III SA/Kr 992/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Grażyna Danielec Sędziowie WSA Halina Jakubiec NSA Wiesław Kisiel (spr) Protokolant Katarzyna Dydaś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2008 r. sprawy ze skargi Wojewody na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr. [...] w przedmiocie rozwiązania stosunku pracy z radnym - s k a r g ę o d d a l a - wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Kr 992/07 Spółdzielnia Pracy "A" wystąpiła do Rady Miejskiej z wnioskiem o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym S. P. w trybie art. 53 § 1 pkt b Kodeksu pracy z uwagi na jego niezdolność do pracy. S. P. uległ poparzeniu II i III stopnia, czego skutkiem było korzystanie ze zwolnienia lekarskiego nieprzerwanie od 27 maja 2006 r. Zdaniem wnioskodawcy zamierzone rozwiązanie stosunku pracy ze S. P. nie ma żadnego związku z wykonywaniem mandatu radnego i dlatego Rada powinna wyrazić zgodę. Rada Miejska negatywnie ustosunkowała się do powyższego wniosku Spółdzielni Pracy "A", podejmując w dniu [...] uchwałę nr [...]. Uchwała została podjęta na podstawie art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Do zakończenia świadczenia rehabilitacyjnego pozostało tylko 2 miesiące, a w opinii lekarza specjalisty po zakończeniu tego świadczenia S. P. prawdopodobnie powróci do pracy. Rada wzięła również pod uwagę fakt, że S. P. przepracował w Spółdzielni "A" 26 lat pracy, z czego ostatnie 8 lat przed wypadkiem jako jej prezes. W skardze z dnia 30 października 2007 r. Wojewoda wniósł o stwierdzenie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie nieważności uchwały Rady Miejskiej z dnia [...], nr [...]. Uchwała ta w sposób istotny narusza art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Jedyną przesłanką odmowy wyrażenia przez radę miejską zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym może być okoliczność związana z wykonywanym przez niego mandatu. Ustawa wyraźnie określa przesłankę obligującą bezwzględnie do takiej odmowy. Brak tak wyraźnego ustalenia odnośnie pozostałych przesłanek odmowy. Rada gminy nie może jednak abstrahować od motywów pracodawcy ubiegającego się o zgodę rady. Przyjęcie odmiennej wykładni prawa skutkowałoby dopuszczalnością odmowy przez organ uchwałodawczy realizowania uprawnienia pracodawcy określonego przez art. 53 § 1 pkt b Kodeksu pracy. W skrajnych przypadkach niemożliwe byłoby rozwiązanie umowy w trybie natychmiastowym z winy pracownika. W przypadku radnego S. P. zostały spełnione wymagane przesłanki, od zaistnienia których prawo pracy uzależnia dopuszczalność rozwiązania stosunku pracy bez zachowania okresu wypowiedzenia, z powodu usprawiedliwionej nieobecności pracownika. Zamierzone rozwiązanie tegoż stosunku nie miało związku z wykonywaniem przez pracownika mandatu radnego. Odmawiając wyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym, organ uchwałodawczy jest bezwzględnie zobowiązany do wskazania wartości, które mają być chronione odmową oraz związku tej odmowy z wykonywaniem funkcji radnego. Ponieważ wymogi te nie zostały spełnione, więc podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Miejska naruszyła (w ocenie organu nadzoru) art. 25 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. W odpowiedzi na skargę Rada Miejska wniosła o umorzenie postępowania sądowego, gdyż jedną z przesłanek podjęcia zaskarżonej uchwały była informacja, iż rokowania odnośnie stanu zdrowia S. P. były pomyślne i po zakończeniu rehabilitacji będzie on mógł wrócić do pracy. Niestety, tak się nie stało. Orzeczeniem lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2007r., nr [...], S. P. został uznany za trwale niezdolnego do pracy do października 2008 r., otrzymał on świadczenie rentowe i nie podejmie już pracy zawodowej. Zdaniem Rady Miejskiej powyższe okoliczności spowodowały, że zaskarżona uchwała stała się bezprzedmiotowa i należało umorzyć postępowanie sądowe. W piśmie z dnia 18 lutego 2008 r. Wojewoda wskazał, że umorzenie postępowania sądowego w niniejszej sprawie spowoduje utrzymanie w obrocie prawnym uchwały, która jest niezgodna z prawem. Dokonanie oceny legalności uchwały wymaga uwzględnienia całego stanu faktycznego i prawnego z dnia podejmowania uchwały (a nie — w dacie orzekania przez sąd, co wynika z kontrolnego charakteru postępowania sądowoadministracyjnego i kasacyjnego modelu orzekania). Informacje podane w odpowiedzi na skargę nie są jednak wystarczające, albowiem przejście pracownika na rentę także wymaga rozwiązania stosunku pracy, a więc i zgody rady gminy na tę czynność. Ponadto nie wiadomo, czy pracodawca zamierza zmienić podstawę rozwiązania stosunku pracy z radnym, czy poinformował o tym radę gminy i jakie będzie jej stanowisko w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Rozwiązanie stosunku pracy reguluje art. 53 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., nr 21, poz. 94 z późn. zm.). Jeżeli pracodawca chciał rozwiązać stosunek pracy z radnym, to konieczne było uzyskanie zgody tej rady gminy, której członkiem jest radny. Reguluje to art. 25 ustawy o samorządzie gminnym. Sąd nie podziela stanowiska Wojewody wyrażonego w skardze, że przepis nie daje Radzie Miejskiej uprawnień do niewyrażenia zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym na innej podstawie niż takiej, która jest związana z wykonywanym przez niego mandatem. Rozwiązanie z radnym stosunku pracy wymaga uprzedniej zgody rady gminy, której jest członkiem (art. 25 ustawy o samorządzie gminnym). Ustawodawca pozostawił radzie gminy swobodę w ocenie czy pojawiły się przesłanki uwzględnienia wniosku pracodawcy. Pośrednio potwierdza to art. 25 ust. 2 zd. 2 ustawy o samorządzie gminnym przez wprowadzenie niedopuszczalności zgody rady na zwolnienie radnego z pracy, gdy przesłanką jego zwolnienia są zdarzenia związane z wykonywaniem przez radnego mandatu. W pozostałych przypadkach rada gminy zajmuje stanowisko w sposób nieskrępowany, a otrzymując wniosek pracodawcy — bada jedynie poszanowanie standardów i kryteriów, ogólnie obowiązujących w prawie pracy. (por. Stefan Płażek w: Komentarz do ustawy o samorządzie gminnym, pod red. Pawła Chmielnickiego, Warszawa 2007, s. 312). W niniejszej sprawie Rada Miejska nie miała więc prawnego obowiązku wyrażenia zgody. Rada przypisała decydujące znaczenie pomyślnym rokowaniom zdrowotnym, nie wykluczającym powrót S. P. do pracy po zakończeniu rehabilitacji. Przyjęcie odmiennego stanowiska prezentowanego przez wojewodę oznaczałoby, że w każdym przypadku, gdy podstawą rozwiązania stosunku pracy z radnym byłyby zdarzenia niezwiązane z wykonywaniem przez radnego mandatu, rada musiałaby wyrazić zgodę (uwzględnić wniosek pracodawcy radnego). Prowadziłoby to do znacznego ograniczenia ochrony radnego i mogłoby mieć istotny negatywny wpływ na jego pracę w radzie gminy, gdyż z obawy przed utratą pracy radny mógłby zaniedbywać swoje obowiązki. Sytuacja jest oczywiście konfliktowa; gdyby jednak ustawodawca chciał narzucić radzie gminy dodatkowe ograniczenia w udzielaniu powyższej zgody, to wyraźnie zaznaczyłby to w treści ustawy o samorządzie gminnym. Skoro takiego ograniczenia nie ma to nie można go domniemywać, gdyż swoboda rady w odmawianiu zgody jest korzystna dla radnego, a domniemywanie ograniczeń byłoby domniemywaniem mniejszej ochrony radnego. Takie wnioskowanie jest sprzeczne z zasadami interpretacji prawa publicznego. Sąd zwraca również uwagę, że po podjęciu zaskarżonej uchwały zmianie uległy okoliczności, którymi kierowała się Rada odmawiając zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Jak wynika bowiem z odpowiedzi na skargę radny, S. P. orzeczeniem z dnia [...] 2007 r. został uznany na niezdolnego do pracy trwale do października 2008 r. i otrzymał z tego tytułu świadczenia rentowe. Pracodawca może więc ponownie wystąpić do Rady Miejskiej z wnioskiem o wyrażenie zgody na rozwiązanie stosunku pracy z radnym. Mając powyższe na względzie - Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że Rada Miejska podejmując zaskarżona uchwałę nie naruszyła prawa, a w związku z tym skargi nie uwzględnił i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz.1270, zm.: Dz. U. 2004, nr 162, poz.1692 oraz 2005, nr 94, poz.788 i nr 169, poz. 1417 i nr 250, poz. 2118 oraz 2006, nr 38, poz. 268 i nr 208, poz.1536 i nr 217, poz. 1590 oraz 2007, nr 120, poz. 818, nr 121, poz. 831, nr 221, poz. 1650) orzekł jak w sentencji.