I OSK 1220/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-09-02
Skład orzekający: Irena Kamińska, Jolanta Rajewska, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym (art. 10 § 1 K.p.a.) przez organ administracji, które skutkuje uchyleniem decyzji przez WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., może być skuteczną podstawą skargi kasacyjnej, jeśli skarga kasacyjna nie powołuje się na konkretne przepisy P.p.s.a. dotyczące tego naruszenia?Ratio decidendi
Skarga kasacyjna nie może być oparta na przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), lecz wyłącznie na przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P.p.s.a.). Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, które stanowi podstawę uchylenia decyzji przez WSA na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., musi być skutecznie zakwestionowane w skardze kasacyjnej poprzez powołanie się na konkretne przepisy P.p.s.a., a nie K.p.a. Brak takiego powiązania skutkuje oddaleniem skargi kasacyjnej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnej. Wojewoda stwierdził nabycie przez gminę własności nieruchomości. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność tej decyzji w części, uznając, że nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe. Następnie Minister odmówił stwierdzenia nieważności swojej decyzji z 2001 r. na wniosek K. B., która zarzuciła naruszenie przepisów o udziale stron w postępowaniu. WSA uchylił decyzje Ministra, uznając naruszenie zasady czynnego udziału M. W. Skargę kasacyjną wniosła M. B., kwestionując uchylenie decyzji przez WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Kamińska, Sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Jerzy Solarski, Protokolant Kamil Wertyński, po rozpoznaniu w dniu 2 września 2009r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 3 czerwca 2008r. sygn. akt I SA/Wa 2052/07 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 3 czerwca
2008 r., sygn. akt I SA/Wa 2052/07 po rozpatrzeniu skargi K. B. uchylił decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007 r., nr [...] oraz decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok zapadł w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda Tarnobrzeski decyzją z dnia [...] stycznia 1991 r. nr [...], na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), stwierdził nabycie przez gminę Połaniec z mocy prawa nieodpłatnie własność nieruchomości położonej w P., opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2001 r. nr [...] znak: [...] stwierdził nieważność powyższej decyzji komunalizacyjnej w części odnoszącej się do nabycia z mocy prawa przez gminę Połaniec własności nieruchomości, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. 0,9895 ha, położonej w P. Minister uznał, że doszło do rażącego naruszenia przepisów art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., bowiem przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła mienie ogólnonarodowe i należała do Państwowego Funduszu Ziemi, a zatem z mocy prawa nie podlegała komunalizacji.
Wnioskiem z dnia 22 maja 2006 r. K. B., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] maja 2001 r., zarzucając organowi rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 28 i art. 61 § 4 K.p.a. polegające na nieuwzględnieniu wszystkich zainteresowanych stron (K. B. i M. W.).
Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności kwestionowanej decyzji z dnia [...] marca 2001 r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że materiał zgromadzony w przedmiotowej sprawie oraz przeprowadzone postępowanie dowiodło, że w dniu 27 maja 1990 r. sporna nieruchomość stanowiła mienie ogólnonarodowe, należała do Państwowego Funduszu Ziemi i wyłączona była spod komunalizacji z mocy prawa. Uznano zatem, że decyzja nadzorcza z dnia [...] sierpnia 2007 r. nie jest dotknięta żadną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., które obligowałyby do jej usunięcia z obrotu prawnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów o właściwości, wskazał, że na podstawie art. 7 pkt 3 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów (Dz. U. z 2003 r. Nr 24, poz. 199) przejął dotychczasowe zadania i kompetencje Ministra Szefa Urzędu Rady Ministrów, a tym samym stał się organem uprawnionym do stwierdzenia nieważności decyzji komunalizacyjnych wojewodów. Ustosunkowując się do zarzutu braku uczestnictwa w postępowaniu nadzorczym K. B. i M. W. Minister przyznał, że nie jest to okoliczność, która byłaby podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 K.p.a., jest to bowiem przesłanka dająca ewentualne podstawy do wznowienia postępowania.
Następnie po rozpoznaniu wniosku K. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r., nieznajdując podstaw prawnych do zmiany dotychczasowego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi K. B. wyrokiem z dnia 3 czerwca 2008 r. sygn. akt I SA/Wa 2052/07 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji stwierdził, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, także prowadzonego w trybie nadzwyczajnym, jest zasada czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażona w art. 10 § 1 K.p.a. Zgodnie z tym przepisem organy zobowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Organ powinien zatem z urzędu ustalić strony danego postępowania, powiadomić je o wszczęciu postępowania, a także doręczyć im wydane rozstrzygnięcie. Naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. i obliguje sąd administracyjny do uchylenia rozstrzygnięcia dotkniętego taką wadą.
Taka sytuacja, zdaniem Sądu I instancji miała miejsce w niniejszej sprawie. Postępowanie nadzorcze zostało wszczęte na wniosek K. B., która na mocy aktu notarialnego z dnia 25 lutego 1999 r., Rep. A nr [...] razem z M. W. nabyła prawo użytkowania wieczystego spornej działki nr [...] oraz własność znajdujących się na tej działce budynków i budowli. Organ nadzorczy nie zawiadomił M. W. o wszczęciu postępowania, nie zapewnił mu możliwości udziału w tym postępowaniu, nie doręczył mu zaskarżonej decyzji. Pominięcie M. W. jako strony postępowania stanowiło naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wyrażonej w art. 10 § 1 K.p.a. Naruszenie to, w ocenie WSA w Warszawie, uzasadniało uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej dalej P.p.s.a.), bez dokonywania merytorycznej oceny tych rozstrzygnięć.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. B. – uczestnik postępowania, reprezentowana przez radcę prawnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz "utrzymanie w mocy decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] sierpnia 2007 r., nr [...]", a nadto o zasadzenie kosztów postępowania sądowego, w tym opłaty sądowej, "opłaty pełnomocnictwa" wraz z "opłatami bankowymi" oraz kosztami zastępstwa procesowego w wysokości 3.600 zł. ze względu na charakter sprawy i nakład poniesionej pracy.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1. niewłaściwe zastosowanie art. 10 §1 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż M. W.: nie był informowany o toku postępowania oraz że należy mu przypisać atrybut strony postępowania administracyjnym, którego dotyczy niniejsza skarga;
2. naruszenie art. 134 § 1 ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi "w świetle art. 145 i nast. K.p.a." poprzez wydanie rozstrzygnięcia, które powinno zapaść w wyniku złożenia skargi o wznowienie postępowania, a nie skargi w trybie ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi;
3. naruszenie art. 141 § 4 oraz 145 §1 pkt 1a ustawy Postępowanie przed sądami administracyjnymi;
4. naruszenie art. 11 ust 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające do ustawy o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych;
5. naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a.;
6. naruszenie art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor stwierdził, że brak udziału M. W. nie powinien mieć w sprawie żadnego znaczenia z uwagi na błędy popełnione przez Wojewodę Tarnobrzeskiego oraz Urząd Miasta i Gminy Połaniec, a polegające na przekazaniu spornej działki bez podstawy prawnej w użytkowanie wieczyste. Działka nr [...] – po nabyciu przez Skarb Państwa spadku po J. M. (dziadku M. B.) – została przekazana do Państwowego Funduszu Ziemi. W związku z tym nie podlegała komunalizacji, a Gmina Połaniec nie mogła nią swobodnie rozporządzać. Przekazanie tej nieruchomości K. B. i M. W., zdaniem kasatora, jest zatem nieważne i nie wywołuje jakichkolwiek skutków prawnych. Dlatego też M. W. nie powinien być uznany za stronę postępowania. Jego udział nie wniósłby do sprawy niczego nowego, gdyż rozstrzygnięcie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji jest merytorycznie słuszne. Ponadto z informacji, jakie autor skargi kasacyjnej uzyskał od jego mocodawczyni wynika, że nabywcy działki razem byli reprezentowani przez mec. J. Z., co oznacza, że M. W. był powiadamiany o postępowaniu przez wspólnego pełnomocnika wymienionych.
Naruszenie przez Sąd I instancji art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a., w ocenie kasatora, polegało na tym, że WSA w Warszawie "nie posłużył się całym materiałem dowodowym w sprawie" i nie podjął wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Autor skargi kasacyjnej wskazał. że Sądu I instancji naruszył również art. 141 § 4 oraz art. 145 § 1 P.p.s.a., gdyż w uzasadnieniu wyroku nie podał podstaw prawnych wszystkich uchybień decyzji z dnia [...] sierpnia 2007 r. Ponadto Sąd nie zbadał prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w Tarnobrzegu z dnia 1 września 1999 r., czym naruszył art. 365 §1 K.p.c.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną r.pr. K. S. pełnomocnik z urzędu K. B. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej oraz o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Ustosunkowując się do skargi kasacyjnej pełnomocnik podkreślił, że pozbawienie M. W. udziału w postępowaniu nadzorczym jest oczywiste i uzasadniało uchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga kasacyjna jest znacznie sformalizowanym środkiem zaskarżenia określonych orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi ona spełniać wymogi formalne przewidziane dla pism procesowych w postępowaniu sądowym, a ponadto powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżane w całości, czy w części oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany. Jej nieodzownym elementem konstrukcyjnym jest także wskazanie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie (art. 176 P.p.s.a.). Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć wskazanie konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego. Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych przez wyjaśnienie na czym naruszenie prawa polegało i przedstawienie argumentacji na poparcie odmiennej wykładni niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania przepisu, zaś w odniesieniu do uchybień normom procesowym - wykazanie dodatkowo, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przywołanie w skardze kasacyjnej właściwych podstaw zaskarżenia jest szczególnie istotne w kontekście zakresu postępowania kasacyjnego wyznaczonego art. 183 § 1 zd. pierwsze P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Zasada ta - poza przypadkami enumeratywnie wymienionymi w art. 183 § 2 P.p.s.a. - oznacza pełne związanie określonymi przez kasatora podstawami zaskarżenia. Determinują one kierunek działalności sądu drugiej instancji, który nie może zastępować strony i modyfikować czy uzupełniać postawionych przez nią zarzutów kasacyjnych. Jeżeli zatem - tak jak w rozpoznawanej sprawie - nie występuje żadna z przesłanej nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest ograniczyć się tylko do zarzutów sformułowanych przez autora skargi kasacyjnej.
Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjna można oprzeć na dwóch podstawach: naruszeniu prawa materialnego (pkt 1) oraz naruszeniu przepisów postępowania (pkt 2). Naruszenie prawa materialnego może polegać na błędnej jego wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu. Naruszenie przepisów postępowania może mieć taką samą postać jak uchybienie normom prawa materialnego, jednakże stanowi ono podstawę kasacyjną, jeżeli uchybienie sądu mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W rozpatrywanej skardze kasacyjnej jej autor nie powołał w ogóle art. 174 P.p.s.a. i nie sprecyzował, które ze wskazanych norm zalicza do przepisów postępowania, o jakich mowa w punkcie 2, a które kwalifikuje jako przepisy prawa materialnego w znaczeniu punktu 1. Niezależnie od tego, jakie były intencje kasatora w tym zakresie, to i tak większość z powołanych przez niego podstaw kasacyjnych została sformułowana wadliwie.
Uwaga ta dotyczy przede wszystkim wytyku złamania przez Sąd I instancji art.10, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego bezspornie nie można traktować jako norm prawa materialnego, skoro w sposób oczywisty są to przepisy o charakterze procesowym. Ponadto adresatem zarzutu naruszenia prawa materialnego jak i procesowego może być tylko Sąd I instancji, ponieważ przedmiotem postępowania kasacyjnego jest orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie oceniana przez ten sąd działalność organów administracji publicznej. Trafnie więc podnosi się w orzecznictwie, że przez normy postępowania, o których mowa w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., należy rozumieć wyłącznie przepisy powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż ustawa ta zawiera w zasadzie pełną i wyczerpującą podstawę procedowania sądowoadministracyjnego. W ramach wskazanej podstawy skarżący musi zatem bezwzględnie powołać stosowne przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd I instancji, a nie same przepisy K.p.a. Kodeks postępowania administracyjnego reguluje zasady postępowania przed organami administracji publicznej, a nie procedury sądowej. Wskazane w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania jako podstawa skargi kasacyjnej odnosi się zatem do postępowania Sądu I instancji, a nie do dokonanej przez ten Sąd oceny działania organu administracji pod kątem zachowania przepisów obowiązujących ten organ (por. niepublik. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2004 r. sygn. akt I OSK 337/04.). Skoro strona skarżąca wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie powiązała z przepisami postępowania sądowego, to taki zarzut jako wadliwie postawiony nie podlegał merytorycznej ocenie sądu kasacyjnego.
Zamierzonego przez kasatora skutku nie mógł też odnieść wytyk naruszenia "art. 134 § 1 ustawy Postępowanie przed sadami administracyjnymi" w zw. z art.145 § 1 i nast. K.p.a. Po pierwsze postępowanie sądowoadministracyjne reguluje nie "ustawa Postępowanie przed sądami administracyjnymi", lecz ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ta prawidłowa nazwa omawianego aktu prawnego powinna być znana także zawodowemu pełnomocnikowi zobowiązanemu do sporządzenia skargi kasacyjnej. Po drugie profesjonalista ten powinien zdawać sobie sprawę z tego, że wymóg wskazania w skardze kasacyjnej konkretnych przepisów złamanych zaskarżonym orzeczeniem oznacza konieczność wskazania wszystkich, a nie tylko przykładowo wymienionych norm prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zatem domniemywać z naruszeniem, jakich "następnych" po art. 145 § 1 przepisów K.p.a. kasator zamierzał powiązać zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. Zresztą także art. 145 § 1 K.p.a. został powołany nieprecyzyjnie. Przepis ten ma złożoną strukturę wewnętrzną. Składa się bowiem z ośmiu punktów, z których każdy reguluje odrębną przesłankę wznowieniową. W takiej sytuacji prawidłowa konstrukcja zarzutu dotyczącego art. 134 § 1 P.p.s.a. wymagała jednoznacznego wskazania, która dokładnie z norm prawnych wynikających z art. 145 § 1 K.p.a. miała być naruszona. Ogólnikowość tak powołanej przez kasatora podstawy kasacyjnej zwalnia Naczelny Sąd Administracyjny od podejmowania próby jej sprawdzenia, gdyż Sąd ten nie jest uprawniony do samodzielnego poszukiwania takiej podstawy, która byłaby adekwatna do prawdopodobnego zamysłu autora skargi kasacyjnej.
Niezależnie od tego zauważyć jednak należy, że naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez organ administracyjny. Dla zastosowania art.145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. nie ma przy tym znaczenia, że zgodnie z art. 147 K.p.a. wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Wniosek taki wypływa wprost z art. 145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a. Jest też powszechnie akceptowany w orzecznictwie i doktrynie prawa administracyjnego (np. wyroki NSA z dnia 27 marca 2009 sygn. akt II OSK 151/09 i oraz z dnia 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 496/05, wyrok SN z dnia 4 grudnia 2002 r. sygn. akt III RN 200/01, a także A. Kabat w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat,
M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wydawnictwo Zakamycze 2005, s.335-336). Dla konieczności zastosowania art. 145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a., nie ma więc znaczenia, czy strona, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym złożyła wniosek o jego wznowienie, ani też okoliczność czy strona pozbawiona możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym zaskarżyła decyzję kończąca to postępowanie do sądu administracyjnego. W każdym bowiem przypadku Sąd powinien uwzględnić wystąpienie przesłanki stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania - także tej, o której mowa w art.145 § 1 pkt 4 K.p.a. W rozpoznawanej sprawie autor skargi nie sformułował zarzutu naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a zatem nie podważył skutecznie przyjętej przez WSA w Warszawie podstawy zaskarżonego wyroku.
W tej sytuacji całkowicie chybione są zarzuty naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych oraz art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Sąd I instancji nie mógł naruszyć tych przepisów, gdyż przy przyjętej w zaskarżonym wyroku i niezakwestionowanej skutecznie przez kasatora podstawie swego rozstrzygnięcia nie mógł i nie dokonywał wykładni, ani oceny prawidłowego zastosowania tych przepisów przez organ administracji publicznej. Ponadto art. 145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a nie uzależnia uchylenia decyzji od wpływu na wynik sprawy, tak jak uchylenie decyzji z uwagi na naruszenia prawa materialnego lub innych przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c P.p.s.a.). Tym samym sąd, stwierdzając naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, nie ma obowiązku badania, czy miało to jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Wystarczające jest stwierdzenie w postępowaniu sądowym, że doszło do naruszenia prawa, które zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. daje podstawę do uchylenia decyzji.
Z powyższych przyczyn całkowicie chybiony jest też zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., gdyż przepis ten nie stanowił i nie mógł stanowić podstawy zaskarżonego wyroku. Ponadto w orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że nawet niezasadne oddalenie skargi polega samo w sobie nie na nieprawidłowym zastosowaniu art. 145 lub art. 151 P.p.s.a., lecz na błędzie popełnionym w fazie kontroli decyzji, poprzedzającej etap wydania orzeczenia. Oznacza to, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a nie może stanowić samodzielnej podstawy kasacyjnej. Wytyk złamania przez Sąd I instancji tego przepisu może być przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej, określonego w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., ale tylko w związku z konkretnymi przepisami prawa materialnego. Dopiero ewentualne naruszenie tak powiązanych przepisów decyduje o zasadności zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. Brak takiego powiązania oznacza dodatkowo nieskuteczność zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.
Nie ma również usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia art.141 § 4 P.p.s.a. Powyższy przepis określa wymogi, jakim winno odpowiadać uzasadnienie wyroku, stanowiąc, że w pisemnych motywach należy przedstawić stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, stanowiska pozostałych stron, podstawę rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ponadto, jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Z naruszeniem art.141 § 4 P.p.s.a. mamy do czynienia w przypadku, gdy Sąd I instancji nie zawrze w uzasadnieniu wskazanych przez ustawodawcę elementów, albo jeśli poszczególne składniki uzasadnienia nie są sformułowane w sposób wyczerpujący, przy czym nie każde naruszenie omawianej normy może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej, a jedynie takie, które mogło mieść istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.). W niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a., albowiem uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom art. 141 § 4 P.p.s.a. W szczególności Sąd pierwszej instancji ocenił przeprowadzone postępowanie administracyjne, wskazał podstawę prawną wyroku oraz wyjaśnił przyczyny podjętego rozstrzygnięcia
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał , że rozpatrywana skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Dlatego orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi skarżącej wyznaczonemu w ramach prawa pomocy (pomimo wniosku zawartego w tym zakresie w odpowiedzi na skargę kasacyjną), ponieważ w tym zakresie orzeknie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Przepisy art. 209 i 210 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jako odnoszące się do kosztów postępowania między stronami, nie mają zastosowania do przyznania pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia za udzieloną pomoc prawną, należnego od Skarbu Państwa na podstawie art. 250 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło