II FSK 752/08
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2009-07-17
Skład orzekający: Stanisław Bogucki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy adwokat lub radca prawny wnoszący skargę we własnej sprawie, który ujawnił swój status zawodowy, jest zobowiązany do uiszczenia wpisu stałego bez wezwania sądu na podstawie art. 221 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że art. 221 P.p.s.a. nakłada obowiązek uiszczenia wpisu stałego bez wezwania na adwokata lub radcę prawnego wnoszącego pismo podlegające takiej opłacie, niezależnie od tego, czy występuje on w charakterze strony, przedstawiciela ustawowego czy pełnomocnika procesowego. Sąd podkreślił, że ratio legis tego przepisu wynika z profesjonalnej wiedzy prawnej adwokatów i radców prawnych, która powinna zapewniać im znajomość obowiązujących przepisów i usprawniać postępowanie. Ujawnienie przez adwokata swojego statusu zawodowego, mimo braku takiego obowiązku, prowadzi do zastosowania rygoru z art. 221 P.p.s.a., a nierówność traktowania wynika z wyboru strony, a nie z działania sądu.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę K. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z powodu nieuiszczenia należnego wpisu stałego. Skarżący, będący adwokatem, wniósł skargę we własnej sprawie, ale nie uiścił wpisu w wysokości 200 zł. Skarga kasacyjna od tego postanowienia została wniesiona przez K. S., który zarzucił WSA naruszenie art. 221 P.p.s.a. poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że adwokat występujący jako strona we własnej sprawie ma obowiązek uiszczenia wpisu stałego bez wezwania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Stanisław Bogucki po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej K. S. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Wa 366/08 odrzucającego skargę K. S. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2007 r., nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.
1. Postanowieniem z dnia 29 lutego 2008 r. o sygn. III SA/Wa 366/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – działając na podstawie art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.) – odrzucił skargę K. S. (dalej: skarżący) na interpretację Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2007 r., nr [...], w przedmiocie pisemnej interpretacji indywidualnej co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego.
2. Uzasadniając postanowienie, WSA stwierdził, że pismem z dnia 15 stycznia 2008 r. skarżący (będący adwokatem, o czym świadczy widniejąca pod skargą pieczątka: "K. S. adwokat"), wniósł skargę na w.w. interpretację, jednakże od skargi tej nie został uiszczony należny wpis. Powołując art. 221 P.p.s.a., wskazano, że należny w sprawie wpis od skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie ma charakter wpisu stałego, gdyż określony został na podstawie § 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie RM) i wynosi 200 zł. Tymczasem z akt sprawy wynika, że przy wnoszeniu skargi skarżący nie uiścił należnego od niej wpisu stałego, a co za tym idzie uchybił wymogom wynikającym z art. 221 P.p.s.a. Podkreślono, że wymóg opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej dotyczy adwokatów lub radców prawnych bez względu na to, w jakiej roli procesowej występują. Adwokat lub radca prawny będący stroną postępowania składający we własnej sprawie skargę podlegającą wpisowi stałemu ma obowiązek jego uiszczenia bez wezwania ze strony sądu (por. postanowienie NSA z dnia 21 września 2006 r., II OZ 915/06, niepubl.).
3. Skargę kasacyjną od w.w. postanowienia WSA do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł skarżący (reprezentowany przez pełnomocnika – radcę prawnego), zaskarżając to postanowienie w całości. Powołując art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jako podstawę skargi kasacyjnej wskazano naruszenie art. 221 P.p.s.a., poprzez błędną wykładnię wyrażającą się w przyjęciu tezy, że osoba wykonująca zawód adwokata lub radcy prawnego, składając skargę na decyzję administracyjną podlegającą wpisowi stałemu w sprawie osobistej ma obowiązek uiszczenia wpisu bez wezwania sądu tak samo jak adwokat lub radca prawny występujący w sprawie w charakterze pełnomocnika procesowego, co Sąd wnioskuje z odpowiedniego zastosowania art. 175 § 1 i 2 P.p.s.a. do interpretacji art. 221 P.p.s.a. W ocenie wnoszącego skargę kasacyjną:
(1) powyższe rozumowanie Sądu jest obarczone błędem logicznym, polegającym na zastosowaniu wnioskowania a contrario wobec normy przepisu, który ma charakter normy wyjątkowej i jest przepisem określającym obowiązek wnoszącego pismo, i jako taki winien być interpretowany ściśle, a przeprowadzone przez Sąd wnioskowanie oraz rozszerzająca wykładnia – w świetle zasad wykładni przepisów – jest zabiegiem nie przynoszącym pożądanych efektów czy wręcz niedopuszczalnym;
(2) z art. 175 § 2 P.p.s.a., który dotyczy szczególnej regulacji, tj. przymusu adwokackiego obowiązującego na etapie wnoszenia skargi kasacyjnej, a więc postępowania określonego w innym dziale niż dział regulujący postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym, nie wynika, że korelatem uprawnienia do osobistego sporządzenia środka odwoławczego jest obowiązek wypełnienia szczególnych wymogów co do pism wnoszonych na innych etapach postępowania;
(3) z art. 193 P.p.s.a., który upoważnia sąd do odpowiedniego stosowania przed NSA przepisów obowiązujących przed wojewódzkim sądem administracyjnym, nie wynika, że taka operacja myślowa jest możliwa w odwrotnym kierunku, tj. że w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym jest możliwe stosowanie przepisów obowiązujących przed NSA, co oznacza, że brak jest upoważnienia do interpretowania art. 221 P.p.s.a. przy zastosowaniu art. 175 P.p.s.a.;
(4) prawo do sporządzenia i wniesienia skargi przez stronę nie wynika z procesowego upoważnienia, tj. udzielenia pełnomocnictwa, lecz z materialnoprwanego statusu strony; strona dysponuje uprawnieniem nie tylko do składania oświadczeń i wniosków procesowych, lecz również do składania materialnych oświadczeń woli, do czego pełnomocnik procesowy nie jest uprawniony, o ile nie otrzymał wyraźnego umocowania w tym względzie;
(5) w sytuacji, gdy Sąd nie ma prawnej możliwości (ustawowego uprawnienia) zobowiązania strony postępowania do wylegitymowania się, czy nie wykonuje zawodu adwokata i radcy prawnego, wykładnia art. 221 § 1 P.p.s.a nakładająca na stronę, która sama ujawniła fakt wykonywania zwodu adwokata, dodatkowe obowiązki w zakresie uiszczenia wpisu bez wezwania Sądu jest wykładnią sprzeczną z wzorcem konstytucyjnym art. 32 ust. 1 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ze zm.; dalej: Konstytucja RP); uzasadnia to również wadliwość odpowiedniego posługiwania się art. 175 P.p.s.a., bowiem w przeciwieństwie do art. 221 P.p.s.a., przepis ten nakazuje wylegitymować się z posiadanych uprawnień do sporządzenia skargi kasacyjnej.
Powołując się na w.w. podstawy kasacyjne, wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono, że wnosząc skargę skarżący działał jako osoba fizyczna niewykonująca konkretnego zawodu, a nie jako adwokat, a tym bardziej nie w ramach przymusu adwokacko - radcowskiego. Natomiast ilekroć w ustawie – P.p.s.a. użyte jest pojęcie adwokat lub radca prawny, oznacza ono osobę działającą w charakterze pełnomocnika procesowego. Wyjątek od tej zasady przewiduje wyłącznie art. 175 § 1 P.p.s.a., czego konsekwencją jest konieczność wskazania, że osoba sporządzająca środek odwoławczy legitymuje się uprawnieniami zawodowymi. Skarżący wskazał, że zgodnie z szeroko prezentowanym stanowiskiem doktryny art. 221 P.p.s.a. nie dotyczy adwokatów i radców prawnych występujących w charakterze strony czy w charakterze przedstawiciela ustawowego. Skarżący posiadał zdolność sądową i procesową w zakresie wniesienia skargi na pisemną interpretację prawną wydaną w jego indywidualnej sprawie. Fakt wykonywania przez niego zawodu adwokata pozostaje bez znaczenia dla oceny zdolności sądowej i zdolności procesowej, ani też nie może być źródłem jego gorszej sytuacji jako strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w porównaniu z innymi osobami wykonującymi zawód adwokata, które przy wnoszeniu skargi nie ujawniły tego, że wykonują zawód adwokata. Takie zróżnicowanie dopuszczalne jest, gdy istnieje obowiązek działania przez adwokata, a strona korzysta z własnych uprawnień zawodowych. Wtedy nakłada na siebie również określone rygory. Niedopuszczalna jest sytuacja nierównoprawnego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji procesowej: adwokata, który ujawnia swój zawód lub którego profesja jest znana sądowi i innego adwokata, nieujawniającego swego zawodu, który nie podlegałby szczególnym rygorom.
W ocenie skarżącego nie można się zgodzić ze stanowiskiem Sądu I instancji, że ustawodawca bez względu na to, w jakiej roli adwokat występuje w sprawie (pełnomocnika czy strony), nakłada na niego wszystkie wymagania, które ustawa wiąże z czynnościami adwokata, w tym wynikające z art. 221 P.p.s.a. Zwrócono uwagę, że w art. 175 P.p.s.a. mowa jest o uprawnieniu do sporządzenia skargi kasacyjnej, a art. 221 P.p.s.a. wprowadza wymóg opłacenia pism wnoszonych przez adwokata lub radcę prawnego. Doktryna i orzecznictwo wyraźnie rozdzielają czynność "sporządzenia środka odwoławczego" od czynności "wniesienia pisma" w postępowaniu sądowoadministracyjnym, stąd też dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 221 P.p.s.a. jest wadliwa, albowiem czynność sporządzenia pisma nie jest czynnością tożsamą z wniesieniem pisma. Podkreślono, że ze szczególnego uprawnienia, to jest z faktu, że status zawodowy adwokata lub radcy legitymuje stronę do osobistego sporządzenia skargi kasacyjnej, nie można wywodzić istnienia obowiązku działania jak pełnomocnik procesowy przy wniesieniu każdego pisma, tj. obowiązku wnoszenia opłat stałych bez wezwania sądu na każdym etapie postępowania. Skarżący podniósł, że brak instrumentów po stronie Sądu do badania statusu zawodowego stron w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, prowadzi do absurdalnego sposobu interpretacji art. 221 P.p.s.a., że obowiązek wniesienia wpisu od skargi w sprawie osobistej adwokata powstaje tylko wówczas, gdy adwokat sam ujawni swoją profesję, czy jest osobiście lub z urzędu znany sądowi. Dokonana przez Sąd I instancji wykładnia art. 221 P.p.s.a. wyprowadza określone obowiązki z przepisów, które wprost takiego obowiązku nie artykułują. Jest to twórcza interpretacja, która oparta zostaje na bardzo szerokim interpretowaniu norm o charakterze ścisłego obowiązku i mających charakter wyjątku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
4. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy zaznaczyć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający sprawę podziela w całej rozciągłości pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 22 sierpnia 2008 r. o sygn. I FSK 833/08 i I FSK 832/08 (opubl.: POP 2008/6/75) oraz z dnia 26 lutego 2009 r. o sygn. II FSK 280/09, z dnia 24 kwietnia 2007 r. o sygn. II GZ 68/07 i z dnia 21 września 2006 r. o sygn. I OZ 1293/06 (nie publ.).
Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej stwierdzić więc należy, że skarżący nie kwestionuje ani tego, że od skargi należny był wpis stały, ani tego, że wykonuje on zawód adwokata. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do kwestionowania przyjęcia przez Sąd I instancji istnienia po stronie skarżącego obowiązku uiszczenia wpisu stałego bez wezwania z racji statusu zawodowego strony. W ocenie skarżącego występowanie przez niego w sprawie w charakterze strony, a nie pełnomocnika procesowego powodowało brak możliwości po stronie Sądu I instancji zastosowania art. 221 P.p.s.a., a w konsekwencji odrzucenia skargi jako nieopłaconej. Argumentacja skarżącego oparta jest o twierdzenie, że WSA w Warszawie w sposób nieuprawniony zastosował odpowiednio art. 175 P.p.s.a. przy interpretacji art. 221 P.p.s.a.
5. W myśl art. 221 P.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Z kolei zgodnie z art. 175 P.p.s.a., na który w swoich rozważaniach powołuje się wnoszący skargę kasacyjną, skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, a od tego obowiązku zwolnieni są sporządzający skargę kasacyjną: sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo gdy skargę kasacyjną wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich.
Należy podkreślić, że z zaskarżonego postanowienia nie wynika, by Sąd I instancji oparł swe rozstrzygnięcie na interpretacji art. 221 P.p.s.a. wynikającej z odpowiedniego zastosowania art. 175 P.p.s.a. W swych rozważaniach WSA w Warszawie zastosował wyłącznie art. 221 P.p.s.a. i przepisy rozporządzenia RM. Przypisanie Sądowi I instancji rozumowania opartego na wnioskach wywiedzionych z art. 175 P.p.s.a. jest ze strony skarżącego supozycją nieznajdującą potwierdzenia w treści zaskarżonego orzeczenia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest to przypuszczenie błędne, bowiem odwoływanie się do art. 175 P.p.s.a. przy wykładni art. 221 P.p.s.a. nie jest konieczne, a zatem w braku odniesienia się do art. 175 P.p.s.a. w zaskarżonym postanowieniu przyjąć należy, że przepis ten nie miał znaczenia przy rozpatrywaniu sprawy przez WSA. Stąd też argumentacja skarżącego dotycząca rzekomego odpowiedniego zastosowania przez Sąd I instancji art. 175 P.p.s.a. nie zasługuje na uwzględnienie.
6. Stanowisko skarżącego, że ustawodawca różnicuje sytuację adwokata i radcy prawnego w zależności od tego, w jakiej roli występują oni w postępowaniu sądowoadministracyjnym, a zwłaszcza przeciwstawianie w tym zakresie art. 175 i art. 221 P.p.s.a., nie znajduje uzasadnienia w świetle wykładni językowej przepisów ustawy – P.p.s.a. Wskazać należy, że ani art. 221, ani art. 175 P.p.s.a. nie wskazują na rolę procesową adwokata (radcy prawnego) w postępowaniu.
Zgodzić się trzeba ze skarżącym, że z art. 175 P.p.s.a. wynika, że przepis ten odnosi się do wszelkich ról procesowych, w jakich może w sprawie występować adwokat (radca prawny). Wniosek taki należy wywieść z zestawienia § 1 i 2 tego przepisu, a zatem z faktu niewskazania w katalogu podmiotów wymienionych w art. 175 § 2 P.p.s.a. adwokata czy radcy prawnego, co prowadzi do konkluzji, że adwokat bądź radca prawny występujący we własnej sprawie podlega dyspozycji art. 175 § 1 P.p.s.a. Jednakże nie znajduje uzasadnienia twierdzenie skarżącego, że art. 175 § 1 P.p.s.a. stanowi wyjątek od reguły i że do analogicznej konkluzji prowadzi analiza art. 221 P.p.s.a. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowanie "pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego" nie potwierdza stanowiska strony, że mowa w tym przepisie jedynie o adwokacie (radcy prawnym) jako pełnomocniku strony. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyby ustawodawca miał na celu zróżnicowanie obowiązku obciążającego adwokata (radcę prawnego) na mocy art. 221 P.p.s.a. w zależności od roli procesowej, w jakiej występuje on w postępowaniu sądowoadministracyjnym, sformułowałby treść tego przepisu odmiennie, podkreślając status adwokata (radcy prawnego) jako pełnomocnika procesowego strony. Osiągnięcie takiego efektu byłoby możliwe poprzez wskazanie, że, przykładowo: obowiązek uiszczenia wpisu stałego od pisma, które takiej opłacie podlega, dotyczy "pism wnoszonych przez pełnomocnika strony będącego adwokatem lub radcą prawnym". Stanowisko Sądu w tym zakresie wspiera wykładnia systemowa, wskazać bowiem można na art. 104 P.p.s.a., w którym mowa jest o zaostrzonych wymogach w przypadku, "gdy stronę zastępuje adwokat lub radca prawny". Biorąc pod uwagę fakt, że art. 221 P.p.s.a nie zawiera podobnego doprecyzowania, uzasadniony w świetle wykładni językowej jest wniosek, że nie można ograniczyć obowiązku z art. 221 P.p.s.a. wyłącznie do adwokatów (radców prawnych) występujących w charakterze pełnomocników procesowych. Stąd też, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku wniesienia pisma podlegającego opłacie stałej przez adwokata lub radcę prawnego, niezależnie od tego czy występuje on w postępowaniu sądowoadministracyjnym w charakterze strony, przedstawiciela ustawowego czy też pełnomocnika procesowego, ciąży na tym adwokacie lub radcy prawnym obowiązek uiszczenia tejże opłaty bez wezwania, zgodnie z art. 221 P.p.s.a. Konsekwencją braku należytego opłacenia takiego pisma jest pozostawienie go bez rozpoznania albo odrzucenie, w zależności od rodzaju pisma procesowego.
Stanowisko strony nie jest również zasadne z punktu widzenia wykładni celowościowej. Ratio legis dodatkowych obowiązków nałożonych na adwokatów czy radców prawnych i obwarowanie ich wykonania ostrzejszymi rygorami jest bowiem bezpośrednio powiązane z faktem, że osoby te legitymują się wykształceniem prawniczym, co implikuje znajomość obowiązujących przepisów prawnych. Celem art. 221 P.p.s.a. jest zapewnienie sprawności postępowania sądowego w oparciu o profesjonalną wiedzę, którą dysponuje dany podmiot. Za przyjęciem takiej zasady, jak podkreśla się w doktrynie, przemawia założenie, że profesjonalistom, tj. adwokatom i radcom prawnym, zakres i wysokość opłat stałych - wpisów w wysokości stałej - powinny być znane. Regulacja ta ma na celu przede wszystkim usprawnienie i przyśpieszenie postępowania . Nie jest przy tym zasadne twierdzenie, że adwokat traci przymiot "profesjonalizmu" tylko dlatego, że zmianie ulega jego rola procesowa. Nie można uznać za usprawiedliwione mniemania skarżącego, że ustawodawca zakłada, że adwokat (radca prawny) w jednym przypadku posiada wiedzę na temat tego, kiedy powinien uiścić wpis bez wezwania sądu, a w drugim przypadku nie można od niego takich wiadomości oczekiwać. Wzywanie strony do uiszczenia wpisu stałego, mimo że jego wysokość wynika z przepisów prawa, jest związane z wynikającą z art. 6 P.p.s.a. zasadą udzielania pomocy stronom. Zasada ta ma zapobiec nierówności stron w postępowaniu sądowoadministracyjnym, która może wynikać z nieznajomości prawa przez jedną z nich. Nie powinno ulegać wątpliwości, że adwokat (radca prawny) dysponuje odpowiednią wiedzą prawniczą do sprawnego działania przed sądem administracyjnym, niezależnie od tego, w jakim charakterze przed tym sądem występuje. Brak jest więc powodu, dla którego podmiot taki miałby być chroniony przed skutkami nienależytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej, w przypadku gdy art. 221 P.p.s.a. nie wskazuje jednoznacznie na zróżnicowanie jego sytuacji w zależności od jego roli procesowej.
Podsumowując powyższe rozważania wskazać należy, że art. 221 P.p.s.a. wiąże skutki wynikające z nienależytego opłacenia pisma podlegającego opłacie stałej z wniesieniem pisma przez adwokata lub radcę prawnego, co oznacza, że do zastosowania tego przepisu konieczne jest stwierdzenie, że dana osoba jest adwokatem lub radcą prawną i że osoba ta wniosła pismo, o którym w tym przepisie mowa. Spełnienie obu tych przesłanek powoduje, że znajduje zastosowanie rygor wynikający z art. 221 P.p.s.a. Ponieważ w rozpoznawanej sprawie nie był kwestionowany ani status osoby wnoszącej pismo jako adwokata, ani fakt samego "wniesienia" pisma przez tę osobę, ani też okoliczność, czy wniesione pismo podlegało opłacie stałej i czy zostało "nienależycie opłacone", stwierdzić należy, że WSA w Warszawie uprawniony był do zastosowania art. 221 P.p.s.a., ponieważ spełnione zostały wszelkie wymienione w tym przepisie przesłanki.
Podkreślić należy, że analogiczne stanowisko, co prawda w zakresie skargi kasacyjnej, zajmował już zarówno Sąd Najwyższy (postanowienie z dnia 10 marca 2005 r., III CZ 2/05, OSP 2007/11/135), jak i Naczelny Sąd Administracyjny (postanowienie z dnia 21 września 2006 r., II OZ 915/06, ONSAiWSA 2007/3/66).
7. O ile podzielić można pogląd przedstawiony w skardze kasacyjnej odnoszący się do różnic pojęciowych między "sporządzeniem" a "wniesieniem" pisma, to jednak w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kwestia ta nie ma znaczenia w sprawie, bowiem z akt wynika, że skarżący zarówno sporządził jak i wniósł skargę, czego w żaden sposób nie kwestionowano. Stąd też rozróżnienie wskazanych pojęć nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
8. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela stanowiska strony w kwestii naruszenia przez przedstawioną powyżej wykładnię art. 221 P.p.s.a. wzorca konstytucyjnego z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. W ocenie skarżącego wykładnia ta prowadzi do nierównoprawnego traktowania podmiotów znajdujących się w tej samej sytuacji procesowej: adwokata, który występując w charakterze strony ujawni swój zawód i adwokata, który tego nie uczyni. Jak słusznie zauważa autor skargi kasacyjnej, sąd administracyjny nie dysponuje możliwością zobowiązania strony składającej skargę do wykazania, że nie posiada ona tytułu zawodowego adwokata lub radcy, jednakże nie oznacza to, że w przypadku dobrowolnego ujawnienia swego statusu zawodowego strona będąca adwokatem (radcą prawnym) ponosi wszelkie wynikające z tego konsekwencje. Nie ulega wątpliwości, że zawód adwokata jest zawodem mającym znaczenie z punktu widzenia postępowania sądowoadministracyjnego, z czego skarżący powinien zdawać sobie sprawę. Ujawnienie przez niego tej okoliczności, mimo braku takiego obowiązku, wskazuje, że chciał on ze swego statusu zawodowego w postępowaniu korzystać, co prowadzi do określonych konsekwencji, między innymi zastosowania rygoru z art. 221 P.p.s.a. przy spełnieniu wskazanych w tym przepisie przesłanek. Sytuacja takiego podmiotu, wbrew mniemaniu autora skargi kasacyjnej, nie jest tożsama z sytuacją adwokata (radcy prawnego), który w postępowaniu nie ujawnił swego zawodu, a nierówność traktowania obu podmiotów wynika z wyboru osoby świadomie ujawniającej swój status zawodowy, a nie z działania sądu. Sąd miałby bowiem podstawy do identycznego potraktowania każdego adwokata (radcy prawnego), który zachowałby się tak jak skarżący. Skoro zaskarżone postanowienie było wynikiem dobrowolnego działania strony (świadomie stawiającej się w sytuacji prawnej odmiennej od tej, w której znajdowałaby się, gdyby tego działania nie podjęła) nie sposób uznać, że WSA w Warszawie, wyciągając z tej okoliczności określone konsekwencje prawne, naruszył konstytucyjną zasadę równości wobec prawa.
9. Kierując się wyżej wymienionymi względami Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło