i poniesienie spornych wydatków. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów i rozchodów (Dz. U. Nr 152, poz. 1475 ze zm.) ,podstawa zapisów w księgach podatkowych są dowody księgowe. ti. faktury. Rachunki i noty korygujące oraz inne dokumenty wymienione w tych przepisach. stwierdzające fakt dokonania operacji gospodarczej zgodnie z jej rzeczywistym przebiegiem i zawierające co najmniej wiarygodne określenie wystawcy i wskazanie stron (nazwę i adresy) uczestniczących w operacji gospodarczej, której dowód dotyczy, dane zatem nie mogą być fikcyjne. Analiza wyciągów bankowych wskazała, iż transakcję z dnia 6 grudnia 2004r. (faktura nr [...] na kwotę 31.720.00 zł brutto) poprzedza wypłata gotówki z konta zarówno z dnia [...] 11.2004r. w wysokości 20.000,00 zł, jak i z dnia [...] 12.2004r. w wysokości 33.000,00 zł. Natomiast transakcję z dnia 10 grudnia 2004r. (faktura nr [...] na kwotę 9.247.84 zł brutto) poprzedza wcześniej wskazana wypłata gotówki z konta z dnia [...]12.2004r. na kwotę 33.000,00 zł. Z kolei, transakcja z dnia 17. 12.2004r. (faktura nr [...] na kwotę 22.033.20 zł brutto) poprzedzona jest wypłatą z dnia [...] 12.2004r. w wysokości 20.00,00 zł. W świetle powyższego, zdaniem organu drugiej instancji bezsporne jest, że same wyciągi bankowe nie świadczą o tym, że pobrana gotówka została przeznaczona na zapłacenie należności za paliwo, lecz wskazują na regulowanie tymi środkami również innych zobowiązań. Ponadto, w dniu [...] sierpnia 2006r.podatnik zeznał, iż nie posiada żadnego dowodu dokumentującego wpłatę pieniędzy za dostarczone paliwo, a jedynie przedłożone, faktury VAT i dowody wpłat KP, które otrzymywano pocztą z firmy "P" w ciągu 2 - 3 dni od daty zakupu paliwa. Organ nie dał wiary twierdzeniom, iż nie znając kierowców obcej firmy, strona wręczała im, bez żadnego pokwitowania, gotówkę w wysokościach wynikających z faktur, tj. 31.720,00 zł, 9.247,84 zł i 22.033,20 zł. Takie postępowanie pozostaje w sprzeczności z racjonalnym działaniem podmiotu gospodarczego. Wobec tego, iż z przedłożonego wyciągu nie wynika jednoznacznie, aby wypłaty gotówki z konta dotyczyły zapłaty za kupione od K.K. paliwo, organ nie przyjął, iż nastąpił zakup paliwa, a spółka poniosła określony wydatek. Przedłożone faktury VAT, dowody WZ, jak i KP wystawione przez firmę "P", nie mogą zatem stanowić podstawy do zaliczenia spornej kwoty w koszty. Podkreślono, iż w postępowaniu podatkowym zasadnicze znaczenie mają dowody z dokumentów. Związane to jest bowiem z koniecznością dokumentowania określonych czynności, będących przedmiotem podatkowo - prawnego stanu faktycznego, w określonej formie. Zatem dowód księgowy musi oddawać stan rzeczy, co oznacza zgodność z rzeczywistością zarówno w aspekcie podmiotowym (prawdziwy kontrahent), jak i przedmiotowym (m.in. zakres i cena usług). Odnosząc się do zarzutów strony, odnośnie odstąpienia od przesłuchania świadka M.S., właściciela firmy "A", organ odwoławczy wyjaśnił, iż z pisma Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 25 listopada 2005r. wynika, iż kontrola przeprowadzona przez właściwy dla M. S. organ podatkowy stwierdziła, iż firma "A" [...] jest podmiotem, który nie składa żadnych deklaracji i nie prowadzi działalności. Powyższe, potwierdza również pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. z dnia 21 lipca 2005r. Nr [...] Wprawdzie z dniem 1 stycznia 1996r. Pan M.S. zam. [...], zgłosił rozpoczęcie pozarolniczej działalności gospodarczej - Zakład Produkcyjno - Handlowy "A" z siedzibą w G. [...] jednakże z dniem 2 stycznia 1997r. zawiesił prowadzoną działalność i do dnia 21 lipca 2005r. nie poinformował o jej wznowieniu. Podmiot ten nie figuruje również w ewidencji podatników VAT, a jedynym zeznaniem jakie złożył jest zeznanie PIT - 30 za 1996r. Ustalenia te dowodzą, iż skoro wskazana na fakturach zakupu firma "A" nie prowadzi legalnej działalności gospodarczej, to dokumenty, na których firma ta widnieje jako wystawca nie mogą być rzetelne. Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących odstąpienia od przesłuchania w charakterze świadków, pracowników spółki T. C. – M. i K. K. wyjaśniono, iż w ocenie organu odwoławczego, ustalony na podstawie zebranego materiału dowodowego stan faktyczny wskazuje, że przeprowadzenie tego dowodu stało się zbędne, gdyż przedmiotem postępowania jest wiarygodna ocena dokumentów na podstawie których doszło do legalnego nabycia paliwa. Za niezasadne uznano również stwierdzenie , iż korzystną okolicznością dla spółki jest to, iż w 2004r. zakupili ogółem 281.641,04 litrów paliwa, z czego na "P" przypada jedynie 20.020 litrów, w kwocie 51.640,20 zł. Bowiem warunkiem zaliczenia każdego wydatku do kosztów uzyskania przychodów jest jego prawidłowe udokumentowanie i nie ma znaczenia ilość zakupionego paliwa. Z kolei, stosunkowo wysoki udział kosztów zakupu paliwa w uzyskanym przychodzie spółki (61,93%) ma znaczenie w sprawie, gdyż dowodzi, że część transakcji zakupu paliwa w ogóle nie miała miejsca. Tym bardziej, że dokonany w bardzo krótkim odstępie czasu (od 6 do 17 grudnia 2004r.) zakup 20.020 litrów paliwa z firmy "P" stanowi 93% zakupów paliwa w miesiącu grudniu. Poza tym dokonywano bieżących zakupów z pozostałych firm w ilościach zbliżonych do zakupów realizowanych w poszczególnych miesiącach 2004r. Powyższe nie znajduje też odzwierciedlenia w zwiększonej sprzedaży usług transportowych, które w miesiącu grudniu 2004r. były niższe od uzyskanych w większości miesięcy tego roku. Zatem, w niniejszej sprawie zaistniały wszelkie podstawy faktyczne i prawne do wyłączenia tych wydatków z kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej za 2004r. Wydatki te bowiem nie zostały udokumentowane w sposób określony prawem, a w toku postępowania nie przedłożono innych wiarygodnych dowodów, potwierdzających faktyczne przeprowadzenie transakcji wynikających z zakwestionowanych faktur oraz nie wskazano okoliczności wskazujących na legalne nabycie towarów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając: - naruszenie art., 2 Konstytucji RP z uwagi na sposób rozpoznania sprawy pozostający w sprzeczności ze standardami demokratycznego państwa prawnego i zasadami sprawiedliwości społecznej, - obrazę przepisów prawa procesowego a w szczególności art. 121 § 1 i art. 122 oraz art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa w wyniku zlekceważenia podstawowych zasad i nakazów wynikających z tych przepisów. W uzasadnieniu skarżący podnoszą, iż w ich ocenie zaskarżona decyzja jest przedwczesna. Zdaniem strony należało wstrzymać postępowanie do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej wniesionej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia [...] Wyrok ten dotyczył decyzji podatkowej określającej spółce cywilnej M. i K. K. T.C. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług. Dochód uzyskany przez skarżącego z działalności tej spółki bezpośrednio wpływa na dochód podlegający rocznemu rozliczeniu z małżonką. Bez ostatecznego rozpoznania kwestii związanych z podatkiem VAT nie może być mowy o trafności decyzji w zakresie zobowiązań odnoszących się do podatku dochodowego. Strona podkreśla, iż aktualne pozostają uwagi i zastrzeżenia przekazane Izbie Skarbowej przez pełnomocnika podatników przy piśmie z dnia 14 sierpnia 2007r. Jednocześnie wskazano, iż wszystkie argumenty wspierające zarzuty skarżącego sprowadzają się do twierdzenia, że organy podatkowe I i II instancji oparły swoje decyzje na niepełnym i nie wyjaśnionym do końca stanie faktycznym. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze z zm.) wynika zaś, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, ocenione według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269). Skarżący jako podstawowy zarzut podnoszą okoliczność przedwczesnego wydania zaskarżonej decyzji. W ocenie strony postępowanie w sprawie podatku dochodowego powinno być zawieszone do czasy rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej od wyroku sądu I instancji w przedmiocie podatku od towarów i usług. W ocenie Sądu zarzut ten jest całkowicie bezpodstawny. Zgodnie z art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) organ podatkowy zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Przepis ten wyznacza podstawy obligatoryjnego zawieszenia postępowania podatkowego w przypadku, gdy wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania, uwarunkowane jest koniecznością uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego należącego do kompetencji sądu lub innego organu. Przez określenie zagadnienia wstępnego należy rozumieć pewną kwestię o charakterze otwartym (tzn. jeszcze nie przesądzoną) , której treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znaczenie prawne. Z zagadnieniem wstępnym mamy do czynienia jedynie wówczas gdy rozstrzygnięcie sprawy podatkowej uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem kwestii prawnej. Nie powstaje zatem w przypadku gdy na rozpatrzenie i wydanie decyzji podatkowej mogą mieć wpływ ustalenia faktyczne dokonane przez wskazany w przepisie inny organ lub sąd. Jeżeli "zagadnienie" wskazuje jedynie pośredni , luźny związek z rozpatrzeniem spawu i wydaniem decyzji , nie ma ono charakteru zagadnienia wstępnego. Mogą wiązać się z nim określone skutki procesowe, ale powstanie takiego "zagadnienia" nie rodzi obowiązku zawieszenia postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2003r. w sprawie sygn. akt I S.A./Łd 970/2003, niepubl.). Rozstrzygnięcie w sprawie wysokości zobowiązania w podatku od towarów i usług nie stanowi zagadnienia wstępnego od którego zależy wydanie decyzji dotyczącej określenia wysokości zobowiązania w podatku dochodowym. Chociaż pożądane jest aby ustalenie wielkości obrotu w postępowaniu dotyczącym podatku od towarów i usług było skorelowane z ustaleniami wielkości przychodu w toczącym się postępowaniu w sprawie podatku dochodowego to jednak postępowania te są odrębnymi postępowaniami i w każdym z nich organy podatkowe powinny dokonać odpowiednich odrębnych ustaleń, w jednym dotyczących obrotu w drugim - przychodu. Oczywiście nie ma przeszkód aby organy podatkowe w jednym postępowaniu korzystały z materiałów dowodowych zebranych w innym postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 03 listopada 2000r. sygn. akt I S.A./Łd 594/98, LEX 47100). Sąd musi zatem dokonać kontroli w zakresie prawidłowości rozstrzygnięcia w zakresie podatku dochodowego. Sporem objęto ustalenia dotyczące działalności męża rozliczającego się wraz z żoną. Konkretnie, możliwości rozliczenia w kosztach wydatków wykazanych w fakturach wystawionych na sprzedaż paliwa od jednego dostawcy. W odpowiedzi na zarzuty skargi należy wskazać po pierwsze, iż zasada prawdy materialnej (art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa), zobowiązuje organ do poszukiwania okoliczności faktycznych w sposób zapewniający rozstrzygnięcie oparte na prawdziwych elementach tego stanu. Natomiast zasada swobodnej oceny dowodów (art. 191 cyt. ustawy) służy dokonywaniu ustaleń prawdziwych, gdyż tylko możliwość swobodnego wyciągania logicznych wniosków z zebranego materiału dowodowego pozwala na obiektywne i bezstronne rozstrzygnięcie sprawy podatkowej. To oznacza, że aby ocena materiału nie przekroczyła granic swobody, materiał musi być zgromadzony w sposób zupełny, uwzględnione wszystkie dowody, ustalenia dokonywane w świetle pełnego kontekstu sprawy. Określenia faktów mających znaczenie dla sprawy dokonuje organ w oparciu o przepis prawa materialnego, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia sprawy. W niniejszej sprawie, podstawę stanowił art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. t.j. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), zgodnie z którym kosztami uzyskania przychodów z poszczególnego źródła są wszelkie koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Ordynacja podatkowa ani tym bardziej ustawa o podatku dochodowym nie wskazuje w sposób jednoznaczny na kim spoczywa ciężar dowodzenia. Podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentnie korzyści albowiem ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. Ma on obowiązek nie tylko udokumentować, że wydatek został poniesiony (prawidłowo zarachowany), ale wykazać także, iż poniesiony został w celu osiągnięcia przychodu. Oczywiście nie oznacza to całkowitego zwolnienia organu podatkowego od podejmowania czynności procesowych mających na celu ustalenie rzeczywistego przebiegu zdarzeń. W ocenie Sądu, organ nie uchybił prawu w sposób, który dawałby podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ prawidłowo zebrał i ocenił materiał dowodowy. Protokoły przesłuchania rzekomego dostawcy paliwa wskazują na nierzetelność dokonanych transakcji sprzedaży. Kontrahent zeznał, iż jego działalność gospodarcza polegała na pośrednictwie w sprzedaży paliw i innych towarów, jednakże on sam nie posiadał koncesji na obrót paliwami wydawanej przez Urząd Regulacji Energetyki w Warszawie. Ponadto nie dokonywał osobiście zakupów i sprzedaży paliwa, nie posiadał środków pieniężnych na jego zakup, nie przechowywał paliwa oraz nie dysponował odpowiednimi środkami transportowymi do jego przewozu. Prowadzona przez niego działalność gospodarcza, polegała jedynie na wystawianiu dokumentów KP i WZ oraz faktur sprzedaży, na podstawie zestawienia otrzymanego od innej firmy, która była odpowiedzialna za dostawę paliwa do nabywcy, według sporządzonego przez siebie zestawienia oraz odbiór gotówki. Ustalono, że faktury zakupu paliwa pochodziły od firm, które nie prowadzą działalności gospodarczej i nie składają do właściwych urzędów skarbowych żadnych deklaracji. Jedyne przedstawione przez skarżących dowody w postaci wyciągów bankowych, nie pozwalają na przyjęcie, że istniał logiczny związek pomiędzy następującymi chronologicznie wypłatami gotówki z konta, a płatnościami za sporne faktury. Organ mógł przyjąć, że wyciągi te nie świadczą o tym, że pobrana gotówka została przeznaczona na zapłacenie należności za paliwo, lecz wskazują na regulowanie tymi środkami również innych zobowiązań. Materiał dowodowy był zupełny. Wszystkie dowody zebrane w sprawie zostały ocenione, a odmowa przeprowadzenia dowodów wnioskowanych została przez organ uzasadniona. Uzasadnienia te zostały ocenione przez Sąd w świetle art. 188 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60), zgodnie z którym żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. W orzecznictwie przyjmuje się, iż jeżeli strona zgłasza dowód, to w świetle art. 188 Ordynacji organ podatkowy może nie uwzględnić wniosku, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony; jeżeli jednak strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być dopuszczony. Organ podatkowy władny jest nie dać wiary świadkom, ale nie wolno mu dezawuować ich bez przesłuchania. Skoro zatem wniosek dowodowy dotyczący istotnych okoliczności sprawy został złożony w toku postępowania podatkowego, to organ podatkowy nie mógł żądania jego przeprowadzenia nie uwzględnić, skoro okoliczności, które miały być stwierdzone przez zgłoszone dowody, nie były stwierdzone za pomocą innych dowodów. Jednakże Sąd uznał, że organ prawidłowo merytorycznie zaniechał przeprowadzenia dowodów z przesłuchań wskazanych przez podatnika świadków, gdyż istotną okolicznością w sprawie było poniesienie wydatku w związku z zapłatą za konkretne paliwo, co obejmują zebrane dokumenty; a nie jedynie fizyczna dostawa paliwa, co z kolei było podstawą wniosku (pismo strony z 14 sierpnia 2007r.). Jak zauważył organ, przedmiotem postępowania była wiarygodna ocena dokumentów na podstawie których doszło do legalnego nabycia paliwa. Zatem pozostawały jedynie faktury, wystawione i przyjęte w tak wątpliwych okolicznościach. Mając również na uwadze zasady skarżący nie mógł oczekiwać, iż będą one mogły stanowić podstawę do obniżenia przychodu, nawet jeśli chodziło jedynie o cząstkę zakupów dokonanych ogółem. Dodatkowo należy wskazać, iż z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż M. S. – nie prowadził działalności gospodarczej. Pismo Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nr [...] (k – 3 administracyjnych) wskazuje, iż pan M.S. zgłosił, iż od dnia 02 stycznia 1997r. zawiesza zgłoszoną działalność na czas nieokreślony i do dnia sporządzenia pisma nie poinformował o jej wznowieniu. Sąd natomiast stwierdził uchybienie proceduralne, jakim był brak odpowiedniej formy odmowy przeprowadzenia dowodu, jednakże nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy. Mając na względzie powyższe okoliczności oraz art. 151 cyt. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło