III SA/Łd 655/07

Dnia 20 lutego 2008 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.), Sędziowie: Sędzia WSA Monika Krzyżaniak, Asesor WSA Ewa Alberciak, Protokolant Asystent Sędziego Tomasz Porczyński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2008 roku sprawy ze skargi E. M. na uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych 1/ stwierdza nieważność § 12 uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] (nr [...]) w sprawie zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych w budynkach jedno i wielomieszkaniowych, stanowiących własność Gminy [...], 2/ orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku III SA/Łd 655/07 UZASADNIENIE W dniu 31 marca 2006 roku Rada Miejska w S., działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a, pkt 15 oraz art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 34 ust. 1 pkt 3, art. 67 ust. 1a, art. 68 ust. 1 pkt 7, ust. 2, art. 70 ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 261 poz. 2603 ze zm.) – podjęła uchwałę [...] – w sprawie zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych w budynkach jedno- i wielomieszkaniowych, stanowiących własność Gminy S. Uchwała przewidywała, że cena za lokal mieszkalny może być zapłacona jednorazowo lub rozłożona na raty nie dłużej niż 10 lat (§ 7). Ponadto w § 8 uchwały ustalono jako zasadę, że przy zapłacie ceny za lokal mieszkalny jednorazowo, udziela się bonifikaty od ceny ustalonej na podstawie jego wartości: - dla lokalu znajdującego się w budynku murowanym przez 1945 r. 80%, - dla lokalu w budynku drewnianym sprzed 1945 r. 95% , - dla lokalu znajdującego się w budynku wybudowanym po 1945 r. 70 % i - dla lokali mieszkalnych usytuowanych w budynku wielomieszkaniowym położonym w S. przy ul. A. – 50% . Równocześnie § 12 uchwały stanowił, że "bonifikaty, o których stanowi § 7 i § 8 uchwały udziela się po złożeniu przez nabywcę oświadczenia, że udzielona bonifikata stanowi rekompensatę z tytułu roszczeń o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej, o której mowa w ustawie z dnia 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. Nr 71, poz.733 z późn. zm.) i znosi wszelkie roszczenia nabywcy z tym związane. Pismem z dnia 28 maja 2007 r. - doręczonym w dniu 30 maja 2007 r. (k – 17 akt sądowych) E. M., reprezentowana przez pełnomocnika, na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, wezwała Radę Miejską w S. do usunięcia naruszenia prawa, dokonanego postanowieniami § 12 powyższej uchwały. Podnosiła, że postanowienia § 12 uchwały, w których udzielenie bonifikaty uzależnione zostało od bezpodstawnego zrzeczenia się przez nabywcę wszelkich roszczeń o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej pozostają w sprzeczności z art. 36 § 1 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego oraz Konstytucją RP. Pismem z dnia 24 lipca 2007 r. Przewodniczący Rady Miejskiej w S., odpowiadając na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa stwierdził, że zarzut naruszenia prawa w uchwale [...] nie jest zasadny. Żądanie zastosowania wobec E. M. zarówno bonifikaty od ustalonej ceny lokalu, jak również zwrotu wpłaconej kaucji nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym prawie. Wskazał, że przewidzianym przez prawo roszczeniem, które przysługuje najemcy lokalu w przypadku nabycia od Gminy lokalu, jest roszczenie o zwrot kaucji. Mając na uwadze, iż E. M. w dniu 1 czerwca 2007 r. w Urzędzie Miasta – Gminy S. odmówiła podpisania protokołu z rokowań w sprawie sprzedaży nieruchomości lokalowej w drodze bezprzetargowej, Burmistrz Miasta – Gminy S. odmówił sprzedaży przedmiotowego lokalu pismem z dnia 29 czerwca 2007 r. W dniu 23 sierpnia 2007 r. E. M. wniosła na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz.1591 ze zm.) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, za pośrednictwem Rady Miejskiej w S., skargę na wskazaną wyżej uchwałę tej Rady z dnia 31 lipca 2007 r. w sprawie zasad sprzedaży na rzecz najemców lokali mieszkalnych w budynkach jedno- i wielomieszkaniowych, stanowiących własność Gminy S.. Powyższej uchwale zarzuciła rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005r. Nr 31, poz.266 ze zm.) oraz Konstytucji RP. Wnosiła o stwierdzenie nieważności postanowienia § 12 zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w S. W uzasadnieniu skargi podała, że mimo wystosowanego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, Rada Miejska nie uchyliła wskazanego postanowienia uchwały ani w inny sposób nie usunęła naruszenia prawa. Wyjaśniła, że swoje mieszkanie zajmuje od 1 kwietnia 1987 r. Nieruchomość jest własnością Gminy S. Umowa najmu lokalu zawarta została 1 października 1991 r. i zgodnie z nią została wpłacona na poczet kaucji mieszkaniowej kwota 3 886 840 zł, stanowiąca wówczas 40 krotność miesięcznego czynszu. Podniosła, że zgodnie z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie i zmianie Kodeksu Cywilnego "kaucja wpłacona przez najemcę przed dniem 12 listopada 1994 r., pomniejszona o ewentualne należności wynajmującego z tytułu najmu, podlega zwrotowi w ciągu miesiąca od dnia opróżnienia lokalu lub nabycia jego własności przez najemcę". Zatem Burmistrz Miasta i Gminy S. jest zobowiązany do zwrotu wpłaconej przez nią kaucji, a uzależnienie udzielenia bonifikaty od złożenia oświadczenia o zrzeczeniu się przez nabywcę wszelkich roszczeń o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej jest bezprawne. Przyznając, że w świetle treści art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami udzielenie bonifikaty nie ma charakteru obligatoryjnego, podkreślała jednocześnie, że przepis ten nie uprawnia rady gminy do regulowania w drodze uchwały kwestii zwrotu kaucji mieszkaniowej, a przede wszystkim nie uprawnia do określenia zasad rozliczenia z tego tytułu przy wykupie lokalu. Skarżąca powołała się w tym względzie także na stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich zawarte w skierowanym do niej piśmie z dnia 6 kwietnia 2007 r. i orzecznictwo sądów administracyjnych wskazując, że w orzeczeniach tych stawia się tezę, iż "brak jest podstaw do regulowania w drodze uchwały kwestii zwrotu kaucji i rozliczeń z tego tytułu, w szczególności zaś w sytuacji, gdy do sprzedaży mieszkania komunalnego dochodzi przy zastosowaniu bonifikaty, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami". Dlatego, w ocenie skarżącej, zwrot kaucji mieszkaniowej przysługuje najemcy także przy sprzedaży przez wynajmującego mieszkania po udzieleniu bonifikaty. Podkreślała także, że zgodnie z zasadą praworządności, władza powinna być sprawowana na podstawie i w granicach prawa. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w S., podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę Rada wskazała na wstępie, że w jej ocenie "istotą sporu jest >>żądanie<< przez skarżącą zastosowania w stosunku do niej łącznie dwóch instytucji, zarówno udzielenia bonifikaty od ustalonej ceny lokalu, której możliwość przyznania przewiduje ustawa o gospodarce nieruchomościami, a także zwrotu wpłaconej kaucji, przewidzianego w ustawie o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu cywilnego". Odnosząc się natomiast do zarzutów dotyczących zakwestionowania zgodności z prawem samego § 12 zaskarżonej uchwały, Rada stwierdziła, że zarzut ten nie jest zasadny. W ocenie Gminy S. uchwała nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] nie uzależnia udzielenia bonifikaty od zrzeczenia się przez nabywcę lokalu roszczenia o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej. Uchwała stanowi jedynie, że bonifikaty udziela się po złożeniu przez nabywcę oświadczenia, że udzielona bonifikata stanowi rekompensatę z tytułu roszczeń o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej. Wskazując na treść art. 68 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami podkreślono, że udzielenie bonifikaty nie jest obligatoryjne, nie jest ona roszczeniem najemcy zobowiązującym do jej udzielenia przez wskazany w ustawie odpowiedni podmiot. Wręcz przeciwnie, bonifikata jest instytucja uznaniową może być przyznana, ale nie musi. W rozważanym przypadku, jak stwierdziła rada, o przyznaniu bonifikaty decyduje Burmistrz Miasta - Gminy, a uchwała Rady Miejskiej jest tylko blankietową zgodą na jej udzielenie na warunkach wskazanych w uchwale, jeżeli Burmistrz zdecyduje o udzieleniu bonifikaty. W związku z powyższym, skarga nie jest uzasadniona. Na rozprawie pełnomocnik skarżącej popierał skargę. Pełnomocnik Miasta-Gminy S. wnosił o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.)[dalej p.p.s.a.] sądy administracyjne są właściwe m.in. do rozpoznawania skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Kontrola działalności administracji publicznej, w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może – po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia – zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Termin do wniesienia skargi na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. określony jest w art. 53 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4 , skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenie prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa (uchwała 7 Sędziów NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r. II OPS 2/07 – opubl. ONSAiWSA 2007/3/60). W rozpoznawanej sprawie spełnione zostały wymogi formalne wniesienia skargi, gdyż skarżąca wezwała Radę Miejską w S. do usunięcia naruszenia prawa w dniu 30 maja 2007 r., a po otrzymaniu negatywnej odpowiedzi w dniu 26 lipca 2007r, z zachowaniem 30-dniowego terminu (23.08.2007r.), złożyła skargę do Sądu. Jak wynika z zacytowanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. wnoszący skargę na podstawie tego przepisu musi się wykazać nie tylko interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także jednoczesnym naruszeniem tego interesu lub uprawnienia. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę (zarządzenie) organu gminy otwiera dopiero drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (wyrok NSA z dnia 22 lutego 2006 r. II OSK 1127/2005 LEX nr 194894). Interes prawny powinien być bezpośredni i realny. W niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do zbadania legalności uchwały Rady Miejskiej w S., skarżąca wykazała bowiem, że zaskarżony § 12 uchwały wpływa bezpośrednio i realnie negatywnie na jej sytuację prawną tj. na jej uprawnienia płynące z przepisu prawa materialnego, w tym wypadku art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie i zmianie Kodeksu Cywilnego. Przechodząc do rozważań w zakresie zasadności skargi podkreślić należy, że przedmiotem oceny dokonywanej przez Sąd w tym postępowaniu nie jest zasadność przyznania lub odmowy przyznania skarżącej bonifikaty przy wykupie lokalu, a jedynie zgodność z prawem § 12 zaskarżonej uchwały. Stwierdzić również należy, że sformułowanie zawarte w § 12 zaskarżonej uchwały, wbrew ocenie prezentowanej Gminę S., jednoznacznie uzależnia udzielenie bonifikaty określonej w § 7 i 8 uchwały, od zrzeczenia się przez nabywcę lokalu roszczenia o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej. Zgodnie z art. 87 Konstytucji RP źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są: Konstytucja, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz rozporządzenia. Źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są także na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. W myśl art. 94 Konstytucji RP organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania aktów prawa miejscowego określa ustawa. W świetle przepisów rozdziału III Konstytucji nie budzi wątpliwości, że ustawa jest aktem prawnym hierarchicznie wyższym od aktów prawnych organów samorządu terytorialnego. Oznacza to, że akty prawa miejscowego, jako akty wykonawcze, nie mogą być sprzeczne z postanowieniami ustawowymi. Uchwały organów samorządu terytorialnego muszą zatem być podejmowane wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Uchwała rady gminy, jako akt prawa miejscowego, może normować jedynie te sprawy, które zostały jej przekazane do unormowania w przepisie upoważniającym. Akt prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres spraw określonych w tzw. upoważnieniu, nawet wtedy, gdyby służyło to wykonaniu ustawy i było uzasadnione względami słuszności, celowości gospodarczej czy społecznej. Przepis udzielający kompetencji prawodawczej podlega wykładni dosłownej, a zatem nie może być interpretowany ani rozszerzająco ani zawężająco. Każde wykroczenie poza zakres udzielonego upoważnienia, stanowi naruszenie normy upoważniającej i zarazem konstytucyjnych warunków legalności aktu wykonawczego (patrz: S. Wronkowska , M. Zieliński - Komentarz do zasad techniki prawodawczej – Warszawa 2004 , str.229). Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a, pkt. 15 oraz art. 40 ust. 1 u.s.g oraz art. 34 ust. 1 pkt 3, art. 67 ust. 1a, art. 68 ust. 1 pkt 7, ust. 2 art. 70 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) . Zgodnie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) u.s.g., do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej; /.../ oraz (pkt. 15 u.s.g.) stanowienie w innych sprawach zastrzeżonych ustawami do kompetencji rady gminy. Art. 40 ust. 1 u.s.g. stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy. W myśl art. 68 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami właściwy organ może udzielić za zgodą, odpowiednio wojewody albo rady lub sejmiku, bonifikaty od ceny ustalonej zgodnie z art. 67 ust. 3, jeżeli nieruchomość jest sprzedawana na cele wymienione w punktach 1-9 , w tym m.in. jako lokal mieszkalny (pkt 7). W ocenie Sądu, żaden ze wskazanych w podstawie prawnej uchwały przepisów nie dawał Radzie Miejskiej upoważnienia do tego aby uzależnić udzielenie bonifikaty od zrzeczenia się przez najemcę roszczenia o zwrot zwaloryzowanej kaucji mieszkaniowej. Przypadki i warunki udzielenia bonifikaty określa art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami i z brzmienia tego przepisu nie wynika, aby organy samorządu terytorialnego miały uprawnienie do ustalania, w drodze aktu prawa miejscowego, innych niż ujęte w nim możliwości udzielenia bonifikaty. Przepis ten zawiera kompletną regulację w zakresie udzielania bonifikaty i żądania jej zwrotu i nie zostawia miejsca żadnemu organowi na uszczegóławianie jego zapisów bądź ich modyfikację ( zobacz wyrok NSA z 27 maja 2002 r. I SA 413/02 LEX nr 82659, wyrok WSA we Wrocławiu z 31 maja 2006 r. IV SA/Wr 599/05 Dz. Urz. Dolno 2007/204/2521). Ponadto omawiane regulacje ustawy o gospodarce nieruchomościami należą do sfery prawa administracyjnego, w ramach którego sytuacja adresata normy prawnej określana jest przez organ administracji w sposób jednostronny – władczy. Również z tego względu regulacje art. 68 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Jak wskazał WSA we Wrocławiu w uzasadnieniu wyroku z dnia 9 listopada 2006 r. II SA/Wr 453/06 ( Dz. Urz. Doln 2007/44/494) , niedopuszczalne jest by organ administracji nadużywając swojej nadrzędnej pozycji jaką posiada w ramach stosunku administracyjnoprawnego, poprzez wydanie generalnego aktu prawnego, władczo nakładał na obywateli nieprzewidziane przez ustawę obowiązki lub pozbawiał ich przysługujących im uprawnień, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Ponadto roszczenie o zwrot kaucji mieszkaniowej wynikające z art. 36 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie Kodeksu Cywilnego ma charakter cywilnoprawny, gdyż związane jest z umową najmu lokalu - stosunkiem cywilnoprawnym łączącym najemcę i wynajmującego (Gminę). Obowiązująca w stosunkach cywilnoprawnych zasada równości stron, wyklucza taką sytuację, aby Gmina wykorzystując swoją pozycję organu administracyjnego , jednostronnie narzucała drugiej stronie umowy korzystne dla siebie postanowienia. Funkcje jakie pełni Gmina w obrocie prawnym są bowiem dwojakie, z jednej strony występuje ona jako podmiot władczy w sferze administracji publicznej wykonujący zadania zlecone jej ustawą przez Państwo, czy wykonujący zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność jako wspólnota samorządowa, a z drugiej strony w zakresie stosunków majątkowych występuje ona jako podmiot cywilnoprawny, działający na takich samych zasadach, jak każdy inny uczestnik obrotu prawnego. Stanowisko, że sprawa zwrotu kaucji mieszkaniowej należnej najemcy na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego, jako kwestia cywilnoprawna nie może być przedmiotem aktu prawa miejscowego wyraził już wcześniej WSA we Wrocławiu we wskazanym już wcześniej wyroku z dnia 9 listopada 2006 r. Pogląd ten należy w pełni zaakceptować. Dodatkowo wskazać należy, że podstawy prawnej do zawarcia w treści zaskarżonej uchwały spornego § 12 nie można wyprowadzać tylko z cytowanych wyżej przepisów ustawy o samorządzie gminnym. W orzecznictwie NSA wielokrotnie podkreślano, iż niedopuszczalna jest sytuacja, w której rada gminy wydaje przepisy wykonawcze, powołując się jedynie na generalne upoważnienie zawarte w przepisach u.s.g., z pominięciem towarzyszących ustaw upoważniających. Żaden akt prawa miejscowego stanowiony przez organ gminy nie jest stanowiony samoistnie – zawsze wymaga podstawy prawnej, a taka podstawa prawna, co do kwestii zwrotu kaucji mieszkaniowej, nie wynika z ustawy o gospodarce nieruchomościami ani z ustawy o ochronie praw lokatorów /.../. Prowadzi to do konkluzji, że § 12 zaskarżonej uchwały podjęty został z istotnym naruszeniem art. 68 ust. 1 pkt 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami . Stosownie do art. 147 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Przepis ten pozostaje w związku z art. 91 ust. 1 zdanie pierwsze u.s.g., który stanowi, że nieważna jest uchwała organu gminy sprzeczna z prawem. Jednocześnie, zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g. nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie dotyczy aktu prawa miejscowego, należało stwierdzić nieważność § 12 zaskarżonej uchwały. Wyrok sądu stwierdzający nieważność aktu ma charakter deklaratoryjny i wywiera skutki prawne ex tunc, co oznacza, że przedmiotowy akt nie wywoływał skutków prawnych od dnia jego wydania. Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 147 § 1 i art.152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.