VII SA/Wa 2050/07

WyrokWSA w Warszawie2008-02-28

Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, odmawiając nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w sytuacji, gdy brak jest dokumentacji potwierdzającej legalność realizacji obiektów budowlanych?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa. Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, a brak kluczowej dokumentacji (decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego) uniemożliwił prawidłową weryfikację legalności realizacji obiektów budowlanych, co czyniło stwierdzenie organu odwoławczego o legalności budowy przedwczesnym.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w odniesieniu do budynku mieszkalnego z garażem oraz warsztatu do produkcji napojów gazowanych z nadbudowaną częścią mieszkalną. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie, uznając legalność obiektów. Po uchyleniu przez WSA decyzji umarzającej, organ pierwszej instancji odmówił nakazania przywrócenia zgodności, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając żądanie za bezzasadne z uwagi na legalność obiektów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz niewykonanie wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. i Kr. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i K. P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. VII SA/Wa 2050/07 UZASADNIENIE [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja Nr [...] z dnia [...].10.2007r., działając na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. i K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2007r., odmawiającej nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w sprawie, dotyczącej obiektów budowlanych tj. budynku mieszkalnego z garażem oraz warsztatu do produkcji napojów gazowanych z nadbudowaną częścią mieszkalna , usytuowanych na działce nr Ew. [...] położonej w C. [...] będącej własnością A. i J. R.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...].06 2005 r. przeprowadzona została wizja lokalna na działce [...] w C., będącej własnością P. J. R., w trakcie której ustalono, że: -budynek mieszkalny z dobudowanym garażem usytuowany na w/w terenie zrealizowany został na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1977 r. Obiekt powyższy wybudowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, który przewidywał m.in.: - istnienie w ścianie zachodniej budynku od strony działki o nr ew. [...] otworu okiennego, otworu drzwiowego i schodów wejściowych zewnętrznych, - istnienie garażu w poziomie przyziemia od strony południowej obiektu, w odległości 2,20 m od granicy działki. -rozbudowa budynku mieszkalnego od strony północnej bezpośrednio przy granicy działek o nr ew. [...] zrealizowana została na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 1983r, udzielającej J. R. pozwolenia na budowę obejmującą dobudowę części gospodarczej do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce położonej [...] w C. Nadbudowa (kondygnacja mieszkalna) nad w/w budynkiem murowanym, pełniącym funkcję wytwórni wód gazowanych zrealizowana została - opierając się na rejestrze pozwoleń z 1990 r. prowadzonym przez Urząd Miejski w C. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].07.1990r. Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznając legalność obiektów budowlanych usytuowanych na działce o nr ew. [...] położonej [...] w C., decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005r, znak: [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Na skutek rozpatrzenia odwołania A. i K. P. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].12. 2005 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Ponownie rozpatrując sprawę PINB w C. ustalił, iż wewnętrzna instalacja gazowa w budynku mieszkalno — usługowym, usytuowanym na działce położonej [...] w C. została zrealizowana na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października I993r. W projekcie techniczno - roboczym wewnętrznej instalacji gazowej, będącym załącznikiem do w/w decyzji znajduje się fragment rzutu parteru (nadbudowa - część mieszkalna warsztatu do produkcji napojów gazowanych), według którego od strony działki o nr ew. [...] znajduje się pokój z otworem okiennym i drzwiami balkonowymi w ścianie. W wyniku nadbudowy budynku murowanego zlikwidowane zostały otwory okienne od strony północnej w głównej bryle tego budynku oraz wykonane zostało odrębne wejście od strony zachodniej z wykorzystaniem istniejących schodów. Przedmiotowa nadbudowa powstała nad budynkiem wytwórni wód gazowanych, usytuowanym bezpośrednio przy granicy działek o nr ew. [...]. Wykonanie jej w odległości ok. 1,00 m od zachodniej granicy działki spowodowało, że nad tą częścią stropodachu budynku wytwórni powstał taras. W dniu [...].12. 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał postanowienie nr [...], na mocy którego nakazał A. i J. R. przedłożenie w terminie do dnia [...].03.2006r. opinii technicznej oceniającej, czy sposób odprowadzania wód opadowych z nadbudowanej kondygnacji mieszkalnej nad budynkiem wytwórni wód gazowanych zblokowanej z budynkiem mieszkalnym oraz garażu, usytuowanych na działce o nr ew. [...], spełnia wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z przedłożona opinią techniczną obecny sposób odprowadzania wód opadowych z przedmiotowych obiektów budowlanych jest poprawny. Nie stwierdzono również, aby wykonane odprowadzenie powodowało zalewanie sąsiedniej działki wodami opadowymi. Z tych względów organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...].04.2006r, ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].09. 2006r. utrzymał ją w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28.02. 2007r., w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2339/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzając ją decyzję organu I instancji. W dniu [...].09. 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję Nr [...], odmawiającą przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w sprawie, dotyczącej przedmiotowych obiektów budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28.02. 2007r., który jest wiążący w niniejszej sprawie, zobligował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do ustosunkowania się do wszelkich zarzutów podniesionych przez skarżących we wniosku o wszczęcie przedmiotowego postępowania. Obowiązkiem organu I instancji było merytoryczne ustosunkowanie się do wniosku A. i K. P. z dnia 9.06.2005r. i zbadanie, czy nie zostały naruszone w niniejszej sprawie przepisy budowlane. W piśmie z dnia 17.08.2007r. skarżący wyjaśnili, iż oczekują "wydania decyzji nakazującej przywrócenie zgodności stanu rzeczywistego z prawem". Organ odwoławczy podzielił całkowicie ustalenia faktyczne dotyczące realizacji przedmiotowych obiektów budowlanych poczynione przez organ I instancji i stanowiące podstawę rozstrzygnięcia.. Mając na uwadze żądanie A. i K. P. w przedmiocie wydania decyzji nakazującej "przywrócenie zgodności stanu rzeczywistego z prawem" stwierdzić należy, w ocenie organu odwoławczego, iż z uwagi na legalność i prawidłowość utrzymania obiektów budowlanych, usytuowanych na działce o nr ew. [...] położonej [...] w C. żądanie to jest bezzasadne. Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. i K. [...] P., zarzucając organom naruszenie praw materialnego i procesowego tj art. 4 i 5 oraz 7 Prawa budowlanego w związku z rop. Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 73 i 74 kpa a także art. 78 i 138 kpa w związku z art. 83 ust. 2 i art. 81, 83 Prawa budowlanego poprzez odmowę dokonania ponownej wizji na gruncie i nie powołanie biegłego. Nadto zdaniem skarżących, organy nie wykonały wyroku WSA z dnia 28.02.2007r. i nie odniosły się do wszystkich zarzutów i wniosków skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145§1 pkt 1 ppsa). W rozpoznawanej sprawie skarga została uwzględniona choć nie z przyczyn w niej podniesionych, które jednak Sad nie związany zarzutami skargi, bierze pod uwagę z urzędu. Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 kpa organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, który mógłby stanowić podstawę wydania decyzji. Zdaniem organów lokalizacja otworów okiennych oraz drzwiowych i schodów wejściowych zewnętrznych w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego z dobudowanym garażem jest zgodna z projektem zatwierdzonym ostateczna decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].07.1977r. Tej jednoznacznej oceny dokonują organy obu instancji w sytuacji gdy w aktach postępowania administracyjnego brak zarówno decyzji Urzędu Miejskiego w [...] nr [...] z dnia [...].07.1977r. jak i projektu budowlanego decyzją tą zatwierdzonego. Z akt tych nie wynika nawet, iż organ zwrócił się do inwestora o przedłożenie decyzji i projektu, zaś na k-23 znajduje się enigmatyczna informacja, iż " projekt z decyzją przedłożono komisji do wglądu". Brak powyższej dokumentacji czyni, w ocenie Sądu niemożliwym kontrolę instancyjną jak i prawidłową weryfikacje sadową decyzji organów obu instancji potwierdzających legalność tej części przedmiotowej zabudowy. Prawidłowe i rzetelne postępowanie wyjaśniające w tej części z zachowaniem zasad opisanych w art. 7 i 77 kpa jest tym bardziej uzasadnione, że lokalizacja budynku mieszkalnego z garażem nastąpiła z naruszeniem zarówno obowiązujących w dacie budowy jak i obecnie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Analogiczny zarzut należy postawić organom w kwestii oceny nadbudowy kondygnacji mieszkalnej nad istniejącym budynkiem garażowym. Organy przyjmują ,iż nadbudowa ta zrealizowana została w oparciu o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].07.1990r. i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, co czyni te inwestycje legalną. O ile postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia na podstawie rejestru pozwoleń, iż decyzja nr [...] z dnia [...].07. 1990r. została rzeczywiście wydana ,a więc nie można przyjąć, iż nadbudowa wykonana została w warunkach samowoli budowlanej, o tyle niczym nieuzasadnione jest, przy braku projektu, twierdzenie organów ,że realizacja tej budowy nastąpiła zgodnie z zatwierdzonym projektem. Należy w tym miejscu podkreślić, iż w aktach sprawy rzeczywiście znajduję się decyzja z dnia [...].10.1993r. zezwalającą na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalno-usługowym wraz z załącznikiem w postaci projektu techniczno-roboczego potwierdzającym usytuowanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie od strony działki nr ew. [...], jednak brak jakiejkolwiek urzędowej adnotacji , iż powyższe rozwiązanie , naruszające warunki techniczne, zawarte było w projekcie nadbudowy zatwierdzonym decyzją Nr [...] z [...].07.1990r. Mając powyższe na uwadze, natęży podkreślić, iż w kompetencji organów nadzoru budowlanego, czego zdają się nie dostrzegać skarżący, nie leży badanie legalności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonych nimi projektów. Jednak zadaniem organów w sprawie niniejszej pozostaje zbadanie zgodności zrealizowanych inwestycji z przepisami prawa budowlanego, a w szczególności rozporządzeń wykonawczych w przypadku braku zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, w tej sytuacji stwierdzenie organu odwoławczego o legalności budowy obiektów budowlanych na działce o Nr [...] [...] w C. uznać należy za przedwczesne. Jednocześnie nie można postawić organom zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do prawidłowości sposobu odprowadzenia wód opadowych z przedmiotowych budynków . W sprawie przedłożono opinię techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienie, zaś organowi nie przedstawiono kontrekspertyzy pozwalającej na zakwestionowanie wniosku o zgodności wykonanych rozwiązań z warunkami Rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12.04. 2002r. w sprawie warunków technicznych. Nie budzi także zastrzeżeń postępowanie i rozstrzygnięcia organów w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalnego w kierunku północnym do granicy działek nr Ew. [...] budynek murowany parterowy ( rozlewnia wód gazowanych), którego realizacja nastąpiła na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w [...] Nr [...] z dnia [...].03.1983r. udzielającej J. R. pozwolenia na dobudowę części gospodarczej do budynku mieszkalnego. Z tych wszystkich względów należało uznać, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, a utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji także z naruszeniem art. 138 par. 1 pkt 1 kpa. Wady kontrolowanych przez Sąd decyzji, uzasadniają w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji, sprawy. Rozstrzygnięcie w pkt. II i III wyroku znajduje oparcie w art. 152 i 200 cytowanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło