II SA/Po 509/07
WyrokWSA w Poznaniu2008-01-03
Skład orzekający: Barbara Drzazga, Jolanta Szaniecka, Edyta Podrazik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego, która narusza przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę całej samowolnie dobudowanej części, a nie tylko tej części, która narusza przepisy dotyczące odległości od granicy?Ratio decidendi
W przypadku samowolnej rozbudowy budynku, która stanowi odrębną całość techniczno-użytkową i narusza przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie jej do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego ma obowiązek nakazać rozbiórkę całej samowolnie dobudowanej części na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie jest dopuszczalne nakazanie rozbiórki jedynie części obiektu, która narusza przepisy dotyczące odległości od granicy, gdy cały obiekt został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej.Stan faktyczny
Organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie rozbudowanej części budynku gospodarczego, użytkowanego jako piekarnia ze sklepem, ze względu na brak pozwolenia na budowę oraz naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji i ponownym rozpatrzeniu sprawy, organ pierwszej instancji ponownie wydał decyzję nakazującą rozbiórkę. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżący domagali się uchylenia decyzji, argumentując, że rozbiórka powinna dotyczyć tylko tej części budynku, która narusza przepisy, a nie całości samowolnie dobudowanej części.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia NSA Jolanta Szaniecka (spr.) Sędzia WSA Edyta Podrazik Protokolant st.sekr.sąd. Mariola Kaczmarek po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi T.K.-M. i A.M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego; oddala skargę. /-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ J.Szaniecka
W wyniku kontroli nieruchomości T.K.-M. i A.M. położonej w [...], przeprowadzonej w dniu. 7.VIII.2003 r. i obejmującej działkę nr [...] organ nadzoru budowlanego wszczął dwa odrębne postępowania tj.:
– w sprawie samowolnej zmiany sposobu użytkowania budynku gospodarczego na piekarnię ze sklepem i wybudowania tego obiektu w sposób istotnie odbiegający od warunków wydanego pozwolenia na budowę,
– w sprawie samowolnej rozbudowy budynku gospodarczego użytkowanego jako piekarnia ze sklepem o obiekt pełniący funkcję magazynu.
Ostatnio wymienione postępowanie zakończyło się decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1, art. 84 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 106 poz. 1126 ze zm.) nakazano inwestorowi – T.K.-M. rozbiórkę rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę części budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 5 m x 15,55 m, położonego na działce nr [...] w [...], użytkowanego jako piekarnia ze sklepem.
W uzasadnieniu powołanej wyżej decyzji między innymi podano, że istniejący obiekt - budynek użytkowany jako piekarnia ze sklepem - samowolnie rozbudowano o część magazynową, o wymiarach 5 m x 15,55 m, w odległości 1,90 m od granicy, w marcu i kwietniu 2001 r. Przedmiotowa rozbudowa nie naruszyła ustaleń planu miejscowego oraz przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Nałożono wiec na inwestora postanowieniem z [...] obowiązek przedłożenia określonej dokumentacji, a ponieważ inwestor w zakreślonym terminie nie wykonał tego obowiązku, to w sprawie miał zastosowanie art. 48 ust. 4, a w rezultacie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Powyższa decyzja utrzymana została w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], z tą zmianą, że w podstawach rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał wyłącznie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
W motywach swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy miedzy innymi podał, że o ile inwestor przedstawił decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydaną przez Wójta Gminy z dnia [...] oraz zaświadczenie zgodnie z którym prowadzona rozbudowa nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o tyle organ I instancji nie ustosunkował się do kwestii zgodności budowy obiektu z warunkami technicznymi. Tymczasem przedmiotowy obiekt znajduje się w odległości 1,90 m od granicy z sąsiednią nieruchomością, co oznacza, że nie zostały spełnione warunku dotyczące odległości w jakiej winny być budowane budynki, o których mowa w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.IV.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.).
W wyniku skargi wniesionej od powyższej decyzji przez T.K.-M. i A.M. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1007/04 uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przypomniał, że stosując art. 48 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego orzeka w sprawie, na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania, przy uwzględnieniu, że wszczęcie postępowania w sprawie nastąpiło 7 sierpnia 2003 r. (k. 57 akt adm.). Dalej Sąd wskazał, że oceniając zgodność przedmiotowej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 48 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego) organy obu instancji powołały się na zaświadczenie Wójta Gminy z [...] stwierdzające zgodność budowy z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego gminy uchwalonym 3.XII.1994 r. i opubl. w Dz.Urzęd.Woj.Kaliskiego nr 22/94 z 15.II. 1994 r., oraz na decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z [...] nr [...], której ważność ustalono do dnia [...] (k. 82 - 83 akt adm.). Sąd wskazał, że z dniem 1.I.2004 r. plany miejscowe utraciły moc prawną, dlatego nieuprawnionym było dokonanie ustaleń odpowiadających wymogom art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego w oparciu o nieobowiązujący plan miejscowy. Co do decyzji z dnia [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy, Sąd podał, że nie może ona być uznana za decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego.
Dalej Sąd stwierdził, że słusznie organ odwoławczy powołując się na przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.IV.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie uznał, że w sprawie nie zostały spełnione wymogi § 12 ust. 4 tego rozporządzenia. Równocześnie Sąd wskazał, że w sprawie nie wyjaśniono, czy nie zachodzą przesłanki przewidziane w § 12 ust. 3 cyt. rozporządzenia przewidującego kolejną sytuację, w której dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy z działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy.
W konkluzji Sąd wskazał, że ponownie rozpoznając sprawę organy nadzoru budowlanego winny ustalić, czy na terenie obejmującym nieruchomość skarżących obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Ewentualna zgodność przedmiotowej budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zwłaszcza z ustaleniami obowiązującego planu pozwoli organowi na przystąpienie do oceny przesłanki zgodności budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 52 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane) t.jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) nakazał T.K.-M. wykonanie na własny koszt rozbiórki rozbudowanej bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę części (o powierzchni zabudowy 5,00 m x 15,55 m) budynku gospodarczego użytkowanego jako piekarnia ze sklepem, na działce nr [...] w [...].
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji podał, że 8 sierpnia 2003 r. w toku kontroli nieruchomości obejmującej działkę nr [...] w [...] ustalono, że dokonano rozbudowy budynku gospodarczego użytkowanego jako piekarnia ze sklepem o część magazynową o wymiarach zewnętrznych rzutu 5,00 x 15,55 m, w odległości 1,90 m od granicy działki. Rozbudowy dokonano w trzecim i czwartym kwartale 2001 r. Inwestor nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę, a przedstawił jedynie decyzję Wójta Gminy z [...] o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie z rozbudową istniejącego budynku gospodarczego na piekarnię na terenie działki nr [...] w [...], z której wynikało, że rozbudowa nie narusza ustaleń obowiązującego wówczas planu ogólnego zagospodarowania gminy.
Swoimi działaniami inwestor naruszył przepisy Prawa budowlanego w szczególności art. 28 w związku z art. 3 pkt 6 i 7 Prawa budowlanego. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie w tym treść wydanych w niej decyzji oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 16.III.2006 r. sygn. akt II SA/Po 1007/04. Organ podał, że w dniu 24.V.2006 r. skarżący złożyli wniosek o zawieszenie postępowania uzasadniając go wniesionym do Urzędu Gminy w [...] wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy oraz faktem prowadzenia przez gminę prac nad miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Postanowieniem z dnia 7 lipca 2006 r. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawieszono postępowanie w niniejszej sprawie do czasu uchwalenia planu miejscowego uznając, że rozstrzygnięcie sprawy będzie zależało od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie wydania decyzji. W wyniku wniesionego przez M.S. zażalenia Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] uchylił zaskarżone postanowienie, a skarga wniesiona na to rozstrzygnięcie, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21.II.2007 r. sygn. akt II SA/Po 777/06 została oddalona. W dalszej kolejności organ pierwszej instancji wyjaśnił, że z informacji uzyskanej w Urzędzie Gminy w [...] wynika, że Gmina ta nie posiada dla przedmiotowego terenu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Badając kwestię możliwości zastosowania procedur legalizacyjnych przedmiotowego obiektu budowlanego organ wziął pod uwagę wskazania WSA zamieszczone w wyroku z dnia 16.III.2006 r. sygn. II SA/Po 1007/04. Z akt sprawy wynika, że inwestor nie legitymuje się zgodnie z art. 48 ust. 2 pkt 2 lit. b Prawa budowlanego ważną decyzją o warunkach zabudowy, która była ostateczna w dniu wszczęcia postępowania. Skoro przy tym w dacie orzekania brak jest również obowiązującego planu miejscowego, to nie można uznać zgodności budowy z ustaleniami planu z punktu widzenia przesłanki do legalizacji wynikającej z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Ponadto nie spełniona została także przesłanka wymieniona w art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego dotycząca zgodności budowy z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Wykonanie obiektu w odległości 1,90 m od granicy nie spełnia wymagań określonych w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12.IV.2002 r. (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.). Co prawda przepisy powołanego rozporządzenia dopuszczają lokalizację ściany budynku bez otworów w odległości 1,50 m od granicy lub bezpośrednio przy granicy, ale tylko w przypadku gdy wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo nie jest możliwe zachowanie odległości ze względu na rozmiary działki. W przedmiotowej sprawie taki przypadek nie zachodzi. Działka inwestora ma znaczną szerokość - około 40 metrów. Nie zachodzi również przypadek dopuszczony przepisem § 12 pkt 4, gdyż na sąsiedniej działce zabudowa jest znacznie oddalona od granicy i nie wydano pozwolenia na budowę zbliżoną do granicy.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli T. K.-M. i A. M. Domagając się jej uchylenia podali, że nie kwestionują formalnych podstaw do jej wydania natomiast uważają, że przekroczony został zakres wyznaczonej rozbiórki. Zgodnie bowiem z cytowanym w zaskarżonej decyzji § 12 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych minimalna odległość posadowienia budynku od granicy z działką sąsiednią wynosi 3 metry, zatem nakaz rozbiórki winien dotyczyć wyłącznie tej części budynku, która doprowadzi do zgodności z wymogami rozporządzenia. Za takim rozwiązaniem przemawiają zasady racjonalizmu i przestrzegania ładu przestrzennego.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy stan sprawy. Uznając decyzję organu I instancji za zgodną z prawem organ ten podkreślił, że na taką ocenę nie mogą mieć wpływu czynniki społeczne, czy zasady racjonalnego gospodarowania. Prawo budowlane nie nakłada na organ orzekający obowiązku badania przyczyn, które doprowadziły do popełnienia samowoli budowlanej lub badania celowości nakazu rozbiórki. Organ odwoławczy stwierdził dalej, że nie podziela przekonania wnoszących odwołanie, że zakres zaskarżonej decyzji winien dotyczyć wyłącznie tej części obiektu, która nie spełnia wymogów rozporządzenia. Wprawdzie organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do wymuszenia na inwestorze dokonania zmian lub przeróbek koniecznych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z warunkami i wymogami określonymi w pozwoleniu na budowę lub w przepisach Prawa budowlanego, a dopiero w razie nie wykonania takich obowiązków, do nakazania zaniechania dalszych robót bądź rozbiórki obiektu lub jego części, leczy dotyczy to wyłącznie sytuacji określonych w art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a więc gdy chodzi jedynie o samowolne odstępstwo od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę.
W przypadku art. 48 Prawa budowlanego - jaki ma zastosowanie w niniejszej sprawie - chodzi o całkowitą samowolę budowlaną. W takiej zaś sytuacji obowiązkiem organów jest orzeczenie nakazu rozbiórki. o ile nie zachodzą przesłanki do legalizacji obiektu.
W dalszych wywodach organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego rozbiórce podlega obiekt lub jego część, przy czym sformułowanie "część obiektu budowlanego" należy rozumieć przede wszystkim jako samodzielny obiekt budowlany lub jako część innego obiektu, która jest na tyle samodzielna i niezależna od pozostałej części wybudowanej zgodnie z prawem, że może być rozebrana bez istotnej ingerencji w pozostałą część obiektu budowlanego. Skoro zatem przedmiotem postępowania jest samowolnie dobudowany do budynku gospodarczego obiekt budowlany użytkowany jako magazyn, to nie jest możliwe by nakazać rozbiórkę jedynie jego części, a pozostałą - także pobudowaną w warunkach samowoli - pozostawiając, jako spełniającą warunki rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Organ odwoławczy dodał, że nawet gdyby nakazać rozebrać część dobudowanego obiektu, to pozostałe jego elementy nadal byłyby samowolą budowlaną i nie byłoby możliwości jego legalizacji z powodu braku planu miejscowego.
T. K.-M. i A. M. wnieśli na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Domagając się jej uchylenia skarżący powtórzyli zarzuty zawarte w odwołaniu. Ponadto podnieśli, że w niedalekiej przyszłości zostanie uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co da skarżącym możliwość wystąpienia zgodnie z tezą wyroku NSA z dnia 19.VII.1999 r. IV SA 1105/97 Lex nr 47797 z wnioskiem o uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 155 kpa bądź stwierdzenie jej wygaśnięcia w trybie art. 162 kpa. Skarżący dodali, że wbrew stanowisku wyrażonemu w zaskarżonej decyzji właśnie zasady racjonalizmu gospodarowania i możliwość dochowania reguł ładu przestrzennego winny stanowić wskazania dla rozwiązania sytuacji w jakiej znaleźli się skarżący.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Uczestnicy postępowania W.S. i M.S. również wnieśli o oddalenie skargi akcentując fakt wielokrotnego naruszenia przez skarżących przepisów prawa budowlanego. M.S. podniosła nadto, że skarżący w dalszym ciągu samowolnie rozbudowują pomieszczenia piekarni, a przedmiotowy obiekt zamienili na halę produkcyjną stanowiącą źródło uciążliwych hałasów i wyziewów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Rozpoznając niniejszą sprawę w jej całokształcie (art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w pierwszej kolejności należało stwierdzić, że brak na terenie, na którym wzniesiono przedmiotowy obiekt budowlany obowiązującego planu miejscowego, a także brak legitymowania się przez skarżącą T.K.-M. decyzją o warunkach zabudowy przewidzianą w art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji (t.jedn. Dz.U. Nr 156 z 2006 r. poz. 1118 ze zm.) nie wykluczały możliwości legalizacji samowoli budowlanej jakiej dopuściła się skarżąca.
Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie o sygn. P.37/06 orzekł bowiem, że art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania", są nie zgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji (Dz.U. z 2007 r. Nr 247 poz. 1844).
Niekonstytucyjność powołanych unormowań oznacza, że ustalenie (w decyzji o warunkach zabudowy), iż obiekt wybudowany bez pozwolenia na budowę nie narusza przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest możliwe również w trakcie postępowania rozbiórkowego. Dodać też należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zaprezentowano pogląd, że brak decyzji o warunkach zabudowy może być usunięty w toku postępowania prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego w drodze rozstrzygnięcia sprawy prejudycjalnej, której przedmiotem będą warunki zabudowy (wyrok NSA z 22.VI.2007 r. sygn. akt II OSK 945/06 i wyrok NSA z 15.X.2007 r. sygn. II OSK 1352/06 niepubl,).
Tylko na marginesie wskazać trzeba, że w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w niniejszej sprawie skarżący uzyskali decyzję o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku gospodarczo-magazynowego dla potrzeb piekarni jednak owa decyzja nie objęła terenu zabudowanego przedmiotowym obiektem (decyzja z dnia [...] oraz decyzja zmieniająca z [...]. wraz z załącznikiem graficznym w aktach adm. oznaczonych numerem [...]).
Powyższe rozważania w powiązaniu ze stanem prawnym ukształtowanym w następstwie cytowanego wyżej orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego prowadzą do wniosku, że okoliczności faktyczne wskazujące na brak spełnienia przez inwestora wymogu legitymowania się w dniu wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie decyzją o warunkach zabudowy nie mogły na etapie rozstrzygania niniejszej sprawy stanowić podstawy do orzeczenia rozbiórki.
Art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego uzależnia możliwość legalizacji samowolnie zrealizowanej budowy od spełnienia kolejnej przesłanki, a mianowicie warunku zgodności budowy z przepisami. Powołany przepis wymaga bowiem by budowa nie naruszała przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem.
Z powołanych ustaleń organów nadzoru budowlanego wynika, że przedmiotem samowoli budowlanej był obiekt budowlany (dobudowany do istniejącego), o powierzchni zabudowy 5,00 m x 15,55 m, usytuowany ścianą bez otworów okiennych i drzwiowych o długości 5 metrów równolegle do granicy oddzielającej działkę inwestora T.K.-M. od nieruchomości uczestników postępowania. Wskazana ściana budynku zlokalizowana została w odległości 1,90 m od granicy. Trafnie zatem przyjęto, że przedmiotowa budowa naruszyła § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75 poz. 690 ze zm.) przewidujący usytuowanie budynku w odległości 3 metrów od granicy. Równocześnie wykazano, że nie zaistniały okoliczności uzasadniające odstępstwa od powołanego wyżej wymogu, a określone w § 12 ust. 3 i 4 rozporządzenia.
Powołane wyżej okoliczności oznaczają, że samowolna budowa przedmiotowego obiektu stanowiącego całość techniczno-użytkową narusza przepisy techniczno-budowlane w stopniu uniemożliwiającym jego doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem. Nie można podzielić argumentów skargi, że rozbiórce winna podlegać tylko ta część samowolnie zrealizowanego obiektu, która zbliżona jest do granicy na odległość mniejszą od 3 metrów. Takie rozwiązanie oznaczałoby bowiem zastosowanie do jednego obiektu, dwóch odrębnych trybów likwidacji samowoli budowlanej. Część bowiem przedmiotowego obiektu podlegałaby rozbiórce na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, a pozostała część - po zrealizowaniu rozbiórki - ewentualnej legalizacji.
Takich rozwiązań, co do obiektu budowlanego zrealizowanego w całości w warunkach samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nie przewidują przepisy Prawa budowlanego, w szczególności jego artykuły 48 i 49, co słusznie stwierdził organ odwoławczy. Tylko bowiem w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ może nakazać inwestorowi na podstawie art. 51 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego wykonanie robót, które mają doprowadzić do stanu zgodnego z prawem, a w ramach takich robót może także mieścić się rozbiórka części obiektu (np. posadowionej niezgodnie z warunkami udzielonego pozwolenia na budowę).
Skoro zatem przedmiotowa budowa narusza przepisy techniczno-budowlane w stopniu, który uniemożliwia doprowadzenie samowolnie zrealizowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem (art. 48 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego) to słusznie organy nadzoru budowlanego nakazały jego rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.
Argumenty skargi odsyłające do "zasad racjonalizmu gospodarowania" i "reguł ładu przestrzennego" nie mogły mieć spływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Podobnie należało ocenić stanowisko skarżących dotyczące możliwości wzruszenia - w ich ocenie - decyzji nakazującej rozbiórkę w trybie art. 155 lub 162 kpa.
Ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza powołanych wyżej przepisów prawa materialnego, a także przepisów procesowych, a wreszcie art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, to skarga jako nieuzasadniona musiała ulec oddaleniu.
Dlatego na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
/-/ E.Podrazik /-/ B.Drzazga /-/ J.Szaniecka
MK
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło