II OZ 416/08

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Gliniecki po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Spółki z o.o. [...] z siedzibą w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 251/07 w zakresie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania Spółki z o.o. [...] z siedzibą w K. w sprawie ze skarg J. W., P. Z., Z. E. i M. C. na uchwalę Rady Gminy S. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 251/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił dopuszczenia Spółki z o.o. [...] z siedzibą w K. do udziału w postępowaniu ze skarg J. W., P. Z., Z. E. oraz M. C. na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że przedstawione przez Spółkę dokumenty, w szczególności umowy dzierżawy, mające wykazać jej interes prawny w rozumieniu art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., wskazują wyłącznie na istnienie stosunków zobowiązaniowych pomiędzy stronami tych umów, dających podstawę do korzystania z nieruchomości stanowiących przedmiot tych umów. Jak wynika z treści wniosku podstawą żądania dopuszczenia do udziału w postępowaniu nie jest norma prawa materialnego, ale treść łączącego wnioskodawcę z osobami trzecimi – właścicielami nieruchomości, stosunku zobowiązaniowego. Interesu prawnego, zdaniem Sądu, nie można również wywodzić z ewentualnych konsekwencji prawnych rozstrzygnięcia sądu administracyjnego w niniejszej sprawie sprzecznego z subiektywnie pojmowanym interesem ekonomicznym wnioskodawcy. Wniosek w ocenie Sądu I instancji nie zasługiwał na uwzględnienie, ponieważ Spółka może wykazać się jedynie interesem faktycznym w tej sprawie, brak jest natomiast przepisu prawa materialnego, który pozwalałby na stwierdzenie, że wnioskująca Spółka ma interes prawny rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy, a tym samym, iż jej uczestnictwo w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest prawnie uzasadnione. W zażaleniu na to postanowienie wniesionym pismem z dnia 25 lutego 2008 r. Spółka [...] zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 33 § 2 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż wynik postępowania ze skargi na uchwałę Rady Gminy S. nie dotyczy interesu prawnego Spółki; naruszenie prawa materialnego, t.j.: - art. 693 § 1 k.c. poprzez nieuwzględnienie, iż na podstawie zawartych umów dzierżawy żalącemu przysługuje uprawnienie do korzystania z dzierżawionych nieruchomości i pobierania z nich pożytków, w tym poprzez budowanie elektrowni wiatrowych, na które to uprawnienie bezpośredni wpływ ma uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego; - art. 4 prawa budowlanego poprzez jego nieuwzględnienie w tym zakresie, iż wynik postępowania wpłynie bezpośrednio na zagwarantowane tym przepisem prawo żalącego do zabudowy nieruchomości gruntowej z uwagi na zmianę obowiązujących na tym terenie przepisów; - art. 35 ust. 3 prawa budowlanego poprzez jego nieuwzględnienie w tym zakresie, iż wynik postępowania kształtujący treść miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wpłynie bezpośrednio na możliwość uzyskania przez żalącego pozwolenia na budowę planowanych elektrowni wiatrowych na dzierżawionych nieruchomościach. Z tych przyczyn wniesiono o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez dopuszczenie Spółki do udziału w sprawie ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie jest zasadne. Przepis art. 33 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że udział w postępowaniu w charakterze uczestnika może zgłosić osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik postępowania dotyczy jej interesu prawnego. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy skarg na uchwałę Rady Gminy S. z dnia [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarga złożona w trybie przepisu art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) nie ma charakteru actio popularis, zatem do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania faktycznego naruszenia zaskarżoną uchwałą jego indywidualnego interesu prawnego lub uprawnienia. W tym postępowaniu Spółka nie może być dopuszczona do udziału w charakterze uczestnika, ponieważ, jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie posiada ona interesu prawnego w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym. Domagając się ochrony swojego interesu prawnego (udziału w niniejszym postępowaniu) przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych Spółka powinna wykazać istnienie po swojej stronie konkretnego interesu prawnego, który ma podlegać tej ochronie. Za istnieniem takiego interesu nie przemawia fakt, że Spółka jest dzierżawcą nieruchomości położonej na terenie objętym zaskarżoną uchwałą. Umowa dzierżawy uprawnia wprawdzie do władania dzierżawioną nieruchomością, jednakże nie rodzi żadnych skutków o charakterze rzeczowym, bezwzględnie obowiązującym, które stanowiłoby o istnieniu bezpośredniego interesu prawnego chronionego na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym. Wskazywany przez Spółkę interes nie wywodzi się zatem z normy materialnoprawnej, jego charakter jest faktyczny. Nie można stać się uczestnikiem postępowania sądowoadministracyjnego wyłącznie na podstawie stosunków prawnych z innymi podmiotami np. na podstawie umów cywilnoprawnych z właścicielami nieruchomości objętych ustaleniami kwestionowanej uchwały Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Przymiot uczestnika postępowania, o którym mowa w art. 33 § 2 p.p.s.a., daje dopiero norma o charakterze materialnoprawnym, bezpośrednio legitymująca określony podmiot do uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, czy legitymująca go do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Spółka nie może więc opierać swojej legitymacji procesowej na powoływanych w zażaleniu przepisach art. 4 i 35 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 693 § 1 kc. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II OZ 103/08 i II OZ 104/08, dotyczących dopuszczenia Spółki [...] z siedzibą w K. do udziału w postępowaniach w sprawach ze skarg na uchwały Rady Gminy U. z dnia [...]. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.