VII SA/Wa 2050/07
WyrokWSA w Warszawie2008-02-28
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa materialnego, odmawiając nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w sytuacji, gdy brak jest dokumentacji potwierdzającej legalność realizacji obiektów budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 i 77 kpa. Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, a brak kluczowej dokumentacji (decyzji o pozwoleniu na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego) uniemożliwił prawidłową weryfikację legalności realizacji obiektów budowlanych, co czyniło stwierdzenie organu odwoławczego o legalności budowy przedwczesnym.Stan faktyczny
Skarżący domagali się nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w odniesieniu do budynku mieszkalnego z garażem oraz warsztatu do produkcji napojów gazowanych z nadbudowaną częścią mieszkalną. Organy nadzoru budowlanego dwukrotnie umarzały postępowanie, uznając legalność obiektów. Po uchyleniu przez WSA decyzji umarzającej, organ pierwszej instancji odmówił nakazania przywrócenia zgodności, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy, uznając żądanie za bezzasadne z uwagi na legalność obiektów. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz niewykonanie wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących kwotę 760 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Asesor WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. i Kr. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. i K. P. kwotę 760 zł (siedemset sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
VII SA/Wa 2050/07
UZASADNIENIE
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja Nr [...] z dnia [...].10.2007r., działając na podstawie art. 138 par 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania A. i K. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] Nr [...] z dnia [...].09.2007r., odmawiającej nakazania przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w sprawie, dotyczącej obiektów budowlanych tj. budynku mieszkalnego z garażem oraz warsztatu do produkcji napojów gazowanych z nadbudowaną częścią mieszkalna , usytuowanych na działce nr Ew. [...] położonej w C. [...] będącej własnością A. i J. R.- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż w dniu [...].06 2005 r. przeprowadzona została wizja lokalna na działce [...] w C., będącej własnością P. J. R., w trakcie której ustalono, że:
-budynek mieszkalny z dobudowanym garażem usytuowany na w/w terenie zrealizowany został na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] lipca 1977 r. Obiekt powyższy wybudowany został zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, który przewidywał m.in.:
- istnienie w ścianie zachodniej budynku od strony działki o nr ew. [...] otworu okiennego, otworu drzwiowego i schodów wejściowych zewnętrznych,
- istnienie garażu w poziomie przyziemia od strony południowej obiektu, w
odległości 2,20 m od granicy działki.
-rozbudowa budynku mieszkalnego od strony północnej bezpośrednio przy granicy działek o nr ew. [...] zrealizowana została na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...] marca 1983r, udzielającej J. R. pozwolenia na budowę obejmującą dobudowę części gospodarczej do budynku mieszkalnego znajdującego się na działce położonej [...] w C.
Nadbudowa (kondygnacja mieszkalna) nad w/w budynkiem murowanym, pełniącym funkcję wytwórni wód gazowanych zrealizowana została - opierając się na rejestrze pozwoleń z 1990 r. prowadzonym przez Urząd Miejski w C. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].07.1990r. Powiatowy inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznając legalność obiektów budowlanych usytuowanych na działce o nr ew. [...] położonej [...] w C., decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005r, znak: [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie. Na skutek rozpatrzenia odwołania A. i K. P. od powyższej decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].12. 2005 r. uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Ponownie rozpatrując sprawę PINB w C. ustalił, iż wewnętrzna instalacja gazowa w budynku mieszkalno — usługowym, usytuowanym na działce położonej [...] w C. została zrealizowana na podstawie decyzji Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] października I993r. W projekcie techniczno - roboczym wewnętrznej instalacji gazowej, będącym załącznikiem do w/w decyzji znajduje się fragment rzutu parteru (nadbudowa - część mieszkalna warsztatu do produkcji napojów gazowanych), według którego od strony działki o nr ew. [...] znajduje się pokój z otworem okiennym i drzwiami balkonowymi w ścianie.
W wyniku nadbudowy budynku murowanego zlikwidowane zostały otwory okienne od strony północnej w głównej bryle tego budynku oraz wykonane zostało odrębne wejście od strony zachodniej z wykorzystaniem istniejących schodów. Przedmiotowa nadbudowa powstała nad budynkiem wytwórni wód gazowanych, usytuowanym bezpośrednio przy granicy działek o nr ew. [...]. Wykonanie jej w odległości ok. 1,00 m od zachodniej granicy działki spowodowało, że nad tą częścią stropodachu budynku wytwórni powstał taras.
W dniu [...].12. 2005r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał postanowienie nr [...], na mocy którego nakazał A. i J. R. przedłożenie w terminie do dnia [...].03.2006r. opinii technicznej oceniającej, czy sposób odprowadzania wód opadowych z nadbudowanej kondygnacji mieszkalnej nad budynkiem wytwórni wód gazowanych zblokowanej z budynkiem mieszkalnym oraz garażu, usytuowanych na działce o nr ew. [...], spełnia wymagania zawarte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Zgodnie z przedłożona opinią techniczną obecny sposób odprowadzania wód opadowych z przedmiotowych obiektów budowlanych jest poprawny. Nie stwierdzono również, aby wykonane odprowadzenie powodowało zalewanie sąsiedniej działki wodami opadowymi.
Z tych względów organ I instancji decyzją nr [...] z dnia [...].04.2006r, ponownie umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zaś [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...].09. 2006r. utrzymał ją w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28.02. 2007r., w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 2339/06 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzając ją decyzję organu I instancji.
W dniu [...].09. 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wydał decyzję Nr [...], odmawiającą przywrócenia zgodności stanu rzeczywistego z prawem w sprawie, dotyczącej przedmiotowych obiektów budowlanych.
Zdaniem organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28.02. 2007r., który jest wiążący w niniejszej sprawie, zobligował Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] do ustosunkowania się do wszelkich zarzutów podniesionych przez skarżących we wniosku o wszczęcie przedmiotowego postępowania. Obowiązkiem organu I instancji było merytoryczne ustosunkowanie się do wniosku A. i K. P. z dnia 9.06.2005r. i zbadanie, czy nie zostały naruszone w niniejszej sprawie przepisy budowlane.
W piśmie z dnia 17.08.2007r. skarżący wyjaśnili, iż oczekują "wydania decyzji nakazującej przywrócenie zgodności stanu rzeczywistego z prawem". Organ odwoławczy podzielił całkowicie ustalenia faktyczne dotyczące realizacji przedmiotowych obiektów budowlanych poczynione przez organ I instancji i stanowiące podstawę rozstrzygnięcia..
Mając na uwadze żądanie A. i K. P. w przedmiocie wydania decyzji nakazującej "przywrócenie zgodności stanu rzeczywistego z prawem" stwierdzić należy, w ocenie organu odwoławczego, iż z uwagi na legalność i prawidłowość utrzymania obiektów budowlanych, usytuowanych na działce o nr ew. [...] położonej [...] w C. żądanie to jest bezzasadne.
Skargę na powyższą decyzję wnieśli A. i K. [...] P., zarzucając organom naruszenie praw materialnego i procesowego tj art. 4 i 5 oraz 7 Prawa budowlanego w związku z rop. Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002r. poprzez ich niezastosowanie oraz art. 73 i 74 kpa a także art. 78 i 138 kpa w związku z art. 83 ust. 2 i art. 81, 83 Prawa budowlanego poprzez odmowę dokonania ponownej wizji na gruncie i nie powołanie biegłego. Nadto zdaniem skarżących, organy nie wykonały wyroku WSA z dnia 28.02.2007r. i nie odniosły się do wszystkich zarzutów i wniosków skarżących.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145§1 pkt 1 ppsa).
W rozpoznawanej sprawie skarga została uwzględniona choć nie z przyczyn w niej podniesionych, które jednak Sad nie związany zarzutami skargi, bierze pod uwagę z urzędu.
Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wbrew bowiem treści art. 7 kpa organy nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrały w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego, który mógłby stanowić podstawę wydania decyzji.
Zdaniem organów lokalizacja otworów okiennych oraz drzwiowych i schodów wejściowych zewnętrznych w zachodniej ścianie budynku mieszkalnego z dobudowanym garażem jest zgodna z projektem zatwierdzonym ostateczna decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...].07.1977r. Tej jednoznacznej oceny dokonują organy obu instancji w sytuacji gdy w aktach postępowania administracyjnego brak
zarówno decyzji Urzędu Miejskiego w [...] nr [...] z dnia [...].07.1977r. jak i projektu budowlanego decyzją tą zatwierdzonego. Z akt tych nie wynika nawet, iż organ zwrócił się do inwestora o przedłożenie decyzji i projektu, zaś na k-23 znajduje się enigmatyczna informacja, iż " projekt z decyzją przedłożono komisji do wglądu". Brak powyższej dokumentacji czyni, w ocenie Sądu niemożliwym kontrolę instancyjną jak i prawidłową weryfikacje sadową decyzji organów obu instancji potwierdzających legalność tej części przedmiotowej zabudowy. Prawidłowe i rzetelne postępowanie wyjaśniające w tej części z zachowaniem zasad opisanych w art. 7 i 77 kpa jest tym bardziej uzasadnione, że lokalizacja budynku mieszkalnego z garażem nastąpiła z naruszeniem zarówno obowiązujących w dacie budowy jak i obecnie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Analogiczny zarzut należy postawić organom w kwestii oceny nadbudowy kondygnacji mieszkalnej nad istniejącym budynkiem garażowym. Organy przyjmują ,iż nadbudowa ta zrealizowana została w oparciu o ostateczną decyzję Prezydenta Miasta [...] nr [...] z dnia [...].07.1990r. i zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, co czyni te inwestycje legalną. O ile postępowanie wyjaśniające doprowadziło do ustalenia na podstawie rejestru pozwoleń, iż decyzja nr [...] z dnia [...].07. 1990r. została rzeczywiście wydana ,a więc nie można przyjąć, iż nadbudowa wykonana została w warunkach samowoli budowlanej, o tyle niczym nieuzasadnione jest, przy braku projektu, twierdzenie organów ,że realizacja tej budowy nastąpiła zgodnie z zatwierdzonym projektem. Należy w tym miejscu podkreślić, iż w aktach sprawy rzeczywiście znajduję się decyzja z dnia [...].10.1993r. zezwalającą na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w budynku mieszkalno-usługowym wraz z załącznikiem w postaci projektu techniczno-roboczego potwierdzającym usytuowanie otworów okiennych i drzwiowych w ścianie od strony działki nr ew. [...], jednak brak jakiejkolwiek urzędowej adnotacji , iż powyższe rozwiązanie , naruszające warunki techniczne, zawarte było w projekcie nadbudowy zatwierdzonym decyzją Nr [...] z [...].07.1990r.
Mając powyższe na uwadze, natęży podkreślić, iż w kompetencji organów nadzoru budowlanego, czego zdają się nie dostrzegać skarżący, nie leży badanie legalności decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zatwierdzonych nimi projektów. Jednak zadaniem organów w sprawie niniejszej pozostaje zbadanie zgodności zrealizowanych inwestycji z przepisami prawa budowlanego, a w szczególności
rozporządzeń wykonawczych w przypadku braku zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę projektu budowlanego, w tej sytuacji stwierdzenie organu odwoławczego o legalności budowy obiektów budowlanych na działce o Nr [...] [...] w C. uznać należy za przedwczesne. Jednocześnie nie można postawić organom zarzutu błędnego ustalenia stanu faktycznego w odniesieniu do prawidłowości sposobu odprowadzenia wód opadowych z przedmiotowych budynków . W sprawie przedłożono opinię techniczną sporządzoną przez osobę posiadającą wymagane uprawnienie, zaś organowi nie przedstawiono kontrekspertyzy pozwalającej na zakwestionowanie wniosku o zgodności wykonanych rozwiązań z warunkami Rozp. Ministra Infrastruktury z dnia 12.04. 2002r. w sprawie warunków technicznych. Nie budzi także zastrzeżeń postępowanie i rozstrzygnięcia organów w przedmiocie rozbudowy budynku mieszkalnego w kierunku północnym do granicy działek nr Ew. [...] budynek murowany parterowy ( rozlewnia wód gazowanych), którego realizacja nastąpiła na podstawie decyzji Urzędu Miejskiego w [...] Nr [...] z dnia [...].03.1983r. udzielającej J. R. pozwolenia na dobudowę części gospodarczej do budynku mieszkalnego.
Z tych wszystkich względów należało uznać, iż decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] zapadła z naruszeniem art. 7 i 77 kpa, a utrzymująca ją w mocy decyzja organu II instancji także z naruszeniem art. 138 par. 1 pkt 1 kpa.
Wady kontrolowanych przez Sąd decyzji, uzasadniają w konsekwencji uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji I instancji, jako że wskazane uchybienia dotyczą postępowania organów obu instancji. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji, sprawy.
Rozstrzygnięcie w pkt. II i III wyroku znajduje oparcie w art. 152 i 200 cytowanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło