II OSK 1000/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-06-19

Skład orzekający: Bożena Walentynowicz, Jerzy Bujko, Bogusław Cieśla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy słupowa stacja transformatorowa, zlokalizowana w pobliżu wału przeciwpowodziowego i wybudowana bez pozwolenia na budowę, stanowi obiekt budowlany podlegający nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, czy też urządzenie budowlane, dla którego właściwy byłby tryb postępowania z art. 50 i 51 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Słupowa stacja transformatorowa, będąca wolno stojącym, samodzielnym urządzeniem technicznym, które nie stanowi całości techniczno-użytkowej z jakimkolwiek obiektem budowlanym ani nie jest z nim funkcjonalnie związane, jest obiektem budowlanym (budowlą) w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. W związku z tym, jej budowa bez wymaganego pozwolenia na budowę uzasadnia zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego i nakazanie rozbiórki, zwłaszcza gdy nie ma możliwości jej legalizacji, m.in. ze względu na naruszenie przepisów prawa wodnego dotyczących lokalizacji obiektów w pobliżu wałów przeciwpowodziowych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki słupowej stacji transformatorowej wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organ pierwszej instancji nakazał rozbiórkę, uznając stację za budowlę wybudowaną samowolnie i niemożliwą do legalizacji ze względu na naruszenie przepisów prawa wodnego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i orzekł nakaz rozbiórki, wskazując innego inwestora. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając kwalifikację stacji jako obiektu budowlanego i zasadność nakazu rozbiórki. Skarżąca kasacyjnie kwestionowała tę kwalifikację, twierdząc, że stacja jest urządzeniem budowlanym, a także zarzucała wadliwość postępowania i decyzji organu odwoławczego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bożena Walentynowicz Sędziowie sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. WSA Bogusław Cieśla (spr.) Protokolant Agnieszka Kuberska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1266/07 w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2007 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 21 lutego 2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. J. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2007r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływana jako p.p.s.a.) skargę oddalił. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujące okoliczności faktyczne i prawne. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Oświęcimiu nakazał J. J. - inwestorowi robót budowlanych polegających na budowie słupowej stacji transformatorowej zlokalizowanej w B. w rejonie mostu na rzece Wiśle od strony odpowietrznej prawego wału przeciwpowodziowego w bezpośrednim jego pobliżu, na działce nr [...] rozbiórkę wymienionego obiektu jako wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.). W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 5 marca 2007 r. zostało z urzędu wszczęte postępowanie w sprawie zgodności z prawem budowy słupowej stacji transformatorowej zlokalizowanej na działce nr [...]. W dniu 21 marca 2007 r. organ I instancji przeprowadził oględziny, w trakcie których ustalono, że na działce nr [...] zlokalizowana jest słupowa stacja transformatorowa wykonana z dwóch sztuk energetycznych strunobetonowych żerdzi wirowanych o maksymalnej wysokości około 10 m ponad fundament. Na tej konstrukcji zamontowany był transformator. Żerdzie zakotwione zostały w fundamencie żelbetowym o kształcie stopowym z częścią górną stopy w formie walca. Fundament posadowiony został na podsypce tłuczniowej, nie był zagłębiony w gruncie. Organ uznał, że zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane przedmiotowa stacja transformatorowa jest budowlą tj. wolno stojącym urządzeniem technicznym. Inwestor zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego miał obowiązek uzyskania przed rozpoczęciem robót budowlanych ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem żaden z wyjątków od tej zasady, przewidzianych w art. 29 - 31 Prawa budowlanego, nie miał w sprawie zastosowania. J. J., będąca inwestorem przedmiotowej stacji transformatorowej, nie posiadała na jej wykonanie pozwolenia na budowę. Wprawdzie inwestorka dokonała zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej budowy przedmiotowej budowli, jednak do zgłoszenia tego wniesiono sprzeciw. Przepisy prawa przewidują sankcję za prowadzenie robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia w postaci nakazu rozbiórki (art. 48 ust. 1 prawa budowlanego), chyba, że zachodzą okoliczności pozwalające na legalizację obiektu. Zgodnie z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego legalizacja taka jest możliwa jeżeli inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo z ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ ustalił, że na terenie gdzie zlokalizowana jest działka nr [...] w B. nie ma miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nadto dla tej działki nie wydawano decyzji ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu. W ocenie organu I instancji przedmiotowa inwestycja narusza przepisy ustaw normujących problematykę planowania i zagospodarowania przestrzennego, w szczególności art. 85 ust. 1 pkt 4 prawa wodnego, który stanowi, że dla zapewnienia szczelności i stabilności wałów przeciwpowodziowych zabrania się wykonywania obiektów budowlanych, kopania studni, sadzawek, dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50m od stopy wału po stronie odpowietrznej. Przedmiotowy obiekt zlokalizowany jest około 2,5 m od odpowietrznej stopy wału przeciwpowodziowego rzeki Wisły, a więc w obszarze na którym zabronione jest wykonywania obiektów budowlanych, zatem niemożliwa jest legalizacja tego obiektu. W tych okolicznościach ustalono, że nie ma możliwości legalizacji obiektu budowlanego wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę i dlatego na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego orzeczono rozbiórkę tego obiektu budowlanego. Od powyższej decyzji odwołała się J. J. domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego, względnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Podniosła, że nie jest inwestorem robót polegających na montażu słupowej stacji transformatorowej. Nieruchomość na której posadowiona jest stacja transformatorowa została przez nią wydzierżawiona. Podważyła również ustalenie organu I instancji, że przedmiotowa stacja transformatorowa stanowi wolno stojące urządzenie techniczne, a tym samym jest obiektem budowlanym. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia [...] września 2007 r. znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i w to miejsce orzekł wobec Jolanty Jach prowadzącej działalność gospodarczą Firmę Handlowo-Usługową "[...]" - jako inwestora robót budowlanych polegających na budowie słupowej stacji transformatorowej zlokalizowanej w B. w rejonie mostu na rzecze Wiśle od strony odpowietrznej prawego wału przeciwpowodziowego w bezpośrednim jego pobliżu, na dz. nr [...] nakaz rozbiórki tego obiektu jako wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w ramach postępowania odwoławczego, działając na podstawie art. 136 k.p.a. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oświęcimiu o uzupełnienie materiału dowodowego o dowód potwierdzający wykonywanie przez J. J. przedmiotowych robót budowlanych, wypis i wyrys z rejestru gruntu dla działki, na której zlokalizowany jest przedmiotowy obiekt oraz o ustalenie, czy J. J. występuje w niniejszym postępowaniu jak osoba fizyczna, czy reprezentuje Firmę Handlowo-Usługową "[...]". Pismem z dnia 29.06.2007 r. organ I instancji przekazał uzupełniony materiał dowodowy. Oceniając prawidłowość zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy podzielił ustalenie organu I instancji, że przedmiotowa stacja transformatorowa stanowi obiekt budowlany w postaci budowli tj. wolno stojące urządzenie techniczne, jak również ustalenie, że jej budowa wymagała ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, którego inwestor nie posiadał. W dniu 20 grudnia 2006 r. inwestor dokonał w Starostwie Powiatowym w Oświęcimiu zgłoszenia zamiaru przystąpienia do "wybudowania stacji transformatorowej słupowej " Decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r. Starosta Oświęcimski wniósł jednak sprzeciw od dokonanego zgłoszenia. Na podstawie powyższych ustaleń Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił, że prawidłowym do załatwienia niniejszej sprawy jest tryb określony w art. 48 ustawy Prawo budowlane. Jednocześnie stwierdził brak możliwości zalegalizowania obiektu w trybie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jednakże w ocenie organu odwoławczego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Oświęcimiu błędnie ustalił inwestora przedmiotowych robót. Organ odwoławczy ustalił, że inwestorem przedmiotowych robót nie była J. J. jako osoba fizyczna, ale J. J. prowadząca działalność gospodarczą Firma Handlowo -Usługowa "[...]". Wskazywały na to następujące dokumenty: zgłoszenie wykonania robot budowlanych oraz wymieniona wcześniej decyzja Starosty Oświęcimskiego o sprzeciwie, pismo Kierownika Posterunku Energetycznego Oświęcim z dnia [...] marca 2007 r., decyzja Dyrektora Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie z dnia [...] stycznia 2007r., oraz dokument spedycji nr [...]. Z tego względu organ II instancji w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy dokonał reformacji w zakresie wskazania zobowiązanego do wykonania nakazanych czynności. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. J. wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. Skarżąca zakwestionowała ustalenie organów nadzoru budowlanego, że stacja transformatorowa jest obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę podnosząc, że przedmiotowa stacja stanowi samodzielne urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt. 9 Prawa budowlanego, gdyż jest urządzeniem technicznym związanym z obiektem budowlanym, zapewniającym możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Wskazała, że przedmiotowa stacja transformatorowa służy do korzystania ze znajdujących się na nieruchomości obiektów budowlanych. Skarżąca zarzuciła, że organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły dlaczego uznają przedmiotową stację transformatorową za obiekt budowlany, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę a okoliczność ta była zasadnicza dla rozstrzygnięcia, bowiem w przypadkach innych niż określone w art. 48 zastosowanie mają art. 50 i 51 prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi, w motywach swojego wyroku wskazał, że wbrew twierdzeniom skarżącej organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 48 ust. 1 prawa budowlanego nakazując skarżącej rozbiórkę słupowej stacji transformatorowej zlokalizowanej w B. na działce nr [...]. Słusznie zakwalifikowano przedmiotową stację transformatorową jako obiekt budowlany - budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i prawidłowo ustalono, że inwestorem robót budowlanych polegających na budowie tego obiektu była skarżąca. Sąd podzielił również stwierdzenie organów nadzoru budowlanego, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego, a tym samym nie ma możliwości zalegalizowania spornego obiektu. Za nietrafne Sąd uznał twierdzenie skarżącej, że przedmiotowa stacja transformatorowa stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 obiektu budowlanego, a więc nie jest obiektem budowlanym i nie może podlegać nakazowi rozbiórki, o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Kryterium rozróżnienia pomiędzy urządzeniami budowlanymi (art. 3 pkt 9) a wolno stojącymi urządzeniami technicznymi (art. 3 pkt 3) jest to, czy dane urządzenie jest związane z obiektem budowlanym stanowiąc wraz z nim całość techniczno-użytkową, czy też ma charakter samodzielny. Urządzenia będące budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego stanowią wyodrębnioną technicznie całość, natomiast w odróżnieniu od tych urządzeń określone w art. 3 pkt 1 lit. a) i lit. b) instalacje i urządzenia techniczne są związane z budynkami lub budowlami ("Prawo budowlane. Komentarz" pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 r., komentarz do art. 3). Sąd ocenił, że przedmiotowa stacja transformatorowa jest wolno stojącym samodzielnym urządzeniem technicznym, nie stanowi całości techniczno-użytkowej z jakimkolwiek obiektem budowlanym, nie jest elementem wyposażenia takiego obiektu, nie jest też związana funkcjonalnie z obiektem budowlanym. Wskazuje na to opis w protokole oględzin z dnia 21 marca 2007 r. wraz ze szkicem sytuacyjnym i materiałem zdjęciowym. Na poparcie tego poglądu Sąd przywołał podobne stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu w wyroku z dnia 24 kwietnia 2006 r. sygn. akt II SA/Po 310/05 (niepublikowany), gdzie stwierdzono, że "wybudowanie przez skarżącego słupowej stacji transformatorowej tj. obiektu budowlanego stanowiącego budowlę w rozumieniu art. 3 ust. 1 lit. b w związku z ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) wymagało uzyskania pozwolenia na budowę". Odnosząc się do zarzutu skargi Sąd stwierdził, że J. J. nie wskazywała na istnienie jakichkolwiek obiektów budowlanych, do korzystania z których służyłaby przedmiotowa stacja transformatorowa. Również postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organy administracji z urzędu nie wykazało istnienia obiektów budowlanych, do korzystania z których miałaby służyć przedmiotowa stacja transformatorowa. Natomiast z pism Małopolskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Krakowie z dnia 25.01.2007 r. oraz Prokuratury Rejonowej w Oświęcimiu wynika, że wykonana stacja transformatorowa miała służyć zaopatrzeniu w energię elektryczną wznoszonej bez stosownych pozwoleń sortowni kruszywa położonej w międzywalu rzeki Wisły. Legalizacja obiektu nie jest możliwa również z tego powodu, że art. 85 ust. 1 pkt 4 prawa wodnego (teks jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 239, poz. 2019, ze zm.) zabrania wykonywania obiektów budowlanych, kopania studni, sadzawek, dołów oraz rowów w odległości mniejszej niż 50 m od stopy wału po stronie odpowietrznej. Sąd podzielił również ustalenie organu odwoławczego, że inwestorem przedmiotowych robót budowlanych wykonanych bez pozwolenia na budowę była Jolanta Jach prowadząca działalność gospodarczą Firmę Handlowo-Usługową "[...]". Natomiast stwierdzenie skarżącej zawarte w odwołaniu, iż będąc właścicielką nieruchomości wydzierżawiła ją osobom trzecim, które wybudowały przedmiotową stację nie zostały poparte żadnymi dowodami. J. J. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2008 r. sygn. II SA/Kr 1266/07, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest: art. 3 pkt 1 i pkt 20 oraz art. 48 ust. 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu stacji transformatorowej za obiekt budowlany wobec którego możliwe jest wydanie decyzji o nakazie rozbiórki oraz nie zastosowanie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jako podstawy prowadzonego postępowania, nadto naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 107 k.p.a., poprzez niezastosowanie art. 134 § 1 p.p.s.a. i pominięcie okoliczności, że zaskarżona decyzja nie odpowiadała prawu. W skardze kasacyjnej domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi, zgodnie z jej żądaniem oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2007r. nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego mimo, że organ II instancji przy wydawaniu decyzji z dnia [...] września 2007r. nie wskazał podstawy prawnej rozbiórki przedmiotowej stacji transformatorowej. Organ ten uchylił bowiem w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Oświęcimiu z dnia [...] kwietnia 2007r., która taką podstawę prawną określała. W ten sposób decyzja organu wyższego rzędu została wydana bez podania podstawy prawnej. Wada ta, w przekonaniu skarżącej pozbawiła ją możliwości ustosunkowania się w pełnym zakresie do wydanej decyzji i podjęcia próby zwalczania decyzji przez wskazanie, że przepisy prawa, na których organ oparł się przy jej wydawaniu zostały niewłaściwie zastosowane. Sąd zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną powinien stwierdzić nieważność decyzji, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Sąd Wojewódzki, zdaniem skarżącej naruszył także przepisy prawa materialnego poprzez wadliwe ustalenie charakteru stacji transformatorowej, objętej decyzją o nakazie rozbiórki. Celem wybudowania stacji transformatorowej było uzyskanie punktu dostępowego do sieci elektroenergetycznej (przyłącza) i umożliwienia zaopatrzenia w energię elektryczną znajdujących się na działce budynków. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego urządzeniem budowlanym jest urządzenie techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem obiektu, jak np. przyłącze. Przyłączem tego rodzaju, a tym samym urządzeniem budowlanym może być przedmiotowa stacja trafo, gdyż warunki opisane w treści tego przepisu, umożliwiające uznanie takiego obiektu za urządzenie budowlane zostały w przedmiotowej sprawie spełnione. Tym samym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł orzec nakazu rozbiórki takiego obiektu, gdyż nie uprawniała go do tego treść art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, w którym mowa jest wyraźnie o rozbiórce obiektu budowlanego, w znaczeniu nadanym mu przez treść art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. W ocenie skarżącej w sprawie powinien mieć zastosowanie tryb określony w art. 50, 51 ustawy Prawo budowlane, a nie tryb z art. 48 ust. 1 tej ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje. Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, niewłaściwe zastosowanie, 2) naruszenie przepisów postępowania jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Skarga kasacyjna złożona w niniejszej sprawie odpowiada wyżej wskazanym podstawom, jednakże podniesione w niej zarzuty nie mogły zostać uwzględnione ponieważ Sąd I instancji rozpoznając sprawę nie naruszył przepisów prawa. Skarga oparta została na zarzutach dotyczących naruszenia zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W tej sytuacji rozważyć trzeba najpierw kwestie związane z naruszeniem przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy, można przejść do skontrolowania procesu subsumcji tego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd pierwszej instancji przepis prawa materialnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008, s. 433 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2005 r., sygn. akt FSK 618/04, ONSAiWSA 2005, nr 6, poz. 120). Odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia prawa procesowego nie można podzielić twierdzeń skargi, że Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku dopuścił się naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z 134 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 107 k.p.a., poprzez niezastosowanie art. 134 § 1 p.p.s.a. i pominięcie okoliczności, że zaskarżona decyzja narusza prawo w stopniu, który uzasadniałby twierdzenie, że miały one wpływ na wynik sprawy. Jak podniesiono w judykaturze, użycie słowa "wpływ", w art. 174 pkt 2 p.p.s.a., należy rozumieć w ten sposób, że pomiędzy wydanym orzeczeniem a błędem postępowania musi zachodzić związek przyczynowy. W skardze kasacyjnej należy zatem wykazać zarówno fakt naruszenia przepisów procesowych, jak i uprawdopodobnić istnienie potencjalnego związku. Tymczasem Sądowi Wojewódzkiemu w Krakowie naruszenia przepisów procesowych zarzucić nie można. Już bowiem w skardze na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] września 2007r. Odnosząc się do zastosowanych w sprawie przepisów skarżąca podnosiła, że organy orzekające nie wyjaśniły dlaczego uznają przedmiotową stację transformatorową za obiekt budowlany, którego budowa wymaga pozwolenia na budowę oraz, że okoliczność ta ma zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia, gdyż w przypadkach innych niż określone w art. 48 zastosowanie miałyby przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Zatem podnoszona w skardze kasacyjnej wadliwość decyzji organu II instancji (wydanie nakazu rozbiórki bez wyszczególnienia w sentencji decyzji jej podstawy prawnej) nie miała żadnego wpływu na prawa skarżącej i możliwość zwalczania negatywnego dla niej rozstrzygnięcia przed sądem administracyjnym. Stąd również sąd I instancji nie miał podstaw do uznania, że wymieniona wada decyzji stanowi naruszenie art. 107 kpa, które miało wpływ na wynik sprawy. Nadto podkreślić należy, że nie było żadnych podstaw do uznania, iż decyzja organu II instancji wydana została bez podstawy prawnej (i stwierdzenia jej nieważności na co wskazała skarga kasacyjna). Wydanie decyzji bez podstawy prawnej oznacza bowiem sytuację, gdy nie ma w systemie prawnym normy, która uzasadniałaby wydanie decyzji określonej treści na gruncie danego stanu faktycznego. Konstrukcja ta nie obejmuje natomiast samego tylko pominięcia powołania się na podstawę prawną w tekście decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił również wymienionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, to jest: art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 9 (jednostki redakcyjne przepisu doprecyzowano w uzasadnieniu skargi kasacyjnej) oraz art. 48 ust. 1 i art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu stacji transformatorowej za obiekt budowlany, wobec którego konieczne było wydanie decyzji o nakazie rozbiórki, zamiast zastosowania procedury z art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni przepisów, słusznie kwalifikując przedmiotową stację transformatorową jako obiekt budowlany - budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Konsekwencją tej kwalifikacji było ustalenie, że nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 48 ust. 2 prawa budowlanego i brak jest możliwości zalegalizowania obiektu. Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawiona argumentację z której wynika, że jeżeli urządzenia techniczne, są związane z obiektem budowlanym i zapewniają możliwość użytkowania tego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem (przyłącza i urządzenia instalacyjne) stanowią urządzenia budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 1 lit. "a" i "b" Prawa budowlanego takie urządzenia stanowią część budynku lub budowli, bowiem przepis ten stanowi, że obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi oraz budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. Natomiast inny rodzaj urządzeń technicznych został wymieniony w art. 3 pkt 3 jako przykładowa kategoria budowli. Do budowli, a więc również do obiektów budowlanych zaliczają się wolno stojące urządzenia techniczne. Kryterium rozróżnienia pomiędzy urządzeniami budowlanymi (art. 3 pkt 9) a wolno stojącymi urządzeniami technicznymi (art. 3 pkt 3) jest to, czy dane urządzenie jest związane z obiektem budowlanym stanowiąc wraz z nim całość techniczno-użytkową, czy też ma charakter samodzielny. Sąd I instancji słusznie ocenił, że przedmiotowa stacja transformatorowa jest wolno stojącym samodzielnym urządzeniem technicznym, nie stanowi całości techniczno-użytkowej z jakimkolwiek obiektem budowlanym, nie jest elementem wyposażenia takiego obiektu, nie jest też związana funkcjonalnie z obiektem budowlanym. Wskazuje na to opis w protokole oględzin z dnia 21.03.2007 r. wraz ze szkicem sytuacyjnym i materiałem zdjęciowym. Urządzenia będące budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 prawa budowlanego stanowią wyodrębnioną technicznie całość, natomiast w odróżnieniu od tych urządzeń określone w art. 3 pkt 1 lit. a) i lit. b) instalacje i urządzenia techniczne są związane z budynkami lub budowlami ("Prawo budowlane. Komentarz" pod red. Zygmunta Niewiadomskiego, Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 r., komentarz do art. 3). Dlatego za nietrafne Sąd Naczelny uznał twierdzenie skarżącej, że przedmiotowa stacja transformatorowa stanowi urządzenie budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 9, a więc nie jest obiektem budowlanym i nie może podlegać nakazowi rozbiórki, o którym mowa w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Słusznie Sąd Wojewódzki wskazał, że postępowanie nie potwierdziło legalnego istnienia jakichkolwiek obiektów budowlanych, do korzystania z których służyłaby przedmiotowa stacja transformatorowa. Z wymienionych powodów skarga kasacyjna podlega oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło