III SA/Lu 589/07
WyrokWSA w Lublinie2008-02-07
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Marcinowski, Jadwiga Pastusiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego, który jako prezes spółdzielni zarządza działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego jest zgodne z prawem. Radny, będąc prezesem spółdzielni, która prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, naruszył zakaz wynikający z art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Ponieważ rada gminy nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu, Wojewoda był uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego.Stan faktyczny
Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego, ponieważ radny ten, będąc prezesem spółdzielni, zarządzał działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy. Spółdzielnia od lat korzystała z nieruchomości gminnych, a radny nie zaprzestał swojej funkcji w spółdzielni w ciągu 3 miesięcy od złożenia ślubowania. Rada gminy nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu, co skutkowało wydaniem zarządzenia zastępczego przez Wojewodę. Radny zaskarżył to zarządzenie, podnosząc m.in. zarzut niewłaściwego zastosowania prawa materialnego i brak uzasadnienia.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), , Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi Z. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.
Zarządzeniem zastępczym z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 z późn. zm.), po powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy F. Z. K.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że Z. K. podczas wyborów samorządowych w dniu [...] listopada 2006 r. wybrany został na radnego Rady Gminy F.
Równocześnie skarżący pozostaje Prezesem Zarządu Spółdzielni [...] w F., która prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w jej użytkowaniu pozostawały nieruchomości w S. i S.
Stosownie do dyspozycji art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności. Natomiast art. 24f ust. 1a cytowanej ustawy nakazywał, by radny, który przed rozpoczęciem wykonywania mandatu prowadził działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 1, zaprzestania prowadzenia tej działalności gospodarczej w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania. Niewypełnienie tego obowiązku stanowi podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego.
W ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania Z. K. nie zaprzestał zarządzania działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, a Rada Gminy pomimo dwukrotnego wezwania do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego, takiej uchwały nie podjęła.
Zdaniem organu nadzoru skoro w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania Z. K. zarządzał działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego, to późniejsze działania mające na celu przekazanie spornych nieruchomości w użytkowanie wieczyste Spółdzielni [...] w F., której jest prezesem, nie wypłynęły na wynik sprawy .
Skoro zatem Rada Gminy nie zastosowała się do wezwania, zgodnie z art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym zaistniała konieczność wydania zarządzenia zastępczego w sprawie wygaśnięcia mandatu radnego Z. K.
Skargę na powyższe rozstrzygnięcie złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Z. K., wnosząc o jego uchylenie.
Skarżący zarzuca zarządzeniu zastępczemu Wojewody naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe jego zastosowanie, a w szczególności art. 24f ust. 1 i art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym poprzez przyjęcie, że jako Prezes Spółdzielni [...] i jednocześnie radny Rady Gminy w F. niezgodnie z art. 24f ust. 1 zarządzał działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminy oraz niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i pozbawienie skarżącego możliwości obrony swoich praw.
Autor skargi podkreśla głównie, że spółdzielnia, w której pełni funkcję Prezesa Zarządu, jest w długoletnim i nieprzerwanym posiadaniu nieruchomości położonych w miejscowości S. i S., których formalnym właścicielem jest Gmina F. Spółdzielnia z tytułu użytkowania nie ponosi żadnych opłat.
Spółdzielnia wielokrotnie występowała o uregulowanie stanu prawnego tego gruntu poprzez ustanowienie na jej rzecz użytkowania wieczystego i przeniesienie własności budynków.
Zdaniem skarżącego Wojewoda wydając zarządzenie zastępcze o wygaśnięciu mandatu radnego rażąco nadużywa prawa. Nie chce bowiem zauważyć, że to Gmina F. bezprawnie odmawia uregulowania stanu prawnego tych nieruchomości na rzecz spółdzielni. Dopiero po wniesieniu przez Spółdzielnię [...] w F. powództwa do Sądu Okręgowego w Z. w sprawie zawarcia umowy o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu i przeniesienie własności budynków i budowli posadowionych na tym gruncie Rada Gminy podjęła uchwałę o wyrażeniu zgody na powyższe.
Postanowieniem z dnia 17 września 2007 r. (sygn. akt III SA/Lu 419/07) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę wniesioną przez Z. K.
Na skutek skargi kasacyjnej Z. K. orzeczenie to zostało postanowieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. (sygn. akt II OSK 1756/07) uchylone przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie .
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podniósł, że wyrokiem z dnia 17 lipca 2007 r. (sygn. akt P 19/04, Dz. U. nr 138, poz. 974) Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 98a ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zakresie, w jakim uniemożliwia radnemu zaskarżenie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie jego mandatu, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 i art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu powyższego wyroku Trybunał wyraźnie stwierdził, iż stwierdzenie niekonstytucyjności art. 98 a ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym w powyższym zakresie ma istotne znaczenie dla ustalenia legitymacji procesowej radnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zarządzenie zastępcze wojewody stwierdzające wygaśnięcie jego mandatu.
Mając na uwadze powyższy wyrok Trybunału, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Z. K. przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia [...] czerwca 2007 r. w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia jego mandatu radnego.
W piśmie procesowym z dnia 18 stycznia 2008 r. będącym uzupełnieniem skargi Z. K. dodatkowo podnosił, iż rozstrzygnięcie nadzorcze, które jest zarządzeniem zastępczym nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego, przez co narusza art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym.
Z treści uzasadnienia nie wynika, na czym opiera się ustalenie, że radny Z. K. zarządzał działalnością gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego oraz brak jest wskazania mienia gminy, które były wykorzystane przez spółdzielnie, a także dowodów, iż formą prawną korzystania z tego gruntu jest użytkowanie. Nie dokonał również Wojewoda żadnej analizy, na jakiej podstawie spółdzielnia korzysta z nieruchomości gminy i jaki jest charakter prawny tego korzystania, a także czy jest to korzystanie, które prowadzi do wygaśnięcia mandatu radnego osoby będącej jednocześnie członkiem zarządu tej spółdzielni.
Według skarżącego użytkowania przez spółdzielnię na podstawie decyzji administracyjnej gruntów, w stosunku do których na mocy art. 204 ustawy o gospodarce nieruchomościami przysługuje roszczenie o ustanowienie wieczystego użytkowania oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków, nie można zakwalifikować jako wykorzystania mienia komunalnego gminy w rozumieniu art. 24f ustawy o samorządzie gminnym.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej odrzucenie, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku o jej oddalenie.
W uzasadnieniu organ podnosił, iż stosownie do dyspozycji art. 98 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym do złożenia skargi na rozstrzygnięcie organu nadzorczego uprawniona jest gmina lub związek międzygminny, których interes prawny, uprawnienia albo kompetencje zostały naruszone.
Przepis ten zgodnie z art. 98a ust. 2 stosuje się odpowiednio przy zaskarżeniu zarządzeń zastępczych.
W świetle więc przywołanych przepisów ustawy oraz wypowiedzi judykatury i orzecznictwa sądowego Z. K. nie jest legitymowany do zaskarżenia zarządzenia zastępczego, dlatego skarga wniesiona przez niego podlega odrzuceniu.
Natomiast gdyby Sąd nie podzielił argumentacji przemawiającej za odrzuceniem skargi, Wojewoda wnosi o jej oddalenie, podtrzymując w całości argumentację przytoczoną w zarządzeniu zastępczym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Na wstępie należy zauważyć, iż wniosek organu o odrzucenie skargi nie może zostać uwzględniony, gdyż na mocy art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W uzasadnieniu postanowienia z dnia 7 grudnia 2007 r. uchylającego postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż Z. K. przysługuje legitymacja procesowa do wniesienia skargi na zarządzenie zastępcze Wojewody stwierdzające wygaśnięcie mandatu tego radnego.
Mając na uwadze powyższe oraz wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 17 lipca 2007 r. (sygn. akt P 19/04; Dz. U z 2007 r. Nr 138, poz. 947) brak jest podstaw prawnych do odrzucenia skargi z uwagi na brak legitymacji procesowej Z. K.
Skarga poddana została zatem merytorycznej kontroli sądowej.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Dokonując tak rozumianej kontroli zaskarżonego zarządzenia zastępczego, Wojewódzki Sad Administracyjny nie dopatrzył się tego rodzaju uchybień prawa procesowego bądź materialnego, które powodowałyby konieczność jego uchylenia.
W niniejszej sprawie Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze w oparciu o przepis art. 98a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej u.s.g.) w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gminy, rad powiatów sejmików województw (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 159, poz. 1547 z późn. zm.) oraz w związku z art. 24f u.s.g.
Stosownie do treści art. 98a ust. 1 powołanej ustawy jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu z przepisów art. 190 ust. 2 i 6 i art. 194 ust. 1 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6, art. 26 ust. 2 i 5 ustawy z dnia 20 czerwca o bezpośrednim wyborze wójta, burmistrza i prezydenta miasta (Dz. U. Nr 113, poz. 984 z późn. zm.) oraz art. 5 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne, w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego, obsadzenia mandatu radnego, wygaśnięcia mandatu wójta, odwołania ze stanowiska albo rozwiązania umowy o pracę z zastępcą wójta, sekretarzem gminy, skarbnikiem gminy, kierownikiem jednostki organizacyjnej gminy z osobą zarządzającą lub członkiem organu zarządzającego gminną osobą prawną, nie podejmuje uchwały, nie odwołuje ze stanowiska lub nie rozwiązuje umowy o pracę, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1, wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (ust. 2 art. 98a ustawy).
W myśl art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat, a także zarządzać taką działalnością lub być przedstawicielem czy pełnomocnikiem w prowadzeniu takiej działalności.
W cytowanym powyżej przepisie ustawodawca wprowadził generalny zakaz używania przez radnego mienia komunalnego gminy w prowadzonej przez niego działalności gospodarczej bez względu na jej przedmiot, rodzaj majątku komunalnego i tytuł prawny. Kładąc nacisk na zakaz prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego, ustawodawca chciał zapobiec ewentualnemu wykorzystaniu mandatu w celu ułatwienia dostępu do tego mienia (wyrok NSA z dnia 12 stycznia 2006 r., sygn. II OSK 787/05, pub. ONSAiWSA 2006/3/86).
"Antykorupcyjne" przepisy ustaw samorządowych wprowadzają gwarancje mające zapewnić uczciwe sprawowanie przez radnego mandatu i wykluczyć wykorzystanie mandatu i wykluczyć wykorzystanie mandatu dla własnych korzyści. Przepisy te mają z jednej strony zabezpieczyć radnego przed naciskami ze strony organów jednostek samorządu terytorialnego, z drugiej zaś – uniemożliwić wyciąganie korzyści ze sprawowanego mandatu (taki pogląd wyraził w uchwale z dnia 2 kwietnia 2007 r. Naczelny Sąd Administracyjny; sygn. akt II OPS 1/07, ONSAiWSA 2007/3/62).
Z punktu widzenia rozpatrywanej sprawy kluczowe znaczenie miało ustalenie, czy Spółdzielnia [...] w F., której prezesem jest radny, prowadząc działalność gospodarczą, wykorzystuje mienie komunalne Gminy F. oraz czy gminie przysługuje prawo własności do tych działek gruntu, które pozostają od dłuższego czasu w użytkowaniu spółdzielni.
Spółdzielnia [...] w F. jest zarejestrowana w Krajowym Rejestrze Sądowym pod nr [...], a skarżący wpisany jest tam jako prezes Zarządu. Bezsporne jest również, jak wynika z załączonego do akt odpisu pełnego z Rejestru Przedsiębiorców na dzień 21 grudnia 2006 r., że spółdzielnia prowadzi działalność gospodarczą w szerokim zakresie począwszy od handlu, poprzez produkcję przemysłowo-spożywczą wynajem, doradztwo, na uprawach rolnych kończąc.
Bezsporne jest również, iż Spółdzielnia [...] w F. w dacie 5 grudnia 1990 r. była użytkownikiem działek gruntu oznaczonych nr nr [...] i [...]; [...]; [...] o pow. 1,82 ha położonych w S. i działki gruntu oznaczonej nr [...] o pow. 0,13 ha położonej w S. Działki te Gmina F. nabyła z mocy samego prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), a stosowne ostateczne decyzje administracyjne potwierdziły, iż składniki mienia ogólnonarodowego przeszły na własność gminy.
W dniu [...] grudnia 1995 r. Spółdzielnia [...] w F. złożyła do Gminy F. pismo zawierające wniosek o ustanowienie na jej rzecz użytkowania wieczystego na wyżej wymienionych działkach. W piśmie tym oraz późniejszych pismach kierowanych do gminy w tym przedmiocie spółdzielnia powoływała się na art. 2c ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 79, poz. 464 z późn. zm.) dodany ustawą z dnia 7 października 1992 r. zmieniającą ustawę o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 91, poz. 455), a którego brzmienie określone zostało ustawą z dnia 21 października 1994 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz ustawy zmieniającej ustawę o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 123, poz. 601). Według tego przepisu przyznano spółdzielni, związkowi spółdzielczemu i innym osobom prawnym roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntu oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń oraz lokali, o ile grunty te w dniu 5 grudnia 1990 r. pozostawały w użytkowaniu wymienionych podmiotów, są własnością Skarbu Państwa lub gminy i należą do kategorii gruntów, o których mowa w art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.).
Aktualnie powyższa problematyka uregulowana jest w art. 204 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. j.t. z 2004 r. Nr 261 poz. 2603 z późn. zm.).
Wniosek ten został pozytywnie rozpatrzony przez Radę Gminy F. w dniu [...] grudnia 2006 r. odnośnie działki w S. oraz w dniu [...] marca 2007 r. odnośnie działek gruntu położonych w S. przez podjęcie w tym zakresie uchwał o wyrażeniu zgody na oddanie w trybie bezprzetargowym na rzecz Spółdzielni [...] w F. działek gruntu.
Uchwała Nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. umożliwiła zawarcie przed Sądem Okręgowym w Z. w sprawie [...] ugody, mocą której Gmina F. wyraziła zgodę na oddanie w użytkowanie wieczyste działek gruntu w S. oraz przeniosła nieodpłatnie na własność wybudowane ze środków własnych budynki i budowle na rzecz [...] Spółdzielni w F.
Powyższe okoliczności zdaniem skarżącego wskazują na zasadność zarzutów jego skargi, iż Gmina F. w zasadzie tylko formalnie była właścicielem powyżej określonych działek gruntu. Spółdzielni zaś, której prezesem jest skarżący, już w dacie wyborów do rad gmin przez radnego przysługiwało skuteczne roszczenie o przeniesienie prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości.
Prawo użytkowania wieczystego – jak uważa skarżący cytując orzecznictwo NSA – nabyte na podstawie umowy zawartej z jednostką samorządu terytorialnego upoważnia do takiego korzystania z tej nieruchomości, które nie może być traktowane jako "wykorzystywanie mienia komunalnego gminy" w rozumieniu art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Podobna jego zdaniem sytuacja zachodzi, gdy spółdzielni przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego oraz o przeniesienie własności znajdujących się na nim budynków i innych urządzeń i lokali z mocy art. 204 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Brak jest w takiej sytuacji spełnienia przesłanek z art. 24 ust. 1 u.s.g.
Sąd w składzie orzekającym nie podziela argumentacji prezentowanej w skardze przez Z. K.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że uwłaszczenie spółdzielni na mocy poprzednio obowiązujących przepisów prawa jak i obecnie na mocy art. 204 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie następowało z mocy prawa. Realizacja uprawnień spółdzielni do uwłaszczenia następuje przez zawarcie umowy – w formie aktu notarialnego – o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste oraz przeniesienie własności budynków. Dopiero w razie odmowy uwłaszczenia przysługuje spółdzielni roszczenie z art. 64 k.c. i 1047 k.p.c., przy czym roszczenie to wygasło, jeżeli wnioski o uwłaszczenie nie zostały złożone w terminie do dnia 1 grudnia 1996 r.
Nadto art. 27 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami utrzymał zasadę, że warunkiem koniecznym zarówno ustanowienia, jak i przeniesienia użytkowania wieczystego jest wpis do księgi wieczystej. Oznacza to, że wpis ten nadal ma charakter konstytutywny (prawotwórczy).
Oznacza to, że na dzień dokonania wyboru Z. K. na radnego Rady Gminy F. oraz na dzień [...] lutego 2007 r. tj. dzień, kiedy upływał 3-miesięczny termin, w którym radny był zobowiązany do zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, przedmiotowe nieruchomości były własnością Gminy F. Spełniona przez to została przesłanka z art. 24f ust. 1 u.s.g. i spółdzielnia, której prezesem jest Z. K., prowadziła działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której został wybrany na radnego.
Zgodzić się też należy z treścią zarządzenia zastępczego Wojewody, iż skarżący jako prezes Zarządu Spółdzielni [...] w F. zarządza wspólnie z innymi osobami działalnością gospodarczą.
Art. 1 § 1 ustawy z dnia 16 września 1982 r. Prawo spółdzielcze (Dz. U. j.t. z 2003 r. Nr 188, poz. 1848) wyraźnie stanowi, że głównym celem spółdzielni jest prowadzenie działalności gospodarczej w interesie swoich członków. Działalnością spółdzielni kieruje Zarząd, w skład którego wchodzi prezes i członkowie zarządu (art. 48 § 1 ustawy Prawo spółdzielcze).
Zarządzaniem w tym wypadku jest kierowanie, wywieranie wpływu na prowadzoną przez spółdzielnię działalność gospodarczą, a więc i decydowanie o działkach gruntu pozostających w jej użytkowaniu.
Skoro radny Rady Gminy F. będący Prezesem Zarządu Spółdzielni [...] w F. nie zaprzestał prowadzenia takiej działalności – pełnienia funkcji prezesa, zastosowanie w sprawie winien mieć przepis art. 190 ust. 5 z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Ponieważ radny nie zrzekł się funkcji Prezesa w terminie 3 miesięcy od dnia ślubowania, a Rada Gminy w F. nie podjęła uchwały o wygaśnięciu mandatu tego radnego, do czego była zobligowana na mocy art. 190 ust. 6 ww. ustawy, wojewoda na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g. był zobowiązany do wydania zarządzenia zastępczego o wygaśnięciu mandatu radnego Rady Gminy.
Skarżący zarzuca w skardze również, iż zarządzenie zastępcze nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego.
Sformułowanie to nie jest uzasadnione w odniesieniu do kontrolowanego przez Sąd zarządzenia zastępczego podjętego na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g. Wojewoda w podjętym rozstrzygnięciu wskazuje, które przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez skarżącego, wykazał, na czym naruszenie to polegało i czym się wyrażało. Zebrał również i ocenił bogaty materiał dowodowy niezbędny w tego rodzaju sprawach.
Sąd stwierdza, że przy wydawaniu zaskarżonego zarządzenia zastępczego, nie doszło do naruszenia prawa materialnego i procesowego.
Dlatego, mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło