I OSK 812/08
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-04-29
Skład orzekający: Irena Kamińska, Anna Lech, Jerzy Solarski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może w drodze decyzji administracyjnej zmienić (anulować) okresy uprzednio zaliczone policjantowi do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego, na jego niekorzyść, w sytuacji gdy przepisy obowiązujące w dacie zaliczenia nie przewidywały takiej formy rozstrzygnięcia?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna jest zasadna. Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę naruszenia przez organy zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej (art. 16 K.p.a.). Brak jest podstaw prawnych do zmiany uposażenia policjanta na jego niekorzyść poprzez anulowanie okresu uprzednio zaliczonego do wysługi lat, jeśli przepisy nie przewidywały takiej możliwości w dacie zaliczenia. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła ustalenia prawa A. P. do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat. Organy Policji nie zaliczyły do wysługi lat okresu nauki w szkole górniczej i odbytych praktyk, kwestionując jednocześnie wcześniejsze ustalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z 1995 r. dotyczące zaliczenia tych okresów. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę A. P., uznając stanowisko organów za prawidłowe. A. P. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Irena Kamińska Sędziowie NSA: Anna Lech (spr.) Jerzy Solarski Protokolant Anna Krakowiecka po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Wa 1910/07 w sprawie ze skargi A. P. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia funkcjonariusza Policji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; 2. zasądza od Komendanta Stołecznego Policji na rzecz A. P. kwotę 257 /dwieście pięćdziesiąt siedem/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1910/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. P. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia funkcjonariusza Policji.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd wskazał na następujący stan faktyczny i prawny sprawy: Komendant Rejonowy Policji Warszawa I rozkazem personalnym z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], wydanym na podstawie art. 101 ust. 1 i art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 3, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), ustalił A. P. wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia do służby, to jest na dzień 28 grudnia 1978 r., w wysokości 0%.
Komendant Stołeczny Policji decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. nr [...], utrzymał w mocy wskazany wyżej rozkaz personalny, jednocześnie wskazując, że w zaskarżonej decyzji błędnie wyliczono okres pełnienia przez wymienionego służby wojskowej.
Na tę decyzję A. P. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, to jest art. 16 § 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie ostatecznej decyzji dotyczącej wysługi stażowej na dzień 1 stycznia 1993 r. oraz art. 7, art. 136 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez rozpatrzenie sprawy bez uwzględnienia istotnych jej elementów i wydanie orzeczenia naruszającego słuszny interes strony.
Wyrokiem z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Wa 1910/07, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę A. P. na decyzję Komendanta Stołecznego Policji z dnia [...] sierpnia 2007 r., wskazał, że zarówno zaskarżona decyzja Komendanta Stołecznego Policji jak i poprzedzająca ją decyzja Komendanta Rejonowego Policji Warszawa I odpowiadają prawu.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że w rozpatrywanej sprawie kwestią sporną jest fakt niezaliczenia przez organ do wysługi lat, od której zależy wzrost uposażenia zasadniczego, okresu nauki w Zasadniczej Szkole Górniczej przy Kopalni Węgla Kamiennego "Jaworzno" oraz praktyk odbywanych w Nadwiślańskiej Spółce Węglowej S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "Siersza" w Trzebini. A. P. , kwestionując rozstrzygnięcia organu w tym zakresie, powoływał się na ustalenia Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach zawarte w rozkazie personalnym z dnia [...] grudnia 1995 r., którym na dzień [...] stycznia 1993 r. zaliczono mu do wysługi lat, poza okresami służby w Policji i Wojsku Polskim, także okres pracy w zakładach pracy w wymiarze 2 lat, 10 miesięcy i 23 dni.
W związku z tym, Sąd uznał, że należy przede wszystkim dokonać oceny charakteru prawnego rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] grudnia 1995 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważył, że obowiązujące w dacie wydania wymienionego rozkazu personalnego przepisy ustawy o Policji oraz przepisy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 41 z dnia 10 maja 1991 r. w sprawie przebiegu służby oraz praw i obowiązków policjantów, nie przewidywały dla zaliczenia wysługi lat formy decyzji administracyjnej. Dlatego też ustalenia zawarte w tym zakresie w rozkazie personalnym z dnia [...] grudnia 1995 r. również nie miały charakteru decyzyjnego. Dopiero przepis § 5 ust. 4 powołanego rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, dał organowi możliwość określenia w formie decyzji administracyjnej terminu nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz jego procentową wysokość.
W związku z tym oraz powołując się na orzecznictwo, Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ prawidłowo uznał, iż rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] grudnia 1995 r. nie ma charakteru decyzji administracyjnej, w związku z czym nie można uznać, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka określona w art. 156 § 1 pkt 3, to jest, że zachodzi sytuacja wydania decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Sąd podkreślił, że oznacza to, iż organy wydające decyzje w niniejszej sprawie nie były związane ustaleniami zawartymi w notatce sporządzonej przez starszego specjalistę Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach i sporządzonym na jej podstawie rozkazie personalnym nr [...] z dnia [...] grudnia 1995 r.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie prawidłowe jest także stanowisko organu w kwestii niezaliczenia skarżącemu do wysługi lat okresu nauki w Zasadniczej Szkole Górniczej przy Kopalni Węgla Kamiennego "Jaworzno" oraz praktyk odbywanych w Nadwiślańskiej Spółce Węglowej S.A. Kopalni Węgla Kamiennego "Siersza" w Trzebini, bowiem z treści § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 6 grudnia 2001 r. wynika, że do wysługi lat nie zalicza się okresów pracy, za które nie przysługiwało wynagrodzenie.
Sąd podkreślił, że z przepisów obowiązujących w okresie, gdy skarżący pobierał naukę w szkole zasadniczej i dotyczących nauki zawodu przez pracowników młodocianych, tj. Kodeksu pracy i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (Dz.U. Nr 37, poz. 219 ze zm.) wynika, iż w ramach nauki zawodu młodociany zawierał z zakładem pracy umowę o pracę, przy czym obowiązywała zasada pisemności. Po zakończeniu nauki zawodu młodociany otrzymywał świadectwo jej ukończenia oraz świadectwo pracy. W związku z tym, w ocenie Sądu, tyko praca w charakterze pracownika młodocianego w ramach nauki zawodu połączona z dokształcaniem w szkole mogłaby być zaliczona do wysługi lat. Sąd zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie skarżący nie przedłożył żadnego dowodu z dokumentu na okoliczność zatrudnienia u wymienionych pracodawców. Zaświadczenia złożone przez skarżącego potwierdzają jedynie fakt nauki w Zasadniczej Szkole Górniczej przy KWK "Jaworzno" i odbycia w ramach tej nauki zajęć praktycznych na powierzchni kopalni, a także odbycia praktyk w kopalni "Siersza". Odbywanie praktyk szkolnych nie jest zaś tożsame z nauką zawodu w charakterze pracownika młodocianego i nie daje podstaw do uznania, że wnioskodawca był pracownikiem młodocianym w rozumieniu przepisów Kodeksu pracy.
W związku z tym Sąd pierwszej instancji uznał, że ustalenie wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat na dzień przyjęcia A. P. do służby w Policji w wysokości 0% było prawidłowe. Wysługa lat skarżącego wynosi bowiem mniej niż dwa lata, zaś zgodnie z § 3 ust. 1 powołanego rozporządzenia, dopiero po dwóch latach służby uposażenie wzrasta o 2%.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną złożył pełnomocnik A. P., adwokat F. D., wnosząc o jego uchylenie i ponowne rozpatrzenie sprawy przez organ pierwszej instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:
1) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 41 z dnia 10 maja 1991 r. w sprawie przebiegu służby oraz praw i obowiązków policjantów (Dz.Urz. MSW z 1991 r. Nr 2, poz. 39), poprzez wskazanie, iż zarządzenie to nie przewidywało dla zaliczenia wysługi lat formy decyzji administracyjnej, w związku z czym ustalenia zawarte w rozkazie personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] grudnia 1995 r. dotyczącego zaliczenia A. P. wysługi lat nie miały charakteru decyzyjnego, wówczas gdy:
a) z § 6 zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 41 z dnia 10 maja 1991 r., wynika, że przełożeni właściwi w sprawach osobowych policjantów wydają decyzje w formie rozkazu personalnego,
b) z § 72 powyższego zarządzenia wynika, że organy finansowe dokonują wypłat uposażenia w wysokości odpowiadającej wysłudze lat stwierdzonej w rozkazach personalnych, uwzględniając również dalsze okresy służby policjanta,
c) z § 74 zarządzenia tego wynika, że w zakresie nieuregulowanym niniejszym zarządzeniem, do postępowania w sprawach osobowych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.
Zdaniem skarżącego, z powyższego wynika, że decyzje wydawane w sprawach osobowych w formie rozkazu personalnego miały formę decyzji administracyjnej, w związku z czym, rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] grudnia 1995 r. miał charakter decyzyjny. Dlatego też, zdaniem skarżącego, w niniejszej sprawie wystąpiła obraza przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 16 § 1 K.p.a. w związku z art. 156 § 1 ust. 3 K.p.a. ponieważ zachodzi sytuacja wydania decyzji w sprawie uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
2) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych nr 41 z dnia 10 maja 1991 r. w sprawie przebiegu służby oraz praw i obowiązków policjantów, poprzez niezaliczenie skarżącemu okresu nauki i odbytych zajęć praktycznych na powierzchni kopalni zgodnie z przewidzianym programem nauczania od dnia 1 września 1972 r. do dnia 1 stycznia 1975 r. w Zasadniczej Szkole Górniczej przy Kopalni Węgla Kamiennego "Jaworzno" wówczas, gdy z § 70 w związku z § 69 ust. 2, pkt 7 powołanego wyżej zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych wynika, że do wysługi lat nie zalicza się okresów służby (pracy), za które nie przysługiwało uposażenie zasadnicze (wynagrodzenie) lub zasiłek z tytułu choroby przewidziany w przepisach odrębnych, z wyjątkiem okresów przyuczenia do określonej pracy lub odbywania wstępnego stażu pracy – przed 1 stycznia 1975 r. oraz pracy w celu przygotowania zawodowego;
3) naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (Dz.U. Nr 37, poz. 219 ze zm.) w stosunku do przepisów obowiązujących w całym okresie, gdy skarżący pobierał naukę w szkole zasadniczej, poprzez nieuwzględnienie uchwały Nr 28 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1964 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem płac uczniów. (M.P. z 1964 r. Nr 13, poz. 58), i wówczas gdy, przepisy powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia obowiązywały od 1 stycznia 1975 r. Natomiast do okresu przed 1 stycznia 1975 r. powinny mieć zastosowanie przepisy powołanej uchwały Nr 28 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1964 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem płac uczniów. Wskazano, że z § 1 tej uchwały wynika, że z limitowanego funduszu płac uczniów mogły być wypłacane wynagrodzenia, ale nie musiały, dlatego też okres od 1 września 1972 r. do dnia 1 stycznia 1975 r., podczas którego A. P. uczęszczał do Zasadniczej Szkoły Górniczej przy Kopalni Węgla Kamiennego "Jaworzno" powinien być zaliczony skarżącemu do wysługi lat.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że zarządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych nr 41 z dnia 10 maja 1991 r. w sprawie przebiegu służby oraz praw i obowiązków policjantów, przewidywało dla zaliczenia wysługi lat, formę decyzji administracyjnej, w związku z czym rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach z dnia [...] grudnia 1995 r. ma charakter decyzji administracyjnej. Zdaniem skarżącego, w związku z tym, organy wydające decyzje w niniejszej sprawie były związane ustaleniami zawartymi w notatce sporządzonej przez strasznego specjalistę Wydziału Kadr i Szkolenia Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach.
Wskazano, że Sąd pierwszej instancji niewłaściwie zastosował przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 września 1974 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (Dz.U. Nr 37, poz. 219 ze zm.) w stosunku do przepisów obowiązujących w całym okresie, gdy skarżący pobierał naukę w szkole zasadniczej. Zdaniem skarżącego, w jego przypadku do okresu przed 1 stycznia 1975 r. powinny mieć zastosowanie przepisy uchwały Nr 28 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1964 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem płac uczniów. (M.P.1964.13.58), a uchwała ta nie przewidywała obligatoryjnego wynagrodzenia.
W związku z tym, w ocenie autora skargi kasacyjnej, zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami, przyuczenie do określonej pracy lub odbywanie wstępnego stażu pracy przed 1 stycznia 1975 r. oraz pracy w celu przygotowania zawodowego zostało poprawnie zaliczone rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia 12 grudnia 1995 r.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Stołeczny Policji wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Komendant Policji podniósł, że dla przyjęcia, iż dana sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej załatwianej w formie decyzji administracyjnej konieczne jest występowanie takich m.in. elementów jak: podstawa prawna (materialna i formalna) do wydania ewentualnej decyzji, organ administracji publicznej właściwy do wydania tego aktu oraz podmiot, którego sfera praw i obowiązków będzie kształtowana omawianym aktem indywidualnym. Wskazał ponadto, że przepisy powołanej ustawy o Policji nie dają podstaw prawnych do dokonywania ustaleń w kwestii zaliczania okresu praktyk do wysługi lat w drodze decyzji administracyjnej. Przepisy tej ustawy przewidują bowiem wydawanie decyzji administracyjnej tylko w sprawach mianowania policjanta na stanowisko służbowe, przenoszenia oraz zwolnienia ze stanowiska (art. 32).
Organ zwrócił uwagę, że art. 102 powołanej ustawy o Policji zawiera upoważnienie dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. W upoważnieniu tym nie mieści się natomiast przekazanie kompetencji do ustalania w trybie przepisów wykonawczych o zaliczeniu pewnych okresów do wysługi lat policjantów w ramach odrębnej sprawy administracyjnej, kończącej się wydaniem decyzji. Komendant Policji wskazał, że również w dacie wydawania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w Katowicach rozkazu personalnego z dnia [...] grudnia 1995 r. wskazane wyżej przepisy nie dawały takich kompetencji, w związku z czym, zdaniem organu, przedmiotowe ustalenie stażu uznać należy za element postępowania wyjaśniającego i dowodowego w sprawie o przyznanie uposażenia i nie stanowi to odrębnej sprawy administracyjnej. W ocenie odpowiadającego na skargę kasacyjną rozkaz personalny z dnia 12 grudnia 1995 r. wydany był do celów ewidencyjno-finansowych i nie miał charakteru decyzji administracyjnej.
Komendant Stołeczny Policji wskazał, że w niniejszej sprawie nie miały zastosowania przepisy uchwały Nr 28 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1964 r. w sprawie zasad gospodarowania funduszem płac uczniów (M.P. Nr 13, poz. 58) oraz przepis § 69 ust. 2 pkt 7 zarządzenia Nr 21 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 maja 1994 r. w sprawie uposażenia zasadniczego policjantów na typowych stanowiskach służbowych oraz jego wzrostu z tytułu wysługi łat, bowiem skarżący odbywał naukę zawodu w systemie szkolnym, a nie w formie nauki zawodu lub przyuczenia do określonej pracy w zakładzie pracy, której to grupy osób dotyczy powoływana uchwała Nr 28 Rady Ministrów z dnia 4 lutego 1964 r. i zarządzenie Nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie wskazane w niej podstawy kasacyjne należy uznać za usprawiedliwione.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że podlegająca kontroli Sądu pierwszej instancji decyzja administracyjna oparta została na podstawie art. 101 ust. 1 i art. 107 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58 ze zm.) oraz § 3, § 4 ust. 1 i § 5 ust. 2, 3 i 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.).
Zgodnie z art. 101 ust. 1 powołanej ustawy o Policji wysokość uposażenia zasadniczego policjanta jest uzależniona od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat.
Przepis art. 101 ust. 2 tej ustawy upoważnia ministra właściwego do spraw wewnętrznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw pracy do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych zasad otrzymywania oraz wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, uwzględniając grupy zaszeregowania i odpowiadające im stawki uposażenia, zaszeregowanie stanowisk służbowych do poszczególnych grup i odpowiadające im policyjne stopnie etatowe, warunki podwyższania tego uposażenia, a także sposób ustalania jego wzrostu z tytułu wysługi lat, zaś art. 102 tej ustawy upoważnił ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w tej samej drodze szczegółowych zasad ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, uwzględniając rodzaje okresów służby, pracy i innych okresów podlegających zaliczeniu do wysługi, sposób jej dokumentowania oraz tryb postępowania w tych sprawach. Zauważyć należy, że upoważnienie to dotyczy jedynie wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat.
Na podstawie upoważnień zawartych w art. 101 ust. 2 i art. 102, a także art. 104 ust. 6 (co nie dotyczy niniejszej sprawy) powołanej ustawy o Policji Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz.U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.).
Przepis § 3 tego rozporządzenia stanowi, że uposażenie zasadnicze policjanta wzrasta z tytułu wysługi lat o 2% po dwóch latach służby i o 1% za każdy następny rok służby, aż do wysokości 20% po dwudziestu latach służby, oraz o 0,5% za każdy następny rok służby powyżej 20 lat – łącznie do wysokości 25% po trzydziestu latach służby.
W rozdziale 2 tego rozporządzenia pod tytułem "Ustalanie wysługi lat" zawarte są przepisy określające jakie okresy zalicza się do wysługi lat (§ 4 rozporządzenia) oraz tryb postępowania w sprawie ustalania wysługi lat (§ 5 rozporządzenia).
Z przepisów dotyczących trybu postępowania wynika, że policjant jest obowiązany złożyć w komórce organizacyjnej jednostki Policji właściwej do spraw kadr dokumenty potwierdzające okresy zaliczane do wysługi lat, o których mowa w § 4 ust. 1 pkt 2–5 rozporządzenia, a wysługę lat oraz poszczególne jej okresy składowe ustala się na dzień przyjęcia policjanta do służby, chyba że z przepisów odrębnych wynika inny termin zaliczenia danego okresu (§ 5 ust. 2 rozporządzenia).
Oznacza to, że policjanci przyjmowani do służby pod rządami przepisów tego rozporządzenia mają ustalane okresy zaliczane do wysługi lat służby w Policji. W dalszej części przepisy przewidują możliwość zmiany wysługi lat w związku z zaliczeniem policjantowi dotychczas nieudokumentowanych okresów zaliczanych do wysługi lat (§ 5 ust. 3 rozporządzenia).
To z kolei oznacza, że jeżeli policjant nie dysponował przy przyjęciu do służby odpowiednimi dokumentami dotyczącymi okresów zaliczonych do wysługi lat w Policji, to po ich dostarczeniu możliwa jest zmiana ustaleń w tym zakresie i zaliczenie mu dalszych udokumentowanych okresów.
Odbywa się to w drodze decyzji ustalającej lub zmieniającej wysługę lat w trybie określonym w § 5 ust. 2 i 3 powołanego rozporządzenia, która określa termin nabycia prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat oraz procentową jego wysokość z uwzględnieniem przepisów o przedawnieniu, natomiast dalszy wzrost uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat w Policji nie wymaga wydania odrębnej decyzji (§ 5 ust. 4 i 5 rozporządzenia).
Z przepisów tych należy więc wyprowadzić jednoznaczny wniosek, że można jedynie w drodze zmiany decyzji doliczyć dodatkowe okresy do wysługi lat, natomiast nie ma podstaw do odliczenia już uprzednio zaliczonych do wysługi lat okresów.
Z akt niniejszej sprawy wynika, że A. P. pełni służbę w Policji od dnia 28 grudnia 1978 r., a zatem na podstawie ówcześnie obowiązujących przepisów miał zaliczone okresy do wysługi lat i otrzymywał z tego tytułu uposażenie powiększone o odpowiedni procent. Zasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej, że kwestię czy dany okres może być zaliczony do służby w Policji oceniać należy, co do zasady na podstawie przepisów, które stanowiły o zaliczeniu tych okresów w chwili rozpoczęcia służby w Policji. Przepisy dotyczące wysługi lat były wielokrotnie zmieniane. Nie oznacza to jednak, że na podstawie kolejno obowiązujących regulacji prawnych należy na nowo ustalać wysługę lat dla policjantów, którzy pobierają uposażenie powiększone o określony procent wynikający z zaliczenia do służby w Policji wcześniejszych okresów, chyba że wyraźnie przepisy tak by stanowiły.
W tym miejscu należy zadać pytanie czy raz ustalone okresy składowe (nawet błędnie) nie mogą być przez organ skorygowane? Na to pytanie odpowiedzieć należy pozytywnie, ale może się to odbywać jedynie w drodze nadzwyczajnych trybów weryfikacji decyzji ostatecznych.
Wskazać jednak należy, że przed wejściem w życie powołanego wyżej rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. nie było jednolitości poglądów co do tego czy ustalenie okresów uprawniających do określonej wysługi lat odbywa się w drodze decyzji administracyjnej. Gdyby jednak przyjąć, że zaliczenie poszczególnych okresów do wysługi lat było traktowane jako jeden z istotnych elementów ustalenia uposażenia policjanta i nie była to decyzja administracyjna, to wtedy weryfikacji może jedynie podlegać decyzja o ustaleniu tego uposażenia.
Zasadny jest zatem zarzut skargi kasacyjnej, iż Sąd pierwszej instancji nie wziął pod uwagę naruszenia przez organy zasady ogólnej trwałości decyzji ostatecznej, o której mowa w art. 16 K.p.a.
W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji winien ponownie rozpatrzyć skargę mając na uwadze brak podstawy prawnej do zmiany uposażenia na niekorzyść policjanta w związku z anulowaniem okresu poprzednio zaliczonego mu do wysługi lat.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny postanowił na podstawie art. 203 pkt 1 powołanej wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło