VI SA/Wa 2152/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-14

Skład orzekający: Dorota Wdowiak, Magdalena Bosakirska, Małgorzata Grzelak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wadliwie sformułowane pytanie w teście egzaminacyjnym na aplikację adwokacką, które narusza zasadę, że tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji ustalającej negatywny wynik egzaminu?
Ratio decidendi
Wadliwie skonstruowane pytanie w teście egzaminacyjnym, które narusza zasadę, że tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa, stanowi podstawę do uchylenia decyzji ustalającej wynik egzaminu. Taka wada pytania uniemożliwia prawidłową weryfikację wiedzy kandydata i narusza przepisy prawa materialnego dotyczące przeprowadzania egzaminu.
Stan faktyczny
Skarżący M. Z. uzyskał negatywny wynik z egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką. Po odwołaniu od uchwały Komisji Egzaminacyjnej, Minister Sprawiedliwości utrzymał w mocy negatywny wynik. Skarżący zaskarżył decyzję Ministra, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwie sformułowanych pytań w teście egzaminacyjnym, w szczególności pytania nr 149. Sąd administracyjny uznał, że pytanie nr 149 było wadliwie skonstruowane, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości, stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Bosakirska Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi M. Z. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego M. Z. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. VI SA/Wa 2152/07 UZASADNIENIE Uchwałą nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r. Komisja Egzaminacyjna Nr 2 ds. Aplikacji Adwokackich przy Ministrze Sprawiedliwości w obszarze właściwości Okręgowej Rady Adwokackiej w W. po sprawdzeniu testu stwierdziła, iż M. Z., podczas egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką przeprowadzonego w dniu 30 czerwca 2007 r., uzyskał łącznie 189 punktów. Tym samym otrzymał negatywny wynik testu egzaminu konkursowego na aplikacje adwokacką. Na powyższą uchwałę M. Z. złożył odwołanie, w którym wskazał, że nie zostały uwzględnione na jego korzyść odpowiedzi, które powinny być uznane za prawidłowe i właściwe. W pytaniu nr 85, zgodnie z kluczem odpowiedzi do testu egzaminacyjnego opublikowanego na stronie internetowej Ministerstwa Sprawiedliwości oraz dostępnego w siedzibie Okręgowej Rady Adwokackiej prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "A", w związku z treścią art. 332 Kodeksu cywilnego. Strona skarżąca zaznaczyła odpowiedź "B". Odpowiedź ta powinna być prawidłowa, bowiem zawiera potwierdzenie następstw określonego stanu faktycznego wyrażonego w przepisie art. 332 Kodeksu cywilnego i w tym zakresie jest zgodna z odpowiedzią "A". Odpowiedź "B" wskazuje dodatkowo, iż w oparciu o dyspozycje przywołanego przepisu i art. 508 Kodeksu cywilnego strony (porozumienia trójpodmiotowego) mogą wiążący je stosunek prawny uregulować i ułożyć w sposób dowolny i odmienny aniżeli regulacja zawarta w dyspozycji przepisu art. 332 Kodeksu cywilnego. Jest to rozwiązanie trafne, bowiem przepis ten jest przepisem "względnie obowiązującym" i nie wyłącza owej możliwości. W pytaniu nr 110 prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "B" oparta na dyspozycji art. 18314 §1 Kodeksu postępowania cywilnego. Strona skarżąca zaznaczyła odpowiedź "A". Treść pytania jednoznacznie wskazuje, iż postępowanie sądowe już się toczy i w jego trakcie podjęto postępowanie mediacyjne. Dalej konkluduje, że w tej sytuacji to sąd w trakcie owego, zawisłego już postępowania sądowego skierował sprawę do mediacji w oparciu o przepis art. 1838 Kodeksu postępowania cywilnego i mając na względzie treść przepisów art. 1839, 18310, 18312, 18313 Kodeksu postępowania cywilnego nie sposób przyjąć za zasadne, iż sąd będzie oczekiwał na wniosek stron, aby taką ugodą mediacyjną zatwierdzić i definitywnie "załatwić" sprawę. Zatem sąd z urzędu podejmie postępowanie, co do zatwierdzenia ugody mediacyjnej, co wcale nie znaczy, iż ugoda ta zostanie rzeczywiście zatwierdzona. Sugerowana zaś w kluczu odpowiedź "A" byłaby prawidłowa, gdyby przyjąć, iż wskazane w tym pytaniu postępowanie mediacyjne podjęte zostało przez strony zanim zawisła sprawa w sądzie. Jednakże takie założenie byłoby sprzeczne z literalnym brzmieniem tegoż pytania. W pytaniu nr 149, zgodnie z kluczem prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 149 jest odpowiedź "C" oparta na treści przepisu art. 379 § 1 Kodeksu spółek handlowych. Przepis ten znajduje się w Tytule III, Dziale II Kodeksu spółek handlowych, a więc w tej części, która zawiera przepisy dotyczące spółki akcyjnej. Strona skarżąca zaznaczyła odpowiedź "B". Natomiast odpowiedź "C" jest odpowiedzią nieprawidłową, ponieważ błędne jest przywoływanie przepisu art. 379 § 1 Kodeksu spółek handlowych dotyczącego spółki akcyjnej jako podstawy rozstrzygnięcia pytania dotyczącego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Dla podkreślenia swojego stanowiska w tej sprawie wskazała, że spółka z ograniczoną odpowiedzialnością nie ma organu walnego zgromadzenia wspólników. Podobna sytuacja miała miejsce w przypadku pytania nr 158, w której zgodnie z kluczem prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "B" oparta na brzmieniu art. 66 § 1 kodeksu pracy. W sugerowanej odpowiedzi pominięty został zwrot "bez wypowiedzenia", co w sposób zasadniczy wpływa na ocenę tej odpowiedzi jako niepełnej i nieprawidłowej. W tym pytaniu, z uwagi na błędne sformułowanej odpowiedzi "B" a także błędnych odpowiedzi "A" i "C", nie można było udzielić odpowiedzi prawidłowej. W pytaniu nr 168, zgodnie z kluczem prawidłową odpowiedzią jest odpowiedź "C" oparta na przepisie art. 117 Kodeksu Cywilnego i art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Pytanie to zostało sformułowane w sposób nieprawidłowy, bowiem Kodeks rodzinny i opiekuńczy nie reguluje kwestii przedawnienia żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków, a sformułowanie żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków nie przedawnia się nie znajduje się w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Jak podkreślił skarżący, zagadnienie przedawnienia czy też braku przedawnienia żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków zostało oparte na poglądach doktryny i utrwalonym, jednolitym orzecznictwie sądów w tym uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 XI 1972r. w sprawie III CZP 83/72 OSNC 1973/7-8/124. Odnośnie natomiast pytania nr 178, zgodnie z kluczem odpowiedzią prawidłową była odpowiedź "B" oparta na przepisie art. 181 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Strona skarżąca zaznaczyła odpowiedź "C" i to ona, według niej, jest prawidłowa. Na uzasadnienie swojego stanowiska przywołała postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 30 września 1977r. w sprawie III CRN 132/77, OSNC 1978/11/204. W wyniku rozpoznania odwołania strony skarżącej, Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] października 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną uchwałę nr [...]. Organ wskazał, że test egzaminacyjny, w oparciu o który przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 75 i ust. 1 oraz 75a ust. 3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058 z późn. zm.) – zwana dalej "Prawo o adwokaturze" i żadne z przywołanych przez niego pytań nie wykraczało poza wskazany w powyższym przepisie zakres. Pytania były sformułowane w sposób jednoznaczny i na każde z nich według klucza prawidłową była tylko jedna odpowiedź. Ustosunkowując się do zarzutów w zakresie kwestionowanych przez skarżącego pytań Minister Sprawiedliwości zważył, co następuje: Pytanie nr 85 brzmiało: Według Kodeksu cywilnego, w razie spełnienia świadczenia zastaw na wierzytelności: A) przechodzi na przedmiot świadczenia, B) nie przechodzi na przedmiot świadczenia, o ile strony tak postanowiły, C) nigdy nie przechodzi na przedmiot świadczenia. Skarżący udzielił odpowiedzi "B", podczas gdy prawidłową według klucza była odpowiedź "A". Argumentacja uzasadniająca odpowiedź "B", w ocenie organu, jest błędna. Pytanie dotyczyło losu zastawu na wierzytelności w stosunku do przedmiotu świadczenia w przypadku spełnienia świadczenia. Zasada w tym zakresie wynika z art. 332 Kodeksu cywilnego. Powołana w odwołaniu zasada swobody umów nie ma tu zastosowania, więc udzielona przez skarżącego odpowiedź nie może być uznana za prawidłową. Pytanie nr 110 brzmiało: Jeżeli strony procesu cywilnego zawarły przed mediatorem ugodę, postępowanie co do zatwierdzenia takiej ugody przeprowadza sąd: A) z urzędu, B) na wniosek strony, C) na wniosek mediatora. Prawidłową według klucza odpowiedzią była odpowiedź "B". Natomiast strona skarżąca zaznaczyła odpowiedź "A". Odpowiedź "B" oparta została na uregulowaniu art. 18314 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, zważywszy na jego brzmienie argumentację skarżącego uznano za sprzeczną z zasadami postępowania mediacyjnego, w którym istotna jest inicjatywa oraz aktywność stron, a nie postępowanie sądu z urzędu, jak podkreślono, czym innym jest konieczność wydania przez sąd postanowienia o umorzeniu postępowania (wobec zawarcia ugody), a czym innym zatwierdzenie ugody. Do takiego bowiem zatwierdzenia niezbędny jest wniosek stron, bez względu na to, na jakim etapie znajdowało się postępowanie sądowe, którego ugoda dotyczy. Przywołany przepis art. 18314 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego nie pozostawia w tym zakresie żadnych wątpliwości. Pytanie nr 149 brzmiało: umowie między spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a członkiem zarządu, spółkę reprezentuje: A) członek rady nadzorczej, B) pełnomocnik ustanowiony przez radę nadzorczą, C) rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą walnego zgromadzenia wspólników. Skarżący udzielił odpowiedzi " B", podczas gdy prawidłową według klucza była odpowiedź "C". Odnosząc się do zarzutu skarżącego, iż powołany jako podstawa prawna przepis nie odnosi się do pytania dotyczącego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, stwierdzono w decyzji, iż istotnie jako podstawę prawną odpowiedzi "C" wskazano art. 379 § 1 Kodeksu spółek handlowych., podczas gdy podstawa tej odpowiedzi wynika de facto z art. 210 tej ustawy. Najprawdopodobniej na skutek błędu w kluczu odpowiedzi wskazano art. 379 § 1 Kodeksu spółek handlowych, jednakże nie ma to żadnego znaczenia dla sytuacji skarżącego, skoro samo pytanie nr 149 zostało prawidłowo skonstruowane i prawidłową odpowiedzią na nie jest istotnie odpowiedź "C". Ponadto wskazanie podstawy prawnej w tzw. kluczu odpowiedzi nie jest wymogiem poprawności testu, a jedynie stanowi ułatwienie, m.in. dla zdających w sytuacji, gdy pragną skontrolować prawidłowość udzielonych przez siebie odpowiedzi. Bezsporne w sprawie niniejszej jest to, że spółkę może reprezentować tylko rada nadzorcza lub pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników. Natomiast w odpowiedzi "C" niefortunnie użyto sformułowania "walnego", co nie zmienia sensu tej odpowiedzi. Zaznaczenie przez skarżącego odpowiedzi "B", w świetle uregulowań Kodeksu spółek handlowych jest niedopuszczalne. Pytanie nr 158 brzmiało: Według Kodeksu pracy, umowa o pracę wygasa: A) na skutek porozumienia stron, B) z upływem trzech miesięcy nieobecności pracownika w pracy z powodu tymczasowego aresztowania, chyba że pracodawca wcześniej rozwiązał umowę o pracę z winy pracownika, C) z upływem czasu, na jaki zawarto umowę o pracę. Skarżący udzielił odpowiedzi "C", podczas gdy prawidłową według klucza była odpowiedź "B". Odpowiedź ta wynikała wprost z art. 66 § 1 oraz art. 30 § 1 pkt 1 i 4 Kodeksu pracy. W odwołaniu skarżący stwierdził, że również odpowiedź "C" jest prawidłowa, gdyż w odpowiedzi "B" pominięto zwrot "bez wypowiedzenia", co wpływa na ocenę tej odpowiedzi jako niepełnej i nieprawidłowej. Art. 66 § 1 Kodeksy pracy przewiduje taką sytuację, o jakiej była mowa w pytaniu i proponowanej odpowiedzi "B". Natomiast art. 30 § 1 pkt 1 i 4 Kodeksu pracy dotyczy sytuacji opisanych w wariantach "A" i "C" i jako dotyczący rozwiązania umowy o pracę nie może odnosić się do wygaśnięcia stosunku pracy. Pytanie dotyczyło wygaśnięcia umowy o pracę, a nie jej rozwiązania. Zatem pominięcie zwrotu "bez wypowiedzenia" w odpowiedzi "B" nie czyni jej nieprawidłową. Pominięcie to w ogóle nie ma znaczenia dla oceny tego pytania. Dla wyboru prawidłowej odpowiedzi nie miała więc znaczenia podnoszona przez skarżącego kwestia. Zaznaczenie zaś przez skarżącego odpowiedzi "C" oznacza, iż nie zna on podstawowych instytucji prawa pracy. Pytanie nr 168 brzmiało: Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym, żądanie ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków: A) przedawnia się z upływem 10 lat od ustania wspólności, B) przedawnia się z upływem roku od ustania wspólności, C) nie przedawnia się. Odpowiedź prawidłowa na pytanie to pytanie zawarta jest w punkcie "C", podczas gdy skarżący udzielił odpowiedzi "B". Za odpowiedzią "C" przemawia brzmienie art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jak również inne przepisy regulujące stosunki majątkowe między małżonki, nie przewidują terminu przedawnienia żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym małżonków. Roszczenie o ustalenie nierównych udziałów w majątku wspólnym nie jest roszczeniem majątkowym w rozumieniu art. 117 Kodeksu cywilnego. Żądanie więc z art. 43 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie ulega przedawnieniu, gdyż jest to uprawnienie zbliżone do prawa kształtującego prawa w majątku wspólnym. Brak jest przepisu, który wprowadzałby zasadę przedawnienia się tego roszczenia, dlatego odpowiedź "C" jest właściwa. Udzielenie przez skarżącego odpowiedzi "B" świadczy zaś o zupełnym braku wiedzy skarżącego w tym zakresie. Pytanie nr 178 brzmiało: Według Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, kurator osoby ubezwłasnowolnionej częściowo powołany jest do jej reprezentowania i do zarządu jej majątkiem: A) z mocy prawa, B) tylko wtedy, gdy sąd opiekuńczy tak postanowił, C) tylko wtedy, gdy orzekł tak sąd w postanowieniu o częściowym ubezwłasnowolnieniu. Zgodnie z kluczem prawidłowa na to pytanie jest odpowiedź "B", podczas gdy skarżący udzielił odpowiedzi "C". Prawidłowa odpowiedź była oparta na art. 181 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Nieprawidłowość odpowiedzi "C" wynika z zawartego w niej stwierdzenia, że (o ustanowieniu kuratora) "orzeka sąd w postanowieniu o częściowym ubezwłasnowolnieniu". Takie twierdzenie nie znajduje zaś oparcia w przepisach, bowiem nigdy sąd, który orzeka o ubezwłasnowolnieniu (także częściowym) nie orzeka o ustanowieniu kuratora. Zgodnie bowiem z Kodeksem postępowania cywilnego o ubezwłasnowolnieniu orzeka sąd okręgowy, zaś o ustanowieniu kuratora - sąd opiekuńczy (którym jest sąd rejonowy). W żadnym zatem przypadku kurator nie może być powołany w postanowieniu sądu o częściowym ubezwłasnowolnieniu i dlatego odpowiedź "C" jest błędna, a zaznaczenie jej przez skarżącego świadczy o braku wiedzy w tym zakresie. Przytoczone przez skarżącego poglądy Sądu Najwyższego nie pozostają w związku z odpowiedzią "B", gdyż bezspornie sąd opiekuńczy musi tak postanowić, a czym innym jest "szczególne upoważnienie sądu", na co powołał się skarżący. Wobec powyższego, skarżący nie uzyskał wymaganych ustawowo 190 punktów, a każdy wynik poniżej progu ustawowego jest wynikiem negatywnym, niezależnie od liczby brakujących punktów, zgodnie z art. 75 i ust. 3 Prawa o adwokaturze. Na powyższą decyzję strona skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. Wskazała, że wbrew stanowisku Ministra Sprawiedliwości, zarzuty i zastrzeżenia podniesione w odwołaniu odnośnie sformułowania pytań nr 85, 110, 149, 158. 169, 178 i odpowiedzi na nie są w pełni uzasadnione. Nie uwzględnienie tych zarzutów i zastrzeżeń przez Ministra Sprawiedliwości stanowi - zdaniem skarżącego - w świetle przepisów art. 75, pkt 1, 75a pkt 3, 75i pkt 1 Prawa o adwokaturze naruszenie prawa materialnego i stanowi podstawę do zakwestionowania prawidłowości decyzji Ministra Sprawiedliwości. Podniosła, że w pytaniu nr 149 żadna z proponowanych w teście odpowiedzi nie jest prawidłowa, co jest całkowicie sprzeczne z art. 75i Prawa o adwokaturze ustanawiającym zasadę, iż test składa się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Zarzut ten dotyczy także odpowiedzi "C", która według klucza jest odpowiedzią prawidłową. Pytanie to dotyczyło spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której nie istnieje instytucja walnego zgromadzenia wspólników wskazana w odpowiedzi "C". Użycie sformułowania "walne" w sposób zasadniczy zmienia sens odpowiedzi "C", gdyż jest to termin określający organ spółki akcyjnej, czyli walne zgromadzenie akcjonariuszy. Ponieważ pytanie dotyczyło spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wykluczone było powoływanie w odpowiedzi na to pytanie instytucji walnego zgromadzenia, a także wykluczało przywoływanie art. 379 § 1 Kodeksu spółek handlowych w "kluczu". Jak wynika z treści zaskarżonej decyzji, podstawę prawną odpowiedzi "C" wskazano art. 379 § 1 Kodeksu spółek handlowych podczas gdy podstawa tej odpowiedzi wynika de facto z art. 210 tej ustawy. Zatem pytanie 149 i odnoszące się do niego odpowiedzi są nieprawidłowe, sprzeczne z przepisem prawa, nie mogą pretendować do środka weryfikującego wiedzę kandydata. Odnośnie pytania 158 skarżący ponowił argumenty zawarte w odwołaniu, zgodnie z którymi, żadna z podanych odpowiedzi nie jest prawidłowa. Zarzucił, iż pytanie nr 168 odnosiło się do regulacji zawartych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Treść tego pytania błędnie wskazuje, że odpowiedź znajduję się w tym kodeksie, podczas gdy kwestia przedawnienia żądania ustalenia nierównych udziałów w majątku wspólnym ma swoją podstawę w art. 117 kodeksu cywilnego, gdyż jako roszczenie niemajątkowe nie ulega przedawnieniu. W związku z powyższym pytanie to jest postawione błędnie. Dodatkowo wskazał, że przywołane w uzasadnieniu decyzji epitety pod adresem skarżącego stanowią naruszenie godności. Powyższe stanowi naruszenie art. 30 Konstytucji RP, który nakłada na każdą władzę publiczną - w tym także Ministra Sprawiedliwości obowiązek poszanowania i ochrony godności człowieka. W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wnosił o jej oddalenie przywołując argumentację zawartą w decyzji. Dodatkowo odniósł się do zarzutu strony skarżącego dotyczącego naruszenia jego godności osobistej. Organ wskazał, że twierdzenia zawarte w decyzji, a dotyczące niewiedzy skarżącego, nie należy traktować ogólnikowo, ale w powiązaniu z konkretnymi pytaniami, na które udzielono błędnych odpowiedzi. Sytuacja ta nie narusza powołanego w skardze art. 30 Konstytucji RP. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną /uchwałę/ lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji lub postanowienia. Sąd nie bada więc celowości, czy też słuszności zaskarżonego aktu. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Dokonując oceny zasadności wniesionej przez M. Z. skargi od decyzji Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 roku Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji, zdaniem sądu, doszło do naruszenia wskazanych przez skarżącego przepisów prawa materialnego. Zgodnie z art. 75 ustawy z dnia 26 maja 1982 roku Prawo o adwokaturze: 1. nabór na aplikację adwokacką przeprowadza się w drodze egzaminu konkursowego na aplikację adwokacką, zwanego dalej "egzaminem konkursowym", 2. aplikantem adwokackim może być osoba, która spełnia warunki określone w art. 65 pkt 1-3 i uzyskała pozytywną ocenę z egzaminu konkursowego, 3. wpis na listę aplikantów adwokackich następuje po przeprowadzeniu egzaminu konkursowego na podstawie uchwały okręgowej rady adwokackiej właściwej ze względu na miejsce złożenia zgłoszenia, o którym mowa w art. 75c ust. 2. Uzyskanie przez kandydata pozytywnej oceny z egzaminu konkursowego uprawnia go do złożenia wniosku o wpis na listę aplikantów adwokackich w ciągu 2 lat od dnia ogłoszenia wyników egzaminu konkursowego, 4. nie można odmówić wpisu osobie spełniającej warunki, o których mowa w ust. 2 i 3, 5. do aplikantów adwokackich oraz do postępowania o wpis na listę aplikantów adwokackich przepisy art. 5-8 i art. 68 stosuje się odpowiednio. Stosownie natomiast do treści art. 75i: 1. egzamin konkursowy polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 250 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt, 2. test sprawdza komisja w składzie, który przeprowadza egzamin konkursowy, 3. pozytywny wynik z egzaminu konkursowego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 190 punktów, 4. z przebiegu egzaminu konkursowego sporządza się niezwłocznie protokół, który podpisują członkowie komisji uczestniczący w egzaminie konkursowym. Członkowie komisji mogą zgłaszać uwagi do protokołu, 5. Przewodniczący komisji przesyła Ministrowi Sprawiedliwości protokół w terminie 7 dni od dnia sporządzenia. Egzamin konkursowy ma za zadanie i polega na sprawdzeniu wiedzy kandydata na aplikanta adwokackiego, zwanego dalej "kandydatem", z zakresu prawa: konstytucyjnego, karnego, postępowania karnego, karnego skarbowego, wykroczeń, cywilnego, postępowania cywilnego, gospodarczego, spółek prawa handlowego, pracy i ubezpieczeń społecznych, rodzinnego i opiekuńczego, administracyjnego, postępowania administracyjnego, finansowego, europejskiego, ustroju sądów, samorządu adwokackiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej, a także warunków wykonywania zawodu adwokata i etyki tego zawodu, o czym stanowi art. 75a ustawy. W nawiązaniu do treści wyżej zacytowanych przepisów Sąd uznał trafny zarzut skarżącego polegający na wadliwym sformułowaniu pytania nr 149 w stosunku do propozycji odpowiedzi. Pytanie brzmiało: w umowie między spółką z ograniczoną odpowiedzialnością a członkiem zarządu, spółkę reprezentuje: D) członek rady nadzorczej, E) pełnomocnik ustanowiony przez radę nadzorczą, F) rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą walnego zgromadzenia wspólników. W tak sformułowanym pytaniu żadna z propozycji odpowiedzi nie jest prawidłowa, co jest sprzeczne z art. 75i ust. 1 ustawy. Pytanie dotyczyło spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, w której nie istnieje instytucja "walnego zgromadzenia wspólników" wskazana w odpowiedzi C jako odpowiedź prawidłowa. Walne zgromadzenia wspólników to termin określający organ spółki akcyjnej, a nie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Pytanie dotyczyło spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, a nie spółki akcyjnej. Pytanie wykluczało więc odpowiedz C jako odpowiedź prawidłową, zmieniało jej sens. Zgodzić się więc należy ze skarżącym, że w pytaniu 149 wystąpił błąd przy konstrukcji pytania jak i odpowiedzi na nie. Wprowadzało w błąd uczestnika konkursu. Pytanie nie było niewątpliwe w stosunku do odpowiedzi. Wprawdzie klucz odpowiedzi nie ma znaczenia dla sytuacji skarżącego. Potwierdza jednak pośrednio, że autor pytania nie był zdecydowany, czy w pytaniu chodzi o spółkę akcyjną czy też spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. Wbrew twierdzeniom Ministra dodanie słowa "walne" zmienia istotnie sens odpowiedzi. Jak podkreślone zostało wyżej "walne zgromadzenie wspólników" i "zgromadzenie wspólników" to dwa różne organy w dwóch różnych podmiotach gospodarczych. Skutków negatywnych takiego sformułowania pytania nie może ponosić uczestnik konkursu. Nie mogło zweryfikować wiedzy kandydata. Pozostałe pytania konkursowe zakwestionowane przez skarżącego o numerach 85, 110, 158, 168 i 178, wbrew twierdzeniom skarżącego, oparte były na przepisach prawa i zostały sformułowane jednoznacznie, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź. Absolwent wydziału prawa, a więc osoba przygotowana teoretycznie, winna rozumieć ich sens i istotę. Pytania były niewątpliwe, a odpowiedź na nie była zawarta w kluczu odpowiedzi, a nieudzielona przez skarżącego na skutek jego własnej interpretacji bądź czynienia dodatkowych założeń. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego naruszenia jego godności stwierdzić należy, iż ocena wiedzy skarżącego dokonana w sprzeciwie, zwłaszcza jej negatywna recenzja była w decyzji organu administracji publicznej, zwłaszcza organu centralnego, niepotrzebna. Wobec tego, że uchwałą Komisji Egzaminacyjnej nr [...] z dnia [...] lipca 2007 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2007 roku ustalony został wynik egzaminu konkursowego skarżącego na 189 punktów, a jedno z pytań, zdaniem Sądu, zostało sformułowane nieprawidłowo, zasadnym było uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1) a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wykonalności uchylonej decyzji Sąd orzekł na podstawi art. 152 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzona kwotę składa się kwota wpisu sądowego i wysokość kosztów zastępstwa procesowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło