II OSK 1676/08

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2009-10-13

Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Zygmunt Niewiadomski, Jerzy Stankowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy może stwierdzić nieważność decyzji o odmowie wymeldowania osoby z pobytu stałego, jeśli osoba ta posiada jednocześnie ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innym lokalu, a prawidłowość tego czasowego zameldowania nie została wcześniej zakwestionowana?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy nie może skutecznie kwestionować opuszczenia przez stronę miejsca stałego zameldowania i stwierdzać nieważności decyzji o odmowie wymeldowania, jeśli strona posiada ważne zameldowanie na pobyt czasowy w innym lokalu, a prawidłowość tego czasowego zameldowania nie została wcześniej wyeliminowana z obrotu prawnego. Dopóki czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z prawem, nie można kwestionować zameldowania na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku WSA w Warszawie, który uchylił decyzję Ministra stwierdzającą nieważność decyzji Wójta Gminy Białe Błota o odmowie wymeldowania D. G. z pobytu stałego. Postępowanie o wymeldowanie wszczęto na wniosek właścicielki lokalu, która twierdziła, że D. G. opuściła lokal. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uznał, że D. G. opuściła miejsce pobytu stałego i jej pobyt w Bydgoszczy utracił charakter czasowy. WSA uznał, że dopóki nie wyeliminowano z obrotu prawnego czasowego zameldowania D. G. w Bydgoszczy, nie można było skutecznie twierdzić, że opuściła ona miejsce stałego zameldowania w Białych Błotach.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno Sędziowie: Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski (spr.) Sędzia NSA Jerzy Stankowski Protokolant Karolina Kubik po rozpoznaniu w dniu 13 października 2009 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2567/07 w sprawie ze skargi D. G. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2008 r. sygn. akt IV SA/Wa 2567/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi D. G., uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] października 2007 r. nr [...]. Przedmiotową decyzją Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji uchylił w całości decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia [...] września 2007 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Białe Błota z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] i orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Wójta Gminy Białe Błota z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...], którą orzeczono o odmowie wymeldowania D. G. z pobytu przy ul. [...] w Białych Błotach. Postępowanie w przedmiocie wymeldowania D. G. wszczęte zostało na wniosek P. G. będącej właścicielką lokalu przy ul. [...] w Białych Błotach, w którym zameldowana jest D. G. na pobyt stały. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził, że zebrany w sprawie w postępowaniu zwykłym materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na opuszczenie przez skarżącą miejsca pobytu stałego. Ponadto zebrane w sprawie dowody wskazują, że pobyt skarżącej w Bydgoszczy przy ul. [...] utracił charakter pobytu czasowego i stał się pobytem stałym. W tym stanie faktycznym w ocenie organu doszło do rażącego naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) przy wydawaniu decyzji przez Wójta Gminy Białe Błota z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w niniejszej sprawie właściwy organ administracji publicznej dokonując czasowego zameldowania skarżącej w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Bydgoszczy na okres od dnia 20 stycznia 2005 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. oraz od dnia 26 stycznia 2006 r. do dnia 26 stycznia 2008 r. uznał zasadność tego zameldowania. Tak więc bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Bydgoszczy, nie można skutecznie podnosić, jak uczynił to organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji, że skarżąca bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania w Białych Błotach przy ul. [...], w którym zameldowana jest na pobyt stały. Bez zakwestionowania prawidłowości zameldowania na pobyt czasowy nie można twierdzić, że skarżąca trwale opuściła miejsce stałego zameldowania. Sąd uznał, że w tym stanie faktycznym i prawnym zasadnie Wójt Gminy Białe Błota w decyzji z dnia [...] czerwca 2007 r. uznał, że nie zostały spełnione ustawowe warunki do wymeldowania D. G. w trybie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z pobytu stałego w Białych Błotach przy ul. [...]. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania, zgodnie z obowiązującymi przepisami. Skarga kasacyjna oparta została na naruszeniu następujących przepisów prawa materialnego, polegającym na błędnej ich wykładni i niewłaściwym zastosowaniu, tj. art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez przyjęcie, że organ odwoławczy nie mógł dokonać oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego przed wyeliminowaniem z obrotu prawnego "czasowego zameldowania strony", oraz art. 15 ust. 2 ww. ustawy poprzez przyjęcie, że opuszczenie przez skarżącą D. G. lokalu przy ul. [...] nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego i nie spełnione zostały przesłanki uzasadniające jej wymeldowanie z tego lokalu. Skarga kasacyjna zawierała również zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), poprzez przyjęcie, że organ nie mógł dokonać oceny zebranego materiału dowodowego. Pismem z dnia 29 września 2008 r. odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła D. G. wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów sądowych według norm przepisanych. Z kolei pismem z dnia 8 października 2008 r. odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła P. G. wnosząc o uznanie wniesionej skargi kasacyjnej za zasadną, oraz o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie celem ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie okoliczności stanowiące podstawę nieważności postępowania, wymienione w przepisach § 2 przywołanej regulacji. Sąd ten nie może wyjść poza granice (zarzuty) skargi kasacyjnej. To zaś oznacza, że nie mogą odnieść zamierzonego skutku zarzuty wniesione poza skargą kasacyjną, w niniejszej sprawie w odpowiedzi P. G. na skargę kasacyjną Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Stwierdziwszy, iż w sprawie nie zachodzi nieważność postępowania przed Sądem pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do oceny zarzutów skargi kasacyjnej, uznając, iż nie mają one usprawiedliwionych podstaw. Usprawiedliwionych podstaw nie ma zarówno zarzut naruszenia przepisu art. 8 ust. 2 jak i przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 963 ze zm.). Stosownie bowiem do regulacji tych przepisów, a także orzecznictwa sądowego (zob. np. wyrok NSA z 31 stycznia 2007 r. II OSK 263/06, Lex nr 321529 oraz WSA w Warszawie z 4 lipca 2007 r. IV SA/Wa 772/07) zameldowanie czasowe stanowi dla strony potwierdzenie, że dopełniła nałożone przepisami ustawy obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu. Jeżeli zatem organ administracji meldując D. G. na okres od dnia 20 stycznia 2005 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. oraz od dnia 26 stycznia 2006 r. do dnia 26 stycznia 2008 r. na pobyt czasowy w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Bydgoszczy uznał, że zachodzą szczególne warunki do zameldowania na taki pobyt czasowy (art. 8 ust. 1 pkt 2) przy zachowaniu dotychczasowego zameldowania na pobyt stały, to bez wyeliminowania z obrotu prawnego czasowego zameldowania w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Bydgoszczy, nie można skutecznie dowodzić, że skarżąca bez wymeldowania opuściła dotychczasowe miejsce zamieszkania w Białych Błotach przy ul. [...], w którym zameldowana jest na pobyt stały, i zasadnie twierdzić, że zostały spełnione przesłanki do jej wymeldowania w myśl art. 15 ust. 2 ww. ustawy. Ten tok argumentacji w sprawie jest tym bardziej zasadny, że kontrolowane postępowanie administracyjne toczyło się w trybie nadzwyczajnym, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdzie jak to zasadnie podnosi Sąd pierwszej instancji, konieczne jest wykazanie oczywistej sprzeczności decyzji ze stanem prawnym istniejącym w dniu jej wydania. Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 przywołanej na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o kosztach postępowania orzekając na podstawie jej art. 20.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło