VI SA/Wa 1430/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2008 r sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] maja 2005 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego J. K. z Kancelarii Prawniczej "E." S.C. ul. [...] kwotę 1217 (jeden tysiąc dwieście siedemnaście) złotych powiększoną o 22% podatku od towarów i usług tj. o kwotę 267,74 (dwieście sześćdziesiąt siedem i 74/100) złotych tytułem kosztów zastępstwa procesowego przyznanego z urzędu Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2005r., znak [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy nałożył na skarżącego Z. T. karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji oraz 150 zł za skrócenie czasu odpoczynku kierowcy. Ustalono, że w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] podczas kontroli przewozu przez skarżącego w dniu [...] października 2004 r. pojazdem marki R. o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki T. o nr rej. [...] stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podczas kontroli stwierdzono również skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub na potrzeby własne, na wykresówce datowanej 1 października – 4 października 2004 r. Pojazdem kierował Pan Z. K. Zostało to udokumentowane w protokole kontroli Nr [...] . Ustalono, że skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie tego transportu. Zdaniem organu prowadzenie działalności gospodarczej bez licencji stanowiło naruszenie art. 5 ust.1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Z tego powodu decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wymierzono skarżącemu karę pieniężną min. w wysokości 8 000 zł. Za prawną podstawę tej decyzji przyjęto art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym i lp. 1.1.1 złącznika do ww. ustawy. Zdaniem organu dokumenty z akt spraw wskazują, iż skarżący w chwili kontroli odbywającej się dnia 4 listopada 2004 r. nie posiadał licencji na wykonywanie transportu drogowego. Organ stwierdził, iż dobowy odpoczynek został skrócony łącznie o 3 godziny. Biorąc powyższe pod uwagę zgodnie z art. 92 ust.1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców lub przepisów wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Niedochowanie wskazanej normy powoduje obowiązek zastosowania lp. 1.11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którą skrócenie dziennego okresu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego czy też przewozu na potrzeby własne przewiduje sankcje: a/ o czas do jednej godziny - 50 złotych, b/ za każdą rozpoczętą kolejną godzinę – 50 złotych. Podniesiono, że art. 8 ust 1 sekcja V rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. NR 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (OJ.L.85.370.1) stanowi o tym, że w każdym 24 - godzinnym okresie kierowca korzysta z dziennego okresu odpoczynku, wynoszącego co najmniej 11 kolejnych godzin, który to okres może być skrócony do minimum dziewięciu kolejnych godzin, nie częściej niż trzy razy w każdym tygodni, pod warunkiem, że przed upływem następnego tygodnia otrzyma równoważny okres odpoczynku, stanowiący rekompensatę. W dni, kiedy odpoczynek jest nie skrócony zgodnie z pierwszym akapitem, może być wykorzystany w dwóch lub trzech oddzielnych okresach w ciągu 24 godzin, z których jeden musi trwać, co najmniej osiem kolejnych godzin. W takim przypadku minimalna długość odpoczynku będzie zwiększona do 12 godzin. W każdym 30 – godzinnym okresie, gdy pojazd jest prowadzony, co najmniej przez dwóch kierowców, każdy kierowca będzie uprawniony do okresu odpoczynku trwającego nie mniej niż osiem kolejnych godzin. Dzienny okres odpoczynku może być wykorzystywany w pojeździe, jeśli jest on wyposażony w miejsce do spania i znajduje się na postoju. Skargę na powyższe decyzje wniósł skarżący wnosząc o ich uchylenie. Wskazał, że NSA m.in. w wyroku z dnia 27 września 2006 r. (I OSK 1261/05) wyjaśnił, że nałożenie kary pieniężnej za naruszenie przepisów wspólnotowych jest możliwe dopiero od 29 lipca 2005 r. tj. od dnia wejścia w życie nowelizacji ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 180, poz.1497). Organ podtrzymał argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej także: p.p.s.a.). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 92. ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr 125, poz.1371 ze zm.) transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy podlegają karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 15 000 zł. Przepis Lp. 1.1.1 załącznika do ustawy sankcjonuje karą pieniężną w wysokości 8 000 zł wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji, z wyłączeniem taksówek. Podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 4 listopada 2004 r. w miejscowości R. na drodze krajowej nr [...] pojazdu marki R. o nr rej. [...] wraz z przyczepą marki T. o nr rej. [...] stwierdzono wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji. Podczas kontroli stwierdzono również skrócenie dziennego czasu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne, na wykresówce datowanej 01.10-04.10.2004 r. Pojazdem kierował Pan Z. K. Zostało to udokumentowane w protokole kontroli Nr [...]. Art. 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, wskazuje, że podjęcie i zarobkowe wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego, zwanej dalej "licencją". Licencji udziela się na czas oznaczony, nie krótszy niż 2 lata i nie dłuższy niż 50 lat, uwzględniając wniosek przedsiębiorcy. Przedsiębiorcy udziela się licencji, z zastrzeżeniem art. 6, jeżeli: 1) członkowie organu zarządzającego osoby prawnej, osoby zarządzające spółką jawną lub komandytową, a w przypadku innego przedsiębiorcy – osoby prowadzące działalność gospodarczą, spełniają wymogi dobrej reputacji; wymóg dobrej reputacji nie jest spełniony lub przestał być spełniany przez te osoby, jeżeli: a) zostały skazane prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu, b) zostały uznane za niezdolne do wykonywania zawodu przewoźnika drogowego na podstawie odrębnych przepisów, 2) przynajmniej jedna z osób zarządzających przedsiębiorstwem legitymuje się certyfikatem kompetencji zawodowych, 3) posiada zabezpieczenie w postaci: środków pieniężnych dostępnych przez okres posiadania licencji, poręczeń albo gwarancji bankowych, poręczeń osób fizycznych lub prawnych, obligacji państwowych, zastawu na papierach wartościowych gwarantowanych przez Skarb Państwa, gwarancji ubezpieczeniowych, polis ubezpieczeniowych autocasco lub weksli w wysokości: a) na pierwszy pojazd samochodowy przeznaczony do transportu drogowego- 9.000 euro, b) na każdy następny pojazd samochodowy – 5.000 euro, 4) przedsiębiorca sam wykonujący przewozy i zatrudnieni przez przedsiębiorcę kierowcy mają świadectwa kwalifikacji określone przepisami prawa o ruchu drogowym oraz nie byli skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, wiarygodności dokumentów lub ochronie środowiska, 5) posiada tytuł prawny do dysponowania pojazdem lub pojazdami samochodowymi spełniającymi wymagania techniczne określone przepisami prawa o ruchu drogowym, którymi transport drogowy ma być wykonywany. Zgodnie z art. 103 ust. 3 o transporcie drogowym przedsiębiorcy prowadzący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie krajowego drogowego przewozu rzeczy obowiązani są, do dnia uzyskania przez Rzeczypospolitą Polską członkowstwa w Unii Europejskiej uzyskać licencję na wykonywanie tego transportu pod rygorem wygaśnięcia dotychczasowych uprawnień o ile takowe posiadali. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie ustalenia faktyczne dokonane przez organ nie zostały przez skarżącego skutecznie zakwestionowane. Podczas kontroli przewozu wykonywanego przez skarżącego w dniu 4 października 2004 r. stwierdzono, że wykonywano transport drogowy (zarobkowy przewóz rzeczy). Skarżący nie posiadał licencji na wykonywanie tego transportu. Okoliczności te nie są sporne i przyznano je w toku instancji. Decyzją Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego utrzymaną w mocy decyzją organu II instancji z dnia [...] maja 2005 r. , wymierzono skarżącemu karę pieniężną w wysokości 8 000 zł. Za prawną podstawę tej decyzji przyjęto art. 92 ust.1 ustawy o transporcie drogowym i lp.1.1.1 złącznika do ww. ustawy. W chwili kontroli skarżący licencji nie miał, a mimo to wykonywał transport drogowy. Decyzja licencyjna ma charakter konstytutywny, a nie deklaratywny, tj. wywiera skutki prawne dopiero od dnia jej wydania, a nie wcześniej, np. od chwili złożenia wniosku o jej wydanie czy też jej "opłacenia". Skarżący winien rozpocząć wykonywanie transportu drogowego zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym a więc po uzyskaniu wymaganej licencji. Stwierdzono też naruszenie przepisów o czasie pracy kierowców polegające na skróceniu czasu odpoczynku kierowcy. Ten czas skrócono o 3 godziny, przy wykonywaniu transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne. Art. 8 ust. 1 sekcja V rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 20 grudnia 1985 r. NR 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (OJ.L.85.370.1) stanowi o tym, że w każdym 24 - godzinnym okresie kierowca korzysta z dziennego kresu odpoczynku, wynoszącego co najmniej 11 kolejnych godzin, który to okres może być skrócony do minimum dziewięciu kolejnych godzin, nie częściej niż trzy razy w każdym tygodniu, pod warunkiem, że przed upływem następnego tygodnia otrzyma równoważny okres odpoczynku, stanowiący rekompensatę. W dni, kiedy odpoczynek jest nie skrócony zgodnie z pierwszym akapitem, może być wykorzystany w dwóch lub trzech oddzielnych okresach w ciągu 24 godzin, z których jeden musi trwać, co najmniej osiem kolejnych godzin. W takim przypadku minimalna długość odpoczynku będzie zwiększona do 12 godzin. W każdym 30 – godzinnym okresie, gdy pojazd jest prowadzony, co najmniej przez dwóch kierowców, każdy kierowca będzie uprawniony do okresu odpoczynku trwającego nie mniej niż osiem kolejnych godzin. Dzienny okres odpoczynku może być wykorzystywany w pojeździe, jeśli jest on wyposażony w miejsce do spania i znajduje się na postoju. Z protokołu kontroli oraz materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika (kserokopia wykresówki), że w dniu 4 listopada 2004 r. – podczas kontroli – w kontrolowanym pojeździe, na okazanej wykresówce z dnia 1 października – 4 października 2004r, kierowca, Pan Z. K., rozpoczął jazdę dnia 1 października o godz.07.00, a rozpoczęty o 01.05 odpoczynek został skrócony łącznie o 3 godziny do wymaganego odpoczynku 9 – cio godzinnego. Biorąc powyższe pod uwagę organ zgodnie z art. 92 ust. 1 pkt 2 i 6 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy lub przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców lub przepisów wiążących Rzeczypospolitą Polską umów międzynarodowych, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Niedochowanie wskazanej normy powoduje obowiązek zastosowania lp. 1.11.1 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którą skrócenie dziennego okresu odpoczynku, przy wykonywaniu transportu drogowego czy też przewozu na potrzeby własne przewiduje sankcje: a/ o czas do jednej godziny – 50 złotych, b/ za każdą rozpoczętą kolejną godzinę – 50 złotych. Z tego powodu została nałożona kara pieniężna w wysokości 150 zł. za skrócenie czasu odpoczynku kierowcy. Na mocy Traktatu o przystąpieniu Rzeczypospolitej Polskiej do Unii Europejskiej zaczęło obowiązywać w Polsce prawo Unii Europejskiej, w tym jako prawo wtórne. Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz Rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w sprawie transportu drogowego, które stanowi, że "stosowanie urządzeń rejestrujących mogących wskazywać okresy aktywności określone w rozporządzeniu (EWG) nr 3820/84 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego ma na celu zapewnienie skutecznej kontroli stosowania tego prawodawstwa". Ustawodawstwo to ma na celu poprawę warunków pracy i bezpieczeństwa drogowego, a dla realizacji tego celu określa standardy w regulacji czasu pracy kierowców. Rozporządzenia te stały się częścią krajowych systemów prawnych i mają zastosowanie w Państwach Członkowskich. Stosowanie do treści Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 istnieje obowiązek instalowania urządzeń rejestrujących w pojazdach zarejestrowanych w Państwach Członkowskich, przy czym niektóre z tych pojazdów mogą zostać wyłączone z zakresu niniejszego rozporządzenia. W załączniku do ustawy o transporcie drogowym, jak już wyżej zostało powiedziane, została przewidziana stosowna kara za tego rodzaju przewinienia. Mając powyższe na uwadze, Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę nie podziela ogólnej zasady przyjętej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 września 2006 r., sygn. akt. I OSK 1261/05, że "za naruszenie przepisów wspólnotowych dotyczących przewozów drogowych możliwe jest nałożenie kary od dnia 21 grudnia 2005 r. tj. od wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 180, poz.1479)". Jeżeli Rozporządzenie EWG nr 3821/85 zawiera normę ogólną w sprawie zainstalowania w pojazdach urządzeń rejestrujących oraz używania tzw. wykresówek i odsyła w zakresie ustalania kar do ustawodawstwa każdego z Państw Członkowskich, a takim państwem jest Polska i w prawie polskim znajdują się uregulowania w zakresie nałożenia kary za nieprawidłowe zastosowanie czasu odpoczynku, to przepisy ustawy o transporcie drogowym mają zastosowanie w tego rodzaju sprawach (por. I OSK 490/06). Należy zauważyć, że wysokość nakładanych za dane naruszenie kar pieniężnych jest ściśle określona w załączniku do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym i nie ma możliwości ich anulowania, bądź zmniejszenia, gdyż ustawa o transporcie drogowym nie przewiduje takich wyłączeń, a kara jest sztywno określona i wynika wprost z załącznika do ustawy o transporcie drogowym. Strona może zwrócić się o anulowanie lub rozłożenie na raty kary pieniężnej do [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego, który jest właściwy w tej kwestii. Z przytoczonych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji.